1. Raadsinformatiebrief Monitor Bedrijfsruimte 2024.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 17 februari 2026 Economische Zaken, Grond en ontwikkeling Sofyan Mbarki Economische Zaken en Cultuur, bestuurszaken.ezc@amsterdam.nl Monitor bedrijfsruimte Amsterdam 2024

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeren wij u over de Monitor Bedrijfsruimte Amsterdam (hierna de monitor genoemd). De monitor geeft inzicht in de Amsterdamse bedrijfsruimtemarkt en de voortgang van het beleid op bedrijventerreinen en bedrijfsruimte in de stad: de Bedrijvenstrategie Amsterdam 2020-2030. In deze editie is naast feiten en cijfers ook aandacht voor afgeronde onderzoeken die in de Bedrijvenstrategie zijn aangekondigd en de “Aanpak herhuisvesting bedrijven in transformatiegebieden”. Het laatste betreft een pakket aan aanvullende maatregelen die het college eind 2023 heeft ingevoerd om uitdagingen weg te nemen bij bedrijven die moeilijkheden ervaren bij herhuisvesting. Waarom is (voldoende) bedrijfsruimte van belang? Voldoende (betaalbare) bedrijfsruimte1 is van groot belang voor een complete stad. Een groeiende stad gaat immers hand in hand met een groeiende vraag naar bedrijfsruimte. Bedrijfsruimte huisvest stadverzorgende bedrijven die inwoners en andere bedrijven bedienen zoals horecaleveranciers, meubelmakers en loodgieters. Daarnaast draagt dit type bedrijven in belangrijke mate bij aan werkgelegenheid en ontplooiingskansen voor praktisch opgeleiden en de grote transitieopgaven, zoals de energietransitie en de circulaire economie, maar vervullen ze ook een belangrijke rol binnen innovatie ecosystemen.

Kortom: bedrijfsruimte is nodig om de complete economie te faciliteren en draagt bij aan de economische concurrentiekracht en weerbaarheid van de stad.

1

Definitie bedrijven Een bedrijf gericht op het bedrijfsmatig produceren, bewerken, verwerken, herstellen, opslaan, verhuren, distributie van en groothandel in goederen. Bron: omgevingsplan, paragraaf 2.3.6 (artikel 2.80) Definitie bedrijfsruimte Een bedrijfsruimte is een pand waarin een bedrijf goed het werk kan doen: een hoog plafond, zware maximale vloerbelasting, grote vrije overspanning, de aanwezigheid van overheaddeuren en loadingdocks, en gebruikt wordt voor productie, groothandel, transport, opslag, distributie, reparatie en/of onderhoudswerkzaamheden. Dus niet: detailhandel of (creatief) kantoor. Dit kan wel als ondergeschikte functie binnen ‘bedrijf’. Bijvoorbeeld maximaal 30% kantoor en 20% detailhandel van het totaaloppervlak.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 17 februari 2026 Pagina 2 van 4

Beeld op hoofdlijnen Uit de monitor blijkt dat de leegstand van bedrijfsruimten in Amsterdam net als in de voorgaande editie onverminderd laag blijft, de betaalbaarheid van bedrijfsruimte onder druk staat en er tot nu toe slechts 0,3% van de ambitie is gerealiseerd om nieuwe bedrijfsruimte toe te voegen in transformatiegebieden. Er zit wel bedrijfsprogramma in de investeringsbesluiten, maar dit wordt beperkt gerealiseerd. De rode lijn uit de monitor is dat er zowel ruimtelijke als financiële opgaven liggen op de bedrijfsruimtemarkt die onderling met elkaar verband houden. De belangrijkste bevindingen zijn: Tekort aan bedrijfsruime blijft De leegstand binnen de Amsterdamse bedrijfsruimtemarkt zit ver onder het frictieniveau van 5%. Deze lage mate van leegstand in de stad belemmert de dynamiek van de markt. Het gevolg is dat bedrijven op suboptimale vestigingslocaties komen te zitten, uitbreiding van bedrijven vaak onmogelijk wordt en er te weinig ruimte is voor nieuwe ondernemers. Deze krapte heeft vervolgens een prijsopdrijvend effect waardoor de betaalbaarheid van bestaande en nieuwe bedrijfsruimte verder onder druk komt te staan – en daarmee ook de grondprijzen voor bedrijfsruimte. Amsterdam heeft daarnaast te maken met een grote niet-geaccommodeerde vraag. Het aantal bedrijven dat een ruimte zoekt in Amsterdam is dus vele malen hoger dan het aanbod aan geschikte ruimtes.

Het aanbod dat er wel is voldoet vaak niet aan de eisen van een groot deel van het MKB, zowel in prijs als locatie of pandkwaliteiten. Nieuw te realiseren bedrijfsruimte in transformatiegebieden komt daarnaast nog onvoldoende van de grond. Alhoewel het planaanbod in 2024 met 15.000 m2 is gestegen tot in totaal 610.000 m2 BVO, zijn er voor slechts een klein deel hiervan, ca. 37.000 m2, concrete voorstellen van projectontwikkelaars gedaan en is vooralsnog slechts 1.300 m2 nieuw gerealiseerd. Tegenover de ambitie van het handhaven of nieuw realiseren van minimaal 500.000 m2 aan bedrijfsruimte in deze transformatiegebieden2 schiet dit voorlopig nog sterk tekort. Deze terughoudendheid wordt gedreven door dure grondposities, stijgende bouwkosten en grote politieke regeldruk. Als gevolg van deze terughoudendheid in de markt komen gebiedsontwikkelingen moeizaam op gang en wordt het tempo van de woningbouw belemmerd. Stapeling bedrijfsruimte komt lastig van de grond, verkleuring neemt toe Voor de te behouden bedrijventerreinen is er de ambitie om deze te intensiveren en de bedrijfsfunctie op deze locaties meer te beschermen. De monitor laat zien dat het intensiveren van bedrijventerreinen op gang is gekomen, maar dat het tempo nog laag ligt. De gemeente daagt via tenders marktpartijen uit om plannen te maken voor gestapelde bedrijfshuisvesting voor stadsverzorgende bedrijven.

De Makerstoren op Sloterdijk geldt hierbij als voorbeeld, waarvan de bouw in 2024 is gestart. In Buiksloterham is de eerste tender voor gestapelde bedrijfsruimte voorzien. Voor het behalen van een significant hogere dichtheid op bedrijventerreinen zullen er echter meer initiatieven van de grond moeten komen. Verdichting van bedrijventerreinen komt vooral door een toename van andere functies als kantoren en horeca. Deze zogeheten verkleuring 2

Volgens de Bedrijvenstrategie Amsterdam 2020-2030 zat er in 2020 860.000 m2 aan bedrijfsruimte in de transformatiegebieden waarvan minstens 500.000 m 2 gehandhaafd of nieuw gerealiseerd zou moeten worden.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 17 februari 2026 Pagina 3 van 4

zorgt ervoor dat een steeds groter aandeel van het vloeroppervlak op bedrijventerreinen wordt ingevuld door niet-bedrijfsfuncties. Dit is een zorgelijke ontwikkeling die de krapte voor bedrijven groter maakt en de betaalbaarheid verder onder druk zet. In sommige gevallen gebeurt dit in strijd met het omgevingsplan (voorheen bestemmingsplan), maar hier wordt vaak niet op gehandhaafd waardoor dit kan blijven gebeuren. Daarnaast ontstaat verkleuring door brede of niet concreet geformuleerde bepalingen in het omgevingsplan of omdat er publiekrechtelijk toestemming wordt gegeven om bedrijfsruimte voor andere functies in te zetten. Vervolgacties De monitor laat zien dat de bedrijfsruimte nog altijd onder druk staat in de stad en dat de toenemende druk op de ruimte niet in het voordeel werkt van de bedrijfsruimtemarkt. Hierom zullen er verschillende vervolgacties en aanvullende monitoring in gang gezet worden om meer grip te krijgen op het behoud en de realisatie van bedrijfsruimte, wat op zijn beurt weer bijdraagt aan het realiseren van een complete stad: • In het kader van de regionale bedrijventerreinenstrategie van de MRA worden verschillende actielijnen uitgewerkt die effect zullen gaan hebben op de bedrijfsruimtemarkt, in combinatie met het eigen Amsterdamse beleid en de extra genomen maatregelen.

In de volgende monitors wordt er gerapporteerd over de voor Amsterdam relevante actielijnen wanneer er ontwikkelingen hebben plaatsgevonden. • Naar aanleiding van de Ontwikkelstrategie 2035 wordt, aanvullend op de Aanpak herhuisvesting bedrijven in transformatiegebieden, de Aanpak Ruimte voor Bedrijven opgesteld en medio 2026 voorgelegd aan het nieuwe college ter besluitvorming. De aanpak betreft een pakket aan maatregelen die bijdragen aan enerzijds het behoud van bedrijfsruimte en anderzijds de realisatie van nieuwe bedrijfsruimte. Vorderingen binnen beide actiepakketten zullen in de komende monitor(s) worden gerapporteerd. De acties richten zich onder andere op het tegengaan van de bovengenoemde schaarste en verkleuring van bedrijfsruimte. • De Monitor Bedrijfsruimte Amsterdam richt zich nu primair op bedrijventerreinen en transformatiegebieden. Als onderdeel van de Aanpak Ruimte voor Bedrijven wordt ook de bedrijfsruimtemarkt in het stedelijk gebied geanalyseerd. Uitkomsten uit deze meting worden overgenomen in de komende monitor(s) om het totale beeld van de Amsterdamse bedrijfsruimtemarkt inzichtelijk te maken. Deze gegevens worden daarnaast ook ingezet voor het beleid rondom vitale buurten en de complete stad.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 17 februari 2026 Pagina 4 van 4

Tot slot In de komende publicaties van de Monitor Bedrijfsruimte Amsterdam informeren wij u in dezelfde vorm over de bedrijfsruimtemarkt, inclusief de aanvullingen die in deze brief zijn aangegeven. We hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Sofyan Mbarki Wethouder Economische Zaken

Bijlage: Monitor bedrijfsruimte Amsterdam 2024

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl