1. Raadsinformatiebrief.pdf
Tekst van het document
Raadsinformatiebrief
Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp
De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 28 mei 2024 Volkshuisvesting Reinier van Dantzig Directie Wonen (bestuurszaken.wonen@amsterdam.nl) Vrijgeven inspraak wijzigingsvoorstellen Huisvestingsverordening 2024 per 1 januari 2025
Geachte leden van de gemeenteraad, Amsterdam wil een stad zijn waarin iedereen in alle delen van de stad kan wonen met voldoende betaalbare en goede woningen. Er is een grote schaarste aan woningen, terwijl Amsterdam als woon- en vestigingsstad onverminderd populair blijft. Het recht op wonen staat daardoor sterk onder druk. In de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting hebben we doelen en maatregelen gesteld die gericht zijn op onze gezamenlijke missie: Voldoende betaalbare en goede woningen in een ongedeelde stad. De Amsterdamse Huisvestingsverordening is een van de instrumenten om deze missie te realiseren. De Huisvestingsverordening is er om de woningvoorraad en de leefbaarheid in de Amsterdamse buurten te beschermen en te zorgen voor een eerlijke verdeling en toewijzing van sociale en middeldure huurwoningen. De Huisvestingsverordening is per 1 januari 2024 opnieuw vastgesteld. Het college stelt voor de Huisvestingsverordening op een aantal punten aan te passen. Deze zomer, van 3 juni tot en met 15 juli 2024, legt het college deze beleidsvoorstellen ter inspraak voor. In deze brief wil ik u informeren over de belangrijkste door het college voorgestelde wijzigingen. Na verwerking van de wijzigingen op basis van de inspraak, legt het college de wijzigingsvoorstellen dit najaar aan u voor ter vaststelling.
De gewijzigde Huisvestingsverordening zal daarna per 1 januari 2025 in werking treden. Hieronder worden de belangrijkste voorstellen per onderwerp kort toegelicht: Voorstellen voor de woonruimteverdeling •
Alle middeldure huurwoningen huisvestingsvergunningsplichtig maken Het college zet vol in op betaalbare woonruimte, maar wil ook dat die betaalbare woonruimte bij de juiste inkomens terecht komt. Met de komst van de Wet betaalbare huur gaat er een maximale huur gelden voor middeldure huurwoningen. Invoering van deze wet staat gepland voor 1 juli 2024. Om te zorgen dat deze woningen daadwerkelijk verhuurd worden aan huishoudens met een middeninkomen wil het college deze middeldure huurwoning vergunningplichtig maken. Daarmee mogen woningen met een huur tussen €879,66 tot en met €1.165,81 voortaan alleen toegewezen worden naar
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 28 mei 2024 Pagina 2 van 6
woningzoekenden met middeninkomens. Middeninkomens zijn huishoudens met een inkomen tot €75.362 voor eenpersoonshuishoudens en €82.921 voor meerpersoonshuishoudens. Het voornemen is dat de Wet betaalbare huur vanaf 1 juli 2024 ingaat. Daarom zetten we nu in op invoering van de huisvestingsvergunning per 1 januari 2025. Het college vindt het onwenselijk dat middeldure huurwoningen verhuurd worden aan hogere inkomens. •
Maatwerk passendheidscriteria ten aanzien van koppeling huishoudgrootte en vierkante meters Op dit moment kent de Huisvestingsverordening passendheidscriteria voor gezinnen: grotere sociale huurwoningen met een minimaal aantal kamers en minimaal aantal vierkante meters worden met voorrang toegewezen aan grote of kleine gezinnen. Op die manier proberen we de stad ook toegankelijk te houden voor gezinnen. Hoewel deze voorrang voor gezinnen goed werkt, wil het college het voor de corporaties mogelijk maken om maatwerk toe te passen indien dat tot een betere toewijzing voor gezinnen leidt. Het komt nu namelijk wel eens voor dat woningen die in de praktijk wel geschikt zouden zijn voor gezinnen net niet voldoen aan de passendheidscriteria. Het college stelt daarom een pilot van twee jaar voor dat corporaties de mogelijkheid biedt om maatwerk toe te passen en van de bestaande passendheidscriteria af te wijken. De huidige passendheidscriteria blijven wel het uitgangspunt. De verwachting is dat er hierdoor meer woningen met voorrang aan gezinnen worden toegewezen. Na twee jaar wordt onderzocht of de maatregel daadwerkelijk tot meer woningen voor gezinnen leidt.
•
Nieuwe urgentiecategorie Actiecentrum Veiligheid en Zorg-doelgroep In de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting staat opgenomen dat de bestaande groep die urgentie krijgt nog wordt uitgebreid met één doelgroep. Dit de laatste groep die nog aan de urgente doelgroepen wordt toegevoegd. Het college wil urgentie introduceren voor een kleine groep Amsterdammers met een bepaalde openbare orde en veiligheidsachtergrond. Het gaat hierbij om personen binnen de persoonsgerichte aanpakken van het Actiecentrum Veiligheid en Zorg (AcVZ) voor wie stabiele huisvesting met begeleiding cruciaal is om een duurzame verandering op meerdere leefgebieden te bewerkstelligen en een belangrijke factor is in het beëindigen van crimineel gedrag en/of het afhankelijk blijven van een crimineel netwerk. De ervaring leert dat het ontbreken van woonperspectief er voor deze groep toe leidt dat het moeilijk is om stappen te zetten richting meer perspectief en stabiliteit. Het verlenen van urgentie zal naar verwachting bijdragen aan een afname van overlastgevend en delict gedrag. Het college stelt voor dat het AcVZ op jaarbasis 10 cliënten mag voordragen voor deze urgentie. Deze AcVZurgentie zal worden verleend onder opschortende voorwaarden waarbij het huurcontract eerst op naam van de zorgverlener zal worden gezet alvorens het wordt ‘omgeklapt’ op naam van de cliënt.
•
Toewijzingsregels voor particuliere flexcomplexen Het plan is om de komende drie jaar 2.500 - 3.000 flexwoningen (tijdelijke woningen) te realiseren in drie tranches. Dit is om te voldoen aan de grote vraag naar betaalbare
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 28 mei 2024 Pagina 3 van 6
woningen. Daarnaast is het doel om minimaal 30% van deze woningen toe te wijzen aan statushouders, om zo te voldoen aan de taakstelling vanuit het Rijk. De overige woningen worden toegewezen aan reguliere woningzoekenden die met spoed op zoek zijn naar een woning, waaronder jongeren, mensen uit specifieke beroepsgroepen en economisch daklozen. De flexcomplexen kunnen ontwikkeld of beheerd worden door corporaties, maar ook door particulieren. Op dit moment kan bij het verlenen van die huisvestingsvergunning voor particuliere sociale huurwoningen alleen getoetst worden op het inkomen van de huurder. Daardoor is het niet mogelijk om groepen met voorrang te huisvesten in flexcomplexen die niet in eigendom zijn van corporaties. Daarom wordt voorgesteld om per 1 januari 2025 voorrangsregels op te nemen die van toepassing kunnen zijn op particuliere flexcomplexen. Per complex zal uiteindelijk bekeken worden welke doelgroepenmix gewenst is en blijft maatwerk mogelijk. •
Wijziging van de voorrang voor rolstoelgebruikers Rolstoelgebruikers die een rolstoelwoning zoeken krijgen een label acuut, dringend of noodzakelijk afhankelijk van de ernst van hun woonsituatie. Vanwege de urgente woonproblematiek worden rolstoelwoningen met voorrang aangeboden aan de categorieën acuut en dringend. Acuut zijn de woningzoekenden die uitbehandeld zijn maar nog in een revalidatiekliniek, verpleeg- of ziekenhuis verblijven omdat de eigen woning niet geschikt is voor een rolstoel. , Dringend zijn de woningzoekenden die in een woning wonen die ongeschikt is voor een rolstoel. Momenteel worden vrijkomende rolstoelwoningen met drie kamers met voorrang aangeboden aan rolstoelgebonden woningzoekenden met kinderen, ongeacht de mate van de woonproblematiek. De meeste rolstoelwoningen in Amsterdam hebben echter drie kamers. Dat betekent dat huishoudens zonder kinderen met acute of dringende verhuisurgentie bijna altijd ´ingehaald´ worden door huishoudens met 1 of 2 kinderen die een lagere verhuisurgentie hebben. Hierdoor blijven Amsterdammers bijvoorbeeld langer in het revalidatiecentrum liggen dan nodig en blijft de zogenoemde ‘verkeerde bedden problematiek’ groot. Het college stelt daarom voor om de voorrang voor gezinnen met 1 of 2 kinderen te laten vervallen.
Bij rolstoelwoningen met drie kamers komen dan als eerste rolstoelgebonden woningzoekenden die acuut dienen te verhuizen aan de beurt, daarna volgt de categorie dringend en tot slot huishoudens met rolstoelwoningindicatie noodzakelijk.
•
Uitbreiding definitie ‘gemengde wooncomplexen’ Sinds 2015 worden gemengde wooncomplexen gebouwd in samenwerking met corporaties. In deze complexen wonen kwetsbare groepen samen met niet-kwetsbare jongeren. De niet-kwetsbare jongeren in deze gemengde complexen worden beoordeeld op basis van de motivatie en geschiktheid om in een gemengd wooncomplex te wonen. Volgens de huidige definitie in de HVV kunnen de woningcorporaties deze woningen alleen toewijzen aan jongeren . Zowel bij de te realiseren flexcomplexen (zoals BrasaVillage) als bij het realiseren van Lang Leven Thuis Flats is er de wens om ook personen die ouder zijn dan 27 jaar te huisvesten in gemengde complexen. De definitie
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 28 mei 2024 Pagina 4 van 6
van gemengd wonencomplex in de HVV wordt daarom uitgebreid, zodat ook gemotiveerde personen van boven de 27 jaar in deze complexen kunnen gaan wonen. Voorstellen voor de woonruimtevoorraad •
Vrijstellen huizenruil zonder enige vorm van betaling Woningen zijn om in te wonen, aldus de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting. Daarom reguleren we het gebruik van de woningvoorraad, ook bij toeristisch gebruik van woningen. De laatste tijd is huizenruil als vorm van toeristisch gebruik in opkomst. Alle vormen van kortdurend verblijf hebben invloed op de woningvoorraad en op de leefbaarheid in wijken en buurten. Na Airbnb is HomeExchange inmiddels de tweede aanbieder van woningen voor toeristisch verblijf in de stad. Er zijn verschillende mogelijkheden om je woning te ruilen. Zo kan je je woning ruilen voor een andere woning of tegen punten die je vervolgens later kan gebruiken voor een andere woning. Het college wil huizenruil zonder enige vorm van betaling vrijstellen. Je hoeft dan geen vergunning of registratienummer aan te vragen of aan andere regels van vakantieverhuur te voldoen. Huizenruil tegen punten valt wel onder de vakantieverhuurregels. Bij de afdoening van de moties 665.23 en 697.23 is aangegeven dat het voorstel om huizenruil zonder enige vorm van betaling vrij te stellen wordt opgenomen in het inspraakvoorstel voor wijziging van de HVV per 1 januari 2025. Wanneer er wel geld of punten gebruikt kunnen worden bij het huizenruilen, valt het wel onder de regels van ‘vakantieverhuur’.
De belangrijkste regels zijn daarbij dat het niet mag voor meer dan 30 nachten per jaar, het mag niet voor meer dan 4 personen en er is een registratieplicht, vergunningsplicht en meldplicht. Wat deze plichten precies inhouden is te lezen op de website van de gemeente onder toeristische verhuur.
•
Kort verblijf in woningen toestaan Eén van de doelstellingen van de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting is het creëren van meer woonruimte in de bestaande woningvoorraad. Dit kan door bewoners toe te staan om hun woning tijdelijk in gebruik te geven aan iemand anders als zij een aantal maanden afwezig zijn door bijvoorbeeld een lange reis of uitwisselingssemester. Deze mogelijkheid zou onder andere een uitkomst kunnen zijn voor mensen die met spoed een woning zoeken zoals economisch daklozen, gescheiden mensen en studenten. Op dit moment is het nog niet toegestaan om een woning voor een korte periode van drie tot zes maanden via korte huisbewaring te verhuren. Daarom stelt het college voor om het tijdelijk in gebruik geven van je woning vrij te stellen van de vergunningplicht voor onttrekking en toeristische verhuur. Deze vrijstelling geldt voor maximaal één aaneengesloten periode van minimaal drie tot maximaal zes maanden. Voor particuliere woningen wordt dit voor één keer per jaar vrijgesteld en voor corporatiewoningen één keer per vijf jaar. Dit beperkt de mogelijkheid dat corporatiewoningen tijdelijk worden bewoond door mensen buiten hun doelgroep en voor boven de sociale huurprijs. Anderzijds wordt hiermee alsnog tegemoet gekomen aan de behoefte vanuit corporaties die dit in bijzondere gevallen willen kunnen toestaan.
De bewoner die de woning tijdelijk achterlaat moet ingeschreven staan op het betreffende
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 28 mei 2024 Pagina 5 van 6
woonadres. De tijdelijke bewoner mag tijdens de periode niet op een ander woonadres in Amsterdam staan ingeschreven. Het geldt nadrukkelijk als een vrijstelling om iemand op een woning te laten passen bij afwezigheid van de hoofdbewoner en daarmee iemand aan een tijdelijke woonruimte te helpen. Het is dus niet bedoeld als verdienmodel. Bij een huurwoning is altijd toestemming nodig van de verhuurder. Om te zorgen dat deze regeling daadwerkelijk tijdelijke woonplekken oplevert en om leegstand tegen te gaan kiest het college ervoor om geen meldplicht of vergunningplicht te introduceren voor korte huisbewaring. Hoewel dit het risico op misbruik van de regeling iets vergroot, heeft het al grote voordeel dat daardoor veel Amsterdammers tijdelijk onderdak kunnen krijgen en onnodige leegstaand voorkomen wordt. •
Regels voor woningdelen en inwoning herzien; Een woonplek vinden in Amsterdam is bijzonder moeilijk. Het gebrek aan passende en betaalbare woningen is erg groot. Woningdelen kan bijdragen aan het creëren van meer woonplekken. Maar woningdelen schuurt soms ook met andere uitgangspunten. Het kan leiden tot meer overlast voor andere Amsterdammers. Het college wil grote woningen beschikbaar houden voor gezinnen en de huurrechten van woningdelers goed beschermen. Daarom zoeken we naar maatregelen die in balans zijn: woningdelen makkelijker maken én de leefbaarheid in de stad beschermen. Het college stelt voor om de regels voor inwoning/hospitaverhuur te verruimen. Het college wil de termijn waarna iemand mag komen inwonen verkorten van twee naar één jaar. Dit betekent dat een huishouden al na één jaar een ander huishouden in huis mag nemen, in plaats van na twee jaar. Verder wordt inwoning direct, dus niet pas na één jaar, toestaan als het inwoning verlenende of het inwonende huishouden getrouwd is of een geregistreerd partnerschap heeft. Het college wil daarnaast inwoning van twee huishoudens toestaan (in plaats van maximaal één inwonend huishouden) als het gaat om familie tot en met de vierde graad of als er sprake is van mantelzorg. Naast het huishouden van de hoofdbewoner mogen dan dus twee andere huishoudens komen inwonen als het gaat om familie tot en met de vierde graad.
Een huishouden kan uit meerdere personen bestaan. Het kan bijvoorbeeld gaan om een gezin met kinderen. Woningdelen door drie personen willen we stimuleren en makkelijker maken waar dat kan en de leefbaarheid kan worden blijven beschermd. Het college stelt daarom voor om een plus-quotum voor vergunningen voor omzetting naar drie onzelfstandige woonruimten in te voeren. Dat betekent dat als het algemene wijkquotum (waarin geen onderscheid wordt gemaakt naar het aantal om te zetten kamers) vol is, er een beperkt aantal extra vergunningen per wijk beschikbaar zijn. Dit geldt alleen voor een omzetting naar drie onzelfstandige woonruimten. Voor omzettingen naar vier of meer onzelfstandige woonruimten komt geen plus-quotum. Per wijk komen gemiddeld 55 extra plekken en in totaal circa 6000 plekken beschikbaar in het quotum.
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 28 mei 2024 Pagina 6 van 6
Het college wil ook de leges voor omzettingsvergunningen voor drie kamers drastisch verlagen. Dat voorstel wordt meegenomen bij het wijzigingstraject van de Legesverordening en zal op ander moment aan de gemeenteraad worden voorgelegd. •
Tijdelijke verplaatsing woonboten met B&B als gevolg van kadeherstel; De komende jaren ligt bij werkzaamheden in de openbare ruimte in Amsterdam er een grote en urgente opgave bij het onderhouden en herstellen van de bruggen en kademuren. Hierdoor zullen de komende tientallen jaren naar schatting 2800 woonboten tijdelijk moeten worden verplaatst om ruimte te maken voor onderhouds- en herstelwerkzaamheden. Een verplaatste woonboot blijft gemiddeld twee jaar liggen op de tijdelijke ligplaats alvorens terug te verhuizen naar de vaste/oude ligplaats. Gezien het langdurige hersteltraject van Amsterdamse kades en bruggen en het aantal woonboten met een B&B dat te zijner tijd verplaatst moet worden, naar schatting 190, is het wenselijk hierover regels op te nemen in de Huisvestingsverordening per 1 januari 2025. Het college wil niet dat een voor de eigenaar al ingrijpende tijdelijke verhuizing nog meer wordt belast door mogelijk extra procedure obstakels voor de B&B. Het voorstel is dat een B&B tijdelijk mag worden geëxploiteerd op een andere ligplaats. Er vindt geen toetsing plaats aan het wijkquotum.
Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,
Reinier van Dantzig Wethouder Volkshuisvesting
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl