1. Raadsinformatiebrief---afdoening-toezegging-Garmy_initiatiefvoorstel-Nijssen-waterstof.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 18 maart 2025 Duurzaamheid, energietransitie en circulaire economie Zita Pels Ruimte en Duurzaamheid, bestuurszaken.rd@amsterdam.nl

Afdoening toezegging TA2024-000649 uit de commissievergadering van 13 juni 2024

Geachte leden van de gemeenteraad, In uw vergadering van 13 juni 2024 heb ik bij de behandeling van het initiatiefvoorstel ‘Een kleine molecuul als bron van grote welvaart: naar de waterstofindustrie van de toekomst’ (VN2024007869) van het lid Nijssen (VVD), aan het lid Garmy toegezegd om in het vierde kwartaal van 2024 de commissie te informeren over de acties uit het bovengenoemde initiatiefvoorstel die relatief snel in actie in gang gezet kunnen worden en welke iets langer zullen duren. Mijn excuses voor het feit dat onderstaand overzicht wat langer op zich heeft laten wachten. Onderstaand licht ik per actie toe welke activiteiten zijn ondernomen of wat er nog staat te gebeuren. 1. Onderzoek welke acties op het vlak van informatievoorziening en kennis- uitwisseling de gemeente kan ondernemen om de doorlooptijd van vergunningen, die relevant zijn voor de transitie naar groene waterstof, te versnellen. In 2024 is onderzocht waaraan bedrijven behoefte hebben in het vergunningsproces. Bedrijven geven aan dat veel tijd bespaard kan worden wanneer de vergunningprocedure aan de voorkant goed wordt begeleid. Ook hebben bedrijven behoefte aan ondersteuning tijdens het verplichte participatietraject met bewoners. Participatie is een vereiste sinds de invoering van de Omgevingswet maar veel partijen hebben daar onvoldoende ervaring mee.

Om het proces te stroomlijnen is het college voornemens om vergunningsregisseurs in te zetten. Een vergunningsregisseur helpt aan de voorkant met het indienen van de vergunningaanvraag en regisseert samen met alle betrokken partijen het proces van vergunningverlening. Ook zal samen met relevante stakeholders zoals de omgevingsdienst NZKG, de provincie Noord-Holland, vaak bevoegd gezag, en het programmabureau NZKG een werkgroep worden ingericht die overzicht houdt op de lopende en komende vergunningsaanvragen. Deze werkgroep stuurt tevens de vergunningsregisseurs in het gebied aan.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 maart 2025 Pagina 2 van 5

Naast de vergunningsregie zal er een online portaal worden ingericht waar bedrijven op de hoogte worden gehouden van recente ontwikkelingen in de energietransitie en basisinformatie over vergunningprocedures, wet- & regelgeving, participatietrajecten et cetera. Via het portaal kunnen bedrijven ook een aanvraag doen voor vergunningsregie NZKG. Mogelijk wordt een bestaand platform, met een groot bereik voor de beoogde doelgroep, hiervoor gebruikt. Vanaf 2025 is vanuit het programma Verduurzaming Haven en Industrie jaarlijks EUR 200.000 beschikbaar om vergunningsregie te ontwikkelen. Er zal een projectleider vergunningsregie worden aangesteld die verantwoordelijk is voor het opzetten van deze dienst. Naar verwachting zal de dienst in het vierde kwartaal van 2025 operationeel zijn. Overigens wordt nu al via pilots ervaring en kennis opgedaan dat gebruikt gaat worden voor de definitieve inrichting van de vergunningsregie. Er worden nu al bedrijven geholpen en daarmee wachten we dus niet totdat de vergunningsregie formeel is georganiseerd. 2. Versterk de lobbypositie van de MRA en NZKG met het oog op het ontwikkelen en stimuleren van de waterstofeconomie in onze regio. In samenwerking met het Programmabureau NZKG, MRA Bureau, Port of Amsterdam en de provincie Noord-Holland is een lobbystrategie ‘Verduurzaming Industrie’ opgesteld richting het rijk en de EU.

De gemeente Amsterdam werkt met college brede lobbyprioriteiten en een lobbyagenda duurzaamheid. Lobby gebeurt veelal in samenwerking met bovengenoemde partners en de industrie. De lobby agenda wordt in samenspraak met de partners en de clusterregisseur CES van het NZKG opgesteld. Verschillende kanalen worden vervolgens ingezet: •

•

•

Als lid van de stuurgroep Nationaal Programma Verduurzaming Industrie zit de clusterregisseur NZKG maandelijks aan tafel met de minister van Klimaat en Groene Groei, waar zij behoeftes en knelpunten kan aankaarten. Ook andere ministeries kunnen via deze weg worden benaderd zoals richting Infrastructuur en Waterstaat op niettoereikende wet- & regelgeving voor de introductie van nieuwe duurzame technologieën. Vanuit het ‘Meerjarenprogramma Infrastructuur en Klimaat’ (MIEK) en de provinciale aftakking pMIEK werken rijk, provincie, gemeenten, industrie en netbeheerders samen toe naar het energiesysteem van de toekomst, identificeren ze prioritaire energieinfraprojecten en wordt gekeken hoe deze sneller kunnen worden gerealiseerd. Voor de lobby richting Brussel wordt voornamelijk gebruik gemaakt van de lobbykanalen van het MRA-bureau, Provincie NH en het Havenbedrijf. De focus van de lobby richting EU ligt op wet- & regelgeving & financiering. Voorbeelden van concrete lobby die daaruit voortkwam:

• •

Op 10 april aanstaande vindt er een evenement plaats in het kader van de Clean Industrial Deal waarbij het NZKG de mogelijkheid krijgt om het cluster te presenteren. Europarlementariër Brigitte van den Berg heeft zich hiervoor ingezet. In februari 2025 is er een signaal vanuit de industrie in het NZKG, samen met het programmabureau NZKG, uitgestuurd: “Industriële bedrijven in het Noordzeekanaalgebied luiden de noodklok: de toekomst ziet er somber uit, investeringen stagneren”.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

•

• •

• • • •

Datum 18 maart 2025 Pagina 3 van 5

Tijdens de stuurgroep NPVI (februari 2025) met minister Hermans van KGG heeft de clusterregisseur NZKG de risico’s aangekaart die de vertraging van het nationale waterstofnetwerkNL en de CO2-opslag Aramis in de Noordzee heeft op sleutelprojecten zoals de CO2-afvang bij AEB en groene waterstof import en productie in het gebied. En niet daarmee niet alleen de verduurzaming vertraagd maar ook gevolgen heeft voor de economische ontwikkeling van het industriecluster en stad. Een reactie vanuit de NZKG-partners op het uitrolplan voor het waterstofnetwerk van Hynetwerkservices. Jaarlijks wordt in samenwerking met het Havenbedrijf en partners de Hydrogen to Amsterdam (H2A) conferentie georganiseerd voor een internationaal netwerk. De H2A samenwerking richt zich op de import van groene waterstof naar Amsterdam en de lobby richting de EU om LH2 en LOHC als technische en economisch haalbare waterstofdragers (naast ammoniak) te accepteren. Een brief aan kamerleden als input voor het debat eind 2024 onder andere over waterstof. Amsterdam heeft die brief voorafgaand aan het debat via haar netwerk verspreid. Het CO2-netwerk in het Noordzeekanaalgebied is onlangs aangemerkt als project van nationaal belang (MIEKproject) Directe gesprekken met bestuurders van andere gemeenten, netbeheerders en relevante partijen.

Daarnaast zoeken we nieuwe samenwerkingen, bijvoorbeeld met de haven van Rotterdam of in G4-verband.

3. Speel in op het veranderende concurrentievermogen van het Noordzeekanaalgebied door kansen op de arbeidsmarkt, opleiding en innovatie te pakken. Amsterdam is initiatiefnemer en trekker van de innovatieagenda NZKG. Vanuit de innovatieagenda is onderzocht wat het aanbod aan MBO-HBO-WO-opleidingen voor duurzame industrie in de regio. Conclusie uit dit onderzoek is dat het aanbod groot is, meer dan 100 opleidingen, maar de zichtbaarheid ervan onvoldoende. De regio moet zichzelf meer positioneren en profileren als dé regio waar je opgeleid kan worden voor een baan in de energietransitie. Dat is mede van belang omdat een groot tekort aan MBO'ers wordt verwacht en de onderlinge concurrentie tussen de bedrijven groot is. Op 10 april 2025 is er een conferentie georganiseerd in Brussel waar de innovatie en leermogelijkheden op het gebied van de industriële energietransitie onder de aandacht worden gebracht. Amsterdam is mede-initiatiefnemer van het project development programma NZKG. Dit programma richt zich op het realiseren van kennis en innovatieprojecten om een project portfolio NZKG op te bouwen en deze slim te koppelen aan beschikbare Europese, nationale en regionale subsidieprogramma’s. Er is veel geld beschikbaar, alleen ervaren partijen vaak problemen om tot een aanvraag te komen.

Dit heeft bijvoorbeeld te maken met capaciteitstekort of ingewikkelde voorwaarden waaraan binnen de subsidie moet worden voldaan. Het project development programma NZKG moet partijen helpen tot een aanvraag te komen en geld naar de regio te halen. Het doel is om dit programma komende jaren verder uit te breiden om op deze manier Europese of nationale financiering aan te trekken naar de regio.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 maart 2025 Pagina 4 van 5

Talentontwikkeling en innovatie gaan hand in hand. Een open innovatie cultuur zal direct haar uitwerking hebben op de aantrekkingskracht voor talent naar de regio. De innovatieketen voor de industriële energietransitie in de MRA is echter niet op orde. Er is weinig ruimte beschikbaar om technologische innovatie voor de verduurzaming van de industrie en de haven te faciliteren. Met name voor de opschaling naar pilot en demonstratie fase, is het aanbod in de regio beperkt. Er zijn meerdere financieringsinstrumenten, waaronder allerlei subsidieprogramma’s en de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij InWest (ROM InWest). Deze middelen worden te weinig benut omdat startups, door het gebrek aan faciliteiten, de regio verlaten. Om deze middelen beter in te zetten moet de innovatieketen op orde worden gebracht. Daarvoor moeten technologische proeftuinen aangespoord worden om hun testfaciliteiten uit te breiden. Tevens zal de regio over zijn grenzen moeten kijken om het vestigingsklimaat in de MRA op de kaart zetten om innovatieve bedrijven aan te trekken die een bijdrage kunnen leveren aan de verduurzaming van de MRA en NZKGregio.

Op 5 maart 2025 is naar aanleiding van de discussie voor het uiten van wensen en bedenkingen over de Strategische Bedrijfsvisie 2040 en het Strategisch Plan 2025 -2028 van het Havenbedrijf Amsterdam een motie aangenomen in de raad om onderzoek te doen naar het oprichten van een innovatiehub energietransitie en mogelijke locaties. In het verleden vervulde Prodock deze functie en was een centrale plek in het havengebied waar innovatie terecht kon om verder op te schalen. Binnen zes maanden ontvangt u een terugkoppeling over de haalbaarheid van dit project. Het college trekt hierin samen op met het Havenbedrijf. Een ander mooi voorbeeld is LeapSprong innovatie challenge (ww.LeapSprong.com). Samen met de Energy Transition Campus Amsterdam, Rockstart, programmabureau NZKG, MRA Bureau, SoapBox, Port of Amsterdam, ROM InWest, AMS Institute, TNO en Amsterdam Chemistry Network is in 2024 het LeapSprong programma gestart. De innovatie challenge richt zich op de industriële energietransitie en moet ervoor zorgen dat innovatieve (Europese) startups geholpen worden in hun ontwikkeling en kunnen uitgroeien tot volwaardige bedrijven die een bijdrage leveren aan de energietransitie. Voorwaarde van de challenge is dat het bedrijf bereid is om bij te dragen aan de duurzame ontwikkeling van de MRA.

Afgelopen jaar was de eerste editie van de challenge met als thema ‘de opwaardering van industriële reststromen’. Uit 58 aanmeldingen zijn 6 startups gekozen voor het programma, waarbij 3 startups samenwerking zijn aangegaan met industriële partners uit de regio. Eind 2026 zal opnieuw een challenge worden georganiseerd. Gemeente Amsterdam heeft in samenwerking met het programmabureau NZKG afgelopen jaar de kennis & innovatietafel NZKG opgericht. Hier komen kennisinstellingen, private en publieke samenwerking, overheden en bedrijven samen voor het opzetten van een aantrekkelijk leeraanbod. De betrokken kennisinstellingen, van MBO, HBO tot WO, bieden allemaal opleidingen die van toepassing zijn in de industriële energietransitie. Betrokken kennisinstellingen zijn onder andere: ROC, Hogeschool van Amsterdam, Universiteit van Amsterdam, InHolland, Techport, NovaCollege en Techlands. In samenwerking met project development programma NZKG worden projecten uitgewerkt die gericht zijn op de ontwikkeling van het leeraanbod, capaciteit en technologische testfaciliteiten en die afstemd zijn op de behoefte van de markt. Onderling wordt gezocht naar synergie tussen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 maart 2025 Pagina 5 van 5

opleidingen of het delen van experimenteerfaciliteiten. Denk bij voorbeeld aan een windturbine opstelling bij het ROC die ook gebruikt kan worden door andere instellingen. Om projecten te financieren wordt samen met project development programma NZKG gekeken naar beschikbare financieringsmiddelen. Onlangs zijn bijvoorbeeld aanvragen ingediend of in voorbereiding bij GroenvermogenNL, Horizon Hydrogen Valley, LLO en het Just Transition Fund. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Zita Pels Wethouder Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl