1. Raadsinformatiebrief-TA 2024 000379-Laadpalen.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 3 september 2024 Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit Melanie van der Horst Ruimte en Duurzaamheid Afdoening toezegging TA 2024 000379 Laadpalen uit de commissievergadering MOW van 11 april 2024

Geachte leden van de gemeenteraad,

In uw vergadering van 11 april 2024 heb ik op vragen van raadslid Norbruis (D66) toegezegd u nader te informeren over laadpalen en het uitrollen en opschalen van slim laden om netcongestie te voorkomen. De vragen van raadslid Norbruis waren als volgt: ‘Hoe zit het met de verdeling, waar zitten de Equans en Total laadpalen? En specifiek in West en in Noord?’ ‘Wanneer loopt de gunning met TotalEnergies af, en heeft u doorkijk in de tijd wanneer we daar stappen kunnen zetten?’ In deze brief zal ik deze vragen zo volledig mogelijk te beantwoorden. Verdeling laadpalen van Equans en TotalEnergies (TE) De laadpalen van beide partijen staan verdeeld over alle stadsdelen van onze stad. Gedurende een aantal jaren is er telkens één partij die nieuwe plaatsingen doet over de hele stad. De gemeente Amsterdam plaatst vanaf 1 april 2024 de nieuwe laadpalen volledig datagestuurd. Eerder werd ook op aanvraag van bewoners geplaatst, dat is nu niet meer het geval. Op dit moment heeft Equans circa 2500 laadpalen en TE circa 1400 laadpalen in beheer en heeft Equans de laatste plaatsingsconcessie voor reguliere laadpalen gewonnen. Binnenkort zullen zij starten met de nieuwe plaatsingen. Specifiek in stadsdelen West en Noord In stadsdeel Noord staan 383 laadpalen.

Hiervan vallen er 227 onder het beheer van Equans, die in 2023 de door Vattenfall/Heijmans geplaatste laadpalen in beheer heeft gekregen, en 156 in beheer van TE. In stadsdeel West staan 677 laadpalen, waarvan 419 in beheer van Equans en 258 in beheer van TE. Cijfers zijn gebaseerd op resultaten tot en met juli 2024.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 3 september 2024 Pagina 2 van 4

Afloop gunning Total Energies De huidige concessie met TE voor plaatsing, beheer, onderhoud en exploitatie van openbare laadpalen is gestart in juni 2022 en eindigt in juni 2029. In het vervolg van deze brief zet ik verder uiteen welke resultaten er met onder andere TE zijn geboekt en geef ik inzicht in de huidige ontwikkelingen omtrent de laadinfrastructuur en het uitrollen- en opschalen van netbewust laden om netcongestie te voorkomen. Ontwikkelingen in de laadinfrastructuur In 2023 is de gemeente gestart met datagestuurd plaatsen van publieke laadpalen: het uitbreiden van het laadnetwerk gebeurt nu op basis van het gebruik van de reeds bestaande laadpalen. Zodra de beschikbaarheid om te laden op de bestaande laadpunten onder druk komt te staan worden er laadpalen bijgeplaatst. De druk op het laadnetwerk – de bezettingsgraad – is tevens een parameter waarop gestuurd wordt. Bijvoorbeeld door in bepaalde gebieden relatief veel laadpunten beschikbaar te houden om de overstap op elektrisch rijden aan te moedigen of juist de efficiëntie van het netwerk te verhogen. De energietransitie van fossiel naar elektriciteit legt aanzienlijke druk op het elektriciteitsnet, wat kan resulteren in netcongestie op bepaalde momenten van de dag.

Dit gebeurt met name in de donkere wintermaanden als de opwek van duurzame energie beperkt is en er meer stroom wordt verbruikt, door bijvoorbeeld elektrische verwarming. Om ondanks deze druk elektrische auto's in de openbare ruimte te kunnen blijven opladen zijn we al jaren actief met de volgende projecten gericht op slim laden: •

Vanaf 2021 werken we met Vattenfall aan de nog lopende pilot batterij-hub op de P&R Zeeburg waar 8 laadpalen met een batterij aan een 3x80 Ampère aansluiting zijn gezet om het net te ontlasten.

•

Samen met TE werken we aan een pilot waarbij 27 laadpleinen met 3 laadpalen worden voorbereid om, zodra de hiervoor geschikte auto's op de markt komen, energie uit de auto-accu's terug te kunnen leveren aan het net (V2G).

•

In Amsterdam zijn en blijven we volop bezig om slim laden uit te rollen op alle laadpalen in de stad samen met Liander en de huidige laadpaalaanbieders en de HvA. Zo zetten we bestaande slim laden projecten voort die we in 2017 als eerste in Nederland zijn gestart onder de naam Flexpower. Ondertussen is in 2023 de pilot Flexpower 3 afgerond die plaatsvond op circa 140 laadpunten die gekoppeld waren aan 10 transformatorhuisjes.

Deze projecten hebben samen met input van andere gemeenten, gezorgd voor input voor het landelijke programma Slim laden voor iedereen. In NAL-verband is recent als een van de uitwerkingen hiervan de Handreiking netbewust laden ontwikkeld als hulpmiddel voor alle NALregio’s om netbewust te gaan laden.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 3 september 2024 Pagina 3 van 4

Wat is netbewust laden Bij netbewust laden wordt de laadsnelheid en het tijdstip van het laden aangepast aan de beschikbare netcapaciteit. Dit noemen we ook flexibel of slim laden. Door het opladen van elektrische auto’s flexibel in te richten, kunnen we praktische oplossingen bieden voor de uitdagingen van de energietransitie. Laadpalen worden doorgaans niet flexibel aangestuurd: zodra je een auto aansluit, begint de laadsessie meteen en eindigt deze zodra de batterij volledig is opgeladen. Omdat auto’s vaak langer aan de laadpaal staan dan ze daadwerkelijk opladen is er in de praktijk meer tijd om de auto te laden. Die tijd biedt ruimte om minder snel te laden als de netcapaciteit beperkt is. Wat merkt de elektrische rijder ervan? Het verlagen van de laadsnelheid gebeurt voornamelijk in de wintermaanden tussen 16.00 en 20.00 uur, wanneer veel auto's zijn aangesloten op de laadpalen en het elektriciteitsverbruik van huishoudens hoog is. Door het verlagen van de laadsnelheid wordt de belasting op het elektriciteitsnet teruggebracht en ontstaat er meer ruimte voor andere zaken die energie nodig hebben. Op de overige momenten van de dag verwachten we dat elektrische auto's gewoon met de maximale snelheid worden geladen. Als de auto de hele nacht aan de laadpaal staat, merkt de bestuurder hier niks van. De auto is ’s ochtends gereed en volledig opgeladen.

Elektrische rijders blijven de mogelijkheid houden om op volledige snelheid te laden indien gewenst, bijvoorbeeld wanneer zij maar kort de tijd hebben hun auto te laden. In dat geval kan de gebruiker ervoor kiezen, bijvoorbeeld via de app die de e-rijder gebruikt, hieraan niet mee te willen doen. De e-rijder krijgt dan voorrang op andere gebruikers in hetzelfde netgebied. Huidige situatie en de laadpaalexploitanten De gemeente Amsterdam heeft voor de publieke laadpalen momenteel drie contracten met twee verschillende laadpaalexploitanten, ook wel Charge Point Operators (CPO's) genoemd. Deze twee partijen zijn Equans en Total Energies. Beide partijen beheren laadpalen die verspreid zijn over de hele stad, er zijn geen specifieke gebieden toegewezen aan een bepaalde laadpaalexploitant. Daarnaast is er nog een aantal CPO’s waar de gemeente contracten mee heeft gesloten voor snelladers. Op snelladers is netbewust laden niet van toepassing. •

Op dit moment zijn we gestart om samen met Liander, Equans en de HvA, netbewust laden uit te rollen op alle laadpalen van Equans. De inzet is eind 2024 op 1.000 laadpalen (2000 laadpunten) netbewust te kunnen gaan laden en om dit binnen een paar jaar op alle palen van Equans toe te gaan passen. De laadpalen zijn technisch allemaal klaar om slim te laden. Om dit in de praktijk mogelijk te maken is het van belang de beschikbare capaciteit op het net goed in beeld te hebben. Daarom is het wenselijk dit te gaan meten. We zijn in gesprek met Liander om dit zo spoedig mogelijk te gaan doen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

•

Datum 3 september 2024 Pagina 4 van 4

Het contract met TE, bestaande uit circa ongeveer 1500 publieke laadpalen is ouder (gestart in juni 2022) en eindigt in juni 2029. In dit contract zijn geen eisen opgenomen ten aanzien van slim laden omdat het zich op dat moment nog in een onderzoekend stadium bevond. Wel is er een pilot gestart waar 27 laadpleinen zijn gerealiseerd met 3 laadpalen die, zodra er voertuigen zijn die terug kunnen leveren naar het net, het in de praktijk kan worden getest. Daarnaast is de gemeente met TE in gesprek om te bezien of netbewust laden mogelijk is op de reeds geplaatste laadpalen omdat het in ieders belang is om te voorkomen dat het energienet door het laden van voertuigen tot een overmatige piekbelasting leidt.

De pilots slim laden van de gemeente Amsterdam van afgelopen jaren, de pilots in Utrecht en Rotterdam en het project netbewust laden dat momenteel loopt met Liander, Equans en de HvA hebben al veel relevante kennis opgeleverd en een mooie basis gelegd om hier meer over te leren de komende jaren. We nemen de resultaten mee in de verdere uitrol, zowel lokaal als landelijk. Ik hoop u voldoende te hebben geïnformeerd. Hiermee beschouw ik de toezegging dan ook als afgehandeld. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl