1. Raadsinformatiebrief inzake Oliebollen- en kerstbomenverkopers.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 19 mei 2026 Economische Zaken Sofyan Mbarki Directie EZC, bestuurszaken.ezc@amsterdam.nl

Onderwerp

Vergunningen oliebollen- en kerstbomenverkopers vanaf een staanplaats

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Oliebollen- en kerstbomenkramen zijn tijdens de laatste maanden van het jaar een vertrouwd onderdeel van het Amsterdamse straatbeeld. De vergunningen voor deze staanplaatsen zijn gebonden aan Europese regelgeving. Om te voldoen aan deze regelgeving en op termijn gelijke kansen te waarborgen voor alle ondernemers wordt het huidige vergunningenbeleid gewijzigd. Met deze brief informeer ik u over deze wijzigingen waarbij een nieuw evenwicht is gevonden tussen zekerheid voor gevestigde ondernemers en toetreding door nieuwkomers. Vergunningen voor het bakken en verkopen van oliebollen en het verkopen van kerstbomen vanaf een staanplaats zijn schaarse vergunningen. De beschikbare openbare ruimte in Amsterdam is beperkt. Er kan voor een beperkt aantal oliebollen- en kerstbomenkramen in de stad een vergunning worden verleend. Op grond van de Europese Dienstenrichtlijn (EDR) moet iedereen met interesse in een schaarse vergunning, waaronder nieuwkomers, een gelijke en reële kans hierop krijgen. Dat betekent dat schaarse vergunningen voor oliebollenkramen en kerstbomenplaatsen niet meer voor onbepaalde tijd mogen worden verleend, zoals dat tot op heden is gebeurd. Dit belet namelijk nieuwkomers om zich als ambulante oliebollen- of kerstbomenverkoper te vestigen.

In de huidige situatie krijgen oliebollen- en kerstbomenverkopers jaarlijks een vergunning voor één seizoen. Gevestigde ondernemers die in het vorige seizoen een vergunning hadden krijgen het eerste recht bij een nieuwe vergunningaanvraag voor het aankomende seizoen. Daarmee hebben zij in feite een vergunning voor onbepaalde tijd, omdat zij doorgaans ieder jaar hun vergunning opnieuw kunnen krijgen. Deze wijze van vergunningverlening voldoet niet aan de Europese regelgeving over schaarse vergunningen. Omdat ook nieuwkomers een reële kans moeten hebben op een vergunning is de gemeente genoodzaakt de jaarlijkse vergunningverlening te beëindigen. Op grond van de EDR moet de looptijd van een schaarse vergunning voor ondernemers lang genoeg zijn om investeringen terug te verdienen en om een inkomen te kunnen verdienen. Daarom heb ik onderzoek laten uitvoeren naar de investeringen en opbrengsten van oliebollen- en kerstbomenverkopers. Hieruit blijkt dat oliebollenverkopers gemiddeld zeven tot acht jaar nodig hebben om hun investeringen terug te verdienen. Denk aan investeringen in een verkoopkraam, apparatuur en eventuele toekomstige investeringen in uitstootvrij vervoer. Omdat het ook tijd

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 mei 2026 Pagina 2 van 3

kost om een klantenkring op te bouwen, acht ik een vergunningsduur van tien jaar passend. De terugverdientijd voor kerstbomenverkopers is vanwege lagere investeringen korter. Voor deze ondernemers acht ik een vergunning van vijf jaar passend. Deze looptijden zijn lang genoeg om investeringen terug te verdienen, maar niet langer dan nodig. Zo wordt een evenwicht bereikt tussen zekerheid voor gevestigde ondernemers en reële kansen voor nieuwkomers. Op 12 februari 2026 heb ik tijdens een bijeenkomst met alle gevestigde oliebollenverkopers een overgangsregeling toegelicht. Op grond van deze regeling kunnen gevestigde ondernemers in 2026 een vergunning voor tien jaar aanvragen voor hun huidige locatie. Daarmee krijgen zij voor een langere periode zekerheid over de exploitatie van hun oliebollenkraam. De jaarlijkse vergunningverlening wordt beëindigd. Met de kerstbomenverkopers is eveneens overleg geweest over een overgangsregeling. Zij kunnen een vergunning voor vijf jaar aanvragen. Oliebollen- en kerstbomenkramen zijn doorgaans objecten met grote impact op de openbare ruimte. Vaak staan deze op drukke locaties (op pleinen, bij winkelcentra), waar ingrepen in de openbare ruimte mogelijk moeten zijn. Dit betekent dat een vergunningsduur van tien of vijf jaar op sommige locaties mogelijk te lang is.

Indien gebiedsontwikkeling dit noodzakelijk maakt kan een oliebollen- of kerstbomenstaanplaats (tijdelijk) worden verplaatst naar een nabijgelegen locatie. De vergunningsduur van de ondernemer blijft daarbij ongewijzigd. Als de gemeente een vergunning voor een oliebollenplaats na afloop opnieuw wil verlenen, moet zij zich houden aan de Europese regelgeving. Ook nieuwe ondernemers moeten dan een kans krijgen. Op dit moment worden nieuwe vergunningen voor reguliere staanplaatsen verloot onder alle aanmelders. Ik laat onderzoeken of in de toekomst gewerkt kan worden met beoordelingscriteria. Vergunningaanvragen zouden dan bijvoorbeeld kunnen worden beoordeeld op betekenis voor de wijk, klantenbinding in de wijk en deelname aan activiteiten in de wijk. Dit biedt gevestigde (familie)bedrijven en nieuwkomers de mogelijkheid om te laten zien wat zij betekenen voor de wijk. Sommige gemeenten werken al op deze manier. De gemeente Amsterdam volgt deze ontwikkelingen. Om nieuwkomers ook gedurende de overgangsregeling gelegenheid te bieden tot toetreding worden op termijn circa vijf nieuwe plekken voor de verkoop van oliebollen in de stad toegevoegd. Daarmee wordt ook voorzien in de behoefte van het groeiende aantal inwoners in de stad. Om de overgangsregeling te bekrachtigen past het college een regeling voor het verlenen van staanplaatsvergunningen aan.

De regeling is in goed overleg met beide branches tot stand gekomen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 mei 2026 Pagina 3 van 3

Hiermee voldoen wij aan de Europese regels over het verlenen van schaarse vergunningen én bied ik gevestigde ondernemers zekerheid dat zij voor een langere tijd hun onderneming kunnen blijven exploiteren. Ik ga er vanuit u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Sofyan Mbarki Wethouder Economische Zaken

Bijlagen 1. Terugverdientijden oliebollenkramen 2. Terugverdientijden kerstbomenkramen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl