1. Raadsinformatiebrief jaarlijkse onderzoeken Verordening toerisme in balans.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 30 mei 2025 Economische Zaken Sofyan Mbarki Directie EZC, bestuurszaken.EZC@amsterdam.nl

Onderwerp

Jaarlijkse onderzoeken Verordening toerisme in balans

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, In deze brief informeer ik u over de jaarlijkse onderzoeken ‘Bezoekersprognose 2025-2027' en ‘Toerisme in MRA 2024-2025’ van Onderzoek en Statistiek (O&S). De prognose betreft het aantal toeristenovernachtingen en dagbezoekers dat in het lopende en de twee daaropvolgende kalenderjaren wordt verwacht. Deze onderzoeken maken deel uit van de uitvoering van de Verordening op toerisme in balans Amsterdam (artikel 3.1) die na een volksinitiatief door uw raad is vastgesteld in juli 2021. Het college doet daarnaast tweejaarlijks onderzoek naar de toeristische draagkracht van wijken. Over dit onderzoek wordt u in het voorjaar van 2026 geïnformeerd. Voor de zomer rapporteer ik u ook over de bereikte resultaten en de voortgang van alle maatregelen van zowel de Aanpak Binnenstad als de Bezoekerseconomie Ik neem u graag mee in de belangrijkste inzichten van de twee onderzoeken die nu voorliggen. Allereerst laat het college de resultaten zien van het afgelopen jaar. Zowel in absolute aantallen als in relatie tot de impact van verschillende maatregelen. Vervolgens informeer ik u over de verschillende scenario's en prognosemodellen voor de komende 2,5 jaar. Voor de volledige analyse verwijs ik u graag door naar de onderzoeken, die als bijlage bij deze brief met u zijn gedeeld.

Uit de prognose blijkt dat het aantal toeristenovernachtingen in 2025 in alle scenario’s opnieuw boven de 20 miljoen zal uitkomen. Dit is de bovengrens die in de Verordening is vastgelegd. Deze overschrijding wordt bevestigd in het rapport Toerisme in MRA 2024-2025. 9,7 verblijfsbezoekers bleven gemiddeld 2,36 nachten in Amsterdam en zorgden in 2024 voor 22,9 miljoen overnachtingen, 3 procent meer dan in 2023. Remmend effect op groei Hoewel het toerisme blijft groeien, hebben de maatregelen die de gemeente Amsterdam heeft genomen een remmend effect op deze groei. Maatregelen zoals het verhogen van de toeristenbelasting naar 12,5 procent, de registratieplicht en escalatieladder particuliere vakantieverhuur (grafiek 4.6) en rivier- en zeecruisepassagiers (grafieken 4.3 en 4.4 uit Toerisme in MRA 2024-2025, zie hieronder), hebben een remmend effect op de groei. De aanstaande btwverhoging voor hotels, met 12 procent punt, zal vanaf 2026 naar verwachting ook een remmend effect hebben op het aantal overnachtingen. Als uitvoering van het collegebesluit halvering riviercruise, ontvangen we dit jaar in Amsterdam al 25 procent minder riviercruiseschepen (1.725)

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 30 mei 2025 Pagina 2 van 5

ten opzichte van 2023 (2.300). We zetten deze lijn door tot de halvering (1.150) over twee jaar is bereikt. Er komen ook nog maar maximaal 100 zeecruiseschepen per jaar naar Amsterdam, waarvoor nog maar één beschikbare ligplaats is, in plaats van twee, om piekdrukte te voorkomen. Door de daling van het aantal overnachtingen in particuliere vakantieverhuur van 2,4 miljoen in 2019 naar 1,1 miljoen is het totaal aan toeristenovernachtingen minder hard gegroeid. Het aanbod op online platforms als AirBnB is in alle stadsdelen afgenomen tussen 2019 en 2024, met de sterkste afname in Nieuw-West (-63 procent) en Centrum (-61 procent), en de kleinste afname in Noord (-39 procent) en Zuidoost (-41 procent).

450

x 1.000

400 350 300 250

289.953

Amsterdam

200 150

151.433

IJmuiden

100 50 0

Effect hotel- en beddenstop Door met name het jarenlange strenge hotelbeleid dat heeft geresulteerd in de hotelstop in het hotelbeleid 2024, alsmede de beddenstop door de inwerkingtreding van het voorbereidingsbesluit slaapplaatsen hotels, lijkt de snelle groei van toerisme die Amsterdam het afgelopen decennium kenmerkte, verleden tijd. De overnachtingscapaciteit neemt steeds minder toe als gevolg van deze maatregelen. Deze capaciteit van in totaal 92.000 slaapplaatsen, verdeeld over 42.000 kamers zal de komende jaren nog met maximaal 3 tot 6 procent toenemen, door het openen van de laatste hotels die al in ontwikkeling waren. Hierna zit de hotelmarkt op slot, hetgeen op lange termijn een afvlakkende werking zal hebben op de groei van het aantal toeristenovernachtingen. In de onderstaande grafieken treft u de impact van verschillende maatregelen op het aantal toeristenovernachtingen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 30 mei 2025 Pagina 3 van 5

Belangrijkste inzichten toerisme in MRA 2024-2025 Het aantal hotelgasten en -overnachtingen in Amsterdam groeien minder hard dan landelijk. In de periode 2019-2024 is het aantal buitenlandse hotelgasten vooral in Den Haag (50 procent), Rotterdam (42 procent) en Utrecht (21 procent) flink harder gestegen. In Haarlemmermeer (-16 procent) en Amsterdam (-4) nam het aantal hotelgasten af, maar de langere gemiddelde verblijfsduur heeft in Amsterdam wel tot meer toeristenovernachtingen geleid ten opzichte van 2019. De bezettingsgraden in Amsterdamse hotels zijn over 2024 (78 procent) weliswaar nog niet op het niveau van 2019 (84 procent). De lagere bezettingsgraden zijn ten dele toe te schrijven aan de flink gestegen kamerprijzen. Dat de kamerprijzen sinds 2022 hoger liggen dan vóór corona is een gevolg van de inflatiedruk, de hogere toeristenbelasting, gestegen inkoopkosten, energielasten en personeelslasten. Daarnaast spelen de bezettingsgraden een rol bij het kiezen van een prijsstrategie: hoe hoger de bezetting is, hoe exclusiever de resterende beschikbare kamers zijn. Met een schaarser aanbod komt een hogere waarde (grafiek 3.4). Dat er ondanks een lagere bezettingsgraad wel meer toeristenovernachtingen in hotels plaatsvinden dan in 2019, kent een twee duidelijke oorzaken. Door de opening van de laatste nieuwe hotels in de stad zijn er meer hotelbedden te verdelen.

Het aantal overnachtingen ligt hoger, maar de gemiddelde bezetting lager. Daarnaast is de gemiddelde verblijfsduur de afgelopen jaren gestegen van 2,0 in 2019 naar 2,28 in 2024 (grafiek 2.3). Deze verhoging is niet toe te schrijven aan één enkele verandering. Een belangrijke reden is de verhouding tussen zakelijke bezoekers versus ontspanningstoerisme. Dit voorlopig uitblijven van korter zakelijk bezoek, de groeiende gewoonte om meetings online te laten plaatsvinden en de macro-economische stijging van toerismebewegingen over geheel Europai zorgen voor deze verschuivingen. Het onderzoek laat ook zien dat de traditionele toerismemarkten lijken te zijn hersteld van de coronapandemie en bezoekers uit de traditionele herkomstlanden- en regio’s als de VS, Engeland, Azië of omringende Europese landen weten Amsterdam weer in dezelfde aantallen te vinden. Het college zal u bij de volgende bezoekersprognose specifieker informeren over de trends van verschillende herkomstmarkten. Uit signalen van musea en amsterdam&partners lijkt bijvoorbeeld de terugloop van bezoekers aan culturele instellingen te maken te hebben met de herkomst van de bezoekers. Nader onderzoek, waar ik u na de zomer over rapporteer, moet hier meer uitsluitsel over geven.

Bezoekersprognose De bezoekersprognose geven jaarlijks een accuraat beeld van het verwachte aantal toeristenovernachtingen, zo blijkt opnieuw uit de gerealiseerde cijfers van 2024-2025. In 2025 en ook in de daaropvolgende jaren is opnieuw een stijgend aantal overnachtingen te zien. Om een vertekend beeld in prognoses te voorkomen heeft O&S voor drie scenario’s (laag, midden, hoog) gekozen, door de aannames van toerisme-experts te integreren in de prognosemodellen. Dat was eerder relevant vanwege corona en is dat nog steeds met het oog op geopolitieke ontwikkelingen. Voor de scenario’s analyseert O&S toeristische trends en gebruikt ze de kaders voor de factoren die in de periode 2025-2027 de verschillende bezoekersgroepen kunnen beïnvloeden. Er is daarbij onder andere gekeken naar trends in verschillende toeristische markten, de prijsontwikkeling en het logiesaanbod in Amsterdam. De aannames in de scenario’s zijn gebaseerd op de

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 30 mei 2025 Pagina 4 van 5

internationale- en nationale prognoses en sentimentpeilingen van onder andere United Nations Tourism, Oxford Economics, International Air Transport Association (IATA), Schiphol en Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen (NBTC). Alle scenario’s in de prognose gaan ervan uit dat de groei doorzet in de komende jaren, waarbij het groeipad verschilt per scenario en afvlakt. Tabel 1 uit Bezoekersprognose 2025-2027 geeft de kerncijfers van de bezoekersprognose weer. Het aantal toeristische overnachtingen in 2025 zal naar verwachting tussen de 23 en 24,6 miljoen liggen. In 2027 groeit dit aantal naar tussen de 23,9 tot 27,9 miljoen. Het dagbezoek aan Amsterdam is snel toegenomen na het opheffen van de contactbeperkingen in 2022, maar lijkt in 2024 te stagneren. In 2024 was het aantal dagbezoeken 26,7 miljoen, gelijk aan 2023. De stagnatie komt door onder andere een daling van het aantal rechtstreekse dagbezoeken vanuit Duitsland en België. Volgens de prognose stijgt het aantal dagbezoeken aan Amsterdam in 2025-2027 verder en komt uit tussen de 26,8 en 28,8 miljoen.

Figuur 1, Bezoekersprognose 2025-2027 (O&S)

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 30 mei 2025 Pagina 5 van 5

Werken met de Verordening op toerisme in balans Sinds het inwerkingtreden van de Verordening heeft het college met de Visie Bezoekerseconomie 2035 en een jaarlijks aangescherpt Uitvoeringsprogramma Bezoekerseconomie de raad aanvullende voorstellen voor maatregelen gedaan en gerapporteerd over de voortgang en impact van eerder genomen maatregelen. Dankzij de stuwende kracht van de Verordening zijn tal van maatregelen genomen, waardoor de groei van toerisme in Amsterdam is afgeremd. De verwachting is dat het aantal toeristenovernachtingen de komende jaren niet onder de 20 miljoen toeristenovernachtingen zal komen. Daarom blijven aanvullende maatregelen nodig. Conform de Verordening, zal het college u vóór 1 december een raadsinformatiebrief sturen over het waarborgen van de bandbreedte. Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Sofyan Mbarki Wethouder Economische Zaken en Aanpak Binnenstad Bijlagen 1. Bezoekersprognose 2025-2027, O&S 2. Toerisme in MRA 2024-2025, O&S

i

EU tourism tops 3 billion nights in 2024 after strong Q4 - News articles - Eurostat

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl