1. Raadsinformatiebrief - Resultaten aanv. brandveiligheidsonderzoek tunnel Oostlijn.pdf

Raadsinformatiebrief

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 11 januari 2022 Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water Egbert J. de Vries Bijzondere Projecten (bestuurszaken.bp@amsterdam.nl)

Onderwerp

Resultaten aanvullende brandveiligheidsonderzoek metrotunnel Oostlijn

Bijlage(n)

-

Aan: Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende. Via de brief van mijn voorganger wethouder Dijksma ‘Nieuwe gedoogbeslissing metrotunnel Oostlijn’ van 3 juli 2020 bent u geïnformeerd over de aangevraagde gedoogbeslissing voor de Oostlijntunnel aan de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (ODNZKG) voor het niet voldoen aan het Bouwbesluit 2012. Ook bent u in deze brief geïnformeerd over de resultaten van de second opinion naar de gehanteerde uitgangspunten bij de beoordeling van de veiligheidssituatie en de mede daaruit volgende beschikbare ontruimingscapaciteit op de stations CS en Nieuwmarkt. In navolging van deze second opinion zijn aanvullende analyses rond de brandveiligheid in de Oostlijntunnel uitgevoerd en is het veiligheidsconcept en de bijbehorende normen verder aangescherpt. Over beide onderwerpen wil ik u graag informeren over de resultaten. Aanleiding De metrostations van de Oostlijn zijn de afgelopen jaren grondig gerenoveerd door de gemeente Amsterdam. De tunnels en ondergrondse stations zijn bouwkundig up-to-date, veiliger en comfortabeler voor medewerkers en reizigers.

Omdat een aantal maatregelen nog niet is afgerond en er aanvullende berekeningen nodig waren om aan te kunnen tonen dat aan alle veiligheidseisen van de Bouwbesluit is voldaan, heeft op verzoek van het Amsterdamse college de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (ODNZKG) een gedoogbeslissing genomen voor het gebruik van de Oostlijn tot het afronden van de nog noodzakelijke werkzaamheden. Deze gedoogsituatie geldt tot eind 2022. Veiligheidsconcept Het programmateam Brandveiligheid Oostlijn heeft het afgelopen jaar veel werk verzet. Experts van GVB en de Vervoerregio Amsterdam hebben de huidige Amsterdamse invulling van het Bouwbesluit bij tram- en metrotunnels tegen het licht gehouden en in lijn gebracht met de Omgevingswet die in 2022 in werking treedt. Reden hiervoor is dat het Bouwbesluit straks onder de Omgevingswet valt. Bij dit proces zijn ook de brandweer en de ODNZKG intensief betrokken. Zoals geadviseerd in de second opinion wordt vanaf nu uitgegaan van een zogenoemde ‘risico-

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 januari 2022 Pagina 2 van 3

gebaseerde aanpak’. Dit betekent dat het daadwerkelijke risico voor passagiers is berekend voor verschillende mogelijke scenario’s en dat veiligheidsmaatregelen zo goed moeten zijn, dat dit risico minimaal gelijk is aan het gangbare geaccepteerde risiconiveau in Nederland. In lijn met de Omgevingswet is hierbij specifiek aandacht voor scenario’s met mogelijk meerdere slachtoffers. Aanvullend onderzoek De risico-gebaseerde aanpak betekende dat aanvullend onderzoek verricht moest worden door twee gespecialiseerde buitenlandse bureaus (FESG en WSP). Uit de analyses volgt de conclusie dat het risico dat gebruikers van de Oostlijn lopen om slachtoffer te worden van brand veel kleiner is dan de norm voor het individueel risico. Deze norm is onderdeel is van het nieuwe veiligheidsconcept. Het bureau Crisislab o.l.v. Ira Helsloot is gevraagd de link te leggen tussen de berekeningen en het Nederlandse veiligheidsbeleid en wetgeving. Crisislab heeft daarbij gekeken naar de metro als één systeem waarin passagiers altijd voldoende veilig moet zijn, en concludeert dat de veiligheid in het gerenoveerde metrosysteem aanmerkelijk hoger dan de eerdere inschattingen aangaven. Met andere woorden: de brandveiligheid is een stuk positiever dan de eerdere analyses die hebben geleid tot de gedoogbeslissing. Voor deze nieuwe resultaten is een aantal verklaringen.

Een van de belangrijkste is de aanname over luchtstroming door de tunnel tijdens brand. Deze is aangepast, omdat blijkt dat alleen bewegende metrovoertuigen een duidelijk effect op de luchtstroming hebben. Wind van buiten heeft dat niet. Daar staat tegenover dat bij berekeningen ook met intensere en zich sneller ontwikkelende branden rekening is gehouden. De kans daarop is echter zo klein, dat deze nauwelijks impact hebben op het risico dat een reiziger loopt. Gebruiksmelding en Gedoogbeslissing Een gebruiksmelding is vanuit het Bouwbesluit vereist om een gebouw, in dit geval de ondergrondse stations van de Oostlijn, in gebruik te mogen nemen. In een dergelijke gebruiksmelding wordt aangetoond dat de stations veilig gebruikt kunnen worden. Eerder kon voor de stations Nieuwsmarkt en Centraal onvoldoende worden aangetoond dat bij een grote brand passagiers en personeel zich tijdig in veiligheid zouden kunnen stellen. Ondanks dat er niet kon worden voldaan aan de letterlijke eisen uit het Bouwbesluit, kon door het nemen van extra (tijdelijke) maatregelen toch het vereiste veiligheidsniveau worden gerealiseerd. Daarom heeft het college (zie brief aan de raadscommissie MLW d.d. 3 juli 2020, ref.nr. MET/SBZ/UIT/00199) met het nemen van een gedoogbeslissing het gebruik van de ondergrondse stations mogelijk gemaakt - ondanks het ontbreken van een gebruiksmelding.

Inmiddels kan voor de stations dus aangetoond worden dat het risico dat je als gebruiker van de stations loopt aanzienlijk lager ligt dan de gestelde norm.. Door de lopende werkzaamheden aan de systemen is een complete certificering van deze systemen nu nog niet mogelijk. Hierdoor kan nog geen gebruiksmelding worden gedaan en is om deze reden het voorlopig continueren van de gedoogbeslissing nodig om de stations te kunnen blijven gebruiken. Het veiligheidsniveau tijdens de gedoogperiode blijft geborgd door de genoemde beheersmaatregelen in de gedoogbeslissing voor het nog ontbreken van de certificering.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 januari 2022 Pagina 3 van 3

Vervolg Het is positief dat geconcludeerd kan worden dat de brandveiligheid ruim binnen de veiligheidsnormen liggen. Daarmee zijn we nog niet klaar. In het komende jaar zal nog gewerkt worden aan het afronden van de werkzaamheden benodigd voor de certificering. Daarbij blijven de gemeente en Omgevingsdienst nauw met elkaar samenwerken om de voortgang te monitoren mede in relatie tot de gedoogbeslissing, die loopt tot eind 2022. De raad wordt over de ontwikkelingen separaat per brief geïnformeerd . Een kopie van deze brief is ook verzonden aan het Dagelijks Bestuur van de Vervoerregio. Ik hoop u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Egbert J. de Vries Wethouder Verkeer, Vervoer, Water en Luchtkwaliteit

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl