1. Raadsinformatiebrief Handreiking Gewoon Goed.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 17 juni 2025 Woningbouw Steven van Weyenberg Grond en Ontwikkeling, h.wildenberg@amsterdam.nl

Onderwerp

Handreiking Gewoon Goed

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Amsterdam streeft naar de bouw van jaarlijks 7.500 woningen. Een zeer ambitieus doel. Middels het uitgangspunt “40-40-20”(40% sociale, 40% middeldure en 20% vrije sector woningen) voegen we hierbij met name betaalbare woningen toe aan de stad. We bouwen voor de toekomst, voor een gemengde stad. Onze inwoners verdienen hierbij kwalitatief goede woningen, daarin hebben we een traditie hoog te houden. De afgelopen twee jaar is het streefcijfer niet gehaald. De redenen daarvoor lopen uiteen. Gebiedsontwikkeling in Amsterdam wordt complexer, er moet steeds meer in de bestaande stad worden gebouwd. De haalbaarheid van projecten staat hierdoor vaker onder druk, mede door een onzekere economische tijd met schaarste aan personeel en terughoudendheid bij investeerders. Ondanks deze situatie blijft Amsterdam in de gebiedsontwikkeling inzetten op hoge kwaliteit, duurzaamheid en differentiatie, en daagt partijen hiertoe uit. Om de woningbouwproductie te stimuleren heeft voormalig wethouder Reinier van Dantzig onder het motto “gewoon goed” opdracht gegeven te onderzoeken hoe we projecten haalbaar én goed kunnen maken. Het college realiseert zich dat dit niet nieuw is, het is een doel dat we altijd moeten nastreven. In gunstige tijden, in een groeiende markt, is dit echter makkelijker te realiseren dan in lastige tijden.

Marktpartijen en woningcorporaties gaven signalen dat er soms weinig ruimte en flexibiliteit wordt ervaren in gemeentelijke kaders zoals bijvoorbeeld Investeringsbesluiten en bouwenveloppen, dat ambities soms conflicteren, dat planprocessen lang kunnen duren en het onduidelijk kan zijn hoe uit een impasse te komen. Dat is de aanleiding geweest voor de opdracht “Gewoon Goed”. Van belang hierbij is om te benadrukken dat gewoon goed niet betekent dat ambities worden losgelaten, ook niet op het gebied van duurzaamheid. “Gewoon Goed” zet in op toekomstbestendig bouwen met oog voor versnelling en vergroten van de haalbaarheid, waarbij kosten of risico's niet worden afgewenteld op volgende generaties. De opgave van “Gewoon Goed” is juist om synergie te zoeken: een goede balans tussen haalbaarheid, woonkwaliteit en duurzaamheid.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

17 juni 2025 Pagina 2 van 3

De voor u liggende Handreiking Gewoon Goed is het resultaat van de opdracht. De Handreiking is mede dankzij input van marktpartijen en woningcorporaties tot stand gekomen. Dit is van groot belang, we hebben elkaar hard nodig om de woningbouwproductie op gang te houden. De overkoepelende boodschap van Gewoon Goed kan als volgt worden samengevat: • Bied ruimte en flexibiliteit in kaders. Zorg voor ruimte en flexibiliteit in gemeentelijke planproducten (bijvoorbeeld het Stedenbouwkundig plan, de Investeringsnota en de Bouwenvelop) om de gewenste kwaliteit haalbaar te maken. Breng focus aan in ambities, hanteer duidelijke randvoorwaarden en houd rekening met kostenverhogende factoren. Leg niet teveel details vast. Zorg ervoor dat partijen ruimte houden om oplossingen te zoeken als niet alles past. Dit kan door processen vanaf het begin zo in te richten dat er ruimte is voor ontwikkeling en optimalisatie. Het gaat erom dat we de ruimte zoeken om samen kwaliteit haalbaar te maken. • Houd rekening met kenmerken van gebied en locatie. Houd bij planvorming rekening met bestaande functies en eigendomsverhoudingen in het gebied, perceelgrenzen, ruimtelijke karakteristieken (bijvoorbeeld kavelvorm en geluidsbelasting), andere belemmeringen (bijvoorbeeld milieuhinder) en de programmatische en financiële consequenties hiervan.

Maak verschillende scenario’s om de balans tussen kwaliteit, kosten en opbrengsten te optimaliseren (“rekenen en tekenen”). • Wees zacht waar het kan, hard waar het moet. Maak vooraf duidelijk welke ambities voor de gemeente van belang zijn (hard). Daar houden we aan vast en als dat niet kan dan ‘gaat het feest niet door’. Bepaal bij transformatie- en sociale huurprojecten samen met de betrokken partijen de belangrijkste doelen. Zowel gemeente als marktpartijen zullen een financiële en/of kwalitatieve ondergrens hebben. Maak tijdig duidelijk als deze in zicht komt. • Zorg voor reflectie en korte lijnen. Maak gebruik van de grote hoeveelheid kennis en kunde die er is, zowel intern gemeentelijk als extern bij de markt. Zoek de goede samenwerking, maak gebruik van beschikbare Expertiseteams en schroom niet het Hulpteam Gewoon Goed in te schakelen. Voorkom hierbij vicieuze cirkels en eindeloos “polderen” om eruit te komen. Schaal tijdig op. In de Handreiking Gewoon Goed worden per onderwerp vuistregels meegegeven om projecten haalbaar en goed te maken. Deze onderwerpen zijn: 1. Optimaliseren op gebiedsniveau 2. Optimaliseren op kavelniveau / Bouwenvelop 3. Synergie met duurzaamheid 4. Stimuleren kwaliteit kleine woningen 5. Faciliteren modulair bouwen 6. Versterken financieel bewustzijn 7.

Stroomlijnen werkwijze en planproces Om projecten “gewoon goed” voor elkaar te krijgen, ontkomen we niet aan lastige keuzes. Niet alle ambities zijn in elke project te realiseren. De Handreiking helpt gemeentelijke projectteams om bij nieuwe projecten keuzes en de consequenties hiervan scherp in beeld te krijgen, zodat een goede afweging wordt gemaakt. Hierbij geeft de Handreiking vuistregels om te zorgen voor ruimte en flexibiliteit in planproducten, zonder dat dit ten koste gaat van kwaliteit.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

17 juni 2025 Pagina 3 van 3

In de Handreiking staan meerdere praktijkvoorbeelden die laten zien hoe “gewoon goed” kan worden toegepast in projecten. Eén van deze voorbeelden betreft het deelproject Schinkelhaven in het Schinkelkwartier. Schinkelhaven wordt veranderd in een wijk met oude en nieuwe ambachten, creatieve bedrijven en kleine kantoren. De openbare ruimte moet hierop worden aangepast. In eerste instantie is in het ontwerp gekozen voor het uitgraven van de haven en het op een zodanig manier verbinden van wegen dat twee grote bruggen noodzakelijk waren. Dit zijn grote kostenposten. Het gemeentelijk projectteam heeft vervolgens het plan geoptimaliseerd: de huidige haven wordt gehandhaafd waardoor geen nieuwe kademuren nodig zijn én de aansluiting van wegen is versimpeld. Dit scheelde één grote brug en er komen minder ingewikkelde kruisingen. Dit is één voorbeeld, ter illustratie. Wat wenselijk, mogelijk en nodig is, zal per gebied en kavel verschillen. Voor de gemeentelijke projectorganisatie is het zaak zich hiervan bewust te zijn en de kennis die middels de Handreiking gedeeld wordt, in de praktijk toe te passen. De Handreiking biedt hierbij handvatten om, zo nodig, snel te schakelen bij dilemma’s in projecten en er is een hulpteam Gewoon Goed ingesteld dat projectteams kan ondersteunen. Hierdoor kan “gewoon goed” ook leiden tot meer snelheid in projecten.

Tot slot, “gewoon goed” heeft vooral betrekking op nieuwe plannen. De Handreiking betekent niet dat bestaande kaders en afspraken van tafel zijn. Bij bestaande projecten kan de Handreiking wel helpen om te optimaliseren binnen de door de gemeenteraad vastgestelde kaders. De Handreiking is geen nieuw beleid en geeft geen nieuwe voorwaarden mee. Er is bewust gekozen voor de term “vuistregel”: een regel die in de meeste gevallen opgaat. Uiteindelijk gaat het erom dat in de projecten zelf – samen met marktpartijen en/of corporaties – kwaliteit haalbaar wordt gemaakt. Ik wens u veel leesplezier. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Steven van Weyenberg Wethouder Woningbouw en Stedelijke Ontwikkeling Bijlage: Handreiking Gewoon Goed

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl