1. Raadsinformatiebrief Afdoening motie 153.25

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 15 april 2026 Lucht- en Zeehaven; Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie Hester van Buren Uitvoeringsorganisatie Infrastructuur en Energie (bestuurszaken.uie@amsterdam.nl) Afdoening motie 153.25 van de leden Moeskops, Garmy en Van der Kamp inzake financiële kosten verduurzaming haven en industrie

Geachte leden van de gemeenteraad, In de vergadering van de gemeenteraad op 14 en 15 mei 2025 heeft uw raad bij de behandeling van agendapunt 3: Verlengen van het Klimaatfonds en uiten van wensen en bedenkingen inzake het bestedingsperspectief Klimaatfonds 2025 (VN2025-004701), motie 153 van de leden Moeskops (D66), Garmy (Volt) en Van der Kamp (VVD) inzake financiële kosten verduurzaming haven en industrie aangenomen. De motie vraagt het college om: − in kaart te brengen wat voor aanvullende (financiële) maatregelen nodig zijn voor de verduurzaming van de haven en industrie in Amsterdam; − deze kosteninschatting te delen met de raad voor de verkiezingen van maart 2026. Het college maakt excuses voor het feit dat de afhandeling van de motie niet is gelukt voor de verkiezingen van maart 2026. Het college geeft als volgt uitvoering aan de motie: Investeringsbehoefte verduurzaming haven en industrie Voor de verduurzaming van de industrie in Amsterdam is nieuwe en betere infrastructuur voor elektriciteit, CO2, waterstof, restwarmte en stoom, water en digitale connectiviteit nodig. Daarnaast zal de inrichting van kades en bedrijventerreinen ook moeten veranderen om de verduurzaming mogelijk te maken. Deze randvoorwaarden vergen grote investeringen. Deze investeringen worden gedaan op verschillende niveaus, van Europees tot lokaal, en zowel door publieke als private partijen.

In deze raadsinformatiebrief wordt een overzicht gegeven van de grootste investeringen op de verschillende niveaus die bekend zijn. Investeringen in regionale en landelijke infrastructuur Landelijk wordt gewerkt aan het ontwikkelen van energie-infrastructuur die ook van belang is voor de NZKG-regio en Amsterdam.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 15 april 2026 Pagina 2 van 5

Het gaat dan om investeringen in voldoende landelijke energie- en CO2-infrastructuur en het elektriciteitsnet om netcongestie te verhelpen. Beide zijn belangrijke randvoorwaarden voor de verduurzaming van de haven en industrie in Amsterdam. De landelijke en regionale waterstofnetten worden verbonden en maken verbindingen tussen producenten, importeurs en gebruikers van waterstof mogelijk. Dat biedt bedrijven in het havengebied een extra mogelijkheid om te verduurzamen. De CO2-infrastructuur is nodig voor CCS-projecten1, waaronder dat van de AEB. In tabel 1 staan de projecten en investeringen die mede van belang zijn voor de haven en industrie van Amsterdam. Tabel 1 – Overzicht investeringen door netbeheerders en ondernemingen in landelijke en bovenregionale energieinfrastructuur

Categorie

Bedrag

Landelijk elektriciteitsnet op land en op zee Regionaal elektriciteitsnet

€ 85 miljard t/m 2035

Landelijk waterstofnet CO2-transport en opslaginfrastructuur

€ 5,9 miljard in 20262028 Waarvan € 786 miljoen in Amsterdam en € 1,8 miljard in de rest van Noord-Holland € 3,8 miljard € 2 - 3 miljard

Investerende partij(en) TenneT

Liander

Gasunie Gasunie, EBN, OCAP, Shell, Total, Eni

Bron Investeringsplan Tennet 20262040 Investeringsplan 2026-2028 Liander

Gasunie Rekenkamer (2024) plus eigen inschatting

Lokale en regionale investeringen voor de verduurzaming van de haven en industrie van Amsterdam In opdracht van het Programma Energie voor de Stad heeft Andersson Elffers Felix (AEF) onderzoek gedaan naar de investeringen in Amsterdam tot 2040 om de stad klimaatneutraal te maken (AEF, 2024). Het AEF-onderzoek schat de lokale investeringsopgave in op € 2,3-2,6 miljard. In deze inschatting ontbreken de grote private investeringen voor de waterstofterminals, omdat die cijfers door de betrokken private partijen niet zijn gedeeld vanwege het vertrouwelijke karakter van de projecten. De totale investeringsopgave zal dus nog hoger liggen. Tabel 2 geeft een overzicht van de bekende projecten en de bijbehorende investeringsopgave. De investering is in de meeste gevallen een schatting. De hoogte van de investeringen is gebaseerd op het onderzoek van AEF, aangevuld door inschattingen van CE Delft, de gemeente en Port of Amsterdam. De tabel laat zien dat de financiering met name gedragen wordt door private partijen en deelnemingen zoals AEB en Port of Amsterdam. Het is geen compleet overzicht, want het laat

1

Carbon Capture and Storage

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 15 april 2026 Pagina 3 van 5

alleen de grootste investeringen zien omdat de kleinere investeringen door individuele bedrijven niet of lastig zijn te achterhalen. Tabel 2 – Overzicht van de regionale en lokale investeringsopgave voor verduurzaming haven en industrie Amsterdam.

Project

Investering

Bron

€ 2,3 miljard Niet bekend € 90-180 miljoen

Investerende partij Private partijen Private partijen Private partijen

2 waterstoffabrieken Waterstofterminals Gebruik waterstof mogelijk maken door bedrijven Waterstofnet H2avennet Stoomnet (1e fase) CO2-afvang en -opslag AEB CO2-netwerk

€ 40 miljoen € 30 miljoen Niet openbaar € 50-65 miljoen

Firan AEB en Argent AEB AEB en OCAP

Investeringen PoA Energieinfrastructuur haven Havengebonden investeringen voor transitie (o.a. Energiehaven IJmond)

Ca. € 30 miljoen t/m 2028 Ca. € 100 miljoen t/m 2028

PoA

Firan AEB en Argent AEB NOVEX-NZKG Regionale Investeringsagenda 1.0 PoA

Totaal

Ca. € 2,7 miljard

PoA, Provincie Noord Holland, Gemeente Velsen, Zeehaven IJmuiden

AEF CE Delft

PoA

Invloed gemeente op investeringen in de energietransitie voor haven en industrie De grote investeringen in de energietransitie worden gedaan door landelijke en regionale netbeheerders en private partijen, waaronder deelnemingen van de gemeente Amsterdam. Het Rijk draagt met onder andere subsidies voor een belangrijk deel bij. De gemeente heeft niet het grootste financiële aandeel in de verduurzaming van de haven en industrie, maar speelt wel degelijk een rol bij investeringen in regionale en lokale projecten. Dit kan een faciliterende rol zijn maar ook met financiële bijdragen om grotere investeringen los te maken. De gemeente heeft bijvoorbeeld € 4 miljoen vrijgemaakt uit het klimaatfonds om een deel van de onrendabele top van het waterstofdistributienet te dekken. Deze bijdrage vergroot de kans dat het waterstofdistributienet gerealiseerd wordt en dat andere investeringen gedaan worden, in dit geval door Firan en individuele bedrijven die aangesloten willen worden. Daarnaast heeft de gemeente een rol in de ontwikkeling van belangrijke randvoorwaarden die nodig zijn voor de andere partijen om investeringen in de verduurzaming van de haven en industrie te kunnen doen. Denk hierbij aan: • Ondersteuning bedrijven bij verduurzaming.

Dat gebeurt bijvoorbeeld door afspraken te maken met de 10 grootste uitstoters, het aanbieden van energiescans, ondersteuning bij vergunningverlening met de vergunningenloods en lobby. Met kleine bedragen, tot nu toe

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

• •

•

Datum 15 april 2026 Pagina 4 van 5

is in totaal € 85.000 ingezet, beogen we grotere investeringen los te maken om verduurzaming bij de bedrijven te versnellen. Ruimte maken. Pas als er voldoende fysieke ruimte, veiligheidsruimte en milieuruimte is kunnen verduurzamingsprojecten doorgang vinden en investeringen worden gedaan. Innovatie. Onder andere met de Leapsprong Innovatie Challenge en een innovatiehub probeert de gemeente innovatie in de regio te stimuleren om zo investeringen aan te trekken voor een sterke, duurzame, toekomstbestendige economie. Betaalbaarheid van duurzame projecten. Door projecten te koppelen aan regionale, nationale of Europese financiering- en subsidiestromen of als Amsterdam op te treden als launching customer wordt de haalbaarheid vergroot. De gemeente kan met relatief kleine investeringen toch grote impact hebben op de verduurzaming van de haven en industrie.

Samenvattend De verduurzaming van de haven en industrie vraagt om grote financiële investeringen. Het is niet mogelijk om van alle maatregelen de kosten in te schatten, dus een volledige kosteninschatting is niet gegeven. De investeringen op landelijk niveau tellen op tot tientallen miljarden euro’s. De regionale en lokale investeringsopgave wordt geschat op meer dan € 2,7 miljard. De gemeente draagt niet het grootste financiële aandeel in de verduurzaming van de haven en industrie, maar heeft met name een rol bij het realiseren van regionale en lokale energieinfrastructuur en andere belangrijke randvoorwaarden. De gemeente speelt daarmee ondanks de beperkte financiële middelen een sleutelrol in de verduurzaming van de haven en industrie. Het college beschouwt de motie hiermee als afgehandeld. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Hester van Buren Wethouder Lucht- en Zeehaven

Zita Pels Wethouder Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Datum 15 april 2026 Pagina 5 van 5