1. Raadsinformatiebrief moties programma ouderen (inclusief actieplan mantelzorgondersteuning) en het manifest Help! Ouderen.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam Commissie OZA 2 juli 2025 Zorg, Volkshuisvesting Alexander Scholtes, Zita Pels Directie Wonen en afdeling Zorg, bestuurszaken.wonen@amsterdam.nl, bestuurszaken.ojz@amsterdam.nl Afdoening Moties 010, 019, 020, 021 en 022 bij het Programma Ouderen in Amsterdam 2024-2029 (inclusief actieplan Mantelzorg) en het Manifest Help! Ouderen

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende. In de vergadering van de gemeenteraad van 29 januari 2025 heeft uw Raad bij de behandeling van agendapunt 20 Programma ouderen in Amsterdam 2024-2029 inclusief actieplan Mantelzorg en agendapunt 21 Manifest Help! Ouderen (VN 2024 – 018661) zeven moties aangenomen (003, 010, 012, 019, 020, 021 en 022): 1. Motie 003 van de leden Havelaar (CDA) en Broersen (Volt) inzake het mogelijk maken van een blijverslening (TA2025-000163). 2. Motie 010 van de leden Runderkamp (PvdA), Van Pijpen (GroenLinks) en Alberts (SP) inzake geclusterde huisvesting voor ouderen met een migratieachtergrond in Lang Leven Thuisflats (TA2025-000164). 3. Motie 012 van het lid Kabamba (Lijst Kabamba) inzake onderzoek naar nachtopvang en structurele dakloosheid (TA2025-000165). 4. Motie 019 van de leden Van Pijpen (GroenLinks), Kabamba (Lijst Kabamba), Khan (DENK), Alberts (SP) en Havelaar (CDA) inzake waardeer de mantelzorger! (TA2025-000166). 5. Motie 020 van de leden Van Pijpen (Groen Links), Alberts (SP), Khan (DENK), Havelaar (CDA) en Kabamba (Lijst Kabamba) inzake maatschappelijke inclusie van ouderen; actief aan de slag met intergenerationeel contact én verbinding met plekken in de wijk waar ouderen (willen) komen (TA2025-000167). 6.

Motie 021 van de leden Van Pijpen (GroenLinks), Alberts (SP), Khan (DENK), Havelaar (CDA) en Kabamba (Lijst Kabamba) inzake urgentie zelfstandig wonen ouderen (TA2025-000168). 7. Motie 022 Motie van de leden Wehkamp (D66), Van Pijpen (GroenLinks), Alberts (SP) en Kabamba (Lijst Kabamba) inzake mannen-mantelzorger (TA2025-000169). Hieronder volgt de reactie op deze moties, met uitzondering van motie 003 inzake het mogelijk maken van een blijverslening en motie 012 inzake onderzoek naar nachtopvang en structurele dakloosheid. Hierover wordt u op een later moment apart geïnformeerd.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

16 juni 2025 Pagina 2 van 10

Motie 010 Motie van de leden Runderkamp, Van Pijpen en Alberts over geclusterde huisvesting voor ouderen met een migratieachtergrond in Lang Leven Thuisflats. Verzoekt het college: - Per stadsdeel te onderzoeken of er vraag is naar geclusterde woningen voor ouderen met een migratieachtergrond in Lang Leven Thuisflats; - Per stadsdeel in kaart te brengen wat de ruimtelijke mogelijkheden zijn op de korte en middellange termijn voor geclusterde woningen voor ouderen met een migratieachtergrond in Lang Leven Thuisflats; - Een pilot op te zetten om geclusterde woningen te realiseren voor ouderen met een migratieachtergrond binnen het programma Lang Leven Thuisflats. Het college geeft als volgt uitvoering aan de motie: Het college gaat per stadsdeel onderzoeken of ouderen met een migratieachtergrond geclusterd willen wonen in een woongemeenschap en/of een LLTF. Begin 2026 wordt de raad hierover geïnformeerd. In Amsterdam zijn de afgelopen jaren verspreid over de stad een tiental woongemeenschappen voor ouderen met een migratieachtergrond en coöptatierecht gerealiseerd. Een woongemeenschap kan één woongemeenschap in één complex zijn of een woongemeenschap maakt deel uit van een groter (senioren)complex of een Lang Leven Thuisflat (LLTF). De meeste woongemeenschappen hebben ongeveer 20 leden. LLTF's zijn gerealiseerd in grote bestaande ouderencomplexen, zoals bijv.

