1. Raadsinformatiebrief 5e KB SHP-BG.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 27 juni 2023 Openbare Ruimte en Groen Melanie van der Horst Ruimte en Duurzaamheid (bestuurszaken.RD@amsterdam.nl) Kennisnemen van het Kredietbesluit inzake financiering uit het Strategisch Huisvestingsplan Bovenwijks Groen van 7 (deel)projecten

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende: Op 27 juni 2023 heeft het college een kredietbesluit vastgesteld waarmee voor de uitvoering van zeven groene projecten in de stad financiering beschikbaar is gesteld. Deze projecten ontvangen financiering uit het Strategisch Huisvestingsplan Bovenwijks Groen (SHP groen). De gemeenteraad heeft op 17 december 2020 het SHP groen vastgesteld: de investeringsopgave in bovenwijks groen tot en met 2025. Het SHP groen voorziet in de financiële mogelijkheden om de behoefte aan groene investeringen in een groeiende en verdichtende stad te realiseren. In deze brief informeren wij u over deze zeven projecten, hun bijdrage aan de vergroening van de stad en de systematiek van het SHP groen. Amsterdam is blijvend populair als vestigingsstad voor bedrijven en bewoners. De groei en verdichting die daarvan het gevolg is, dient gepaard te gaan met investeringen in groen om een kwalitatief goed woon- en leefklimaat te behouden. In de Omgevingsvisie (2021) is de ruimtelijke ambitie van Amsterdam vastgelegd. De vraag “wat voor stad willen we zijn en hoe worden we dat?” wordt in de Omgevingsvisie beantwoord. Ook de groene ambities staan daarin vermeld. Een van de strategische keuzes in de Omgevingsvisie is dan ook “rigoureus vergroenen”.

Hiermee zorgen we voor een leefbare, gezonde en toekomstbestendige stad voor mens en dier. Dit is uitgewerkt in de Groenvisie (2020). Met vergroening van de stad dragen we bij aan klimaatadaptatie, biodiversiteit, dierenwelzijn, sociaal welzijn en gezondheid. De verschillende geldstromen, waaronder het SHP groen, die we binnen de gemeente voor groen hebben, zijn hierop gericht. Het SHP groen functioneert als selectie- en prioriteringsmechanisme voor de nodige groene investeringen in de stad en richt zich daarbij specifiek op investeringen in bovenwijks groen. In het door de Raad vastgestelde SHP groen (december 2020) was een projectenlijst opgenomen met alle projecten die op dat moment voor financiering waren aangemeld en op criteria “groen” en “bovenwijks” waren getoetst. Deze projectenlijst wordt met enige regelmaat geactualiseerd. Voor het SHP Bovenwijks Groen is in totaal € 53,1 beschikbaar gesteld voor (in eerste instantie) de periode 2021 - 2025.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 27 juni 2023 Pagina 2 van 5

Door middel van een besluitvormingscyclus die gekoppeld is aan de begrotingscyclus worden stedelijke groenprojecten op basis van voorstellen uit de gebieden en directies geselecteerd, geprioriteerd en vervolgens gefinancierd. De basis van die selectie en prioritering zijn door het college vastgestelde criteria met als kern dat het moet gaan om groen op bovenwijks niveau. Als projecten daaraan voldoen worden ze geprioriteerd op concreetheid en bijdrage aan de groene opgaven van de stad en haar bewoners. Projecten die hoog scoren op deze lijst kwamen in aanmerking voor opname in een verdeelbesluit. Daarvan zijn er in het verleden drie genomen, waarmee de huidige financiële ruimte (te weten 53,1 mln) in zijn geheel is verdeeld. Nieuwe projecten komen alleen in aanmerking als er middelen aan het SHP groen worden toegevoegd of als er substantiële vrijval is van middelen. Na opname in een verdeelbesluit moeten de projecten verder uitgewerkt worden. Als er voldoende zicht is op uitvoering neemt het college een kredietbesluit. In totaal is middels de SHP groen gerelateerde kredietbesluiten nu 30,8 mln. toegezegd aan concrete projecten (excl. het hier voorliggend kredietbesluit). Inclusief voorliggend kredietbesluit gaat het om 33,8 mln. aan kredietbesluiten in relatie tot programma SHP-Bovenwijks Groen.

Na opname in een kredietbesluit komen de middelen daadwerkelijk ter beschikking van het project en kan de uitvoering ter hand worden genomen. De projecten die inmiddels geselecteerd zijn voor financiering uit het SHP groen bevinden zich in verschillende stadia van voorbereiding en uitvoering. Enkele projecten zijn gerealiseerd, zoals het realiseren van nieuwe natuur in het Amsterdamse Bos (o.a. door het verwijderen van ca 10 km aan verharde paden is in totaal ca. 2,3 ha nieuwe natuur gerealiseerd. Hierdoor neemt de biodiversiteit en het leefgebied voor flora en fauna toe). Ook de Drijfeilanden bij het Zeeburgereiland zijn recent opgeleverd (deze eilanden verbinden het Zeeburgereiland met het Natuurnetwerk Nederland. Met de aanleg van de eilanden zorgen we ervoor dat onder andere waterspitsmuizen, otters, ringslangen en meervleermuizen van en naar verschillende groengebieden kunnen gaan). Door de introductie van het SHP groen zijn we groen voor het eerst als een echte investering gaan zien en de uitvoering van de projecten heeft daardoor ook wat opstarttijd nodig. Bij groene investeringen is de voorbereidingsperiode altijd wat langer dan bij andere investeringen. Deels door beperkingen in uitvoeringsmogelijkheden doordat rekening moet worden gehouden met bijv. plantseizoen of broedseizoen.

En deels doordat Amsterdammers zich zeer betrokken voelen bij groen en participatie en zorgvuldige besluitvorming daardoor relatief veel tijd vraagt.

In onderstaande tabel is de besteding van SHP groen middelen in 2021/2022 en de huidige prognose van de bestedingen de komende jaren opgenomen. 2021-2022 (gerealiseerd)

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2,9 mln

8,9 mln

8,2 mln

13,9 mln

9,3 mln

9,6 mln

10,1 mln

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Totaal 20232028 60 mln

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 27 juni 2023 Pagina 3 van 5

In de Voorjaarsnota 2023 zijn nieuwe middelen voor het SHP groen opgenomen, waardoor tegen het einde van 2023 weer nieuwe projecten in de projectenlijst kunnen worden opgenomen. Om de realisatiekracht van het SHP en de andere gemeentelijke groene geldstromen verder te versterken werken we aan een integrale groenprogrammering met meer regie op de uitvoering. Hier kan ik u in het najaar verder over informeren.

Met dit kredietbesluit kan de uitvoering gestart worden van de volgende projecten: a)

De Oeverlanden 1. Realisatie 1000 dierwoningen; Door de relatief geïsoleerde ligging van de Oeverlanden, in de luwte van Amsterdam, is het gebied jarenlang een soort vrijplaats geweest voor allerlei natuurfuncties. De natuur heeft zich vrij kunnen ontwikkelen tot waardevol natuurgebied dat gekenmerkt wordt door ruige, authentieke natuur en de grote aanwezigheid van bijzondere flora en fauna zoals de wezel, nachtegaal, ijsvogel, ringslang, en verscheidene vlinders, bijen en sluip- en graafwespen. De laatste jaren en ook in de toekomst zal de druk op de Oeverlanden door recreanten alleen maar toenemen door: De groei van het aantal inwoners in Amsterdam; Een aantal ruimtelijke ontwikkelingen in de directe omgeving; De stijgende behoefte van de bewoners van Amsterdam aan groen en de benutting van dat groen in de nabije woonomgeving. Dit bedreigt de ruige authentieke natuur van het gebied. Om tegenwicht te bieden aan de toenemende drukte in het gebied en om de natuurwaarde verder te ontwikkelen is een dertiental maatregelen geïdentificeerd om dit te bewerkstelligen. 2. Realisatie vogeleiland voor visdieven Visdieven zijn altijd onderdeel geweest van de Oeverlanden en zijn een landelijk beschermde soort. In de vorige eeuw was er een grote broedkolonie van enkele tientallen nesten tussen de snelwegen op het knooppunt Nieuwe Meer.

Deze kolonie is verdreven door de aanleg van metroroutes op het knooppunt. Sindsdien broeden de visdieven op platte daken waar ze vaak door netten worden geweerd omdat ze door hun geluid als overlast gevend worden ervaren. Met het plaatsen van een drijvend eiland dat ruimte biedt aan een aanzienlijk aantal broedparen wordt er weer ruimte geboden aan de visdief.

Met dit project dragen we tevens bij aan de doelstellingen van de Agenda Dieren en portefeuille Dierenwelzijn. b)

Toekomstbestendig Erasmuspark

Het Erasmuspark is een relatief klein stadspark dat fungeert als groene oase in de dichtbebouwde omgeving van West. Het stadspark dat een belangrijke buurtfunctie vervult wordt de laatste jaren

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 27 juni 2023 Pagina 4 van 5

steeds populairder. Dit is niet zonder gevolgen gebleven. De toenemende gebruikersdruk zet de natuurwaarden onder druk en er is sprake van conflicten tussen de specifieke gebruikers van het park. Daarnaast worden er ten aanzien van het park met regelmaat (bewoners)wensen ingediend voor aanpassingen. Er is hierbij sprake van een breed palet aan initiatieven; van versterking van het groen tot het verbeteren van de hondenvoorzieningen. Om het park ook voor de toekomst aantrekkelijk te houden zijn al deze voorstellen – tegen de achtergrond van een hogere gebruikersdruk – in samenhang met elkaar afgewogen, waarna er vervolgens een prioritering heeft plaatsgevonden. Het doel is om het Erasmuspark als klein stadspark optimaal in te richten zodat het de komende jaren de toegenomen gebruiksdruk het hoofd kan bieden, de groen en natuurwaarden gewaarborgd / verstevigd kunnen worden en de conflicten tussen de gebruikers van het park kunnen worden voorkomen. Een en ander vraagt om fundamentele keuzes, dus soms expliciet inzetten op bescherming en versterken van de natuurwaarde en groenbeleving, maar ook het beter reguleren van de gebruikersgroepen en aandacht voor klimaatadaptatie. De gesignaleerde gebruikersproblemen en de ecologische knelpunten vormden de basis voor deze maatregelenlijst.

De intentie is de inrichting op een hoog kwaliteitsniveau te brengen met een intensief beheer om alles heel en schoon te houden, met de daarbij horende ecologische impuls die het park nodig heeft. c)

LaBGreen de Bretten

1. Groenstructuur; Het doel is om de bestaande groenstructuur in De Bretten te verrijken om zo de biodiversiteit en belevingswaarde van het gebied te vergroten. Het planten van bloemrijke kruidenmengsels op de dijk en langs de fietspaden zorgt voor meer fleur en kleur gedurende het jaar. Bijzondere plekken worden geaccentueerd en dienen als blikvangers door het planten van bomen en kleurrijke kruidenmengsels en zorgen voor voedsel en schuilgelegenheid voor fauna. 2. Verbindingen en Paden; De opgave hierbij is om de gebruiks-, belevings- en toekomstwaarde te versterken. De meerwaarde wordt gecreëerd door het verbeteren en uitbreiden van het struinpaden netwerk, het toegankelijk maken van gebieden door middel van vlonderverbindingen en het aanleggen van pontjes, daar waar een avontuurlijke verbinding gewenst is, mede als afsluiting tijdens het broedseizoen. d)

Verbindingen Gijsbrecht van Aemstelpark (van Amstelpark tot Amsterdamse Bos)

1. Buitenveldertselaan; Opknappen van bestaande drijvende faunapassage onder de brug door om de ecologische verbinding tussen delen van het Gijsbrecht van Aemstelpark te verbeteren. 2. Van Heenvlietlaan; Verbreden van groenstroken langs de weg en versmallen van het wegprofiel om zodoende 2 parkdelen dichter bij elkaar te brengen (en 30km/u-zone) om automobilisten te ontmoedigen om

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 27 juni 2023 Pagina 5 van 5

te hard te rijden. Bomen toevoegen in de groenbermen en bollen toevoegen in de grasbermen om een parkachtige groene laan te creëren. Er worden 43 parkeervakken opgeheven waardoor het mogelijk is om groen toe te voegen: gras met bollen, zaaigoed, bomen, hagen en vaste planten om de ecologische en landschappelijke verbinding tussen delen van het Gijsbrecht van Aemstelpark te verbeteren.

Met de realisatie van deze projecten komt een leefbare, gezonde en toekomstbestendige stad voor mens en dier, met de noodzakelijke bijdrage aan klimaatadaptatie en biodiversiteit, weer een stapje dichterbij. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Ik zal u bij elk kredietbesluit SHP groen op deze wijze informeren over de projecten die op dat moment richting uitvoering gaan.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Openbare Ruimte en Groen

Bijlage 1. GEHEIM - Tabel 5e verzamel kredietbesluit SHP Bovenwijks Groen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl