1. Raadsinformatiebrief KGS.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 9 september 2025 Openbare Ruimte en groen Melanie van der Horst R&D en V&OR

Onderwerp

De Koele Groene Stratenkaart

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, De zomers worden steeds warmer. Het is mogelijk dat de temperatuur in Amsterdam in 2050 oploopt tot 42 graden. Mede daarom is het belangrijk om de stad groener te maken. Een groene stad is namelijk ook een koelere stad. Een stad met meer groene en koele straten is een mooi vooruitzicht en maakt de stad ook weerbaarder bij klimaatverandering. Zo kan iedereen blijven meedoen en genieten van de stad, ook als het warmer wordt. In 2018 heeft de gemeenteraad een motie aangenomen om te onderzoeken hoe we een netwerk in de stad kunnen maken waarin bestaande groengebieden met elkaar verbonden worden. Dit netwerk bestaat uit groene straten in de vorm van ecologische verbindingen voor planten, mensen en dieren. Dit idee is vastgesteld in de Omgevingsvisie en verder uitgewerkt en opgenomen in de bijlage. Tijdens de raadsvergadering van 2 april 2025 heb ik raadslid Norbruis (D66) beloofd om de ontwerprichtlijnen van de Hogeschool van Amsterdam mee te nemen in het nadenken over meer schaduwplekken in de stad (TA2025-000657). Ik ben blij dat ik nu de Koele Groene Stratenkaart kan presenteren. Deze kaart laat zien waar we groene ecologische verbindingen en koele plekken willen maken. Hiermee doe ik ook de toezegging af. Later dit jaar ontvangt u voor rigoureus vergroenen de beschrijving, waarin staat wat nodig is om Amsterdam tot 2050 te vergroenen.

De bedoeling is om beter te kunnen inspelen op klimaatverandering, verlies van biodiversiteit en andere toekomstige ontwikkelingen in de stad. Dit richt zich niet alleen op verbindingen, zoals vastgelegd in deze Koele Groene Stratenkaart, maar ook op de vergroening van gebouwen, buurten, parken en het omliggende landschap. De vaststelling van de Koele Groene Stratenkaart vormt hiervan een belangrijk onderdeel. Doel van de Koele Groene Stratenkaart De Koele Groene Stratenkaart laat zien waar in Amsterdam straten kunnen worden vergroend tot ecologische en verkoelende verbindingen voor mens en dier. Hiermee worden bestaande groengebieden uit de Hoofdgroenstructuur (HGS) onderling verbonden. Waar mogelijk worden deze ecologische verbindingen gecombineerd met de vuistregel van maximaal 300 meter afstand tot een koele plek voor elke Amsterdammer. De kaart toont aan waar vergroening bij werkzaamheden in de openbare ruimte noodzakelijk is om te komen tot een samenhangend, stedelijk groen netwerk. Dit netwerk draagt bij aan verkoeling, biodiversiteit en leefkwaliteit in de stad.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 september 2025 Pagina 2 van 3

Bestuurlijke achtergrond De oorsprong van de Koele Groene Stratenkaart ligt in motie 2018/315, waarin werd opgeroepen om de groengebieden binnen de Hoofdgroenstructuur beter met elkaar te verbinden. Deze ambitie is uitgewerkt in de Groenvisie 2020–2050. Rond dezelfde periode is ook de Strategie Klimaatadaptatie vastgesteld, met als doel de stad weerbaarder te maken tegen klimaatverandering. Beide visies zijn opgenomen in de Omgevingsvisie 2050. In het coalitieakkoord is bovendien vastgelegd dat het college in deze periode inzet op groene verbindingen tussen bestaande groengebieden. De Koele Groene Stratenkaart geeft hieraan praktische invulling en vormt een essentieel onderdeel van de ambitie om Amsterdam rigoureus te vergroenen en klimaatbestendig te maken. Twee pijlers van de Koele Groene Stratenkaart 1. Ecologische verbindingen Deze verbindingen koppelen bestaande groengebieden uit de Hoofdgroenstructuur aan elkaar. Daarmee versterken zij het ecologisch netwerk van de stad. In het Plan Biodiversiteit Parken en Natuurgebieden worden dit de “verbindingszones” genoemd (p. 12). Sommige delen van deze verbindingen zijn al groen, andere zijn nog grotendeels versteend. Doel is om ontbrekende schakels inzichtelijk te maken en een aaneengesloten netwerk te realiseren.

Bij het opstellen van de kaart is rekening gehouden met bestaande stedelijke structuren zoals de Hoofdgroenstructuur (HGS), de Amsterdamse Ecologische Structuur (AES)de Hoofdbomenstructuur, en het wandel- en fietsnetwerk en met Plan Biodiversiteit Parken en Natuurgebieden. De realisatie van deze ecologische verbindingen zal vaak stapsgewijs verlopen bij groot onderhoud, herinrichting of gebiedsontwikkeling. 2. De nieuwe vuistregel: elke Amsterdammer is binnen 300 meter op een koele plek. Omdat wij in 2050 mogelijk te maken krijgen met temperaturen van 42 graden in de stad en er nu al problemen spelen rondom zogenaamde hitte-eilanden, introduceren wij de vuistregel dat elke Amsterdammer binnen 300 meter toegang moet hebben tot een koele plek. Dit sluit aan bij internationale richtlijnen, zoals die van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Om dit te visualiseren is er een indicatieve kaart gemaakt waarin is gekeken naar logische routes door de stad en naar ruimtelijke mogelijkheden om deze routes te vergroenen. We zijn er nog niet, maar met vaststelling van deze vuistregel gaat de gemeente aan de slag om te onderzoeken hoe de ontwerprichtlijnen van de Hogeschool van Amsterdam (HvA) voor koele plekken het best toegepast kunnen worden.

Daarbij gaat het onder meer om het haalbare gewenste percentage schaduw en groen in een buurt, en om een scherpere definitie van wat een koele plek precies is. Samenwerking en Planning Nu ( 2025-2027) Met de vaststelling van de Koele en Groene Stratenkaart zijn de kansen voor vergroening zichtbaar gemaakt. Met dit besluit krijgt de KoeleGroeneStratenkaart de nodige status om in de praktijk te onderzoeken hoe groene en koele maatregelen kunnen worden meegenomen in programmeringen, nieuwe plannen en wat hiervoor nodig is. De Koele Groene Stratenkaart is een verdere uitwerking van de reeds vastgestelde Groenvisie en Omgevingsvisie. In deze kaart is de ambitie op straatniveau uitgewerkt om zowel nu als op de lange termijn te laten zien wat strategische koele en groene verbindingen in de stad kunnen zijn. De insteek is om het 'werk met werk'-principe te hanteren. Bij werkzaamheden in deze verbindingen wordt de opdracht meegegeven om uit te zoeken op welke manier deze natuurinclusieve maatregelen toegepast kunnen worden. De betrokken directies nemen alleen groene maatregelen op in uitvoering en beheer indien zij onderdeel zijn van Handboek Groen. Als in de uitvoering besluiten worden genomen met financiële gevolgen (zoals investeringsbesluiten), dan gebeurt dit volgens de gebruikelijke systematiek van het Plaberum, het PBI en de begroting.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 september 2025 Pagina 3 van 3

De komende periode werken we uit op welke manier deze groene maatregelen eenvoudig opgenomen kunnen worden tijdens werkzaamheden die al gepland zijn. Fysieke ruimte wordt gereserveerd en financieringsmogelijkheden worden onderzocht om projecten op te nemen in onderhoudsplannen en gebiedsontwikkeling. Straks 2027 tot 2050: Realisatie Tussen 2027 en 2050 worden de verbindingen daar waar mogelijk stap voor stap aangelegd, samen met onderhoudsmaatregelen binnen bestaande projecten. De realisatie van groene verbindingen wordt zoveel mogelijk gekoppeld aan andere werkzaamheden in de stad. Wanneer het college besluit tot nieuwe gebiedsontwikkelingen worden maatregelen uit de Koele Groene Stratenkaart opgenomen in investeringsbesluiten. Dat gebeurt volgens de gebruikelijke systematiek van het Plaberum. Per project moet uitgezocht worden wat de (financiële) mogelijkheden zijn. Er is nu geen extra geld beschikbaar en projecten kunnen alleen uitgevoerd worden als er wel geld beschikbaar komt. Met de vaststelling van de Koele Groene stratenkaart gaan we financieringsmogelijkheden zoeken om deze vergroeningsopgave en het creëren van koele plekken te kunnen realiseren. Later (2050) In 2050 — wanneer temperaturen tot 42°C realiteit kunnen zijn — beschikt Amsterdam over een robuust en samenhangend netwerk van koele groene straten.

Deze verbinden groengebieden met elkaar en zorgen voor verkoeling, schaduw, biodiversiteit en leefbaar klimaat voor alle Amsterdammers. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam

Melanie van der Horst Wethouder openbare ruimte en groen

Bijlagen Koele Groene Stratenkaart

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl