1. Raadsinformatiebrief Evaluatie Agenda Dieren

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 16 november 2021 Dierenwelzijn Jakob Wedemeijer Ruimte en Duurzaamheid: bestuurszaken.RD@amsterdam.nl

Onderwerp

Evaluatie Agenda Dieren

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende. De Agenda Dieren 2015-2018 en de bijbehorende ambities uit het coalitieakkoord 2018-2022 worden bijna afgerond. Het is tijd voor een terugblik; over wat is behaald en waar nog kansen liggen. Om die reden presenteer ik u de resultaten, conclusies en aanbevelingen uit de evaluatie Agenda Dieren. In deze brief vindt u de voornaamste bevindingen en een doorkijk naar toekomstige mogelijkheden. Daarnaast wordt in deze brief en in het evaluatierapport ingezoomd op de uitkomsten uit de evaluatie van het Bijtprotocol, met u is bij vaststelling van het Bijtprotocol afgesproken dat deze twee jaar na vaststelling wordt geëvalueerd. Om het overzicht te bewaken is ervoor gekozen om de terugkoppeling daarvan te borgen binnen de algemene evaluatie. Belang van een lokaal dierenwelzijnsbeleid Amsterdam staat voor een diervriendelijke stad. Dieren zijn onderdeel van ons leven, zowel in de openbare ruimte als bij ons thuis. Door de aanwezigheid van dieren kunnen we groen en gezond leven en ervaren we welzijn en steun. Naast deze inhoudelijke waarde hebben dieren ook hun eigen intrinsieke waarde. Juist daarom verdienen zij onze aandacht en zorg. Bestuurlijk kader Sinds 1990 voert Amsterdam haar dierenwelzijnsbeleid.

De huidige Agenda Dieren is een uitwerking van de ambities uit het Coalitieakkoord 2014-2018 ‘Amsterdam is van iedereen’. Dit akkoord stelde dat Amsterdam een diervriendelijke stad is en dat meer aandacht voor dierenwelzijn moet zijn. Hierbij is uitgebreid gekeken naar thema’s zoals evenementen met dieren, kwaliteitseisen voor de opvangketen, vrijlevende dieren, diervriendelijke beheersing van dierenoverlast en het oplossen van ecologische knelpunten. Met de komst van het huidige coalitieakkoord 2018-2022 ‘Een nieuwe lente en een nieuw geluid’ zijn zes aanvullende ambities opgenomen. Hierdoor is ook aandacht gekomen voor de verkoop van bont, kreeften en krabben op markten en zijn middelen beschikbaar gekomen om de juridische maatregelen te onderzoeken voor het tegengaan van jacht. Mede dankzij deze intensieve inzet is Amsterdam in 2019 door de dierenwelzijnsketen benoemd als gemeentelijke koploper op dit gebied.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 november 2021 Pagina 2 van 6

Resultaten Evaluatie Agenda Dieren Om tot dit product te komen, is binnen de gemeentelijke organisatie input opgehaald en ook bij de partners waaronder de adviesraad Dierenwelzijn, subsidierelaties en Raad voor Dierenaangelegenheden. In Hoofdstuk 3 van de Evaluatie Agenda Dieren wordt ingezoomd op de resultaten ten aanzien van cijfers, voortgang acties, samenwerking, communicatie en impact. De voornaamste bevindingen zijn: 

De acties uit de agenda zijn nagenoeg volledig uitgevoerd Nagenoeg alle acties uit de agenda (46 van 52) zijn uitgevoerd of een doorlopende actie geworden (bijlage 3). Deze voltooide of doorlopende acties richten zich op gezelschapsdieren, vrijlevende dieren en dieren in relatie tot sport ontspanning en recreatie. We hebben onder andere de volgende resultaten behaald: o o o o o o

o o o o

o o o

de ADAM regeling is opgezet en verloopt succesvol evenementen met dieren worden zoveel mogelijk voorkomen, om hiertoe te komen zijn evenementen met dieren vergunningsplichtig gesteld de fysieke inrichting van kinderboerderijen is diervriendelijker tegen gaan van zwerfdieren, onder andere door chipacties het redden van dieren bij rampen en crisis is als opgenomen binnen planvorming van de Veiligheidsregio Amsterdam 169 van de 180 vastgestelde knelpunten in de ecologische groenstructuur zijn opgelost. Van de resterende 11 knelpunten is het streven om 5 in 2021 op te lossen en 6 in 2022. natuurinclusief bouwen stimuleren door onder andere uitbrengen van het Handbouw Natuurinclusief Bouwen een vissterfteprotocol opgesteld een bijtprotocol opgesteld data over de beschermde vogelsoorten gierzwaluw, vleermuis en huismus verzameld. Deze data wordt gebruikt bij ecologische quickscans en is ondersteunend bedoeld voor het vergunningsproces verbod op het oplaten (wens)ballonen behoud van een vitale vervoer- en opvangketen een aanpak ontwikkeld om dieren die overlastgevend gedrag vertonen diervriendelijk te beheersen

De zes acties die niet zijn voltooid, staan voornamelijk in relatie tot voorwaarden voor verantwoord houderschap van (landbouw)dieren. Deze acties zijn niet gelukt omdat de lokale bevoegdheid op dierenwelzijn ontbrak. In 2020 heeft Amsterdam in samenwerking met de VNG de minister verzocht (brief met VNG kenmerk: TLE/U202000615) om lokale bevoegdheden te verkrijgen ten aanzien van sneller en effectiever te kunnen optreden om dierenleed te voorkomen (denk aan voorwaarden scheppen en handhavingsbevoegdheden). Dit verzoek heeft niet tot het gewenste effect geleid. Wel heeft de minister de Raad voor Dierenaangelegenheden verzocht om te komen tot een zienswijze over het dier in de verschillende overheidslagen waaronder een verkenning op de nodige bevoegdheden.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 november 2021 Pagina 3 van 6



Het samenwerkingsnetwerk is verstevigd Dat de afronding van acties uit de Agenda Dieren merendeels is behaald, is te danken aan de goede samenwerkingen. De afgelopen jaren is met name de externe samenwerking uitgebreid en versterkt. Specifiek voor de interne samenwerking is er ook veel bereikt, maar het kan beter. Voor de komst van de Agenda Dieren was er echter beperkte samenwerking.



Een sterker bewustwording is aanwezig en dierenwelzijnsbelang wordt vaker meegenomen Met name partners zien dat inwoners, ondernemers en organisaties steeds vaker over dierenwelzijn praten, dierenwelzijn belangrijk vinden en zelf meer bijdragen aan een verbeterd welzijn. Een mooi gegeven voorbeeld van de Dierenambulance is dat Amsterdammers steeds meer betrokken lijken bij de dieren waarvoor ze een melding doen. Denk aan concreter uitvragen over het vervolg of hoe het dier is geholpen.



Er is een sterke verbinding met onder andere groen, natuurinclusiviteit en biodiversiteit Doordat het steeds evidenter wordt dat inzet op dierenwelzijn nodig is om een gezonde en groene stad te realiseren, wordt ook intern het belang van dierenwelzijn vaker meegenomen. Denk aan het faciliteren van vrijlevende dieren als natuurlijke predator voor overlastgevende dieren of de uitbreiding van het aantal fauna-uittreedplaatsen bij gebiedsontwikkelingen.



De voortgang op de volgende doelen zijn zichtbaar: verbeterde natuurlijke leefomgeving van vrijlevende dieren, eigenaren helpen hun huisdier en overlast gevende dieren worden diervriendelijk bestreden Met name partners merken de voortgang op deze drie doelen. Zij zien dat eigenaren hun huisdieren nog beter zijn gaan helpen, zo komen dieren bijvoorbeeld eerder in beeld bij dierenartsen en worden minder dieren afgestaan aan het asiel. De komst van covid-19 heeft de voortgang op dit doel wel beïnvloed. Verder is de natuurlijke leefomgeving van vrijlevende dieren verbeterd door natuurinclusief bouwen, het opheffen van de ecologische knelpunten en wordt dierenoverlast zo diervriendelijk mogelijk tegen gegaan door gif actief af te raden en de verandering in mensgedrag te vinden.



Er nieuwe (maatschappelijke) ontwikkelingen zijn waarvan het wenselijk is dat de Agenda Dieren daarop aansluit De maatschappij is continu in ontwikkeling en dat geldt ook voor de natuur en het klimaat, en daarmee dus voor alle dieren. Maatschappelijke ontwikkelingen zoals klimaatverandering, covid-19, de verdichtende stad en de trend om gestylde (doorgefokte) huisdieren aan te schaffen, hebben invloed op hoe wij samenleven en de openbare ruimte met dieren delen. Indien tot een nieuw dierenwelzijnskader wordt gekomen, is het wenselijk om te verkennen wat de ontwikkelingen in hoofdstuk 7 betekenen voor lokaal beleid en samenwerkingen. Denk aan het verbreden van de beleidsfocus naar nieuwe diersoorten; (onder)waterdieren, bestuivingsdieren en bodemdieren. Of aan het vormen van een visie op juridische en ecologische vraagstukken rondom invasieve exoten.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief



Datum 16 november 2021 Pagina 4 van 6

Er kansen liggen om preventie sterker te organiseren Eén van de uitgangspunten van de huidige agenda is dat dreiging en leed vroegtijdig wordt gesignaleerd. Echter is dit binnen de gemeentelijke organisatie onvoldoende op gang gekomen. De verklaring daarvan wordt gezien bij de grote druk op capaciteit bij veiligheids-, handhavende en welzijns instanties op andere thema’s. Als het aankomt op het borgen van de vastgestelde ambitie over vroegtijdig signalering (van dieren in nood), zijn deze samenwerkingen wel nodig. Denk bijvoorbeeld aan inzet voor dierenwelzijn vanuit huiselijk geweld, het signaleren van APV- en vergunningsovertredingen en het vroegtijdig signaleren van bijvoorbeeld afglijden, isolatie, vervuild wonen.

Resultaten Evaluatie Bijtprotocol 2019 Het bijtprotocol is ingericht om bijtincidenten tegen te gaan en daarmee mens en dier te beschermen tegen honden met agressief gedrag. Het protocol vormt beleid over hoe met honden dient te worden om gegaan nadat een incident heeft plaatsgevonden. De mogelijkheden richten zich op bestuurlijke maatregelen (handhavingskader) waarvoor de politie namens het college is gemandateerd. Voor de uitvoering van dit protocol is in afstemming met partners een werkproces uitgewerkt. Dit proces bestaat uit de volgende vijf fases: registratie meldingen en incidenten; waarschuwingen; opleggen van een gebod; opleggen van een last onder dwangsom en inbeslagname. De samenwerking rondom dit kader en de vijf fases is in juli 2021 met politie, handhaving en dierenwelzijn geëvalueerd, zie p.13. Doordat er nog geen overtredingen zijn geconstateerd, zijn fase vier (last onder dwangsom) en vijf (inbeslagname) nog niet toegepast. De voornaamste resultaten zijn dat:   

  



De partners bekend zijn met de uitgangspunten van het bijtprotocol Er nog geen reductie in het aantal geboden zichtbaar is (protocol mogelijk nog te pril) In retrospect het idee leeft dat soms te lang is gewacht met het opleggen van een gebod (voorheen was er geen eenduidige registratiewijze). Door meer eenduidige dossiervorming wordt verwacht dat de juiste interpretatie van signalen sneller wordt herkend waardoor tijdige opvolging mogelijk is De samenwerking rondom de informatiedeling bij bezwaar/beroep een aandachtspunt is. Procesinformatie wordt vaak last-minute gedeeld. We zijn met betrokkenen in gesprek om die processen te verbeteren en als aparte fase op te nemen in het werkproces. Er behoefte is aan een intergemeentelijke samenwerking bij grensoverschrijdende casuïstiek binnen politie Eenheid Amsterdam. Samen met de politie en omliggende gemeenten verkennen we wat er voor nodig is om hiertoe te komen. We van ver komen. Er is betere en meer eenduidige dossiervorming voor zowel het opleggen van een maatregel als voor bezwaar/beroepprocedures. Ook is toegewerkt naar informatiedeling tussen politie en handhaving over het aantal opgelegde geboden, hierdoor heeft handhaving altijd de actuele informatie bij de hand. Naar verwachting dragen beide investering bij aan tijdige maatregelen en een afname in het aantal geboden.

Aandachtspunt hierbij is dat handhaving geen prioriteit heeft op de uitvoering van bijtprotocol. Dit betekent dat er geen proactieve acties worden gehouden, maar dat de handhaving zich beperkt tot toevallige constateringen. Zicht op de voortgang beperkt is wegens gebrek aan cijfers (aard en omvang incidenten) en beperkte periodieke afstemming. Beperkte capaciteit en/of verschillende perspectieven op prioriteitstelling lijken hier bepalend in.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

o

o

Datum 16 november 2021 Pagina 5 van 6

Gebrek aan inventarisatie aard en omvang: Momenteel is niet in beeld hoe veel (dreigende) incidenten er zijn geweest en wat de zwaarte hier van was. Het is belangrijk dat dit inzichtelijk wordt ten behoeve van beleidsvorming. Met de politie zijn we in gesprek over welke informatie periodiek kan worden aangeleverd. Beperkte periodieke afstemming: Gezien de impact van bijtincidenten op de veiligheid en ervaren leefbaarheid, is afgesproken om periodiek af te stemmen over lopende zaken en ontwikkelingen. Sinds de komst van het bijtprotocol heeft deze afstemming incidenteel plaatsgevonden. Met de politie zijn we in overleg wat nodig is om de voortgang alsnog periodiek met elkaar te delen.

Conclusie Amsterdam heeft veel bereikt in de samenwerkingen, in de afronding van acties, de gemaakte impact op de maatschappij en verbetering van de natuurlijke leefomgeving van vrijlevende dieren. Inwoners herkennen de relevantie achter de gemeentelijke inzet op dierenwelzijn en zowel intern als in de samenleving wordt het belang van dierenwelzijn vaker afgewogen. Dat zijn belangrijke stappen om te komen tot een steeds meer vanzelfsprekend belang van dierenwelzijn. De inzet op dierenwelzijn loont, met name omdat een goed lokaal dierenwelzijn de maatschappij gezonder, veiliger en leefbaarder maakt. Door te blijven pionieren kunnen nieuwe trends, zoals de invloed van covid-19 op huisdierbezit en de invloed van klimaatverandering op aanwezigheid van overlast gevende dieren, tijdig worden doorbroken. Aanbevelingen We hebben veel bereikt de afgelopen jaren maar we zien ook dat er nog steeds ruimte is voor verbetering. De evaluatie van de agenda dierenwelzijn leidt tot de volgende suggesties (p.30) om mee te nemen naar het moment waarop de inzet voor de volgende bestuursperiode zal worden vastgesteld. 1. Dierenwelzijn heeft zin. Continueer het dierenwelzijnsbeleid. 2. Speel in op maatschappelijke ontwikkelingen en benadruk als gemeente dat de dieren hierbij vanzelfsprekend worden meegenomen. 3. Maak dierenwelzijn beter meetbaar. 4. Benut de inzet op dierenwelzijn slimmer.

Verken een goede plek voor dierenwelzijn in andere domeinen zoals veiligheid, sociaal domein, welzijn, wonen en handhaving. 5. Verbind subsidies op een strategische wijze aan ambities; stuur op gezamenlijk eigenaarschap van de beleidsambities en op monitoring van impact. 6. Borg passende budgetten voor het waarmaken van de ambities.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 november 2021 Pagina 6 van 6

Vervolg Voor de continuering van het huidige beleid en/of uitbreiding van de activiteiten tijdens de volgende bestuursperiode zijn middelen nodig. De incidentele middelen voor de uitvoering van de doorlopende dossiers zoals van kinderboerderijen, stimuleren alternatieven op jacht, hondenlosloopgebieden, gierzwaluwonderzoek en communicatie houden vanaf 2023 op. Hiervoor wordt een raming opgesteld die wordt aangeboden via de dossiers voor de coalitieonderhandelingen. Ik hoop u hiermee voldoende en naar tevredenheid geïnformeerd te hebben.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Jakob Wedemeijer, Wethouder Dierenwelzijn

Bijlagen 1. Evaluatie Agenda Dieren

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl