1. Raadsinformatiebrief Ontwikkelovereenkomst publiek warmtebedrijf en intentieovereenkomst toetreding Diemen tot verzorgingsgebied

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 14 april 2026 Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie Zita Pels Uitvoeringsorganisatie Infrastructuur en Energie (bestuurszaken.uie@amsterdam.nl Ontwikkelovereenkomst publiek warmtebedrijf en intentieovereenkomst toetreding Diemen tot verzorgingsgebied

Geachte leden van de gemeenteraad, De gemeente Amsterdam heeft de afgelopen collegeperiode de mogelijkheden van een regionaal publiek warmtebedrijf onderzocht. In oktober 2025 heeft het college ingestemd met de uitgangspunten voor de oprichting van een publiek warmtebedrijf. We streven naar één publiek warmtebedrijf in de regio dat verantwoordelijk is voor zowel de bestaande als nieuwe warmtenetten. Met deze brief informeer ik u over de ondertekening van de ontwikkelovereenkomst publiek warmtebedrijf en de intentieovereenkomst over toetreding van gemeente Diemen tot het verzorgingsgebied van het publiek warmtebedrijf. Op 7 mei 2025 hebben de Gemeente Amsterdam, netwerkbedrijf Alliander met dochter Firan B.V. en Energie Beheer Nederland (100% eigendom van de Nederlandse Staat) een intentieovereenkomst ondertekend om de oprichting van een volledig publiek warmtebedrijf voor regio Amsterdam te onderzoeken. Met een warmtebedrijf in publieke handen ontstaat meer grip en controle op een snellere uitrol van warmtenetten: betaalbaar, duurzaam en betrouwbaar. Naast de ambities om onze warmtevoorziening te verduurzamen maken de huidige geopolitieke spanningen en de energiecrisis een onafhankelijke en toekomstbestendige Amsterdamse warmtevoorziening belangrijker dan ooit. De oprichting van een publiek warmtebedrijf vormt hierin een belangrijke stap.

Het Rijk heeft enkele noodzakelijke acties ondernomen om de randvoorwaarden voor de warmtetransitie verder op orde te brengen. Zo heeft de Eerste Kamer op 9 december 2025 de Wet collectieve warmte (WCW) aangenomen. Daarna heeft de minister van Klimaat en Groene Groei EBN-dochter NDW B.V. aangewezen als Nationale Deelneming Warmte (NDW), met als doel om de publieke realisatiekracht van de warmtetransitie te versterken. Dat is echter niet genoeg. Er zijn aanvullende middelen nodig om gebouwen aan te sluiten en om de warmtetarieven voor de Amsterdammer betaalbaar te maken. Het garanderen van de betaalbaarheid van duurzame warmte voor eindgebruikers is een randvoorwaarde voor het investeren in warmtenetten en dus ook voor een publiek warmtebedrijf. Op dit moment biedt het

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 april 2026 Pagina 2 van 3

Rijk onvoldoende ondersteuning en financiële instrumenten om warmtenetten op een betaalbare manier te ontwikkelen. Ontwikkelovereenkomst oprichting publiek warmtebedrijf regio Amsterdam Op 7 oktober 2025 bent u geïnformeerd over de instemming van het college met een concept ontwikkelovereenkomst tussen NDW BV, Alliander Warmte Investeringsbedrijf (AWIB, de rechtsopvolger van Firan) en de gemeente Amsterdam waarin de hoofdlijnen van het warmtebedrijf zijn uitgewerkt. Deze overeenkomst is ook voorgelegd aan de besturen van EBN en Alliander. Op basis van de gezamenlijke vaststelling is de ontwikkelovereenkomst op 14 april 2026 ondertekend door de drie partijen. In de periode sinds oktober 2025 is verder gewerkt aan de contouren van het op te richten publiek warmtebedrijf. Belangrijke aspecten daarin zijn; - Het bedrijf wordt opgericht met gelijkwaardig aandeelhouderschap tussen de drie partijen: Alliander Warmte Investeringsbedrijf, Nationale Deelneming Warmte en gemeente Amsterdam krijgen elk 33% van de aandelen. - Belangrijke beslissingen worden in consensus genomen. Dit zorgt voor een gezonde balans tussen de financiële risico’s die Amsterdam draagt, met daarbij voldoende zeggenschap om te sturen op de Amsterdamse belangen zoals betaalbaarheid, duurzaamheid en betrouwbaarheid.

- Het publiek warmtebedrijf richt zich in eerste instantie op zelfstandige bron- en netontwikkeling in andere wijken dan de bestaande stadswarmtenetten. Hiermee wordt concurrentie met de bestaande warmtebedrijven waaronder Westpoort Warmte (waar de gemeente 50% aandeelhouder is) voorkomen. Uiteindelijk streven we naar één publiek warmtebedrijf in de regio Amsterdam. - Het publiek warmtebedrijf ontwikkelt lokale, duurzame bronnen en -netten. Dit draagt bij aan de beoogde CO2-reductie, energieonafhankelijkheid en een toekomstbestendige en betaalbare warmtevoorziening voor de regio Amsterdam. - Het publiek warmtebedrijf (PWB) start met een projectportfolio in kansrijke gebieden voor de realisatie en exploitatie van een warmtenet. Deze projecten zijn onderdeel van het warmteprogramma dat later dit jaar aan u wordt voorgelegd. De omvang van de organisatie van het warmtebedrijf wordt ingericht op dit projectportfolio en ontwikkelt met de opgave mee. Het publiek warmtebedrijf maakt gebruik van een publiek warmteservicebedrijf dat taken in opdracht en onder regie van het warmtebedrijf uitvoert. Bij afdoende kritische massa kan op termijn besloten worden om die taken zelf als publiek warmtebedrijf uit te voeren. Dit maakt het mogelijk om met een compacte, slagvaardige organisatie te starten.

Daarnaast wordt de organisatie zodanig ingericht dat een eventueel latere integratie met de bestaande warmtenetten mogelijk is zodra deze zijn overgenomen door het Rijk. Samenwerking Gemeente Diemen Gestreefd wordt naar een regionaal opererend publiek warmtebedrijf. Dit komt de schaalgrootte ten goede en daarmee wordt de betaalbaarheid vergroot. Er is doorlopend overleg met de regiogemeenten, of- en onder welke voorwaarden zij zouden willen toetreden tot het verzorgingsgebied van het publiek warmtebedrijf. Het College van B&W Diemen heeft in maart

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 april 2026 Pagina 3 van 3

2025 besloten om deelname aan het publiek warmtebedrijf te verkennen. Op 14 april 2026 hebben Alliander Warmte Investeringsbedrijf, Nationale Deelneming Warmte, gemeente Diemen en gemeente Amsterdam een intentieovereenkomst ondertekend. Hierbij is de intentie vastgelegd om gezamenlijk te verkennen op welke wijze de gemeente Diemen kan deelnemen aan het nog op te richten publiek warmtebedrijf regio Amsterdam. De partijen verkennen op dit moment gezamenlijk hoe zeggenschap en financiële inbreng van Diemen wordt vormgegeven in de onderlinge samenwerking. Toewerken naar één publiek warmtebedrijf voor alle warmtenetten in de regio Naast de oprichting van een regionaal publiek warmtebedrijf werken we ook toe naar de gewenste eindsituatie waarbij alle warmtenetten ondergebracht zijn in één rechtspersoon. Daartoe vinden twee verkenningen plaats. Allereerst verkennen EBN (beoogde koper private warmtebedrijven), Alliander (eigenaar AWIB en deel warmtenet Almere) en gemeente Amsterdam de komende periode samen wat de wenselijke ontwikkelingen zijn ten aanzien van bestaande warmtebedrijven & -netten in de regio. Daarnaast verkennen de gemeenten in de regio (Almere, Amstelveen, Ouder-Amstel, Diemen en Amsterdam) in gezamenlijkheid hoe het beste regionaal kan/moet worden samengewerkt bij het aanwijzen van warmtekavels en andere WCW-taken die bij de gemeenten komen te liggen.

Omdat een aantal warmtenetten gemeentegrenzen overschrijden is samenwerking noodzakelijk. Vervolg De komende periode wordt verder gewerkt aan de verkenningen en de governance, het ondernemingsplan en het projectportfolio van het publiek warmtebedrijf. Op basis van deze uitwerking worden de investeringsbehoefte (voor de eerste periode) en de apparaatskosten van het warmtebedrijf in kaart gebracht. Daarmee wordt ook duidelijk wat de benodigde betaalbaarheidsbijdrage is. Een eventueel oprichtingsbesluit en het daarbij behorende financiële commitment wordt in het derde of vierde kwartaal van 2026 aan u voorgelegd. Met deze stappen werken we toe naar meer grip op de warmtetransitie, een volledig publiek warmtebedrijf en een klimaatneutraal, energieonafhankelijk Amsterdam. Ik ga ervanuit u bij deze voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet,

Zita Pels Wethouder Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl