1. Raadsinformatiebrief Aanpak Rekenkameronderzoek

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad 18 mei 2022 Openbare ruimte en Groen Jakob Wedemeijer Ruimte en Duurzaamheid, bestuurszaken.rd@amsterdam.nl

Onderwerp

Vervolg aanbevelingen Rekenkameronderzoek Groen in de stad

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad,

In juni 2020 startte de Rekenkamer Amsterdam met het onderzoek Groen in de stad met als doel een bijdrage leveren aan doeltreffend beleid ten aanzien van groen in Amsterdam. In september 2021 ontving u het definitieve Onderzoeksrapport en het Bestuurlijk rapport. Voor het onderzoek sprak de Rekenkamer met vele belanghebbenden en deed een solide studie naar het groen in Amsterdam. De Rekenkamer hanteerde verschillende onderzoeksmethodes, zoals interviews met de ambtelijke groenorganisatie, enquêtes onder gebruikers (bewoners van Amsterdam) van het groen in de verschillende stadsdelen, in beeld brengen van het groen door middel van dataanalyses en een verdiepend ruimtelijk onderzoek in vier specifieke gebieden. Aanbevelingen Als we kijken naar het Rekenkamer onderzoek en specifiek naar de aanbevelingen zien we een aantal opgaven:   



Zorg dat groen op een eenvormige manier gedefinieerd wordt en duidelijk is welk doel groen dient voor de stad. Zorg dat de hoeveelheid groen op de juiste manier gemeten, gewaardeerd, onderbouwd en navolgbaar is (met de juiste indicatoren, streefwaarden en definitie). Gebruik (referentie) groennormen om de hoeveelheid groen te duiden. Voldoen de huidige groennormen, moeten er groennormen voor bijvoorbeeld bestaande stad komen? Gebruik deze normen verstandig, houdt oog voor maatwerk en details. Zorg dan dat groen op de goede manier opgenomen wordt in opdrachten en besluitvorming, denk hierbij aan voldoende groen, goede kwaliteit (zoals biodiversiteit, beheer en onderhoud) en zorg dan de financiën in balans zijn.

Zoals afgesproken geeft het college aan op welke manier de uitkomsten en aanbevelingen van de Rekenkamer verder vorm krijgen. Het college hecht eraan te benadrukken dat de aanbevelingen zich vooral richten op de beleidskant van het groen en dat eventuele koersbepaling hierop is weggelegd voor een nieuw college, hier zijn namelijk financiële consequenties aan verbonden. Toch hechten we eraan om niet aan de aanbevelingen voorbij te gaan, vandaar dat we hier graag kort op ingaan in deze brief.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 mei 2022 Pagina 2 van 3

Beleid Groen in de stad is complex, want het is levend, vergt veel ruimte, vertegenwoordigt ook waarden die niet direct in geld zijn uit te drukken en goed onderhoud van groen is kostbaar. Daarnaast is er niet één definitie voor goed groen, wat de ene bewoner perfect vindt (stil, natuurlijk) vindt de ander waardeloos (saai, gevaarlijk). Toch wordt in de gemeentelijke organisatie gewerkt aan systemen om groen te meten en te beoordelen om zo grip op de hoeveelheid en kwaliteit te krijgen. De resultaten uit het Rekenkameronderzoek geven handvatten voor verbeteringen, maar bevestigen ook dat we op de goede weg zijn. Om deze gekozen richting te laten slagen gaan we een aantal processen aanscherpen en aanvullen met de inzichten uit de aanbevelingen. Hoe de stad de komende jaren omgaat met groen, zowel met het nieuwe groen, het bestaande groen en de beheer- en onderhoudsopgave is een keuze voor het nieuwe stadsbestuur. Groenvisie en Omgevingsvisie Om de aanbevelingen van het Rekenkameronderzoek te kunnen uitvoeren is de eerste belangrijke stap gezet door de vaststelling van de Groen- en Omgevingsvisie met het principe “groen, tenzij” en de pijler Rigoureus vergroenen. De Groenvisie richt zich op 4 speerpunten, namelijk groen in Amsterdam moet bijdragen aan gezondheid, biodiversiteit, klimaatadaptatie en sociaal welzijn.

Hiervoor leggen we nieuw groen aan op daken en gevels, langs straten, op pleinen, en maken nieuwe stadsparken en een stadsbos. Daarnaast zorgen we ervoor dat het bestaande groen aantrekkelijker wordt voor meer mensen en dieren, door daar de waarde voor natuur, gezondheid, sociaal welzijn en klimaatadaptatie te vergroten. Dat doen we door in binnentuinen tegels weg te halen, door in stadsparken het eigen karakter te versterken, door groene gebieden zoals volkstuinparken toegankelijker te maken, en door landschapsparken te ontwikkelen in het landschap direct om de stad. De Groenvisie wordt verder uitgewerkt in het programma Realisatie Groenvisie. Hierin is het uitgangspunt dat de doelen gesteld voor 2050 haalbaar zijn als we de ingeslagen weg gaan intensiveren. Een belangrijke stap die nu al is gezet, is kijken naar de procedures rondom de groenketen1. Vragen die daarbij worden uitgewerkt zijn: - hoe wordt samengewerkt - hoe wordt informatie en kennis uitgewisseld - met welke systemen beoordelen we het groen De afgelopen 2 jaar is de samenwerking gestart voor een aantal (urgente) onderwerpen. Er wordt momenteel bijvoorbeeld geïnventariseerd wat de financiële stromen zijn binnen het groendomein. Voor het eerst hebben we door middel van het instellen van het Strategisch Huisvestingsplan (SHP) Bovenwijks Groen het groen ook als investering op de agenda gezet.

Groenprojecten putten echter op dit moment uit verschillende investeringsbronnen en ‘potjes’, waardoor het overzicht hoeveel geld er voor het groen is niet structureel wordt bijgehouden. Daarnaast is het groen gebaat bij structurele budgetten. Een ander onderzoek kijkt naar welke groene data er al beschikbaar zijn en maakt inzichtelijk hoeveel groen er in Amsterdam is om zo het groen en de groene ambities te monitoren. 1

Groenketen: iedereen die werkt aan de groenopgave binnen de gemeente Amsterdam, vanuit verschillende directies en stadsdelen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 mei 2022 Pagina 3 van 3

Al deze onderzoeken gaan de randvoorwaarden bepalen om het groen op beleids-, ontwerp-, onderhouds- en beheerniveau integraal op te pakken. Daarnaast werkt het programma Realisatie Groenvisie aan de natuurinclusieve stad, meer kwaliteit in de parken en het aanleggen van groene straten en pleinen. Met de resultaten zal de komende jaren het bestaande groen en het nieuwe groen steeds beter gaan bijdragen aan een gezonde stad. De resultaten vanuit Realisatie Groenvisie worden regelmatig gerapporteerd aan de Raad. De meeste recente terugkoppeling was de Raadsinformatiebrief Groenprojecten en inzet middelen van 25 december 2021, daarnaast bent u op 26 januari 2022 geïnformeerd over de stand van zaken Groengelden en op 8 maart 2022 over het 3e verdelingsvoorstel SHP Bovenwijks Groen. Hierin is uitgebreid ingegaan op zowel de proces- en beleidskant als de daadwerkelijk investeringen in groenprojecten. Beter en meer groen vergt enerzijds een schaalsprong in denken over groen en anderzijds wordt continu gewerkt aan zichtbare realisatie op ‘straat’, zoals door aanplant bomen, opknappen van parken, aanleg ecologische oevers en “groen in plaats van grijs”- projecten. Groennormen stad In het groendomein wordt onderscheid gemaakt tussen groen in de gebiedsontwikkeling en groen in de bestaande stad.

Voor de gebiedsontwikkeling bestaan referentienormen maatschappelijke voorzieningen, waarin groen is opgenomen. Voor de bestaande stad en in transformatiegebieden bestaan op dit moment geen groen(referentie)normen, bestaand groen is hierdoor kwetsbaar. Dit komt onder ander door de vele functies die zich concentreren in de openbare groene ruimte. In de afweging bij planvorming, bijvoorbeeld bij herinrichting van straten, moeten meerdere belangen tegen elkaar worden afgewogen en wordt groen soms onvoldoende meegenomen en wordt in sommige gevallen te weinig (beheer)budget gereserveerd. Met de doelstelling “groen, tenzij” vanuit de Groenvisie heeft de raad ook aandacht gevraagd voor de weging van deze belangen. Onderzoek of de huidige referentienormen maatschappelijk voorzieningen voor groen voldoen en onderzoek naar groennormen voor de bestaande stad, zoals voorgesteld door de Rekenkamer, kunnen inzicht bieden in manieren om groen te borgen. Dit kan, in een groeiende en verdichtende (bestaande) stad, helpen om de keuzes te maken voor de inrichting van de ruimte. Om dit onderzoek uit te voeren moet capaciteit vrijgemaakt worden en zijn middelen nodig. Deze zijn op dit moment niet beschikbaar.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam,

Jakob Wedemeijer Wethouder Openbare ruimte en Groen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl