1. Raadsinformatiebrief aankondiging Energiebank Zon Amsterdam_v2.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 27 maart 2025 Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie Zita Pels Ruimte & Duurzaamheid (bestuurszaken.rd@amsterdam.nl)

Onderwerp

Aankondiging Energiebank Zon Amsterdam

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Tienduizenden huishoudens in Amsterdam hebben te maken met energiearmoede. Woningisolatie en zonnepanelen kunnen bijdragen aan een structurele verlaging van de energielasten van huishoudens, maar op dit moment zijn zonnepanelen juist voor mensen met lage inkomens en in (sociale) huurwoningen vaak onbereikbaar. Zo zijn er in buurten met meer dan 75% koopwoningen vijf keer meer zonnepanelen per huishouden dan in buurten met meer dan 75% huurwoningen. Het is zaak om hier verandering in te brengen. Daarom wil ik u bij deze aankondigen dat we dit jaar een Energiebank Zon Amsterdam oprichten die tweedehands zonnepanelen gaat installeren bij bewoners die te maken hebben met energiearmoede. Aanleiding voor Energiebank in coalitieakkoord 2022-2026 In het Amsterdamse coalitieakkoord 2022-2026 is opgenomen: “We onderzoeken met financiële partners of we een Energiebank kunnen oprichten, die mensen helpt hun energierekening te betalen”. In 2015 is in Arnhem de eerste lokale Energiebank opgericht. Op dit moment zijn er in Nederland in 12 gemeentes lokale Energiebanken (o.a. Rotterdam, Den Haag en Haarlemmermeer). Bij lokale Energiebanken helpen energiecoaches huishoudens bij het verlagen van hun energieverbruik en energiekosten. Het opzetten van een Energiebank is al eerder onderzocht in Amsterdam.

Op 13 mei 2016 hebben de raadsleden Groen en Roosma (GroenLinks) een initiatiefvoorstel ingediend getiteld “De Energiebank: bestrijd de groeiende energiearmoede in Amsterdam”. Met dit voorstel werd het college gevraagd om een Energiebank op te richten. Een uitgewerkte businesscase waarbij minimahuishoudens profiteren van zonnepanelen op daken van gemeentelijke gebouwen bleek destijds niet haalbaar. In Amsterdam worden diverse projecten uitgevoerd die in lijn liggen met de activiteiten die lokale Energiebanken uitvoeren. Deze projecten dragen allemaal bij aan het verminderen van energiearmoede. In Amsterdam wordt dit momenteel echter niet gedaan onder de vlag van een lokale Energiebank. Het gaat hierbij onder andere om de volgende projecten: • energiecoaches vanuit stichting !WOON; • energiecoaches vanuit buurtteams; • Energiebespaarservice (in samenwerking met 6 partners via een aanbesteding);

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

• •

Datum 27 maart 2025 Pagina 2 van 3

witgoedregeling; tegoed voor Stadspashouders, waarmee bespaarproducten en witgoed kan worden aangeschaft.

In aanvulling op de huidige projecten die bijdragen aan het verminderen van energiearmoede is uit onderzoek een mogelijkheid naar voren gekomen die kan worden gezien als invulling van het concept Energiebank in Amsterdam: een Energiebank Zon Amsterdam die goedgekeurde tweedehands zonnepanelen installeert bij bewoners die te maken hebben met energiearmoede. Het voornemen is om hierbij op om korte termijn via een compacte aanpak te starten en het project vervolgens uit te breiden. Hoe werkt de Energiebank Zon Amsterdam? Via de Energiebank Zon Amsterdam zullen gratis tweedehands zonnepanelen geïnstalleerd worden bij bewoners die te maken hebben met energiearmoede. Er wordt in de komende periode nog nader verkend wie hiervoor precies in aanmerking gaan komen. De gemeente wil bij dit project gaan samenwerken met geselecteerde lokale installateurs. De zonnepanelen worden in bruikleen gegeven en blijven eigendom van de Energiebank Zon Amsterdam. Voor het gebruik van de panelen wordt geen vergoeding gevraagd, waarmee het invulling geeft aan het uitgangspunt van ongelijk investeren voor gelijke kansen. Via een aantal verschillende kanalen gaat gezocht worden naar geschikte daken en toegang tot de beoogde huishoudens: • Via de aanpak voor het tegengaan van energiearmoede wordt een koppeling gemaakt met de Energiebank Zon Amsterdam.

Dit wordt onder andere onderdeel van het vervolg op de Energiebespaarservice. • Door middel van overleg en afspraken met woningcorporaties waarover het contact in de komende periode gelegd gaat worden. • Samen met de Groene Hub in Amsterdam Zuidoost. • Via gesprekken met stadsdeel Centrum en de landelijke programma’s in Nieuw-West en Zuidoost. • Door kansen te verkennen bij flexwoningen. • Door kansen te verkennen voor ‘balkoncentrales’ (initiatief in Amsterdam West). In de afgelopen periode is in Amsterdam een keten opgericht waarmee zonnepanelen kunnen worden hergebruikt. Zie bijgaande infographic met meer informatie hierover. Panelen die van daken worden verwijderd (omdat ze bijvoorbeeld worden vervangen door nieuwere panelen) worden schoongemaakt en getest en kunnen als tweedehands panelen op daken worden geïnstalleerd. Voor het komende jaar willen we binnen deze keten 2.000-4.000 herkeurde panelen hergebruiken in Amsterdam. Op dit moment zijn reeds 1.200 panelen bij de gemeente Amsterdam beschikbaar binnen de hergebruikketen die ingezet kunnen worden voor projecten in de stad. Deze aantallen zonnepanelen zullen de komende jaren naar verwachting toenemen. De kwaliteit van de tweedehands panelen is goed en gaan nog minimaal 15 jaar mee. Als panelen niet door de keuring komen, vallen ze af.

De panelen worden tot op celniveau getest en voorzien van een keuringscertificaat/-rapport. De Energiebank Zon Amsterdam kan gebruikmaken van deze tweedehands zonnepanelen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 27 maart 2025 Pagina 3 van 3

Het installeren en het periodieke onderhoud van tweedehands zonnepanelen kost geld en materiaal, maar draagt bij aan levensduurverlenging en vermeden CO2-uitstoot. Het reinigen, testen en herkeuren van een paneel kost ook geld, maar levert ook sociale waarde op omdat werkzaamheden worden uitgevoerd door mensen met een afstand tot arbeidsmarkt. Voor de financiering van de installatiekosten wil het college in eerste instantie gebruik maken van middelen uit het gemeentelijke Klimaatfonds. Hierover kunt u meer lezen in nieuwe bestedingsperspectief van het Klimaatfonds, waarin de Energiebank Zon Amsterdam is opgenomen. In een volgende fase van het project verkennen we of financiële partners, energiebedrijven, andere bedrijven of bestaande fondsen een structurele financiële bijdrage willen leveren aan dit project. Huishoudens kunnen tot en met 31 december 2026 gebruikmaken van de salderingsregeling. Dit betekent dat zij hun eigen verbruik mogen verrekenen met de stroom die zij met zonnepanelen opwekken en terugleveren aan het net. Voor deze teruggeleverde stroom krijgen zij momenteel de volledige stroomprijs vergoed, inclusief belastingen en heffingen. Vanaf 2027 wordt de salderingsregeling afgeschaft. Huishoudens krijgen dan niet meer de volledige elektriciteitsprijs vergoed voor hun teruggeleverde stroom, maar alleen een terugleververgoeding.

Deze vergoeding bestaat uit de stroomprijs exclusief belastingen en netwerkkosten. Daarnaast kunnen energieleveranciers terugleverkosten in rekening brengen. Vanuit de Energiebank Zon Amsterdam zal ervoor gezorgd worden dat dit bij deelnemende huishoudens geen negatieve effecten op de energierekening gaat hebben. De manier waarop dit geborgd gaat worden, zal in de komende periode nader worden uitgewerkt. Hoe ziet het vervolg eruit? Het eerste deel van de tweedehands zonnepanelen die de gemeente Amsterdam op dit moment in bezit heeft kunnen naar verwachting vanaf het najaar van 2025 via enkele pilots geplaatst worden bij bewoners die te maken hebben met energiearmoede. De Energiebank Zon Amsterdam draagt daarmee direct bij aan het verlagen van de energierekening. Het verkleint ook de mogelijk toenemende ongelijkheid als gevolg van de energietransitie, doordat zonne-energie hierdoor breder toegankelijk wordt. Verder draagt het bij aan de circulariteitsopgave van in Amsterdam en levert het een concrete CO₂-besparing op. De pilots worden wetenschappelijk gevalideerd op maatschappelijke waarde en geëvalueerd met het oog op herhaling en opschaling. Rond de zomer van 2025 doe ik een bestedingsvoorstel voor het Klimaatfonds voor de Energiebank Zon Amsterdam aan u toekomen waarin ik in ga op de verdere aanpak van het project.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Zita Pels Wethouder Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie Bijlage: 1. Infographic hergebruik zonnepanelen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl