1 Raadsinformatiebrief afdoening van moties inzake specialistische jugdhulp.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan:

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 16 september 2022 Jeugd Marjolein Moorman bestuurszaken.ojzd@amsterdam.nl

Onderwerp

Afdoening van moties inzake specialistische jugdhulp:

Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

- Ontwikkelen van een app voor jeugdhulp (TA2021-000158); - Cultuursensitiviteit, inclusie en diversiteit in gunningscriteria (TA2020-000473); - Versterken samenwerking strategische en kleinere ketenpartners (TA2020-000471); - Kleinere aanbieders specialistische jeugdzorg (TA2020-000474); - Stedelijke visie dagbesteding (TA2020-000470); - Wachttijden jeugdhulp (TA2020-000472); - Budgetplafonds op jeugdzorg (TA2019-001668); - Oplopende wachttijden voor specialistische jeugdhulp (TA2019-001481).

Geachte leden van de gemeenteraad, Hierbij ontvangt u een brief over de uitwerking en afhandeling van meerdere moties die betrekking hebben op specialistische jeugdhulp. Het aantal moties geeft de grote betrokkenheid van de raad aan en die is in een groot en complex thema als de jeugdhulp van essentieel belang. De beantwoording van de moties is lang uitgebleven. Mijn welgemeende excuses daarvoor. Dat deze beantwoording lang heeft geduurd betekent niet dat er niet is gewerkt aan de uitwerking ervan, en ik hoop dat u dat in deze brief zult opmaken. De aanbesteding hoogspecialistische hulp en het inzetten van de implementatie en doorontwikkeling is een intensief traject waardoor de beantwoording van deze moties op zich heeft laten wachten. Op het vlak van de jeugdhulp in Amsterdam is veel gebeurd, zo is er een stelselwijzing doorgevoerd per 2021. Sinds 2019 is uw raad daar nauw over geïnformeerd via brieven en technische sessies over de aanleiding, afwegingen en doelstellingen van het nieuwe stelsel. Het kader, de hoofdlijnen, van het huidige stelsel voor jeugdzorg dat de basis is geweest voor de aanbesteding van jeugdhulp is vastgesteld in uw raad van 2 april 2020. In dat hoofdlijnenbesluit is de uitwerking van de meegezonden moties voor zo ver als dat haalbaar en gewenst was meegenomen. In deze brief is de uitwerking op specialistische jeugdhulp nader toegelicht.

Motie 2091 Budgetplafonds op jeugdzorg Ingediend door N.T. Bakker (SP), Simons (BIJ1), la Rose (PvdA) en Ceder (CU) op 18 december 2019 met als dictum: De gemeenteraad actief te informeren wanneer er een mogelijkheid is de budgetplafonds op de specialistische jeugdzorg te laten vervallen.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 september 2022 Pagina 2 van 7

2018 was een jaar zonder budgetplafonds, en met een overschrijding gezien van € 36 miljoen. In de opvolgende jaren is gewerkt aan financiële beheersbaarheid, onder meer door met minder aanbieders te werken én door het instellen van budgetplafonds. Met de contractering van de hoogspecialistische jeugdhulp per 2021 is overgaan op een taakgerichte financiering met een lumpsumbedrag voor tien gecontracteerde kernpartners. Taakgerichte financiering betekent dat er flexibele ruimte is om zorg in te zetten zonder gehouden te zijn aan afgesproken producten. De opdracht is om binnen dit lumpsumbedrag te blijven en met de partners uit het jeugdstelsel en de gemeente te bepalen waar het geld aan wordt uitgegeven. In het hoofdlijnenbesluit specialistische jeugdhulp dat in maart 2020 in de raad is vastgesteld is opgenomen dat er binnen de inkoop specialistische jeugdhulp 2021-2016 gewerkt gaat worden met vooraf vastgestelde lumpsum bedragen. De budgetten die beschikbaar zijn vanuit het Rijk zijn beperkt, en zullen in de komende jaren afnemen. Daardoor is de situatie er nu niet naar om zonder budgetplafonds te werken. Het is duidelijk dat de zorgen uit de motie breed worden gedeeld en het is vanzelfsprekend dat uw raad wordt geïnformeerd over het financieel kader van jeugdhulp, en de vraag welke keuzes er in de besteding dienen te worden gemaakt om met de budgetten uit te komen.

Motie 011 Ontwikkelen van een app voor jeugdhulp Ingediend door L. Grooten (GL), Y. el Ksaihi (D66), N.T. Bakker (SP) en N.V.M. la Rose (PvdA) en is vastgesteld in de vergadering van 25 januari 2021 met als dictum: 1. Te zorgen dat cliëntervaringen binnen de jeugdhulp makkelijker en sneller terecht komen bij de gemeente en jeugdhulpinstellingen, bijvoorbeeld door middel van het ontwikkelen van een app waar cliënten hun ervaringen makkelijk kunnen delen. 2. De resultaten hiervan uiterlijk voor de Voorjaarsnota van 2022 met de gemeenteraad te delen. Cliëntervaringen spelen een zeer belangrijke rol in het jeugdhulpproces en de manier waarop zorg het beste kan worden ingezet. In de afgelopen jaren heeft het Jeugdplatform Amsterdam (JPA) een belangrijke rol gespeeld in het adviseren van de gemeente en de jeugdhulpinstellingen bij het vormgeven van de transitie en de verbeteringen van hulp aan kinderen en gezinnen. Het jeugdplatform verzamelt gevraagd en ongevraagd een scala aan cliëntervaringen en zij doet dit op een zeer benaderbare en laagdrempelige manier. Het JPA is nauw betrokken bij het opstellen van de ontwikkelagenda voor de lopende jaren. Daarnaast heeft elke jeugdhulpinstelling een cliëntenraad en op deze manier verzamelen ook zij de ervaringen van cliënten om de zorg voortdurend te kunnen verbeteren.

Dit gebeurt onder andere door de Cliëntervaringsmonitor (CEM) die gebruikt wordt bij het sturen op resultaat. Dit geeft onder andere inzicht in de cliëntervaringen van jeugdigen in de jeugdzorg. Naast een algemeen oordeel van de cliënt (en/of ouder/verzorger) worden over het nut van de jeugdhulp allerlei aspecten uitgevraagd over probleemafname, doelrealisatie, toegankelijkheid, het gehoord worden en de samenwerking. Naast deze betrokkenheid wordt een monitor opgesteld waarmee gevolgd wordt of de ontwikkeldoelen worden gehaald, en er worden manieren ontwikkeld om kwalitatieve verhalen van cliënten te verwerken in de monitoring en verantwoording. Eind 2022 wordt u over de voortgang geïnformeerd.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 september 2022 Pagina 3 van 7

Motie 455 Stedelijke visie dagbesteding Ingediend door Grooten (GL), El Ksaihi (D66), La Rose (PvdA), N.T. Bakker (SP), Ceder (CU), Kiliç (Denk) en Simons (BIJ1) op 22 april 2020 met als dictum: 1. In de gunningscriteria expliciet aandacht te besteden aan zeggenschap van de doelgroep en beroepsmatige ervaringsdeskundigheid als expertise binnen organisaties; 2. Samen met het jeugdplatform een zo onafhankelijk mogelijke werkwijze te bedenken hoe ouders, kinderen en jongeren (mogelijk ook anoniem) een rol kunnen spelen in de keuze van aanbod, de evaluatie en de ontwikkeling ervan en deze werkwijze voor te leggen aan de commissie ZJS. Bij het beantwoorden van deze motie sluiten we aan bij de beantwoording van motie 011. Het jeugdplatform Amsterdam speelt een essentiële rol bij het opstellen en het in gang zetten van de ontwikkeldoelen voor de komende jaren in de jeugdhulp. Zij zijn structureel onderdeel van het team dat zich met jeugdzorg bezighoudt, bestaand uit kernpartners, Ouder-Kindteam (OKT), Gecertificeerde Instellingen (GI) en de gemeente. Daarnaast zijn zij vaste deelnemers aan de reeks dialoogsessies die zijn georganiseerd voor de aanbesteding Preventie en enkelvoudig specialistische jeugdhulp in 2022. In de aanbestedingen en contracteringen is het benutten van cliëntervaring en ervaringsdeskundigheid een vast onderdeel van de gunningscriteria.

Deze ontwikkelagenda met daarin de expliciete rol van het JPA wordt ter kennisname aan u gepresenteerd in Q4 2022. Motie 458 cultuursensitiviteit, inclusie en diversiteit toevoegen aan de gunningscriteria Ingediend door Kiliç (Denk) en Simons (BIJ1) op 22 april 2020 met als dictum: In de gunningscriteria expliciet aandacht te besteden aan cultuursensitiviteit, inclusie en diversiteit binnen de organisaties en deze als evaluatiecriteria op te nemen bij de verlenging van de raamovereenkomsten. In de inkoop van de hoogspecialistische hulp in 2021 is deze eis aan de aanbieders gesteld. Deze maakt onderdeel uit van elke inkoop die door Jeugd in gang wordt gezet. Twee moties over kleinere aanbieders Motie 456 Versterken samenwerking strategische partners en kleinere ketenpartners Ingediend door de leden El Ksaihi (D66), Grooten (GL), Kiliç (Denk) en Simons (BIJ1) op 22 april 2020 met als dictum: 1. Samenwerking tussen kleinere en grotere aanbieders te stimuleren om te komen tot een strategisch partner samenwerking 2. Te waarborgen dat maatwerk in de wijken door strategische en ketenpartners wordt gestimuleerd en uitgevoerd 3. Erop toe te zien dat kleinere aanbieders geholpen worden met hun hulpvragen en coulance te betrachten in de planning en deadlines.

Bij de aanbesteding voor de hoogspecialistische jeugdhulp (HSJH) voor 2021 is expliciet aangegeven dat inschrijving door een samenwerkingsverband van kleinere aanbieders mogelijk was. Daar is gebruik van gemaakt. Een aantal van de kernpartners bestaat uit deze samenwerkingsverbanden zoals bijvoorbeeld de Stichting Ja! (Family Supporters, Groei en

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 september 2022 Pagina 4 van 7

Glunder, Terminal 18, Timon, FIbbe en ZIgZag) en de stichting Verenigde Jeugdhulp (Boomerang en Multipluszorg). Daarnaast werken andere kernpartners met enkele kleinere partijen als onderaannemer. Een van de belangrijkste doelen van de ontwikkelagenda in de komen jaren is het gebiedsgericht werken van de HSJH in de stadsdelen. Dat betekent dat zij intensief en ter plaatse samenwerken met het Ouder-Kindteams (OKT), de Gecertificeerde Instellingen (GI), de sociale basis en het onderwijs. Hulp bieden die aansluit op het gewone, het alledaagse leven staat centraal. Volgens de regels van de Europese aanbesteding is het niet mogelijk partijen te bevoordelen ten opzichte van andere partijen. Binnen aanbestedingen doen we al het mogelijke om partijen gelijk en uitgebreid te informeren zodat zij allen dezelfde positie en gelijke kansen hebben om te worden gecontracteerd. Motie 479 Kleinere aanbieders specialistische jeugdzorg Ingediend door Boomsma (CDA), Grooten GL, Kiliç (Denk), La Rose (PvdA), Simons (BIJ1) en N.T. Bakker (SP) ingediend op 22 april 2020 met als dictum: 1. Kleinere zorgaanbieders ruimte te laten voor contracten als nichepartner of vanuit een alliantie van kleinere aanbieders 2. Extra aandacht te geven aan de problemen voor zorgaanbieders die mogelijk nichepartner zullen worden 3.

Kleinere zorgaanbieders hulp te bieden bij het contracteringstraject als zij daar behoefte aan hebben. Bij de beantwoording van deze motie sluiten we aan bij de beantwoording van motie 456 Bij de aanbesteding HSJH (en komende aanbestedingen) maken we het mogelijk dat strategische partners bestaan uit samenwerkingsverbanden van meerdere aanbieders. Wanner de dekking van het zorglandschap daarom vraagt kunnen we (eventueel tijdelijk) partijen contracteren die een niche in de zorg bieden. Binnen aanbestedingen doen we al het mogelijke om partijen gelijk en uitgebreid te informeren zodat zij allen dezelfde positie en gelijke kansen hebben om te worden gecontracteerd. Zonder dat we de Europese aanbestedingsregels overtreden. Twee moties over wachttijden Moties 457 Wachttijden jeugdhulp Ingediend door D.G.M. de Grave-Verkerk (VVD), A. Kiliç (Denk) en D.T. Boomsma (CDA) op 22 april 2020 met als dictum: 1. Aan de raad een overzicht te verstrekken van de genomen en eventueel nog te nemen flankerende beheersmaatregelen om het oplopen van de wachttijden te voorkomen en hierbij inzicht te geven in het effect daarvan; 2. De raad bij voorkeur voor 1 oktober 2020 en uiterlijk voor 1 maart 2021 te informeren zodat de eventueel opgedane inzichten betrokken kunnen worden bij de jeugdhulp in 2021. Het onderwerp wachtlijsten is een voortdurend speerpunt in de jeugdhulp.

Vanuit de samenleving loopt het aantal cliënten dat wordt verwezen naar specialistische jeugdhulp op terwijl de budgetten vanuit het Rijk minder worden en zeker in de komende jaren zullen dalen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 september 2022 Pagina 5 van 7

Bij de contractering van de hoogspecialistische jeugdhulp is de opdracht meegegeven aan de tien kernpartners om samen met de verwijzers (GI, OKT, Huisartsen) de samenwerking rond wachtenden te optimaliseren. Dat heeft geresulteerd in een gezamenlijk aanmeldpunt waar aanmeldingen gezamenlijk worden behandeld zodat effectievere inzet van jeugdhulp mogelijk wordt. Daar waar het knelt en maatwerk lastig toe te passen is, wordt intensief samengewerkt. Naar aanleiding van het inspectierapport ‘Kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd’ (juli 2021) is een intensief traject opgestart waarbij alle casussen die een Jeugdbeschermings- of Jeugdreclasseringsmaatregel betreffen, structureel in kaart worden gebracht. Er is een intensieve aanpak ontwikkeld om deze in beeld te houden en zo dicht mogelijk binnen de wettelijke termijn voor het starten van jeugdhulp, 6 weken, te blijven. Redenen van niet tijdig starten worden geanalyseerd en zijn zeer divers van aard. Soms is bepaalde deskundigheid vanwege personeelsproblemen niet voor handen, soms is het ontbreken van capaciteit een factor en in andere gevallen is ouderproblematiek voorliggend. Dan moet naar andere ondersteuningsvormen zoals bijvoorbeeld volwassen ggz uitgeweken worden. Na de zomer 2022 wordt deze werkwijze uitgebreid met een analyse op kinderen die vanuit het vrijwillig kader wachten.

Deze aanpak was nog niet voldoende compleet om de beantwoording van deze motie eerder te geven. Daarnaast zetten we in op het effectiever samenwerken rond en in gezinnen binnen het gebiedsgericht werken. En op een nauwere betrokkenheid van de specialistische jeugdhulp reeds in de beginfase van het onderzoek naar de ondersteuningsbehoefte van de gezinnen. Het vergt een lange adem voordat er resultaten te registreren zijn. De beschikbare financiële middelen spelen een beperkende rol. Met de door het Rijk aangekondigde bezuinigingen op het jeugdhulpbudget zullen wachtlijsten blijven bestaan en zelfs toenemen. We blijven er bij het Rijk op aandringen dat er belangrijke voorwaarden vanuit het Rijk nodig zijn (hervormingsagenda) om de teruggang in het budget ook daadwerkelijk te kunnen opvangen. De raad ontvangt aan het einde van dit jaar de stand van zaken voor zover mogelijk met betrekking tot wachtenden met een analyse van de oorzaken, gevolgen en maatregelen. Motie 1718 Oplopende wachttijden specialistische jeugdhulp Ingediend door D.G.M. de Grave-Verkerk (VVD) op 31 oktober 2019 met als dictum: 1. Flankerende maatregelen te nemen ter ondersteuning van jeugdigen en ouders/verzorgers en gezinsleden die geconfronteerd worden met de oplopende wachttijden voor de toegang tot de specialistische jeugdhulp. 2.

Hierbij aandacht te geven aan: het inzetten van maatregelen die het gezin ondersteunen om door te kunnen gaan met hun dagelijkse leven; een aanvullende rol die OKT-teams kunnen hebben ter ondersteuning van het gezin; het toepassen van innovatieve oplossingen waar mogelijk; bijkomende problematiek zoals onder andere schuldhulp, mantelzorgondersteuning en respijtzorg in te zetten; 3. De raad over de aanpak en resultaten te informeren uiterlijk aan het eind van het tweede kwartaal van 2020. In de beantwoording van deze motie sluiten we aan bij de beantwoording van motie 457 en voegen daaraan toe dat ernaar gestreefd wordt de jeugdigen die wachten op jeugdhulp te allen tijde in beeld te hebben en hen te voorzien van overbruggingshulp, hetzij door het OKT hetzij door een aanbieder specialistische jeugdhulp. Daarnaast hebben aanbieders en verwijzers de ruimte om triage toe te passen zodat ernstige situaties voorrang krijgen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 september 2022 Pagina 6 van 7

In 2022 is gestart met een pilot om ook digitale ondersteuning te geven tijdens deze overbruggingsperiode in de vorm van ‘Digicontact’ (flexibel inzetbaar digitaal contact met een jeugdhulpverlener of gezinsmanager). Aangezien jeugdproblematiek vaak ook mede wordt veroorzaakt door problemen van ouders op het gebied van volwassen ggz, een verstandelijke beperking (LVB), wonen, werken en inkomen is de rol van de volwassen ggz en de buurtteams cruciaal. Zo kan de stress die voortkomt uit zorgen over inkomen en schulden een veroorzaker zijn van opvoedingsonmacht. Het is niet zelden belangrijk eerst rust te creëren, door bijvoorbeeld schulden op te lossen of te beheersen, om effectieve jeugdhulp in te kunnen zetten. Daarom gaan het OKT en de Buurtteams meer en meer samenwerken. Daarnaast is in het afgelopen jaar vooruitgang geboekt door het inzetten van sociaal psychiatrisch verpleegkundigen bij de gecertificeerde instellen die meekijken naar ggz-problematiek bij ouders. Ten slotte Verzocht wordt om de moties uit de bijlage als afgehandeld te beschouwen waarbij, refererend naar motie 2091, gesteld wordt dat u uiteraard geïnformeerd wordt als budgetplafonds onnodig blijken. De in de moties genoemde onderwerpen zijn van enorm belang in de verdere ontwikkeling van jeugdhulp en ik ben blij met de voortdurende aandacht van uw raad voor dit onderwerp.

We staan voor een grote opgave want het beroep op jeugdhulp wordt steeds groter terwijl de middelen afnemen. Prioriteren, de jeugdhulp inzetten daar waar dit het hardste nodig is, is een complexe opgave. Hiervoor hebben we met de partners in het jeugdstelsel een intensieve samenwerking opgezet en werken we met hen samen aan de ontwikkelagenda waar deze prioriteiten worden uitgewerkt. Niet alleen de jeugdhulp is hierin aan zet maar ook aanpalende domeinen zoals preventie, volwassen ggz, schuldhulp en buurtteams zijn van essentieel belang. Dit proces van transformatie is ingezet en zal de komende jaren voortduren en veel betrokkenheid, vasthoudendheid en inzet van ons allen vragen. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marjolein Moorman Wethouder Jeugd en Onderwijs Bijlagen 1. Motie 011 Ontwikkelen van een app voor jeugdhulp (TA2021-000158) 2. Motie 458 Cultuursensitiviteit, inclusie en diversiteit toevoegen aan de gunningscriteria (TA2020-000473) 3. Motie 456 Versterken samenwerking strategische partners en kleinere ketenpartners (TA2020-000471) 4. Motie 479 Kleinere aanbieders specialistische jeugdzorg (TA2020-000474)

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

5. 6. 7. 8.

Datum 16 september 2022 Pagina 7 van 7

Motie 455 Stedelijke visie dagbesteding (TA2020-000470) Motie 457 Wachttijden jeugdhulp (TA2020-000472) Motie 2091 Budgetplafonds op jeugdzorg (TA2019-001668) Motie 1718 Oplopende wachttijden voor specialistische jeugdhulp (TA2019-001481)

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl