1. Raadsinformatiebrief inzake het proces om te komen tot een nieuwe Woondeal MRA_2022 10 31.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 31 oktober 2022 Woningbouw Reinier van Dantzig Peter Kroon, p.l.a.kroon@amsterdam.nl Informatie over een nieuwe Woondeal tussen de Metropoolregio Amsterdam en het Rijk

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 13 oktober jongstleden zijn de “Bestuurlijke afspraken woningbouw Rijk - Provincies” ondertekend door de minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) en gedeputeerden van de provincies. De gemaakte afspraken met de provincie Noord-Holland en de provincie Flevoland vormen de basis voor een regionale uitwerking in een nieuwe “Woondeal” tussen de Metropoolregio Amsterdam (MRA) en het Rijk. Middels onderliggende brief informeer ik u over de afspraken tussen Rijk en de Provincie Noord Holland. Vervolgens geef ik aan wat door de gemeente Amsterdam, bij het nader uitwerken van deze afspraken in een Woondeal MRA, wordt ingebracht en hoe het proces om te komen tot deze Woondeal er uit ziet. Bestuurlijke afspraken woningbouw Rijk – Provincie Noord Holland Middels provinciale afspraken wil de minister voor VRO meer regie op de woningbouw bewerkstelligen, met als ambitie om nationaal 900.000 woningen te realiseren t/m 2030, waarbij het streven is dat tenminste tweederde van deze woningen betaalbaar is. Met de Provincie Noord Holland is het Rijk overeengekomen dat in de periode 2022 t/m 2030 wordt ingezet op de realisatie van 183.600 nieuwbouwwoningen. Dit is een randvoorwaardelijk provinciaal bod.

Dit bod van de provincie kan alleen worden gerealiseerd indien er door Rijk en Provincie wederkerige afspraken worden gemaakt over randvoorwaarden, het wegnemen van knelpunten en financiële ondersteuning van de woningbouwopgave. De randvoorwaarden voor woningbouw zijn veelomvattend en hebben onder andere betrekking op stikstof, energieinfrastructuur, geluidscumulatie en mobiliteit. Naast het aantal te realiseren woningen hebben de afspraken betrekking op de programmering, waaronder het betaalbare segment. Het Amsterdamse nieuwbouwbeleid, waarbij 40% sociaal, 40% middelduur en 20% in de vrije sector wordt gebouwd, draagt bij aan de gewenste verhoging van het betaalbare segment . Nieuwe Woondeal MRA De woondeal MRA zal een nadere uitwerking zijn van de provinciale woningbouwafspraken. Belangrijk punt hierbij is dat de gemeentezelf geen woningen bouwt, maar partijen faciliteert. Marktpartijen en corporaties hebben in reactie op het provinciale bod aangegeven sterk te twijfelen - vanwege de vele randvoorwaarden - of de productieaantallen haalbaar zijn en of het

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

31 oktober 2022 Pagina 2 van 3

Rijk hierop (tijdig) gaat leveren. Ook voor de deelregio Amsterdam denken deze partijen dat het lastig wordt om de beoogde 7.500 woningen per jaar te realiseren. Mede omdat in Amsterdam veelal binnenstedelijk wordt gebouwd. Hier bovenop zijn op dit moment de economische omstandigheden om tot een hoge bouwproductie te komen verslechterd en is de nabije toekomst onzeker. Hoewel de te maken afspraken gaan over een periode tot en met 2030, is het kunnen behalen van een ambitieuze woningproductie zeer afhankelijk van de economische situatie de komende jaren. Voorgaande is vanuit de gemeente Amsterdam een belangrijke disclaimer voor de Woondeal MRA. De inhoudelijk inzet van Amsterdam voor de Woondeal MRA is als volgt samen te vatten: 1) Bredere scope De inzet van het Rijk is om afspraken te maken over woningbouw, deze scope moet volgens Amsterdam breder. Om het woningtekort terug te dringen is stevige inzet nodig op de bestaande woningvoorraad (1,2 miljoen woningen in de MRA), gericht op het vergroten van de betaalbaarheid en doorstroming. Hierbij is van belang dat het Rijk, naast huurprijsregulering van het sociale segment, ook het middensegment reguleert. De inzet voor de Woondeal is om de scope te verbreden en de koppeling te leggen met opgaven in de bestaande voorraad.

Zo moet bijvoorbeeld het vraagstuk van het huisvesten van doelgroepen in samenhang met de bestaande voorraad bekeken worden 2) Wederkerigheid De Woondeal bouwt voort op het provinciaal bod van provincies Noord Holland en Flevoland. De provincies hebben zeer duidelijk gemaakt dat het een randvoorwaardelijk bod is, waarin ook inzet van het Rijk nodig is om de woningbouwafspraken te realiseren. In de Woondeal is deze wederkerigheid een essentieel punt. Er zijn enkele cruciale randvoorwaarden voor het halen van hoge productieaantallen. Naast mobiliteitsmaatregelen (o.a. bovenplanse investeringen en schaalspronginvesteringen) gaat het hierbij om stikstof, geluid, energie, het water- en bodemsysteem, natuur en gezondheid. In aanvulling op de financiële ondersteuning ten behoeve van mobiliteitsmaatregelen is ook ondersteuning nodig voor maatschappelijke voorzieningen en negatieve grondexploitaties. Het Rijk moet zorgen dat deze randvoorwaarden op orde zijn. 3) Betaalbaar wonen en verdeling sociale huur Het Rijk vraagt tweederde van de nieuwbouw betaalbaar te bouwen. Hierbij wil het Rijk dat alle gemeenten hun aandeel nemen in de sociale bouwopgave en zich inzetten om toe te groeien naar het door het Rijk gestelde streven van 30% sociaal in de voorraad. Doel is om het aandeel betaalbare woningen te verhogen.

Het Amsterdamse beleid, het uitgangspunt “40-40-20” bij nieuwbouw van woningen, past bij deze doelstelling en wordt voortgezet. Voor de Woondeal is de inzet om uit te gaan van tweederde betaalbaar, met hierbij vanuit de MRA de volgende vragen aan het Rijk: 1. Meer financiële middelen om het aandeel betaalbaar in het programma op te hogen naar tweederde. 2. Corporaties beter in positie te brengen voor het aandeel sociaal. 3. De voorgenomen regulering middenhuur zodanig uit te voeren dat de regulering de MRA gaat helpen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

31 oktober 2022 Pagina 3 van 3

Voor Amsterdam is hierbij van belang dat gemeenten hun “fair share” nemen in de huisvesting van aandachtsgroepen. Inzet is om hierover afspraken te maken in de Woondeal Proces De MRA heeft een “Informatiememo Nieuwe Woondeal MRA” geschreven om portefeuillehouders Wonen in de MRA te informeren over het proces om tot een nieuwe Woondeal te komen ( zie bijlage 1). De MRA biedt in aanvulling hierop de mogelijkheid aan om een informatiesessie voor raadsleden te organiseren. Uw behoefte daaraan zal ik inventariseren. Mijn voornemen is de Woondeal in Amsterdam door het college te laten vaststellen en de Commissie WV daarvan kennis te laten nemen. Indien in de concept tekst van de Woondeal MRA afspraken komen te staan die afwijken van Amsterdams beleid, is vaststelling door de gemeenteraad noodzakelijk. De huidige planning is om op 8 december 2022 in het Portefeuillehoudersoverleg Bouwen en Wonen van de MRA de concept Woondeal MRA vrij te geven voor vaststelling. Hierna kunnen de 30 colleges van alle gemeenten en de Staten van beide provincies, Noord Holland en Flevoland, het concept agenderen voor vaststelling. De planning van het Rijk is om alle regionale Woondeals, dus ook die met de MRA, uiterlijk januari 2023 te sluiten. Deze planning is krap en niet haalbaar indien besluitvorming in de gemeenteraad noodzakelijk is. Dit is ook aangegeven bij het Rijk.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Reinier van Dantzig Wethouder Woningbouw en Stedelijke Ontwikkeling Bijlage 1 - Informatiememo Nieuwe Woondeal MRA

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl