1. Raadsinformatiebrief Jaarrapportage Programma Signalling & Control 2022.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 11 juli 2023 Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit Melanie van der Horst Bijzondere Projecten (bestuurszaken.bp@amsterdam.nl)

Onderwerp

Jaarrapportage Programma Signalling & Control 2022

Bijlagen

1. Jaarrapportage Programma Signalling & Control 2022 2. (geheim) Supplement Financiën 2022 Rapportage Programma S&C

Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over de jaarrapportage 2022 van het Programma Signalling & Control (S&C). Per 1 januari 2019 zijn alle activiteiten die samenhangen met de implementatie van een nieuw S&C-systeem voor het Amsterdamse metronet ondergebracht in het programma S&C. Binnen dit programma vallen de drie projecten SCMA (Signalling & Control Metro Amsterdam), M7S&C en Zuidasdok S&C. Deze jaarrapportage geeft inzicht in de voortgang van het programma S&C in het kalenderjaar 2022. De gemeenteraad is in 2022 ook via raadsinformatiebrieven op de hoogte gesteld van de voortgang van het programma S&C. Deze brieven dateren van 18 januari 2022, 7 februari 2022, 6 april 2022, 18 mei 2022, 29 juni 2022, 30 augustus 2022 en 28 november 2022. De belangrijkste punten uit deze periode zijn: a. Project SCMA (Signalling & Control Metro Amsterdam) Het project SCMA betreft de implementatie van een nieuw treinbeveiligingssysteem voor de metro, het S&C-systeem, ter vervanging van het verouderde treinbeveiligingsysteem én het opruimen van het oude treinbeveiligingssysteem. Nadat de gefaseerde ingebruikname geleid heeft tot volledige ingebruikname van het S&Csysteem vanaf 24 oktober 2021, was 2022 het eerste volledige kalenderjaar waarin het in gebruik was.

In 2022 zijn er drie grote S&C-systeemverstoringen geweest waardoor het metroverkeer langer dan een uur heeft stilgestaan. De analyses naar de oorzaak van deze grote verstoringen en van enkele andere kleinere verstoringen hebben geleid tot de ontwikkeling en ingebruikname van nieuwe versies van het systeem. Het inzicht in de werking van het S&C-systeem is in 2022 in Amsterdam sterk gegroeid. De combinatie van opbouw van ervaring bij GVB en de technische verbeteringen hebben geleid tot verbeteringen in de prestaties van de metro lopende het jaar. GVB heeft het rapporteren over beschikbaarheid, prestaties en performance van de metroexploitatie in 2022 overgenomen van het programmateam S&C en publiceert hierover maandelijks op de website van GVB (https://over.gvb.nl/nieuw-metrobeveiligingssysteem/).

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 juli 2023 Pagina 2 van 3

b. Project M7-S&C In Amsterdam wordt een nieuw type metro geïntroduceerd, de M7. In dit nieuwe type metro moet apparatuur worden geplaatst waardoor deze onder het S&C-systeem kan rijden. Het plaatsen van deze apparatuur, het testen van de werking van die apparatuur in de nieuwe metro’s en de oplevering ervan is als project M7-S&C ondergebracht in het Programma S&C. Dit project is volgens planning verlopen en de testen hebben geleid tot de mogelijke indienststelling van de eerste M7 in begin 2023 (NB: de indienststelling van de eerste M7 metro’s heeft op 28 februari 2023 plaatsgevonden). c. Project Zuidasdok S&C Binnen de scope van Programma S&C valt de programmasturing en implementatie van S&Cwijzigingen ten gevolge van infrastructurele aanpassingen aan het metroareaal, onder andere voor het programma Zuidasdok (ZAD). ZAD ontwikkelt in stappen het station Zuid en haar omgeving gedurende een aantal jaren. Die stappen kunnen leiden tot veranderingen van en aan de metrosporen en/of station Zuid. Om de continuïteit van het metroverkeer te borgen, zorgt het project ZAD-S&C ervoor dat er tijdig aanpassingen in het S&C-systeem zijn doorgevoerd. Zo is er na twee jaar intensieve voorbereiding in juli 2022 een nieuwe versie van het S&C-systeem in gebruik genomen die het mogelijk maakt de door de verbouwing gewijzigde sporen te gebruiken.

Voor deze geslaagde operatie was een buitendienststelling nodig. Hierna kon de Noord/Zuidlijn weer doorrijden naar station Zuid. Deze grote en spannende opgave zal in de komende jaren ten gevolge van de ZAD-verbouwingen bijna iedere zomer moeten worden uitgevoerd. d. Programmabeheersing 1. Overdracht van verantwoordelijkheden De verschuiving in de aard van het werk en het feit dat het systeem sinds 24 oktober 2021 in gebruik is, maakt het logisch dat de speciale programmaorganisatie van de gemeente het opdrachtgeverschap overdraagt aan de Vervoerregio en de opdrachtnemersrol overdraagt aan GVB. Daarnaast past dit in de nieuwe rolverdeling tussen gemeente, Vervoerregio en GVB die vanaf 1 januari 2022 geldt. De aansturing van de afhandeling van restpunten en doorontwikkeling van het S&C-systeem kan beter gebeuren vanuit operationeel perspectief dan vanuit programma-restpunten-perspectief. Om te voorkomen dat de opgebouwde kennis verloren gaat, is een groot deel van de medewerkers van het gemeentelijke programmateam in het derde kwartaal van 2022 gehuisvest in een GVB-kantoor in Diemen een neemt deel aan interne GVB-overleggen. De overdracht van de opdrachtgeversrol betekent ook dat er geen rapportages meer aan de Amsterdamse gemeenteraad worden voorgelegd, behalve een eindrapportage.

Na overdracht van het opdrachtgeverschap van de programmawerkzaamheden van gemeente Amsterdam naar de VRA gaat hiermee ook het risico voor uitloop afhandeling restpunten naar de VRA als opdrachtgever. Het exacte moment van overdracht moet in overleg met de Vervoerregio en GVB begin 2023 worden bepaald (NB: inmiddels is door Vervoerregio, GVB en de gemeente besloten dat de overdracht met terugwerkende kracht plaatsvindt per 1 mei 2023). 2. Contractmanagement Omdat samenwerking met opdrachtnemer Alstom in de toekomst nodig blijft, is het realiseren van een strategische samenwerking met Alstom belangrijk Met het sluiten van de

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 juli 2023 Pagina 3 van 3

Samenwerkingsovereenkomst (SOK) tussen gemeente Amsterdam en Alstom is op 18 januari 2022 de langdurige strategische samenwerking contractueel vastgelegd. In de SOK is bepaald dat de gemeente Amsterdam, naast eventuele andere Nadere Overeenkomsten, in het tweede kwartaal gedurende de looptijd van de SOK de omvang van de basisorganisatie van Alstom overeenkomt. 3. Veiligheid In 2022 zijn alle indienststellingen van nieuwe versies van het S&C-systeem voorafgegaan door het aanvragen en verkrijgen van de benodigde vergunningen. 4. Risicomanagement Het programma S&C heeft door het innovatieve karakter een hoog risicoprofiel. Voor de onderkende risico’s zijn beheersmaatregelen opgesteld die de kans verkleinen en/of de mogelijke gevolgen beperken. Onverwachte situaties kunnen echter altijd optreden. Dat is in de praktijk ook gebleken. Om deze snel en slagvaardig het hoofd te kunnen bieden hebben de betrokken partijen de afgelopen jaren ingezet op intensieve samenwerking. Dit is van cruciaal belang gebleken. In dergelijke onverwachte situaties gaat het om vroegtijdig herkennen, delen en erkennen van ‘early warning signs’ om vervolgens met gedegen en gedeelde maatregelen te komen. Het belangrijkste risicogebied is de beschikbaarheid van het metronetwerk gedurende exploitatie. 5.

Financiën De prognose einde werk is in 2022 per saldo gestegen met € 7,6 mln (3,5+0,7+1+2,4) - € 0,5 mln = € 7,1 mln. Tegen deze stijging van de prognose staat een even grote stijging van het budget van per saldo € 7,1 mln. Deze budgetstijging is het gevolg van de verbouwing voor Zuidasdok en overig mutaties en daarom gefinancierd door het programma Zuidasdok en andere partijen. Vervoerregio en GVB vinden dat de gemeente, aanvullend op het over te dragen restbudget voor de afhandeling van restpunten voor de programmawerkzaamheden, een aanvullend budget (een deel van € 7,9 mln) moet overdragen voor de doorontwikkeling van het S&C-systeem en een aanvullende bijdrage voor het verwijderen van componenten van het oude treinbeveiligingssysteem (NB: de discussie over het verdelen van de gelden loopt momenteel).

Het college vertrouwt erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit