1. Raadsinformatiebrief_ASL_Monitoring 2023.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 23 april 2024 Verkeer, vervoer en Luchtkwaliteit Melanie van der Horst Ruimte en Duurzaamheid, bestuurszaken.rd@amsterdam.nl

Onderwerp

Monitoring Actieplan Schone Lucht 2023

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Graag informeer ik u over de resultaten van de monitoring 2023 van het Actieplan Schone Lucht (ASL). De monitor heeft betrekking op de (zicht)jaren 2022 (de ontwikkeling van de luchtkwaliteit in Amsterdam) en 2023 (de uitvoering van de ASL-maatregelen en de ontwikkeling van de verschoning van het wagenpark). De monitoring van het ASL vormt een aanvulling op de luchtkwaliteitsrapportages van de GGD en het RIVM, waarover de raad in respectievelijk september 2023 en maart 2024 is geïnformeerd. De monitoring van het Actieplan Schone Lucht is enigszins vertraagd omdat – tevergeefs – gewacht is op actuelere CO2-gegevens. Verderop in deze brief wordt hier nader op ingegaan. Het Amsterdamse duurzame mobiliteitsbeleid staat in het teken van het verminderen van het autoverkeer (dat gunstig is voor de luchtkwaliteit en leidt tot minder uitstoot van broeikasgassen) en het veranderen van de mobiliteit richting meer gebruik van openbaar vervoer en fiets. Binnen dat beleid is het Actieplan Schone Lucht (ASL) gericht op het verschonen van het – overblijvende – verkeer. De mobiliteit in Amsterdam is na corona weer toegenomen (mede als gevolg van demografische ontwikkelingen, te weten de groei van de Amsterdamse bevolking), en is in 2022 weer ongeveer gelijk aan het niveau van 2019.

De verkeersintensiteiten van het wegverkeer zijn in 2022, dat gedeeltelijk nog een corona-jaar was, met 20% toegenomen ten opzichte van 2021 (Bron: Verkeersmodel Amsterdam). Ondanks deze stevige toename van de mobiliteit is de luchtkwaliteit in 2022 slechts licht verslechterd, en net als in het voorgaande jaar worden de wettelijke normen voor luchtkwaliteit in Amsterdam nergens overschreden. Dit is mede het gevolg van het succesvolle Amsterdamse transitiebeleid om te komen tot schonere – en steeds meer uitstootvrije - voertuigen op de weg. Op basis van de RIVM-prognoses wordt verwacht dat de langjarige trend van verbetering van de luchtkwaliteit in Amsterdam de komende jaren doorzet. In het ASL is de ambitie vastgesteld voor Amsterdam om een volledig uitstootvrije stad te worden en vanaf 2030 te voldoen aan de WHOadvieswaarden uit 2005. De prognoses van het RIVM op basis van zichtjaar 2022 laten zien dat Amsterdam deze laatstgenoemde (WHO-)ambitie waarschijnlijk eerder dan 2030 gaat halen. Tegelijkertijd zijn de WHO-advieswaarden flink aangescherpt in 2021 en heeft de Europese Commissie een voorstel gedaan om ook de Europese grenswaarden (die juridisch bindend zijn)

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 23 april 2024 Pagina 2 van 2

voor luchtkwaliteit aan te scherpen. Dit maakt het noodzakelijk om de komende jaren door te gaan met maatregelen die gericht zijn op het verder verbeteren van de luchtkwaliteit. Deze noodzaak is des te groter omdat er sprake is van onzekerheden met betrekking tot het kunnen uitvoeren van enkele belangrijke voorgenomen Amsterdamse maatregelen (invoeren uitstootvrije zone taxi, complicaties m.b.t invoeren uitstootvrije stadslogistiek) als gevolg van (1) het “controversieel” verklaren door de Tweede Kamer van de bebording van milieuzones, (2) onzekerheden m.b.t. de duur van de kabinetsformatie (die van invloed zijn op de planning van het kunnen uitvoeren van maatregelen) en (3) onzekerheden m.b.t. het inhoudelijke resultaat van de kabinetsformatie (het regeerakkoord is naar verwachting bepalend voor het überhaupt kunnen uitvoeren van maatregelen). Het is in deze monitoringsronde helaas niet mogelijk gebleken om aan mobiliteit gerelateerde CO2-uitstootgegevens over zichtjaar 2023 te presenteren die goed vergelijkbaar zijn met de gegevens van de voorgaande jaren. Dit heeft te maken met de noodzakelijke opschoning van het desbetreffende databestand.

Dat de gegevens dit keer niet kunnen worden meegenomen is natuurlijk jammer, maar het gaat uiteindelijk om het monitoren van een langjarige trend van CO2uitstoot en verwacht wordt dat volgend jaar kan worden gerapporteerd over de CO2-uitstoot met betrekking tot de zichtjaren 2022 èn 2023. Er ontstaat dan dus weer een volledig beeld van de trendmatige ontwikkeling van deze aan mobiliteit gerelateerde CO2-uitstoot. Bij de lancering van het Actieplan Schone Lucht (ASL) in oktober 2019 is toegezegd aan de Raad als reactie op motie 1072.19 van raadslid Timman (D66) om naast de jaarlijkse monitoringsrapportages van het RIVM en de GGD over de luchtkwaliteit in Amsterdam ook jaarlijks te inventariseren hoeveel voertuigen van het rondrijdend wagenpark schoon zijn. Over deze ontwikkeling van het wagenpark wordt gerapporteerd in hoofdstuk 3 van de monitor: er is bij alle voertuigcategorieën sprake van een voortdurende groei van het aantal schone voertuigen, maar de totaalpercentages zijn nog relatief klein. In hoofdstuk 2 wordt gerapporteerd over de voortgang van de maatregelen uit het ASL die aan de hand van de Uitvoeringsagenda Uitstootvrije Mobiliteit worden uitgewerkt en uitgevoerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Verkeer, vervoer en luchtkwaliteit

Bijlage 1. Monitor Actieplan Schone Lucht 2023

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl