1. Raadsinformatiebrief ICL verplaatsing gaat niet door.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 13 februari 2024 Ruimtelijke Ordening, Lucht- en Zeehaven Reinier van Dantzig, Hester van Buren Eric Thelen (G&O), (e.thelen@amsterdam.nl). Nadere informatie betreffende het niet doorgaan van de voorgenomen verhuizing van ICL Fertilizers zoals toegezegd in raadsinformatiebrief van 28 september 2023 en afdoening toezegging TA2024-000098 uit de commissie RO vergadering van 7 februari 2024

Geachte leden van de gemeenteraad, Eerder hebben wij u middels een raadsinformatiebrief dd. 28 september 2023 geïnformeerd over de voortgang van de verplaatsing van ICL. In deze brief werd aangegeven dat besluitvorming door ICL over de verplaatsing werd uitgesteld in afwachting van nader onderzoek naar alternatieve opties voor zowel de huidige als de nieuwe locatie. In de brief is toegezegd u te informeren over de uitkomsten hiervan. Daarnaast is in de commissie RO van 7 februari 2024 toegezegd, op verzoek van lid Van Renssen (TA2024-000098), u schriftelijk te informeren over maatregelen die genomen kunnen worden om overlast voor omwonenden te verminderen. Verhuizing ICL gaat niet door ICL heeft de gemeente en Port of Amsterdam over de uitkomsten van de onderzoeken geïnformeerd via bijgevoegde brief van 16 november 2023. Op basis hiervan betreuren wij het u te moeten mededelen dat het partijen niet gelukt is om de productiefaciliteit van ICL, beter bekend als Amfert, te verplaatsen binnen de Amsterdamse haven, binnen de gestelde kaders. De voornaamste redenen zijn als volgt: 1. Uit gedetailleerde engineering-studie is gebleken dat de bouwkosten aanzienlijk hoger uitvallen dan oorspronkelijk geraamd, namelijk bijna het dubbele.

Dit heeft een aanzienlijke impact op de economische haalbaarheid van onze business case, waardoor een verhuizing van ICL binnen de Amsterdamse haven economisch gezien niet meer verantwoord is. 2. Er waren significante onzekerheden omtrent het verkrijgen van de benodigde vergunningen en de tijdige aansluiting op het stroomnetwerk van Amsterdam. Deze factoren maakten het bijzonder moeilijk, zo niet onmogelijk, om tot een definitieve investeringsbeslissing te komen. ICL heeft, door de hierboven genoemde redenen, geen definitieve investeringsbeslissing kunnen nemen. Gezien deze ontwikkelingen heeft ICL besloten de intentieovereenkomst, ondertekend op 2 november 2022 door alle betrokken partijen, te beëindigen met verwijzing naar artikel 5 lid 2 van deze overeenkomst. ICL bedankt nadrukkelijk alle partners die betrokken zijn geweest bij dit project voor hun inzet en steun, zelfs tijdens uitdagende tijden.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 13 februari 2024 Pagina 2 van 3

Achtergrond Op 2 november 2022 heeft het college een intentieovereenkomst afgesloten met ICL, Port of Amsterdam en de ontwikkelaars Heren2 en Sookha over de voorgenomen verhuizing van ICL naar een deel van het terrein van het Overslagbedrijf Amsterdam (OBA) aan de Westhavenweg. Deze verhuizing zou een belangrijke stap in de verduurzaming van de POA en de ontwikkeling van Haven-Stad zijn. De nieuwe fabriek van ICL zou op een veel duurzamere manier fosfaat gebonden kunstmest maken (veel minder CO2-uitstoot per ton geproduceerde kunstmest). Bovendien zou ICL in de productie gebruik maken van fosfaten die worden gewonnen uit ons afvalwater waardoor ze veel minder een beroep hoeft te doen op gemijnde fosfaten. Hiermee zou een essentiële stap gezet zijn in de verkleuring van de Haven van Fossiel (steenkool) naar AGRIbulk en zou de bij ICL behorende werkgelegenheid behouden blijven voor Amsterdam. Tevens zou er door de verhuizing van ICL eerder dan voorzien (2029 in plaats van 2040) ruimte voor woningbouwontwikkeling ontstaan aan de noordzijde van het IJ door het wegvallen van de milieucontouren van ICL. Consequenties van het niet doorgaan van de verhuizing van ICL. De consequentie voor het niet doorgaan van de verhuizing van ICL is dat de voor woningbouw in Haven-Stad belemmerende milieucontouren vooralsnog in stand blijven.

Omdat ICL op de huidige plek blijft zitten, al dan niet met een aangepaste fabriek, is er nu geen zicht op de mogelijkheid om eerder dan in 2040, dan loopt het huidige contract van ICL af, woningen te ontwikkelen op Hempoint. Onderdeel van de nu ontbonden intentieovereenkomst was, om een groot deel van de huurders van het vastgoed van Heren2 in Hempoint een plek te geven in de tijdelijke ontwikkeling van de huidige ICL locatie (het nu niet bebouwde deel van het terrein). Hierdoor zou het eenvoudiger zijn geweest om de locatie Hempoint te transformeren naar woningbouw. Nu de verplaatsing van ICL niet doorgaat vervalt ook dit voordeel. Het verhuizen van ICL zou, door het wegvallen van milieucontouren (met name geluid), ook de ontwikkeling van het scheepswerfgebied van Damen (oude Shipdocklocatie) makkelijker en goedkoper maken. Het uitblijven van de verhuizing betekent niet dat er tot 2040 niet gebouwd kan worden op deze locatie. Ten tijde van de aankoop van de locatie door de ontwikkelende partijen was er geen zicht op verhuizing van ICL voor 2040. In die zin is er in het ontwikkelperspectief voor de partijen niets veranderd of zijn ze na een korte periode van een mogelijke verbetering van hun ontwikkelkansen (makkelijker en andere fasering) weer terug bij het ontwikkelpotentieel zoals dat was ten tijde van de aankoop.

Voor HES Bulk Terminal Amsterdam (nieuwe naam van Overslag Bedrijf Amsterdam) was de vestiging van ICL op haar terrein een kans om haar overslagactiviteiten een nieuwe impuls te geven en te verkleuren van steenkool naar agrarische-bulk. Nu de verhuizing niet doorgaat blijft het gebruik vooralsnog zoals het is. Extra investeringen van ICL in huidige fabriek en maatregelen ter vermindering overlast Nu ICL niet verhuist naar een nieuwe locatie, investeert zij in de huidige fabriek om de uitstoot (lucht en water) te verminderen. Vanuit het convenant NDSM Houthaven zijn door de convenantpartners middelen beschikbaar gesteld om te verduurzamen. ICL gaat nu een beroep doen op deze

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 13 februari 2024 Pagina 3 van 3

middelen voor de bestaande fabriek. Het Havenbedrijf beheert deze middelen en ziet toe op een correcte besteding hiervan. De huidige fabriek wordt ook gezien als een bron van geuroverlast in Amsterdam Noord. Vooral de Provincie onder mandaat de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) staat hiervoor aan de lat. De OD NZKG geeft aan dat zij momenteel werkt aan actualisering van de vergunningvoorschriften, waarin eisen worden opgenomen die een bijdrage moeten leveren aan het terugdringen van de overlast. Het is de bedoeling om hierin scherpere normen op te nemen. De OD NZKG verwacht aan het einde van Q1 2024 een concept ontwerpvergunning gereed te hebben, die wordt besproken met de omwonenden. Daarnaast houdt de OD NZKG intensief toezicht op de vergunningsvoorwaarden. In de eerste helft van 2024 gaat de OD NZKG een bijeenkomst voor bewoners organiseren om met hen in gesprek te gaan over de overlast en de acties die door de OD NZKG ondernomen worden. Tot slot Wij betreuren het dat de kansen die een verhuizing van ICL zou bieden voor zowel woningbouwontwikkeling als voor de verdere verduurzaming van de haven, niet gerealiseerd kunnen worden. We gaan ervan uit u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en beschouwen de gedane toezegging als afgehandeld.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Reinier van Dantzig Wethouder Woningbouw en Stedelijke Ontwikkeling

Bijlagen 1. Brief ICL d.d. 16 november 2023

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Hester van Buren Wethouder Lucht- en Zeehaven