een complex met aanleunwoningen. Er zijn momenteel 20 LLTF's verspreid over de stad met in ieder stadsdeel (behalve Weesp) tenminste één flat en in Noord drie, Zuidoost vier en Nieuw-west zes flats. De LLTF's zijn al bewoonde flats. Om ruimtelijke mogelijkheden op de korte en middellange termijn te verkennen voor geclusterde nieuwbouw voor ouderen (en hierbinnen de kansen voor een woongemeenschap voor ouderen met een migratieachtergrond), wordt aangehaakt bij de gebiedsgerichte aanpak van de gemeente. Per stadsdeel wordt een beeld gevormd welke behoefte er is en waar kansen liggen. Bij de verkenning van de behoeften per stadsdeel zal expliciet ingegaan worden op de behoefte van ouderen met een migratieachtergrond. Omdat LLTF's al bewoonde flats zijn, komt er bij mutatie maar een enkele woning leeg. Dat betekent dat het lastig wordt om een nieuwe woongemeenschap met ouderen met een migratieachtergrond te realiseren in een bestaande LLTF. Het is daarom niet zinvol om een pilot nieuwe woongemeenschap te starten in bestaande LLTF. Maar omdat in bestaande LLTF’s al veel ouderen wonen met een bepaalde migratieachtergrond kan de Langer Thuiscoach, werkzaam in de flat vorming van kleine woongemeenschappen stimuleren en begeleiden. In geclusterde nieuwbouwwoningen voor ouderen zijn wel kansen om woongemeenschappen voor ouderen met een migratieachtergrond te realiseren.

Zo wordt deze zomer op IJburg een complex met 62 geclusterde ouderenwoningen, waarvan 20 zijn bestemd voor een woongemeenschap van ouderen met een Afrikaanse achtergrond, opgeleverd. Een geclusterd nieuwbouwcomplex kan in een latere fase mogelijk een LLTF worden. Het college beschouwt de motie 010 hiermee als afgehandeld.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

16 juni 2025 Pagina 3 van 10

Motie 019 Motie van de leden Van Pijpen, Kabamba, Khan, Alberts en Havelaar over waardeer de mantelzorger! Verzoekt het college: -

-

te onderzoeken hoe de gemeente Amsterdam invulling kan (moet) geven aan waardering van mantelzorgers; hierbij zowel de vorm van de waardering als de diversiteit van behoefte van mantelzorgers in mee te nemen; hierbij te betrekken dat als gevolg van personeelstekorten in de professionele zorg mantelzorgers al zwaarder belast worden en er ook steeds vaker, vanuit de professionele zorg en zorgorganisaties een extra beroep op hen wordt gedaan; de uitkomsten hiervan voor te leggen aan de Raad uiterlijk in vierde kwartaal van 2025.

Het college geeft als volgt uitvoering aan de motie: Allereerst; we zijn blij met een motie als deze, omdat wij de mening delen dat mantelzorgers een enorm waardevolle en onmisbare bijdrage leveren aan de Amsterdamse samenleving. Er is al veel onderzoek gedaan naar de behoefte van mantelzorgers aan waardering, hieruit blijkt dat: •

•

•

1

Mantelzorgers behoefte hebben aan informatie, advies, emotionele steun; zowel vanuit het eigen netwerk als van professionals: gewaardeerd, gezien en gehoord worden, praktische en materiele hulp, vervangende zorg en financiële tegemoetkoming van extra kosten die zij maken in de zorg voor hun naasten1. Bron: Mantelzorg.nl Er doelgroep breed diverse opvattingen van/over mantelzorg zijn. Mantelzorg is een breed begrip. In grote lijnen weet iedereen wel wat mantelzorg inhoudt, maar de invulling ervan verschilt sterk. De een denkt bij mantelzorg aan palliatieve zorg voor ouderen, terwijl een ander de nadruk legt op sociale aspecten. Mantelzorg richt zich niet alleen op ouderen, maar ook op kinderen en zorgsituaties die ontstaan als gevolg van ziekte. Mensen vervullen zelf ook (bewust en ook onbewust) verschillende rollen, ze zijn mantelzorger maar zorgen ook voor een andere mantelzorger. Door verschillen in kennis van en ervaring met is het lastig in te schatten waar de hulpbehoeften precies liggen en wat er wel of niet nodig is op het gebied van zorg en ondersteuning van mantelzorgers. Bron: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/publicaties/2025/04/24/ondersteunen-vanmantelzorgers Vanwege de rouw om hun zorgbehoevende het voor veel naasten helemaal niet vanzelfsprekend is om zich tot een gemeente te wenden.

Je hebt te maken met iemand van wie je houdt, die niet gezond is, lijdt en zorg nodig heeft. Er is behoefte aan

Een VVV-bon/mantelzorgcompliment is niet wat hier bedoeld wordt met financiële tegemoetkoming. Dit betreft de wens om de extra kosten die mantelzorgers maken voor hun naasten vergoed te krijgen, dit is financieel onhaalbaar.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

•

•

16 juni 2025 Pagina 4 van 10

informatie, opvang, betere samenwerking en afstemming met professionals en soms een financiële tegemoetkoming. Bron: Rick Kwekkeboom en Yvette Wittenberg (2016) Mantelzorgers door professionals gezien willen worden, waarbij een eerlijke en gelijkwaardige samenwerkingsrelatie met professionals de basis is. Zij wensen tevens dat professionals meer zicht krijgen op contexten, van waaruit mensen mantelzorg geven en die meenemen in hun contact met mantelzorgers. Bron: proefschrift Yvette Wittenberg ‘(Un)seen: Unravelling variety in caregivers’ views on sharing care (2025)’. Juist vanwege het personeelstekort wordt er meer een beroep gedaan op mantelzorgers. Als mantelzorgers overbelast (dreigen) te raken, ontstaat een negatieve spiraal, want dit betekent dat de druk op de professionele zorg groter wordt. Wederzijds begrip en het faciliteren van de samenwerking, tussen mantelzorger en zorgprofessional zorgt voor meer ruimte om taken en verantwoordelijkheden uit te voeren en te verdelen, die tevens beter aansluiten bij de zorgbehoevende. Het bevorderen van erkenning, betrokkenheid en tijdige ondersteuning zal het gevoel van waardering van mantelzorgers aanzienlijk vergroten, wat uiteindelijk zowel mantelzorgers als zorgontvangers ten goede komt.

Bovenstaande onderzoeksbevindingen sluiten goed aan bij de gesprekken die ik als wethouder met Amsterdamse mantelzorgers heb gevoerd. Hierin werd ook duidelijk dat het belangrijkste is dat mantelzorgers ‘ontzorgt’ worden en de benodigde zorg voor hun zorgbehoevende goed geregeld is. Hoewel mantelzorgers ons vertellen dat mantelzorgondersteuning nuttig en noodzakelijk is, beseffen wij ons dat de geboden ondersteuning de ervaren zwaarte van de zorg kan verminderen, maar nooit zal kunnen oplossen. Toch doen wij er alles aan om ervoor te zorgen dat mantelzorgers deze essentiële zorg kunnen blijven uitvoeren, omdat hun inzet zo waardevol is voor Amsterdammers die het nodig hebben. Het bieden van ontspannende activiteiten, het ondersteunen met cursussen en het ontlasten van de mantelzorgers in samenwerking met het professionele veld is en blijft van groot belang. Kennisnemend van bovenstaande en vergelijkend met de praktijk van waarderen van mantelzorgers in Amsterdam, geven we hier als volgt invulling aan: •

•

•

Markant, expertisecentrum mantelzorg Amsterdam, traint professionals van diverse (zorg)organisaties, om ze bewust te maken van de behoeften van de mantelzorgers aan onder andere waardering maar ook aan erkenning. Met trainingen voor professionals over thema's rondom volwassen mantelzorg heeft Markant in 2024 336 professionals bereikt en met trainingen over jonge mantelzorgers 382 professionals. Daarnaast heeft Markant samengewerkt met 60 organisaties/(zorg)instellingen in Amsterdam op gebied van mantelzorg(ondersteuning). De professionals krijgen tevens handvatten om op een gelijkwaardige manier met hen samen te werken. Mantelzorgers worden het meest ontzorgd wanneer ze gelijkwaardig samenwerken en steun/hulp/zorg krijgen, wanneer het nodig is: voor henzelf en hun zieke naaste. Door op 10 november, de dag van de mantelzorg, in alle stadsdelen activiteiten te organiseren. Een paar voorbeelden hiervan uit 2024 zijn: in stadsdeel Zuidoost werd er

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

•

•

•

•

16 juni 2025 Pagina 5 van 10

een mooie, drukbezochte en feestelijke bijeenkomst georganiseerd, die heel positief werd ontvangen. In stadsdeel Noord was er mooie bijeenkomst in de Verbroederij met een gewaardeerde cabaretvoorstelling en een lunch. De dag werd afgesloten met koor en zangworkshop en Human jukebox Bob Color. In stadsdeel Zuid vond er een borrel plaats in het Mercure hotel; er waren hapjes, livemuziek, een live gedichten schrijver en een photobooth, georganiseerd door HUPS. Daarnaast organiseerde Combiwel in de buurtkamer een intiem diner gericht op mantelzorgers met een migratieachtergrond. In stadsgebied Weesp werden diverse activiteiten georganiseerd zoals mindfulnesstraining, yogales, schilderen, een High tea, een herfstour en een lunch. Zie voor de invulling van stadsdelen Centrum, West en Zuid: https://www.markant.org/terugblik-dag-van-demantelzorg-2024/ Wat reacties vanuit mantelzorgers zelf: Theatermatinee Posthoornkerk: De gasten waren vol lof: “Dit voelt voor mij alsof ik een dag op vakantie ben” en “Jullie overtreffen jezelf ieder jaar”. Een mantelzorger zei zelfs: “Ik heb dit nog nooit meegemaakt, ik ben nog nooit eerder naar het theater geweest. Wat een leuke dag!”. De bezoekers waardeerden deze middag met een 8,6. High team en Hollandse Manege: “Het was alsof ik even uit de schaduw stapte”. Het was een mooie gelegenheid om ervaringen te delen met andere mantelzorgers.

Zoals één gast zei: “We waren met z’n vieren, alleen, en we zijn de hele dag samen geweest. Wat een mooi moment van verbinding”. De bezoekers waardeerden deze middag met een 8,9. Deze activiteiten zijn zowel ontspannend als informatief en geven tevens gelegenheid voor mantelzorgers om op een laagdrempelige wijze kennis te maken met het ondersteuningsaanbod in hun wijken. Zodat mensen de weg weten te vinden naar die plekken in de wijk waar ze ondersteuning kunnen krijgen of regelen. Daarnaast worden er, onder andere vanuit de sociale basis, ook op andere momenten activiteiten aangeboden, om mantelzorgers te waarderen en het welzijn van mantelzorgers (en hun zorgbehoevenden) te vergroten. Zoals het verwenmoment voor mantelzorgers in Nieuw-West begin april jongsleden; een middag vol ontspanning en gezelligheid om de batterij weer wat op te laden. Ook vanuit Markant worden, gedurende het jaar, allerlei verwenactiviteiten voor mantelzorgers georganiseerd. Eind maart 2025 is voor Amsterdammers voor de eerste keer een midweek ‘Beter thuis met dementie’ georganiseerd. Dit is een cursus voor mantelzorgers, die samenwonen met iemand met dementie. Zij leren tijdens een cursusweek, waarbij zij samen met hun partner en maximaal 5 andere stellen op een vakantielocatie logeren, zo veel mogelijk wat betreft het zorgen voor en leven met iemand met dementie.

Het effect hiervan is wetenschappelijk onderzocht van 2018-2021: Onderzoek - Beter thuis met dementie. Behalve dat mantelzorgers ervan profiteerden; ze hadden o.a. veel geleerd, hadden minder stress, ervaren meer ondersteuning, bleek het ook kosteneffectief te zijn. Deze midweek was zo’n succes, naast het vergroten van de inhoudelijke kennis is er ook een (duurzaam) lotgenotencontact cq onderlinge vriendschap ontstaan, dat er in het najaar nog een midweek voor Amsterdammers wordt georganiseerd. We hebben ervoor gekozen om de grote waardering die wij hebben voor mantelzorgers zichtbaar te maken; bij de communicatie (campagnes) rondom (jonge) mantelzorg is

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

16 juni 2025 Pagina 6 van 10

waardering een belangrijk onderdeel. De campagne vanuit Markant rondom jonge mantelzorg dit jaar betreft, naast bewustwording, een ‘ode aan de jonge mantelzorger’. Ook organiseren we dit jaar rondom de dag d.d. 10 november van de mantelzorg een reizende foto expositie, waarbij we verhalen van mantelzorgers delen, om hen een gezicht te geven. Er wordt tevens een lanceringsmoment en een symposium omheen georganiseerd, om de zichtbaarheid van mantelzorgers te vergroten. Vanwege bezuinigingen in 2019 zijn we gestopt met het zogenaamde ‘mantelzorgcompliment’; dit betrof een VVV-bon van 20 euro en informatie over mantelzorgondersteuning. Dit ‘mantelzorgcompliment’ werd door mantelzorgende Amsterdammers over het algemeen wel goed ontvangen en bood tevens ook de mogelijkheid om mantelzorgers te vinden en binden. Echter uit een inventarisatie destijds bleek ook, dat sommige mantelzorgers beledigd waren, omdat deze VVV-bon naar hun idee niet in verhouding staat tot hun inzet aan mantelzorgverlening. Het realiseren van dit mantelzorgcompliment bleek organisatorisch, onder andere doordat mantelzorgers niet worden geregistreerd, en logistiek lastig. Financieel vraagt dit al snel vier ton voor zowel het ‘mantelzorgcompliment’ zelf als de benodigde capaciteit om dit te realiseren.

Afhankelijk van het aantal mantelzorgers dat hier aanspraak op maakt en de keuze voor de hoogte van de vergoeding kan dit bedrag enorm oplopen. Het college beschouwt de motie 019 hiermee als afgehandeld. Motie 020 Motie van de leden Van Pijpen, Kabamba, Khan, Alberts en Havelaar over maatschappelijke inclusie van ouderen; actief aan de slag met intergenerationeel contact én verbinding met plekken in de wijk waar ouderen (willen) komen Verzoekt het college: - Maatschappelijke inclusie van ouderen mee te nemen als doel van het programma, waarbij toegankelijkheid, beschikbaarheid en verbinding met Amsterdammers van alle leeftijden daar een bijdrage aan levert. - Daarom in de activiteiten van, voor en met ouderen zoals in het programma Ouderen genoemd concrete mogelijkheden te creëren voor (meer) intergenerationeel contact en ontmoeting, in overleg met de stadsdelen, dit ook te richten op verbinding met andere plekken in de wijk waar ouderen willen (blijven) komen en deze organisaties en bedrijven op te nemen als partners in de zorgzame buurt. - In de uitwerking van de extra inzet in de sociale basis, in overleg met de stadsdelen, dit ook te richten op verbinding met andere plekken in de wijk waar ouderen komen. Denk daarbij aan de kapper of een buurtcafé.

Deze organisaties en bedrijven spelen een belangrijke rol in de zorgzame buurt bij het versterken en ondersteunen van netwerken in relatie tot de sociale basis. Zij worden meegenomen als partners binnen zorgzame buurten. - In de verslaglegging over de uitvoering en resultaten van het Programma Ouderen, bovenstaande specifiek op te nemen en hier aldus de Raad over te informeren. Het college geeft als volgt uitvoering aan de motie:

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

16 juni 2025 Pagina 7 van 10

Maatschappelijke inclusie is opgenomen als doel in het programma Ouderen in Amsterdam 20242029. Een aantal acties die vanuit het programma wordt ingezet ten aanzien van dit thema: 1. De subsidieregeling ‘vergroten sociale en fysieke toegankelijkheid van Amsterdam 20252026' is ingesteld om de toegankelijkheid van Amsterdam voor mensen met een beperking van diverse leeftijden en zeker ook voor het toenemend aantal oudere Amsterdammers en Weespers, te vergroten. Goede ideeën van lokale ondernemers, organisaties en initiatieven op het gebied van toegankelijkheid kunnen met deze subsidie worden gerealiseerd. 2. Intergenerationele dialoog en participatie staan centraal in het project Senioren van de OBA in samenwerking met AT5. Het project richt zich op senioren en hun actieve betrokkenheid bij de samenleving en intergenerationeel contact. In een tv-serie worden senioren ondersteund bij het nemen van regie over hun eigen leven, hun sociale netwerken versterkt en het hen inspireert om na te denken over hun toekomst. In de serie gaan senioren op onderzoek uit en denken na over onderwerpen die voor hen relevant zijn. Denk daarbij aan vrijwillige inzet en eenzaamheid, passend wonen, mantelzorg en toegankelijkheid. Zij gaan daarbij in gesprek met jongeren. Ze zoeken naar praktische oplossingen voor de besproken thema’s. Het programma heeft als doel inzichten te werven.

Senioren worden uitgedaagd om verder te kijken dan alleen naar oplossingen. Ze kunnen hun ervaringen, meningen en ideeën met elkaar delen. Na iedere aflevering gaan ze onder begeleiding van een moderator in de bibliotheek in gesprek over hun bevindingen. Het project Senioren wordt mede mogelijk gemaakt vanuit het programma Ouderen in Amsterdam 2024-2029 en vindt plaats in 2025. 3. Intergenerationeel wonen en samenleven gebeurt binnen de Elisabeth Otter- Knoll Stichting; Naast de 112 huurappartementen, bevinden zich ook 13 studentenunits in het gebouw. Dit maakt dat verschillende generaties naast en met elkaar wonen als goede buren. De studenten verzorgen de opvolging van het persoonsalarm van bewoners gedurende de nacht en helpen bewoners waar mogelijk in en om het huis. In Lang Leven Thuis Flat De Osdorperhof worden 21 studentenappartementen gerealiseerd. Ook hier helpen de studenten de bewoners en verzorgen zij de slaapwacht. Een ander voorbeeld is Project Vooruit van Stichting student en samenleving, waarbij studenten zich 10 uur per week inzetten voor de buurt waar zij een woonruimte kunnen krijgen. Ze hebben inmiddels een flink aantal locaties in de stad. 4. Vanuit het programma Ouderen in Amsterdam wordt de inzet van de sociale basis voor ouderen in de stadsdelen structureel versterkt.

Vanuit de sociale basis zijn ouderen van oudsher een groep die veel gebruikt maakt van het aanbod, ook al zijn activiteiten niet altijd specifiek gericht op die doelgroep. Haast alle activiteiten zijn gericht op ontmoeting, of dat nu is door het inzetten van een maatje, vanuit samen bewegen, samen eten, het versterken van digitale vaardigheden, of gewoon samen een kop koffiedrinken en een spelletje doen in een Huis van de Wijk. Uiteraard is er ook een flink aantal organisaties actief binnen de sociale basis die zich richten specifiek op deze doelgroep. Voorbeelden zijn: Stichting Samen is niet Alleen (SINA) die onder andere maatjes regelt, het Burennetwerk die hulpvragers koppelt aan “een goede buur”. Meer dan de helft van de middelen voor intensivering van inzet op ouderen vanuit de sociale basis is ingezet om buurtwerk specifiek gericht op ouderen te versterken. Dat geldt

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

16 juni 2025 Pagina 8 van 10

zowel voor welzijnsinzet in de Lang Leven Thuis Flats voor buurtgerichte inzet waarbij de focus wordt gelegd om het bedienen van de groeiende groep ouderen die zelfstandig thuis blijft wonen. Welzijnsinzet richt zich onder andere op het aanzwengelen en bij elkaar brengen van initiatief uit de buurt. In sommige gevallen komt dat samen in een ontmoetingsruimte in de plint van een Lang Leven Thuis Flat, maar dit kan ook gestalte krijgen op andere laagdrempelige locaties in de buurt zoals een buurtkamer. Met de andere helft van het beschikbare budget zijn gebiedsgerichte initiatieven versterkt. Denk aan het Odensehuis die inloop biedt bij beginnende dementie of Stichting MOAI die dialogen over ouder worden organiseert of Stichting interculturele Participatie die activiteiten voor 55+-ers met een migratieachtergrond organiseert. 5. De gemeente zet in op de ontwikkeling van zorgzame buurten. Integrale zorgzame buurten zijn buurten waar mensen zich thuis voelen, aandacht voor elkaar hebben en kunnen meedoen. De zorgzame buurt gaat niet alleen over ouderen, maar juist over alle Amsterdammers die in een buurt wonen. De inzet richt zich op twee onderdelen: het versterken van buurtkracht en het versterken van beleidskracht in de buurt. Zo wordt de energie in de buurt gestimuleerd en wordt vanuit de wensen van bewoners (ABCDmethodiek) initiatief versterkt.

Parallel worden systeemknelpunten geadresseerd en opgeschaald om ervoor te zorgen dat initiatief ook daadwerkelijk tot bloei kan komen. In 2025 wordt een zorgzame buurt per stadsdeel gekozen. De stedelijke kwartiermaker en een aanjager per buurt zorgen samen met het opbouwwerk voor verbinding van lokale burgerinitiatieven, zorg- en welzijnsorganisaties en lokale ondernemers als de plaatselijke supermarkt, buurtcafé en kapper. 6. De verslaglegging over de uitvoering en resultaten van het Programma Ouderen wordt, in samenwerking met de sociale basis en de stadsdelen, maatschappelijke inclusie als aandachtspunt meegenomen. De Raad wordt hierover geïnformeerd begin 2026. Het college beschouwt de motie 020 hiermee als afgehandeld Motie 021 Motie van de leden Van Pijpen, Alberts, Khan, Havelaar en Kabamba over urgentie zelfstandig wonen ouderen. Verzoekt het college: - Om een voorstel te doen om met alle partijen betrokken bij (zelfstandig) wonen van ouderen, zoals verhuurders (corporaties en private partijen), Stichting !WOON, huurdersverenigingen, stadsdorpen, cliëntorganisatie(s), gemeente en andere relevante partijen voor een kick-off om dit onderwerp hoog op de agenda te krijgen.

- Doel hiervan is een bijdrage te leveren aan de uitvoering van het doorstroomoffensief (vastgesteld door het college op 25 februari 2025), het wegnemen van blokkades, samenbrengen van eventuele aanvullende ideeën die bijdragen aan het creëren van goede woningen voor ouderen in Amsterdam. Het college geeft als volgt uitvoering aan de motie: De urgentie van het langer zelfstandig wonen van ouderen staat hoog op de agenda. Dit wordt langs verschillende wegen opgepakt. Tijdens de vergadering van de gemeenteraad van 29 januari 2025 heb ik u reeds geïnformeerd over een gesprek dat de gemeente 20 januari j.l. heeft gehad

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

16 juni 2025 Pagina 9 van 10

met een vertegenwoordiging van de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties (Netwerk Wonen en Zorg/Netwerk Technisch Beheer/AFWC), FAH (Federatie Amsterdamse Huurderskoepels), Cliëntenbelang, Wmo-Adviesraad, St. !WOON en de Amsterdamse Brandweer. Doel van dit gesprek (kick off) was om samen de quick wins in samenwerking bij woningaanpassing (inzet Wmo-voorzieningen, (trap-) liften, stalling en delen van scootmobielen, etc.) te verkennen en zo meer kansen voor ‘goed blijven wonen’ in de bestaande voorraad te realiseren. Er zijn toen afspraken gemaakt om samen projecten te starten voor (trap-)liften, de stalling van (deel-) scootmobielen en andere aanpassingen van woningen. Cliëntenbelang heeft laten weten tevreden te zijn over deze afspraken. Dit wordt verder opgepakt in het kader van de Uitvoeringsagenda Ouderenhuisvesting. Daarnaast vormen ouderen is één van de 3 doelgroepen waar het doorstroomoffensief op is gericht. Vanuit het doorstroomoffensief op 27 maart 2025 ook een bijeenkomst (kick-off) georganiseerd waarvoor de diverse betrokken organisaties zijn uitgenodigd. De raadscommissies Woningbouw en Volkshuisvesting en Onderwijs, Zorg en Armoedebestrijding zijn op 19 maart 2025 geïnformeerd over het doorstroomoffensief.

Tot slot gaan we in aanvulling op de kick-off bijeenkomst van het doorstroomoffensief het gesprek aan met een brede vertegenwoordiging van betrokken partijen, zoals huurderskoepels, Cliëntenbelang en andere belangenbehartigers om input op te halen. Die gesprekken vormen input voor de verdere uitwerking van het doorstroomoffensief. In het doorstroomoffensief zoeken we samen met de betrokken partijen naar oplossingen en wordt er ruimte gegeven voor lokale, buurtgerichte initiatieven van bijvoorbeeld maatschappelijke organisaties, belangenbehartigers en bewonerscollectieven. Onderdeel van het doorstroomoffensief is een informatiecampagne en het voeren van een dialoog met de stad om deze initiatieven en ideeën actief op te halen. In het doorstroomoffensief ligt de focus op het bieden van oplossingen voor drie doelgroepen, namelijk gezinnen met kinderen, huishoudens met een rolstoelgebruiker en ouderen. Het college beschouwt de motie 021 hiermee als afgehandeld. Motie 022 Motie van de leden Wehkamp, Van Pijpen, Alberts en Kabamba over mannen-mantelzorgers Verzoekt het college: Te onderzoeken of en hoe het aanbod van (mantel)zorgondersteuning passend is bij de behoeften van mannen. Het college geeft als volgt uitvoering aan de motie: Het college onderkent dat het verdelen van gelijke zorgtaken een belangrijk aandachtspunt is, ook bij mantelzorg.

Het is belangrijk om te onderstrepen dat genderongelijkheid een maatschappelijk probleem is, en niet een probleem van het individu. Daarom blijft het college werken aan een veilige, toegankelijke en rechtvaardige stad voor iedereen. Op 9 december 2024 hebben de raadsleden Bentoumya (GroenLinks) en Wehkamp (D66) het initiatiefvoorstel Gendermainstreaming in Amsterdam gedaan. Daarin vragen de leden, op termijn, gendermainstreaming toe te passen binnen de gemeente Amsterdam, te starten binnen de domeinen Sport, Werk en Inkomen en Zorg. Gendermainstreaming betekent dat bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid altijd gekeken wordt naar de invloed van gender.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

16 juni 2025 Pagina 10 van 10

Het gaat niet alleen om de verschillen tussen mannen en vrouwen, maar om hoe rollen en verwachtingen in de samenleving ongelijkheid kunnen veroorzaken. Hierbij moet rekening gehouden worden met de verschillende lagen van iemands identiteit. Door dit mee te nemen, wordt ervoor gezorgd dat eerlijke en effectieve maatregelen worden genomen. De beantwoording van het initiatiefvoorstel wordt voor de zomer verwacht. Een belangrijk onderdeel van gendermainstreaming is het verzamelen van data. Door het verzamelen van data over genderverschillen binnen verschillende domeinen, worden bewuste keuzes gemaakt bij het ontwikkelen en uitvoeren van beleid, die bijdragen aan het bevorderen van gendergelijkheid. Het college onderschrijft de motie om eerst te onderzoeken of en hoe het aanbod van (mantel)zorgondersteuning passend is bij de behoeften van mannen. Alleen door het doen van onderzoek kunnen we op een juiste manier interventies doen en het aanbod laten aansluiten bij de behoeftes. Dit is de reden dat we aanhaken op een deelonderzoek van het recent gestarte bredere onderzoek naar de impact van dementie op vrouwen vanuit de Vrije Universiteit. Bij dit onderzoek wordt, door middel van een experiment, bekeken wat de voorkeuren zijn van mannen en jongeren wanneer zij informele zorg zouden moeten leveren. Planning is dat dit experiment in het voorjaar van ‘26 afgerond is.

Uit onderzoek van Radar Advies naar de behoeften en het bereik van mantelzorgers met een migratieachtergrond, waarbij ook mannen-mantelzorgers zijn bevraagd, kwam naar voren dat de behoefte aan het soort mantelzorgondersteuning niet zozeer samenhing met gender of culturele achtergrond, maar meer met de leeftijdsfase waarin de mantelzorger zich bevond. Op de Hogeschool van Amsterdam is een platform opgericht, voor studerende mantelzorgers. Bij de oprichting zijn twee enthousiaste jongens betrokken, die beiden op de HvA studeren en daarnaast zorgtaken hebben voor een naaste. Dit platform is een plek waar studerende mantelzorgers elkaar kunnen ontmoeten, ervaringen en tips kunnen uitwisselen, een luisterend oor én extra begeleiding vinden tijdens hun studie. Dit platform genaamd ‘We Care’ is op 22 mei jl gelanceerd, tijdens de Landelijke Kick-off van de Jonge Mantelzorger die op de HvA georganiseerd werd. Bij de communicatie(campagnes) rondom mantelzorgondersteuning, zullen we expliciet rekening houden met mannen-mantelzorgers. Voor het filmpje op AT5 ten behoeve van de week van de jonge mantelzorg is er een jonge man geïnterviewd. Bij de reizende foto expositie van november 2025, zullen er ook man(nen) geportretteerd worden. Het college beschouwt de motie 022 hiermee als afgehandeld.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Alexander Scholtes Wethouder Zorg en Maatschappelijke ontwikkeling