1. Raadsinformatiebrief Masterplan Nieuw-West.pdf

Gemeente Amsterdam

Aan:

Raadsinformatiebrief

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam en stadsdeelcommissie Nieuw-West 11 mei 2021 Maureen van Eijk, kwartiermaker Masterplan Nieuw-West

Onderwerp

Stand van zaken Masterplan Nieuw-West

Datum

Geachte leden van de gemeenteraad, stadsdeelcommissieleden, Met deze brief informeert het college en Dagelijks Bestuur van Stadsdeel Nieuw-West u over de ontwikkeling van het Masterplan Nieuw-West. Stadsdeel Nieuw-West staat voor de grote complexe opgave om de leefsituatie en kansen van inwoners structureel te verbeteren. Het is kwalijk om te moeten constateren dat het toekomstperspectief voor veel jongeren in Nieuw-West onvoldoende is. Zij maken minder kans op een zorgeloze schooltijd, een passende baan en later een goede woning. Zo lang mensen door hun afkomst worden buitengesloten en gediscrimineerd, blijft de aanpak van institutioneel racisme van groot belang. Jongeren die doorgaans opgroeien in kleine woningen zijn veel op straat te vinden. Buurtbewoners voelen zich onveilig in eigen buurt. Deze neerwaartse spiraal van afwijzing, onvermogen en onmacht willen we doorbreken. We willen dat jongeren trots worden op hun buurt en kansen zien, ervaren en oppakken opdat zij een onbezorgde toekomst tegemoet gaan. Dit gebrek aan perspectief onder veel bewoners van Nieuw-West heeft consequenties voor de leefbaarheid en veiligheid binnen het stadsdeel. Een groep jongeren kan de verleidingen van het snelle geld niet altijd weerstaan. Hardnekkige armoede zorgt voor hoogspanning in gezinnen en bedreigt de ontwikkeling van kinderen.

Het vertrouwen in vooruitgang is fragiel, cynisme en polarisatie liggen op de loer. De pandemie heeft de bestaande ongelijkheid verder verdiept en verbreed. We hebben indringend zicht gekregen op waar de, soms verborgen, pijn zit: ouderen zonder wasmachine die hun wasgoed niet langer bij kennissen durven langs te brengen uit angst voor besmetting, kinderen zonder Wifi thuis waardoor thuisonderwijs onmogelijk is. Nieuw-West beschikt over een sterk sociaal weefsel. Tijdens de aanhoudende lockdown is een veelbelovend netwerk van informele en formele partijen en van opvallend veel vrijwilligers en professionals opgestaan om kwetsbare bewonerste ondersteunen. Met bijvoorbeeld voedselhulp, maar ook om te helpen met de handhaving van de avondklok. Nieuw-West blinkt uit in het aantal jongeren en volwassenen die ondanks sociale, economische en culturele barrières opklimmen en er bewust voor kiezen in hun stadsdeel te blijven wonen. Uit een gevoel van verbondenheid en urgentie willen zij hun inzet teruggeven aan hun buurten en hun buurtgenoten. Nieuw-West is een divers en internationaal georiënteerd stadsdeel met een hoog aandeel jonge inwoners. Om verbinding te creëren tussen alle verschillende bewoners en eenzaamheid en polarisatie tegen te gaan, investeert het stadsdeel in intensieve samenwerking. Dit met als doel

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 1.1. mei 2021 Pagina 2 van 6

om te fungeren als springplank voor jongeren die er een zorgeloze toekomst tegemoet kunnen zien. Een stadsdeel waar jongeren nog meer dan nu ervoor kiezen om in hun stadsdeel te blijven wonen en dat die mogelijkheid er ook is. Het vergt de onverminderde aandacht van uiteenlopende partners om dit potentieel optimaal te benutten. Inzet op structurele verbetering Er is tot op heden veel en uiteenlopende inzet gepleegd om de leefbaarheid en veiligheid van het stadsdeel te verbeteren. Zo heeft dit college gekozen voor de aanpak Ontwikkelbuurten waarbij 40 miljoen is vrijgemaakt om gedurende deze collegeperiode verbeteringen te realiseren in 32 buurten. De aanpak heeft geleid tot zichtbare verbeteringen in Nieuw-West. Tevens zijn plannen voor de lange termijn ontwikkeld om de buurten te verbeteren. De kennis en ervaringen die zijn opgedaan met deze aanpak zijn de komende periode richtinggevend in de ontwikkeling van het Masterplan Nieuw-West. Door een groot aantal betrokken organisaties en bewoners zijn mooie stappen gezet in het stadsdeel. Toch is dit onvoldoende gebleken om het tij structureel te doen keren.

Om een fundamentele verandering te realiseren, is een aanpak nodig waarin informele en formele partijen, bewoners, ondernemers en professionals zich gedurende een lange termijn committeren aan een gezamenlijk doel: van Nieuw-West een vrije, kansrijke thuisbasis en veilige leefomgeving te maken voor al zijn huidige en nieuwe bewoners. Deze aanpak wordt gebundeld in het Masterplan NieuwWest dat gedurende een periode van 20 jaar gezamenlijk wordt uitgevoerd. Door verder te kijken dan één jaar of één bestuursperiode kunnen gedragen afspraken en oplossingen geformuleerd worden door burger en bestuur om deze ambities te bereiken. Het gevoel voor urgentie voor een veiliger en kansrijker Nieuw-West wordt breed gedeeld. Dat biedt een stevig fundament om een langdurige samenwerking met elkaar aan te gaan. Werken aan het Masterplan vereist dat ieders inzet vanuit nabijheid is, vanuit vertrouwen en verder gaat dan incidentele projecten en connecties.

Een boodschap die het karakter van het Masterplan in een notendop beschrijft is: "Je komt niet alleen halen, je komt ook brengen." Het interbestuurlijke programma leefbaarheid en veiligheid De ambitie om fundamentele verandering te realiseren in stadsdeel Nieuw-West wordt extra kracht bij gezet door het feit dat stadsdeel Nieuw West één van de 3.6 landelijke stedelijke vernieuwingsgebieden is van het interbestuurlijke programma Leefbaarheid en Veiligheid van het Rijk. In al deze gebieden is sprake van meervoudige problematiek waar de stedelijke vernieuwing, als gevolg van onder andere de crisis in 2008, nooit is afgemaakt. In nauwe samenwerking met het Rijk wordt gebruik gemaakt van kennis en wellicht ook extra middelen om onorthodoxe, structurele maatregelen te nemen. De gedeelde urgentie van het Rijk, de stad, het stadsdeel en zijn inwoners biedt een unieke kans om doorbraken te forceren. In Amsterdam neemt naast Nieuw-West ook stadsdeel Zuidoost deel aan dit programma. Voor dit stadsdeel is een Masterplan Zuidoost opgesteld (zie voor meer informatie: https://zoiszuidoost.n1/). Hoe pakken we dit aan? In de aanloop naar het Masterplan Nieuw-West zijn door de gemeente en samenwerkingspartners de volgende stappen gezet. Op verzoek van het ministerie van Binnenlandse Zaken is in 2020 door de gemeente een concept impactanalyse voor Nieuw-West opgesteld.

Dit was een van de voorwaarden om deel te kunnen nemen aan het interbestuurlijke programma Leefbaarheid en Veiligheid. Deze concept

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.n1

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum iimei 2021 Pagina 3 van 6

impactanalyse bevat op vijf thema's (thuisbasis op orde, gelijke kansen voor de jeugd, werk, veilige leefomgeving en buurtbetrokkenheid, wonen en leefomgeving) een probleemanalyse en reeks van aanvullende maatregelen voor de komende zes jaar. De verwachte effecten van deze maatregelen zijn voor de komende twintig jaar doorgerekend. De impactanalyse is concept omdat deze door de gemeente is opgesteld en dit geen product is van een gezamenlijke verkenning. Het Rijk heeft al deze input gebundeld voor de landelijke verkiezingsprogramma's met als inzet dat er in het nieuw te vormen kabinet meer aandacht en middelen beschikbaar komen voor het structureel verbeteren van de 3.6 stedelijke vernieuwingsgebieden. De concept impactanalyse biedt—evenals het Masterplan Zuidoost - een mooi vertrekpunt voor de verdere uitwerking van het Masterplan Nieuw-West. Maatschappelijke Alliantie Daarnaast vormt zich onder onze leiding een Alliantie bestaande uit maatschappelijke partners die goed geworteld zijn in Nieuw-West. Zoals scholen, politie, openbaar ministerie, corporaties, ouder kindteams, buurtteams, leden van het college van B&W, de stadsdeelcommissie en het ministerie van binnenlandse zaken. Tevens zijn ondernemers en bewoners vertegenwoordigd in de Alliantie. Deze Alliantie wordt het centrale orgaan van de ontwikkeling en uitvoering van het Masterplan.

De Alliantie stuurt op draagvlak, inhoud, proces, integraliteit en samenhang en stelt het Masterplan vast. De Alliantie werkt op basis van commitment en gezamenlijke verantwoordelijkheid. Gezamenlijk wordt gewerkt aan het forceren van doorbraken, opheffen van obstakels en het benutten van kansen. Alle partners hebben een eigen rol in het grote geheel met een bepaalde mate van zeggenschap, verantwoordelijkheid en beslissingsbevoegdheid. De Alliantie komt maandelijks bij elkaar onder voorzitterschap van de burgemeester. leder lid levert informatie, netwerk en waar mogelijk ook inzet en middelen. Van ambitie naar praktijk De voorlopige missie van het Masterplan is gericht op 2040 en luidt als volgt:

Nieuw-West is een internationaal georiënteerd, schoon, veilig en groen stadsdeel en vormt de springplank voor een glansrijke toekomst voor haarjongeren. Bewoners kijken naar elkaar om en kiezen ervoor om er te wonen. Ze hebben perspectief op goed onderwijs, kansen op stage en werk, zicht op een betaalbare woning en toegang tot een rijk aanbod aan activiteiten. Deze missie wordt uitgewerkt door de leden van de Alliantie. Hierbij zijn vier ambities leidend waarbij de volgende onderwerpen centraal staan: a. Inclusie 2. Wonen en veilige leefomgeving 3. Kansen voor de jeugd 4. Werk en economie Per ambitie is een doorbraakteam samengesteld dat verdere uitwerking geeft aan de realisatie van de ambitie. Dat betekent dat er een sterkte /zwakteanalyse wordt uitgewerkt, doelen voor 20252030-204.0 worden vastgesteld en bepaald wordt welke doorbraken nodig zijn om die doelen te bereiken. Doorbraken zijn vaak nodig op onderwerpen die onvoldoende prioriteit, capaciteit of middelen krijgen of op grensvlakken van onderwerpen waar de verkokering van budgetten en werkwijzen tot problemen leidt.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.ni

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11mei 2021 Pagina 4 van 6

Dit alles wordt vastgelegd in het Masterplan Nieuw-West. Dit Masterplan bevat de extra inzet die nodig is, bovenop de reguliere inzet en bestaande initiatieven die door de gemeente en uiteenlopende partners in de stad al wordt gepleegd. Het Masterplan is dus aanvullend op wat er allemaal al loopt. De doorbraakteams bestaan uit deelnemers die met één of meerdere thema's in Nieuw-West ervaring hebben, draagvlak hebben binnen hun werkveld, de bevoegdheid hebben om prioriteiten te stellen en doorbraken te forceren/realiseren. De deelnemers zorgen voor draagvlak onder hun achterban en zijn medeverantwoordelijk voor het betrekken van burgers bij de plannen. De samenstelling van het doorbraakteam kan tijdens het proces (tijdelijk) worden aangepast indien nodig en gewenst. Leden van het College en van het Dagelijks Bestuur Nieuw-West nemen deel aan de doorbraakteams. Participatie In stadsdeel Nieuw-West is de betrokkenheid van bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden groot. De leden van de Alliantie hechten er veel waarde aan om hen zoveel mogelijk te betrekken bij de ontwikkeling van het Masterplan en de uiteindelijke uitvoering. Er lopen uiteenlopende initiatieven waarmee men zich inspant om de belangrijke kwesties die spelen in de buurt, of in een specifieke gemeenschap, goed voor het voetlicht te brengen en zo het stadsdeel een beetje mooierte maken.

Juist deze bestaande initiatieven vormen een belangrijke levensader van het stadsdeel. Voor de zomer worden twee open brainstormsessies georganiseerd, evenals specifieke bijeenkomsten voor kinderen, jongeren en vrouwen. Zij worden allen bevraagd welke ambities zij hebben voor 2025, 2030 en 2040 en welke doorbraken zij noodzakelijk achten om daar te komen. De uitkomst van de sessies wordt gedocumenteerd en aangeboden aan de doorbraakteams. De doorbraakteams kunnen dit vervolgens verwerken in hun voorstellen. De volgende uitgangspunten zijn leidend bij het inrichten van participatie: — Het doel van de participatie is om het Masterplan Nieuw-West te verrijken met ideeën en perspectieven van bewoners, ondernemers en andere betrokkenen. - De uitkomst van de bijeenkomsten dient als advies aan de doorbraakteams en de Alliantie. - Een deel van de leden van de doorbraakteams en de Alliantie zijn aanwezig bij de bijeenkomsten zodat kruisbestuiving ontstaat. - De doorbaakteams en de Alliantie geven helder aan hoe en waarom wel/niet de input van de participatie is verwerkt. Een nieuwe aanpak betekent een andere vorm van samenwerking Met deze meerjarige integrale aanpak is gekozen voor co-creatie; een werkwijze waarbij alle deelnemers een gelijkwaardige rol in het besluitvormingsproces hebben. Dat betekent ook dat iedereen mede-eigenaar is van het Masterplan en de uitvoering daarvan.

De gemeente faciliteert dit proces door kennis en capaciteit beschikbaar te stellen, maar de sturing op proces en inhoud gebeurt door de Alliantie. Deze nieuwe werkwijze is niet in steen gebeiteld. Een meerjarig ambitieus plan als dit brengt een zoektocht met zich mee. Een flexibele mentaliteit is nodig om gaandeweg te leren en zo nodig aan te passen. Het kost tijd om te komen tot een werkwijze waarbij er in de Alliantie in openheid overwegingen kunnen worden gedeeld, waar sprake is van breed draagvlak voor de afspraken die

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.ni

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum iimei 2021 Pagina 5 van 6

worden gemaakt over wat iedereen levert en waarbij men elkaar aanspreekt als die afspraken niet worden nagekomen. Onder alle betrokkenen heerst de stellige overtuiging dat deze werkwijze nodig is om tot langjarige, constructieve samenwerking en tot doorbraken te komen. Om deze redenen wordt voor dit proces, de ontwikkeling van een Masterplan Nieuw-West, de nodige tijd genomen. Masterplan en uitvoeringsplan Tijd nemen voor het zoeken naar een andere vorm van samenwerking betekent niet dat er op dit moment niks gebeurt. Er wordt samen hard gewerkt aan het opstellen van een Masterplan. Het streven is om najaar 2021 het Masterplan gereed te hebben. In het Masterplan wordt een sterktezwakteanalyse opgenomen, een beschrijving van de ambities en doelen voor 2025- 2030-2040, en doorbraken (aanvullende maatregelen en middelen) die nodig zijn om deze doelen te behalen. Tevens wordt een uitvoeringsplan voor 2022 opgesteld. Capaciteit en middelen zijn nodig om uitvoering te geven aan het Masterplan Nieuw-West. In deze collegeperiode wordt met extra middelen ingezet op de aanpak van ontwikkelbuurten.

Verder heeft het college opdracht gegeven om middelen vrij te maken voor het Masterplan door het verschuiven van personele capaciteit van directies, door binnen relevante budgetten middelen prioritairte alloceren in Nieuw-West (en Zuidoost), bijvoorbeeld op populatie of opgaven, en door het prioriteren van (vervangings- en nieuwe) investeringen op Nieuw-West (en Zuidoost) binnen het investeringsprogramma en fondsen. Ook wordt ingezet op een bijdrage van het Rijk via diverse aanvragen die zijn of nog kunnen worden ingediend. Voorbeelden zijn de aanvraag voor het Volkshuisvestingsfonds en het Nationaal programma Onderwijs. Daarnaast vragen we met 14 andere gemeenten het nieuwe kabinet om een Nationaal Herstel- en Perspectiefprogramma 'Leefbaarheid en Veiligheid'. Onderdeel hiervan is een bedrag van € 400 miljoen per jaar voor de 16 stedelijke vernieuwingsgebieden (waaronder Nieuw-West en Zuidoost) voor de periode 2022 tot en met 2025.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.n1

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum ii mei 2021 Pagina 6 van 6

Als het gaat om de bijdrage van de gemeente Amsterdam aan de financiering van het Masterplan beslist de gemeenteraad over de inzet van gemeentelijke middelen en de bijbehorende kaders. Wij hopen dat u er als gemeenteraad en stadsdeelcommissie rekening mee houdt dat de inhoud van het Masterplan in nauwe wisselwerking met de leden van de Alliantie ontstaat. Hierdoor kunnen wijzigingen ontstaan in de thema's van het plan. Dit is inherent aan het proces dat wij als stad met de ontwikkeling van een Masterplan zijn aangegaan. De opgave is groot, maar het gevoel van urgentie en de betrokkenheid van het college, het stadsdeelbestuur, de Alliantie, de doorbraakteams, het maatschappelijk middenveld en de bewoners van Nieuw-West zijn immens groter. Dit najaar wordt u nader geïnformeerd over de voortgang van de ontwikkeling van het Masterplan Nieuw-West.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Fe ke Halsema B gemeester gemeente Amsterdam

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.ni

,/Emre Onver Voorzitter Dagelijks Bestuur Nieuw-West