1. Raadsinformatiebrief (d.d. 4-12-2024) Netcongestie.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 4 december 2024 Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie Dirk de Jager Energie voor de Stad (bestuurszaken.uie@amsterdam.nl)

Onderwerp

Netcongestie

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, TenneT heeft op 18 oktober 2023 een vooraankondiging gegeven van congestie in Noord-Holland, waarin gemeld is dat het hoogspanningsnet in de provincie de maximale capaciteit heeft bereikt. Naast de TenneT-congestie op het hoogspanningsnetwerk is er in bepaalde delen van de stad (onder andere in Noord en Nieuw West) ook congestie op het Liander netwerk. De consequentie hiervan is dat alle nieuwe verzwaringen van grootverbruikers sinds 18 oktober 2023 op de wachtlijst worden geplaatst. Alle partijen op die wachtlijst en iedereen die nog geen aanvraag heeft gedaan, moet lang wachten op stroom, naar verwachting nog zo'n 10 jaar. Dit hangt samen met het tempo waarin het hoogspannings- en elektriciteitsnetwerk kan worden verzwaard. 19 december 2024 presenteert TenneT de uitkomsten van het congestieonderzoek waarin duidelijk wordt wat de consequenties zijn voor Amsterdam. De congestie raakt ondernemers en instellingen die een grootverbruikaansluiting willen aanvragen of hun huidige aansluiting willen verzwaren, bijvoorbeeld om te verduurzamen. Maar ook voor de woningbouwopgave zijn er gevolgen. Voor de reeds geplande woningbouwprojecten zijn reserveringen gedaan.

Maar voor de bijbehorende noodzakelijke voorzieningen (winkels, gezondheidscentra, scholen, etc.) die in veel gevallen ook een grootverbruikaansluiting vragen, kan geen reservering gemaakt worden. De concrete effecten hiervan en bijbehorende aanpak op de gebiedsontwikkeling, worden momenteel in beeld gebracht. Met deze brief informeer ik u hierover en over de voortgang van de noodzakelijke verzwaring van het stroomnet. Het elektriciteitsnet zit vol1 De groei van de stad en de steeds grotere vraag naar elektriciteit, onder andere door de elektrificatie van mobiliteit, woningen en industrie en digitalisering, maakt dat de uitbreiding van onze elektriciteitsinfrastructuur urgent is. Het lokale stroomnet van Liander zit in een deel van Amsterdam (Noord, Nieuw West, West) aan de maximale capaciteit. Ook het hoogspanningsnet van TenneT zit vol, waardoor er geen extra stroom naar de stad getransporteerd kan worden. Ondanks dat TenneT, Liander en de gemeente volop inzetten op het verzwaren van het net, zijn de wachtlijsten voor grootgebruikers op zijn vroegst over 10 jaar opgelost.

1 Dit geldt alleen voor de afname van elektriciteit. Voor opwek (met bijvoorbeeld zonnepanelen) gelden nu geen

structurele beperkingen.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 4 december 2024 Pagina 2 van 3

Vanwege het zeer grote belang van een versterkt stroomnet heeft de gemeente in de begroting 2025 extra geld vrijgemaakt voor de aanpak van netcongestie (€4 miljoen structureel en circa 13 miljoen incidenteel). Deze middelen worden ingezet om de vele miljarden aan investeringen die TenneT en Liander in onze stad doen in goede banen te leiden. Overlast door werkzaamheden De verzwaring van het elektriciteitsnet is de grootste verbouwing van de stad in 200 jaar, sinds de aanleg van het gasnet. De werkzaamheden zijn in toenemende mate zichtbaar om ons heen en zullen de komende jaren voor de nodige overlast zorgen: 1 op de 3 straten gaat open, er worden 43 elektriciteitsstations nieuw gebouwd of vernieuwd, er komen 2600 elektriciteitshuisjes bij (waar mogelijk inpandig) en er gaan kilometers kabels de grond in. Iedereen gaat er iets van merken, bijvoorbeeld door werkzaamheden in de openbare ruimte, een elektriciteitshuisje voor de deur of een (vernieuwd) elektriciteitsstation in de wijk. We betrekken de omgeving hier zo goed mogelijk bij. Communicatie en participatie Er zit verschil in het participatieniveau bij het plaatsen elektriciteitshuisjes of elektriciteitsstations. Over de locatiekeuze van elektriciteitsstations wordt uitgegaan van het participatieniveau ‘informeren’. Dit is vooral vanwege de technische randvoorwaarden en de complexe inpassing.

Concreet betekent dit dat bij elektriciteitsstations kan worden meegedacht over ontwerp en ruimtelijke inpassing. Bij elektriciteitshuisjes kan op basis van enkele opties uit een “menukaart” worden meebeslist over de ‘schil’ van het huisje. We starten tijdig met de communicatie en participatie, zodat dit niet voor vertraging van de werkzaamheden zorgt. Maatschappelijk prioriteren Maatschappelijk prioriteren maakt het mogelijk dat projecten met een groot maatschappelijk belang, die binnen de door de Autoriteit Consument & Markt (ACM) bepaalde maatschappelijke kaders vallen, zoals scholen en veiligheidsdiensten, voorrang kunnen krijgen op de bestaande volgorde van de wachtlijst (die sinds 18 oktober 2023 'gesloten’ is) voor elektriciteit. Dit is aan de orde op het moment dat er extra capaciteit beschikbaar is. Hoeveel extra capaciteit er is, wordt momenteel door Liander onderzocht. Maatschappelijk prioriteren gebeurt op basis van het op 18 april 2024 door de ACM gepubliceerde codewijzigingsbesluit 'Prioriteringsruimte bij transportverzoeken' met bijbehorend prioriteringskader. De gemeente heeft in 2023 input geleverd voor dit prioriteringskader. In de raadsinformatiebrief Afdoening motie 710.23 bent u hier uitgebreider over geïnformeerd. De daadwerkelijke impact op bovenstaande ontwikkelingen voor Amsterdam wordt momenteel verder uitgewerkt.

In het eerste kwartaal van 2025 wordt u daar nader over geïnformeerd.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 4 december 2024 Pagina 3 van 3

Meer informatie Voor het kerstreces ontvangt u een Voortgangsrapportage van Energie voor de Stad, waarin u onder andere meer leest over de voortgang van het verzwaren van het elektriciteitsnetwerk. Ook informeren we u voor het reces over de uitkomsten van het congestieonderzoek van TenneT. Daarnaast wordt op 9 januari 2025 een technische sessie georganiseerd over bovenstaande onderwerpen. Ik ga ervanuit u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Dirk de Jager Wethouder Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl