1. Raadsinformatiebrief PFAS_21-2-24.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 21 februari 2024 Water (excl. Varen) Melanie van der Horst Ruimte en Duurzaamheid, bestuurszaken.rd@amsterdam.nl Afdoening toezegging Kennisnemen van de PFAS Resultaten 2022 bij Waternet uit de commissievergadering van 11 januari 2024

Geachte leden van de gemeenteraad, In uw vergadering van 11 januari 2024 heb ik op een vraag van raadslid De Vos (PvdD) toegezegd u mijn beantwoording over mogelijke PFAS-lozingen in Amsterdamse wateren schriftelijk te doen toekomen. De vraag die mij gesteld is luidt: “Uit beantwoording van eerdere gestelde schriftelijke vragen blijkt dat 24 bedrijven een vergunning krijgen van de gemeente. Hoe kan Amsterdam uitsluiten dat er op Amsterdams grondgebied en in Amsterdamse wateren PFAS-lozingen plaatsvinden of dat wordt aangegeven bij welk gremium dit kan worden geïnformeerd.” Het antwoord op de door u gestelde vraag is het volgende: De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (Hierna: OD NZKG) is in het derde kwartaal van 2023 projectmatig gestart met de eerste fase (pilot) van de inventarisatie van Zeer zorgwekkende stoffen (ZZS)1 bij de gemeentelijke type C bedrijven. Dit zijn bedrijven die een omgevingsvergunning milieu nodig hebben. De OD NZKG heeft bij circa 45 bedrijven in het gehele werkgebied een uitvraag gedaan naar alle ZZS-emissies. De 24 bedrijven waaraan gerefereerd wordt vallen binnen deze pilot. In deze aanschrijvingen dienen de bedrijven een volledig beeld te geven van alle aanwezige ZZS emissies naar lucht en water (indirecte lozingen) waaronder een aantal PFASverbindingen.

1 Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) is een verzamelnaam van alle stoffen die op Europees niveau geclassificeerd worden als een

groep gevaarlijke stoffen voor de leefomgeving (mens en milieu), bijvoorbeeld stoffen die de voortplanting belemmeren, kankerverwekkend zijn of zich in de voedselketen ophopen, en moeten met voorrang aangepakt worden

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 21 februari 2024 Pagina 2 van 3

Type Lozingen Er vinden twee type lozingen plaats waarbij sprake kan zijn van het lozen van één of meerdere PFAS-verbinding(en): directe en indirecte lozingen. Een indirecte lozing is een lozing die niet direct op het oppervlaktewater uitkomt, maar wordt geloosd via een bedrijfsriolering of ander tussenliggend (zuiverings)werk van een derde. Directe lozingen zijn lozingen die rechtstreeks door het bedrijf, al dan niet na passage van een zuiveringstechnische werk van het bedrijf zelf, op het oppervlaktewater worden geloosd. De OD NZKG is bevoegd gezag voor de indirecte lozingen via de bedrijfsriolering. Voor de directe lozingen richting het oppervlaktewater zijn de waterkwaliteitsbeheerders bevoegd gezag. Welke waterkwaliteitsbeheerder bevoegd gezag is, is per locatie afhankelijk en kan zijn: Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, Rijkswaterstaat, Waterschap Amstel, Gooi en Vecht en Waterschap Rijnland. Waterschappen zuiveren het afvalwater voordat het in het oppervlaktewatersysteem wordt teruggevoerd en zijn continu bezig om dit proces van zuiveren te verbeteren.

Toezicht op indirecte lozingen De OD NZKG houdt in Amsterdam toezicht op bedrijven die indirect lozen, dus op het riool, en waarvoor de gemeente Amsterdam bevoegd gezag is. Naast de bedrijven waarvoor de gemeente Amsterdam bevoegd gezag is zijn er ook bedrijven onder bevoegd gezag provincie Noord-Holland op grondgebied van de gemeente Amsterdam. De OD NZKG heeft voor deze bedrijven reeds een ZZS-inventarisatie uitgevoerd. Uit deze ZZS-inventarisatie bij provinciale bedrijven is niet naar voren gekomen dat er sprake is van indirecte PFAS-lozingen van PFAS die als ZZS zijn aangemerkt. Uiteraard houdt de OD NZKG namens de provincie Noord-Holland toezicht hierop bij deze bedrijven. Bij de 24 pilot bedrijven, die onder bevoegd gezag van de gemeente vallen, wordt een ZZS-inventarisatie gedaan waar PFAS, die als ZZS zijn aangemerkt, een onderdeel van uitmaakt. Deze rapportages zijn deels in november 2023 binnengekomen bij de OD NZKG en worden nu beoordeeld. Als uit de ZZS-inventarisatie van de OD NZKG blijkt dat er sprake is van een indirecte lozing van één of meerdere PFAS-verbinding(en), die ook onder de ZZS-regelgeving vallen en niet vergund zijn, dan wordt het bedrijf hierop aangesproken en start het handhavingstraject. Indien vergunbaar wordt de normering hiervoor vastgelegd in de vergunning. Als het vergund is wordt hierop door de OD NZKG toezicht gehouden.

Het streven is om ZZS zoveel mogelijk uit de leefomgeving te weren. Afhankelijk van de wet- en regelgeving worden de vergunningen hierop aangepast. Als het vergund is en het mag daardoor geloosd worden op het riool, dan is het aan de rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI van de waterkwaliteitsbeheerder) om de PFAS uit het water te halen alvorens op het oppervlaktewater te lozen. Hierdoor kan het zijn dat er PFAS in het oppervlaktewater geloosd wordt. Bij de productie van drinkwater wordt de bron, de zuivering en het geproduceerde drinkwater intensief gemonitord op de aanwezigheid van PFAS. Bovendien lobbyt de VEWIN (verenging van alle drinkwaterbedrijven in Nederland) samen met de Unie van Waterschappen voor een algeheel verbod op PFAS (en dus ook PFAS-lozingen) en vraagt het de bevoegde gezagen de lozingsvergunningen goed te handhaven en te toetsen op PFAS. De ZZS-inventarisaties van de OD NZKG kunnen gezien worden als een invulling daarvan.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 21 februari 2024 Pagina 3 van 3

De OD NZKG houdt regulier en via de ZZS-inventarisaties toezicht op de indirecte lozingen. Het stelsel van omgevingsrecht in Nederland is dusdanig ingericht dat de toezichthoudende instanties de gegevens van de bedrijven controleren, maar niet continu de lozingen monitoren. Uit de inventarisatie van de OD NZKG blijkt dat de bedrijven onder bevoegd gezag van de Provincie Noord-Holland geen sprake is van indirecte PFAS-lozingen. De pilot inventarisatie van indirecte lozingen van de 24 bedrijven onder bevoegd gezag van Amsterdam wordt nog beoordeeld en daarom is het op dit moment niet mogelijk hier een uitspraak over te doen. Helaas kan niet worden uitgesloten dat op Amsterdams grondgebied en in Amsterdamse wateren (illegale) PFASlozingen plaatsvinden. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Water (excl. Varen)

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl