1. Raadsbrief afdoen motie 1278.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 09 november 2021 Duurzaamheid Marieke van Doorninck N.V. Smit, Ruimte en Duurzaamheid

Onderwerp

Afdoening motie TA2019-001027 van het lid Groen van GroenLinks

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, In de vergadering van de gemeenteraad van 7 juli 2019 heeft uw raad bij de behandeling van de Voorjaarsnota 2019 motie nummer 1278.19 van raadslid Groen van GroenLinks aangenomen waarin het college gevraagd wordt om te verkennen hoe de financiering van de transitie en het programma aardgasvrij structureel kunnen worden geborgd en daar uiterlijk voor het aantreden van een volgend college inzicht in te verschaffen. Middels deze brief geeft het college uitvoering aan de motie. Om de doelstelling voor 2040 voor aardgasvrij te halen is de komende collegeperiode een periode van opschalen. Dat brengt fors hogere kosten met zich mee De afgelopen jaren heeft Amsterdam een actieve rol genomen in het aardgasvrij maken van de (bestaande) gebouwde omgeving. De gemeente werkt al een aantal jaar samen met warmtebedrijven, netbeheerders en woningbouwcorporaties aan dit doel in de city deal aardgasvrij. Waar in het begin sprake was van pionieren en relatief kleine aantallen, wordt de afgelopen maanden gewerkt aan forse opschaling van de aantallen. De Amsterdamse Warmtemotor heeft bijvoorbeeld tot doel om de komende jaren 10.000 woningen aan te sluiten op het warmtenet.

Ook ondersteunen we verschillende buurtinitiatieven en is het mogelijk voor particuliere eigenaren om individueel en vooruitlopend op de transitie van hun hele buurt subsidie te krijgen voor het aardgasvrij maken van hun woning. Deze actieve rol heeft wel een prijskaartje; de capaciteit die nodig is om de aardgasvrijtransitie aan te jagen en begeleiden kost jaarlijks ongeveer 3 miljoen euro. Het gaat dan om ambtelijke inzet, maar ook bijvoorbeeld om het doen van onderzoeken ten behoeve van specifieke buurten en het inhuren van partijen voor het ondersteunen van huurders en koplopers. Het klimaatfonds heeft daarnaast tot op heden ongeveer € 70 miljoen – waaronder de € 50 miljoen voor de Warmtemotor – gereserveerd voor (subsidies voor) het aardgasvrij maken van bestaande bebouwing. Daarnaast zijn nog verschillende voorstellen in voorbereiding.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 november 2021 Pagina 2 van 3

De komende periode gaat het tempo van de transitie volgens de planning omhoog. Dat is alleen haalbaar als daarvoor ook voldoende ambtelijke capaciteit en subsidiemiddelen zijn. We voorzien een benodigde verdubbeling van de capaciteit om de versnelling van de transitie te kunnen ondersteunen, van € 3 naar € 6 miljoen. Omdat er inmiddels € 1 miljoen bespaard is op de structurele budgetten voor de aardgasvrijtransitie komt dat neer op een extra benodigd budget van structureel € 4 miljoen vanaf 2023. De verwachting is dat de aardgasvrijtransitie in de loop der jaren goedkoper wordt, onder andere omdat de markt volwassener wordt, betere samenwerking tussen partijen kosten verlaagt en omdat nieuw rijksbeleid (risico)kosten zal beperken. Tegelijkertijd zien we de afgelopen periode dat de economie na de coronacrisis aantrekt en dat de kosten voor materiaal en arbeid weer oplopen. De komende jaren zal dan ook nog subsidie nodig zijn. Gelet op de geplande aantallen voor de komende collegeperiode is de verwachting dat er nog eens voor € 200 miljoen aan subsidies bovenop de bestaande Rijksinstrumenten nodig is om voldoende tempo in de transitie te houden. Als die hogere kosten niet door het Rijk gedragen worden dan zal de gemeente structureel 4 miljoen extra nodig hebben en incidenteel 200 miljoen.

Dit zijn kosten die niet binnen de huidige begroting gedekt kunnen worden of bij (andere) overheden beschikbaar zijn. Dat de verhoging van het tempo volledig op het bord van de gemeente terecht komt is nog niet gezegd. Zo zijn er al langere tijd gesprekken tussen VNG en het kabinet om voor het werk dat gemeenten moeten verrichten in het kader van het klimaatakkoord ook een vergoeding te verstrekken. Waar Amsterdam het – in ieder geval tot nu toe – heeft kunnen dragen vanuit eigen middelen is dat voor de meeste andere gemeenten niet het geval. Omdat de gesprekken tot nu toe niet het gewenste resultaat hebben gehad valt niet uit te sluiten dat er ook in de toekomst geen vergoeding komt voor het werk dat gemeenten moeten doen. Dat zou voor het aardgasvrij concreet betekenen dat er voor de volgende periode 4 miljoen structureel bij zal moeten om de doelstelling haalbaar te houden. Voor het terugdringen van de onrendabele top van de projecten werken we al een aantal jaren samen met partners. We zien in de Amsterdamse warmtemotor dat het mogelijk moet zijn om de onrendabele top terug te dringen en op die manier de transitie mogelijk te maken – ook als er geen renovatiewerkzaamheden gepland zijn door de pandeigenaar – met een maximale gemeentelijke subsidie van 5.000 euro per woning.

Deze subsidie wordt in de huidige collegeperiode gedekt uit het Klimaatfonds waarvoor in het coalitieakkoord 150 miljoen is vrijgemaakt. De verwachting is dat we door de jaren heen een verdere terugloop van de onrendabele top kunnen bewerkstelligen, maar het is nog te vroeg om die nu al in te prijzen. Ook de gesprekken met partijen om de transitie op een andere manier te financieren zijn nog in een te pril stadium om die nu al mee te kunnen nemen in de raming. Met de kennis van nu verwachten we daarom dat er volgende collegeperiode een incidenteel bedrag van € 200 miljoen nodig zal zijn – bovenop de bestaande Rijkssubsidies – om de transitie de benodigde versnelling te geven.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 november 2021 Pagina 3 van 3

Deze informatie zal worden opgenomen in het overdrachtsdossier dat wordt opgesteld voor de coalitievorming na de verkiezingen. Het college laat het aan een volgende coalitie om keuzes te maken in de financiering van de Aardgasvrij opgave. In het (ambtelijke) overdrachtsdossier zal informatie worden opgenomen over de aardgasvrijtransitie, inclusief financiële inzichten van dat moment. Op dat moment is immers naar verwachting een regeerakkoord op landelijk niveau waardoor we beter kunnen inschatten wat het Rijk gaat doen ten aanzien van de aardasvrijtransitie. Ook zullen we meer inzicht hebben over de gesprekken met externe financiers die zouden kunnen leiden tot een verdere verlaging van de onrendabele top per aansluiting. Het college vindt het niet opportuun om nu voorstellen te doen voor dekking van de kosten van de aardgasvrijtransitie in de volgende bestuursperiode. Het is daarmee aan een volgende coalitie om daar keuzes in te maken. Het college beschouwt de motie hiermee als afgehandeld. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marieke van Doorninck Wethouder Ruimtelijke Ontwikkeling en Duurzaamheid

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl