1. Raadsinformatiebrief_afdoening_toezegging_monitor_klimaatfonds-na map 281025.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 6 november 2025 Duurzaamheid, energietransitie en circulaire economie Zita Pels Ruimte en Duurzaamheid, bestuurszaken.rd@amsterdam.nl Afdoening toezegging TA2025-000671 uit de commissievergadering van 17 april 2025

Geachte leden van de gemeenteraad, In uw commissievergadering van 17 april 2025 heb ik toegezegd u nader te informeren over de verwachte CO2-effecten van de inzet van het Klimaatfonds. Aanleiding was de vraag van lid Garmy van Volt of de CO2-impact van het Bestedingsperspectief Klimaatfonds 2025 concreet meetbaar gemaakt kan worden. Ik heb toegezegd daarnaar te kijken als we de plannen voor warmte verder hebben uitgewerkt. Ook heb ik toegezegd dat het CO2-effect dan in bandbreedtes zal worden aangegeven. Met deze raadsinformatiebrief informeer ik u over de verwachte CO2-impact van de beoogde inzet van het Klimaatfonds. CO2-impact De CO2-impact wordt als volgt weergegeven: - De verwachte totale CO2-reductie als gevolg van de maatregelen. - Een indicatie van de kosten per vermeden ton CO2. De geschatte kosten per ton vermeden CO2 is een indicatie van de efficiëntie in relatie tot de doelstelling om CO2 te besparen. De kosten per ton vermeden CO2 zijn berekend door de investering van de gemeente te delen door de totale CO2-baten over de gehele levensduur van de maatregel. De investeringen van bijvoorbeeld woningeigenaren, industrie, andere overheden en andere partijen zijn in de berekening niet meegenomen. Samenvatting In het Bestedingsperspectief Klimaatfonds 2025 staat hoe het college het Klimaatfonds inzet voor de energietransitie.

De totale CO2-impact van het bestedingsperspectief wordt ingeschat op een vermindering van 547 tot 618 kiloton CO2-uitstoot. De verwachte kosten liggen tussen de € 1 en € 468 per ton vermeden CO2. Voor twee projecten liggen de kosten per vermeden ton CO2 hoger: maatregelen tegen hittestress en hergebruik van zonnepanelen voor huishoudens die te maken hebben met energiearmoede. Hier weegt klimaatrechtvaardigheid en ongelijk investeren voor gelijke kansen zwaarder mee in de afweging van het college om hiervoor middelen beschikbaar te stellen. De verwachte totale CO2-impact is in tabel 1 samengevat en wordt per onderdeel toegelicht.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 6 november 2025 Pagina 2 van 6

Tabel 1: CO2-impact van het Bestedingsperspectief Klimaatfonds 2025, per onderdeel Bestedingsperspectief Klimaatfonds 2025

kosten

CO2-effect

€ (miljoen) 33,25

kiloton reductie 122,2

€ per vermeden ton CO2 200 -4.500

2. Voortzetten isolatieoffensief

5 - 10

105-150

47-68

3. Bewoners- en buurtinitiatieven

15 - 20 15-20

435

1.Uitvoering nieuwe koers warmtetransitie

3a. Energiedienstenorganisatie 3b. Warmtegemeenschappen in uitvoering

70-90

174

1,5

1,3 – 1,6

950 - 1.188

2,5 - 5

2341

<1

57,25 - 69,75

547,5 - 617,8

4. Zonbank Amsterdam 5. Verduurzaming bedrijven en industrie Totaal

1. Nieuwe koers warmtetransitie Over de uitwerking van de maatregelen voor de uitvoering van de nieuwe koers warmtetransitie is uw raad per brief van 3 juli 2025 geïnformeerd. Op basis van de uitwerking van de plannen is de inschatting dat in totaal 122 kiloton CO2 minder wordt uitgestoten. Gemiddeld variëren de kosten tussen € 200 en € 468 per vermeden ton CO2. Uitzondering hierop zijn de kosten per vermeden ton CO2 voor passieve maatregelen tegen hittestress. De verwachte CO2-reductie is het resultaat van het ondersteunen en faciliteren van bewoners en eigenaren bij het realiseren van duurzame warmte oplossingen en energiebesparing. Hierbij wordt in het algemeen uitgegaan van een gemiddeld huidig gasverbruik met een cv-ketel in een Amsterdamse woning van 800 m3 per jaar2. De CO2-reductie bij het aansluiten op een warmtenet is gebaseerd op de duurzaamheidsscore van de warmtenetten3. In tabel 2 is per maatregel de indicatie van de verwachte CO2-reductie en de kosteneffectiviteit opgenomen. Individuele warmteoplossingen op gebouwniveau, inzet op hybride warmtepompen Op 12 november 2025 heeft uw raad het bestedingsvoorstel voor € 7,5 miljoen voor het subsidieren van hybride warmtepompen besproken. Het college wil daarnaast nog € 2,5 miljoen inzetten voor andere manieren om warmtepompen te stimuleren.

Bijvoorbeeld door advies over warmtepompen op te nemen in de energieadviezen aan woningeigenaren en om mogelijkheden voor collectieve warmtepompen te verkennen. In het bestedingsperspectief is in totaal € 10 miljoen voorzien voor individuele warmteoplossingen op gebouwniveau. Met de subsidieregeling kunnen 3.000 woningen worden voorzien van een hybride warmtepomp. De inschatting is dat met de overige maatregelen ook nog eens 1.000 woningen kunnen worden voorzien van een (hybride) warmtepomp. Dit zorgt voor een totale CO2-reductie van 36 kiloton. Hierbij is uitgegaan van een levensduur van een warmtepomp van 15 jaar. De gemiddelde kosten van het stimuleren van warmtepompen komen daarmee op € 275 per vermeden ton CO2-uitstoot.

1 Verwachte jaarlijkse reductie van waterstofnetwerk 2 Bron: https://klimaatmonitor.databank.nl/Jive?workspace_guid=31e47e37-4c30-4add-86b5-8ae3054df97c 3 warmte-etiket Vattenfall: Vattenfall Stadswarmte-etiket 2024

Gemeente Amsterdam

Datum 6 november 2025 Pagina 3 van 6

Tabel 2: CO2-impact uitvoering nieuwe koers warmtetransitie, per maatregel Uitvoering nieuwe koers warmtetransitie

kosten

CO2-effect

€ (miljoen) -

10

kiloton reductie 36 4

€ per vermeden ton CO2 275

12

60

200

-

Individuele warmteoplossingen op gebouwniveau, inzet op warmtepompen Kansen voor collectieve warmtenetten

-

Besparing door optimalisatie van cv-installaties

0,75

2,2

337

-

Passieve maatregelen tegen hittestress

2,5

0,6

4.500

-

Ondersteuning vve’s bij planvorming warmtetransitie

5

17

290

-

Gasloos koken en overige maatregelen

3

6,4

468

33,255

122,2

Totaal

Kansen voor collectieve warmtenetten bij corporatiewoningen en vve’s Het college wil in totaal € 12 miljoen inzetten om aansluiting op collectieve warmtenetten of andere collectieve warmtevoorzieningen mogelijk te maken. Hiervan is € 7 miljoen al beschikbaar en geoormerkt binnen het Klimaatfonds in de gebiedsgerichte subsidieregelingen aardgasvrij. Het college heeft een voorstel uitgewerkt om een vergelijkbare regeling in te zetten voor de kansrijke wooncomplexen. Dit voorstel wordt nog voor het einde van dit jaar aan uw raad voorgelegd. De inschatting is dat hiermee ongeveer 2.500 woningen van duurzame warmte worden voorzien. Dit leidt tot een totale reductie van 60 kiloton CO2, gerekend over 30 jaar. De gemiddelde kosten van deze maatregel komen daarmee op € 200 per vermeden ton CO2-uitstoot. Besparing door optimalisatie van cv-installaties Het college heeft 24 juni 2025 besloten € 750.000 toe te voegen aan de subsidieregeling Gebiedsgerichte bestrijding energiearmoede Amsterdam en dit te dekken uit het Klimaatfonds. Lokale partijen kunnen subsidie aanvragen om waterzijdig inregelen bij huishoudens in energiearmoede uit te voeren. Naar verwachting kan hiermee in 1.000 tot 1.500 woningen 15% gas worden bespaard. Uitgaande van 1.000 woningen en een periode van 10 jaar leidt dit tot een CO2-reductie van 2,2 kiloton. De kosten komen daarmee op € 337 per vermeden ton CO2.

Passieve maatregelen tegen hittestress Uw raad heeft op 12 november 2025 een bestedingsvoorstel voor een subsidieregeling voor zonwering besproken. Het college wil hier € 2,5 miljoen voor inzetten. De verwachting is dat in een periode van 3 jaar bij circa 1.000 woningen zonwering zal worden aangebracht. Hiermee kan de aanschaf van airconditioning en actieve koeling in veel gevallen worden vermeden. Uitgaande van het vermeden energieverbruik door airco’s, is de verwachte totale besparing circa 555 ton CO2. Hierbij is uitgegaan van een levensduur van zonwering van 20 jaar. De kosten worden daarmee ingeschat op € 4.500 per vermeden ton CO2. Vermindering van hittestress leidt aantoonbaar tot een sterke afname van gezondheidsrisico’s en oversterfte. Met het vermijden van de noodzaak tot aanschaf

4 ) Hierbij is voor de berekende uitstoot door het extra elektriciteitsverbruik voorzichtigheidshalve uitgegaan van

grijze stroom. 5 In het bestedingsperspectief is € 25-30 miljoen geraamd voor uitvoering nieuwe koers warmtetransitie. Dit totaalbedrag komt hoger uit omdat € 7 miljoen voor kansen voor collectieve warmtenetten al geoormerkt is in het Klimaatfonds. Deze middelen zijn beschikbaar binnen lopende regelingen aardgasvrij.

Gemeente Amsterdam

Datum 6 november 2025 Pagina 4 van 6

van airconditioning wordt ook opwarming van de omgeving vermeden en de druk op het elektriciteitsnetwerk niet vergroot. Uitbreiding ondersteuning vve’s bij planvorming Vve’s in geselecteerde buurten kunnen al subsidie krijgen voor de kosten van het opstellen van plannen voor verduurzaming van de vve. Het college wil daar € 5 miljoen aan toevoegen zodat vve’s ook plannen kunnen ontwikkelen voor alternatieve warmteoplossingen en complexe zonneprojecten. Hiermee kunnen naar verwachting 30 tot 100 vve’s ondersteuning krijgen. Planvorming leidt niet direct tot CO2-reductie. De inschatting is dat 20% van de vve’s hun gebouw aardgasvrij maakt op basis van de adviezen. Dit kan leiden tot een totale reductie van 17 kiloton CO2. Dit is gerekend over 30 jaar. De kosten worden ingeschat op € 290 per vermeden ton CO2. Gasloos koken en overige maatregelen In samenwerking met de stadsdelen en stadsgebied Weesp, belangenorganisaties en kennisinstellingen verkent het college diverse aanvullende maatregelen. Dit zijn onder andere: - Gasloos koken in gebieden met stadswarmte. - Efficiënter inregelen blokverwarming. - Persoonsgerichte oplossingen zoals infraroodverwarming. - Activiteiten gericht op bewustwording. Het college denkt hiervoor € 3 miljoen in te zetten. De verwachte CO2-reductie is moeilijk te voorspellen omdat het deels afhangt van gedrag van gebruikers.

Op basis van de maatregel gasloos koken schatten we het volgende in: de overstap op elektrisch koken bespaart 5% gas en kost gemiddeld € 500 per woning. Dit kan leiden tot een totale reductie van 6,4 kiloton CO2. Dit is gerekend over 15 jaar. De kosten worden ingeschat op € 468 per vermeden ton CO2. 2. Voortzetten isolatieoffensief Het isolatieoffensief richt zich op bewoners die kleine stappen zetten maar ook op woningeigenaren die grotere isolatiemaatregelen kunnen nemen zoals vloer-, gevel- of dakisolatie. Een gemiddelde besparing op gas van 20% zorgt voor een CO2-reductie van circa 0,3 ton per woning per jaar. Het college wil het dienstverleningsaanbod van het isolatieoffensief voor een jaar voortzetten en hier € 5 tot € 10 miljoen voor inzetten. Daarmee kunnen naar verwachting circa 14.000 woningen met kleine of grotere maatregelen worden geïsoleerd. Over een periode van 30 jaar betekent dat een vermindering van 105 tot 150 kiloton CO2-uitstoot. De kosten liggen tussen € 47 en € 68 per vermeden ton CO2. 3. Ondersteuning bewoners- en buurtinitiatieven Energiecoöperaties zijn gebaat bij substantiële ondersteuning voor de planvorming, organisatie, de voorbereiding van de uitvoering en de daadwerkelijke uitvoering. Het college wil hiervoor in totaal € 15 tot € 20 miljoen inzetten.

We maken onderscheid tussen het faciliteren van een energiedienstenorganisatie en financiële ondersteuning om tot uitvoering van warmtegemeenschappen te komen. De energiedienstenorganisatie, verder EDO, wordt opgezet om energiegemeenschappen in de stad te ondersteunen en te helpen uitgroeien tot een volwaardige energiegemeenschap. De EDO

Gemeente Amsterdam

Datum 6 november 2025 Pagina 5 van 6

realiseert niet zelf de energieprojecten en draagt daarom indirect bij aan de CO2-reductie. Daarbij zorgt de organisatie voor een vliegwieleffect: het maakt realisatie van nieuwe energiegemeenschappen en projecten mogelijk die vervolgens een structurele energieopbrengst en CO2-reductie opleveren. Bij de inschatting van de CO2-reductie is uitgegaan van de maximale hernieuwbare opwek van duurzame energie die verschillende energiegemeenschappen in 2030 mogelijk hebben gerealiseerd en daarbij ondersteuning hebben gekregen van de EDO. Omdat niet alle initiatieven daadwerkelijk uitgevoerd worden, schrijven we 20% toe aan de ondersteuning door de EDO. Op basis van deze aannames wordt de verwachte CO2-reductie in 2030 geschat op 15 tot 20 kiloton. Dit is gerekend over 5 jaar: de lengte van de periode waarin het college verwacht de EDO te ondersteunen. De kosten worden ingeschat op gemiddeld € 435 per vermeden ton CO2. Het college wil warmtegemeenschappen in de realisatiefase passende ondersteuning bieden. Dit kan bijvoorbeeld ingevuld worden door een bijdrage per woning, door het afdekken van risico’s van leningen of door het investeren in de aanleg van warmtenetten. Bij een investering van circa € 10 miljoen vanuit het Klimaatfonds kunnen naar verwachting 2.000 tot 2.5000 woningen aardgasvrij worden gemaakt.

De inschatting is dat dit leidt tot een totale reductie van 70 tot 90 kiloton CO2. Dit is gerekend over 30 jaar. De kosten worden ingeschat op € 174 per vermeden ton CO2. 4. Zonbank Amsterdam Uw raad heeft op 9 oktober 2025 besloten om € 1,5 miljoen beschikbaar te stellen voor de Zonbank Amsterdam. Hiermee kunnen tweedehands zonnepanelen bij 800 tot 1.000 woningen worden geïnstalleerd. Dit levert een totale reductie op van 1,3 tot 1,6 kiloton CO2. De kosten liggen tussen € 950 en € 1.188 per vermeden ton CO2. Zonnepanelen worden beschikbaar gesteld aan huishoudens die te maken hebben met energiearmoede. Het project draagt daarmee bij aan een rechtvaardige energietransitie. 5. Verduurzaming bedrijven en industrie Het college heeft afspraken gemaakt met de tien grootste uitstoters van Amsterdam om de verduurzaming te versnellen. Daarnaast willen we collectieve infrastructuur voor onder andere stoom en waterstof mogelijk maken. Het midden- en kleinbedrijf bieden we ondersteuning bij de uitvoering van maatregelen die leiden tot energiebesparing. Het college wil hiervoor in totaal € 2,5 tot € 5 miljoen inzetten. De CO2-impact is op voorhand moeilijk te bepalen. Verduurzaming van de industrie heeft niet alleen impact op de industrie zelf maar op het gehele energiesysteem van de stad.

Om alternatieve bronnen beschikbaar te maken is productie en import van duurzame energie en infrastructuur nodig. Dit vraagt om grote investeringen. Bedrijven zijn bereid investeringen te doen, maar de markt is slecht te voorspellen. Met een in verhouding kleine bijdrage vanuit de gemeente aan die investeringen is mogelijk veel CO2-reductie te behalen. Het waterstofdistributienet H2avennet kan bijvoorbeeld een jaarlijkse CO2-reductie realiseren van 234 kiloton. De kosten per vermeden ton CO2 voor zo’n waterstofnet zijn minder dan € 1. Hierbij is uit gegaan van een afschrijvingstermijn van 30 jaar.

Gemeente Amsterdam

Datum 6 november 2025 Pagina 6 van 6

Het college bereidt bestedingsvoorstellen voor die in het eerste kwartaal van 2026 aan uw raad wordt voorgelegd. Daarin wordt de CO2-impact nader uitgewerkt en toegelicht. Tenslotte: afweging CO2-impact en andere (klimaat)doelen Het klimaatfonds is bedoeld om investeringen te ondersteunen die bijdragen aan een rechtvaardige transitie naar een klimaatneutrale en aardgasvrije stad. CO2-reductie is daarbij een belangrijk uitgangspunt, maar een rechtvaardige transitie is net zo belangrijk: iedereen moet mee kunnen doen. Het college wil ook investeringen waarbij het zwaartepunt ligt op rechtvaardigheid en ongelijk investeren voor gelijke kansen ondersteunen. Bij elk afzonderlijk bestedingsvoorstel onderbouwt het college de verwachte CO2-reductie en de kostenefficiëntie. Ook geven we aan op welke manier voldaan wordt aan andere voorwaarden, zoals rechtvaardigheid. Dit stelt ons college en uw raad in staat om een goed geïnformeerde afweging te maken. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Zita Pels Wethouder Duurzaamheid, energietransitie en circulaire economie