1. Monitor Autoluw.pdf
Tekst van het document
Monitor Autoluw Indicatoren 2020 (1-meting) Publicatiedatum: januari 2022
Monitor Autoluw Een samenvatting
Met de Monitor Autoluw willen we de effecten van de autoluwmaatregelen op de stad in beeld brengen. Daarom borduurt deze monitor met data uit 2020 voort op de vorige monitor met data uit 2019. De coronapandemie heeft de mobiliteit in de stad (tijdelijk) veranderd, waardoor niet bepaald kan worden of de in deze monitor benoemde verschillen door de autoluwmaatregelen te verklaren zijn. Amsterdammers verplaatsen zich in 2020 aanzienlijk minder dan in 2019, het aantal verplaatsingen is met 21% afgenomen. In de stadsdelen Nieuw-West, Noord en Zuid is deze afname het grootst. Amsterdammers zijn meer gaan lopen en kiezen minder vaak voor het OV. Het aantal verplaatsingen door bezoekers is flink gedaald. In 2020 waren er 46% minder verplaatsingen. Relatief gezien gebruiken bezoekers vaker de auto en minder vaak het OV. In Nieuw-West en West is een toename te zien van bezoekers per fiets en overige 2
Indicatoren 2020 (1-meting) Publicatiedatum: januari 2022
modaliteiten als de scooter. Wellicht gaat het hier om forenzen die ten westen van Amsterdam wonen en voorheen met de auto en het OV kwamen. De motieven van bezoekers blijven vergelijkbaar met 2019. De categorie 'overig' is gestegen en op werkdagen bijna verdubbeld. Wellicht komt dit door bezoek aan teststraten en vaccinatielocaties. Winkelen en sociaal recreatieve motieven namen af op weekenddagen, wat verklaard kan worden door de lockdowns, winkelsluitingen en bezoekbeperkingen. Inwoners en bezoekers maken per persoon gemiddeld net zoveel autokilometers per dag (10,1km) als in 2019, ondanks bijna een halvering van het aantal bezoekers. Een lichte toename in autobezit is zichtbaar (1,5%), met name in stadsdelen West, Noord en Oost. In West en Noord kan dit verklaard worden door een toename in het aantal huishoudens.
117 meer inwoners. De stad is gegroeid naar 872.497 inwoners
236.000 bezoekers krijgt Amsterdam per werkdag gemiddeld. Afname van 47%.
11,2 miljoen autokilometers maken de inwoners en bezoekers in totaliteit per dag (in 2019 was dit nog 13,3 miljoen). Dat is gemiddeld 10,1 autokilometers per inwoner/bezoeker per dag.
Monitor Autoluw De cijfers samengevat
3
Indicatoren 2020 (1-meting) Publicatiedatum: januari 2022
2019
2020
Aantal inwoners:
872.380
872.497
Aantal bezoekers (werkdag):
445.000
236.000
Aantal hotelovernachtingen:
18,6 miljoen
5,8 miljoen
Aantal autokilometers per dag:
13,3 miljoen
11,2 miljoen
Autokilometers per inwoner + bezoeker per dag:
10,1 km
10,1 km
Autogebruik inwoners (modal split):
20%
19%
Autogebruik bezoekers (modal split):
45%
53%
Autobezit totaal (excl. lease):
201.826
204.773
Autobezit per inwoner:
0,23
0,23
Opgeheven parkeerplekken (2019):
1.173
1.365
Fiscale parkeerplekken per inwoner:
0,179
0,177
Rapportcijfer tevredenheid openbare ruimte:
7,4
7,4*
Rapportcijfer tevredenheid groenvoorziening:
6,9
6,9*
Rapportcijfer tevredenheid fietsvoorzieningen:
5,6
5,6*
* Deze indicatoren worden eens per twee jaar in de oneven jaren gemeten en zijn dus uit 2019 afkomstig
Monitor Autoluw Verdeling leeftijd van inwoners
In 2020 zijn er 117 Amsterdammers meer dan in 2019. Amsterdam kent een groot aantal jonge mensen tussen de 20 en 40 jaar (38% van het totaal aantal inwoners), in heel Nederland ligt dit op 25%. In 2020 werkte 68% van de Amsterdammers meer dan 12 uur per week (67% in 2019), ten opzichte van 51% in Nederland. Hier zien we een landelijke groei van 6% ten opzichte van 2019 doordat het aantal voltijders afnam en deeltijders toenam.
De bevolking van Amsterdam naar leeftijd in %
2019
4
Indicatoren 2020 (1-meting) Publicatiedatum: januari 2022
2020
Aantal inwoners 2020: 872.497; 2019: 872.380 Bron: OIS. Stand per 01-01-2021. CBS. 4e kwartaal 2020
Monitor Autoluw Inwoners per type huishouden
Het aantal huishoudens is gegroeid met 0,5% naar 476.008 huishoudens. De grootste groep Amsterdammers is alleenstaand (53,4%). In heel Nederland ligt dit aanzienlijk lager, namelijk 38,5% (cijfer van CBS begin 2021). Gemiddeld bestaat een Amsterdams huishouden uit 1,8 persoon, in Nederland is dit 2,1 persoon.
De bevolking van Amsterdam naar huishoudenstype in %
2019
5
Indicatoren 2020 (1-meting) Publicatiedatum: januari 2022
2020
Aantal huishoudens 2020: 476.008; 2019: 473518 Bron: OIS. Stand per 01-01-2021
Monitor Autoluw Inwoners lopen absoluut gezien meer Onderstaande figuren tonen het gebruik per modaliteit van bewoners op een werkdag. In totaal zijn er 21% minder verplaatsingen geweest. De verschillen per stadsdeel zijn groot. De kaart linksonder toont per stadsdeel de toe- of afname per modaliteit t.o.v. 2019. In stadsdeel Nieuw-West zien we de grootste afname van verplaatsingen (-37%), gevolgd door Noord (-25%) en Zuid (-24%). Stadsdeel Zuidoost is actiever geworden, lopen is toegenomen en het is het enige stadsdeel waar inwoners meer zijn gaan fietsen. Opvallend is dat in elk stadsdeel lopen is toegenomen, behalve in Nieuw-West (-21%). Rechtsonder staat de toe- en afname per modaliteit voor de hele stad t.o.v. 2019. Het OV-gebruik is bijna gehalveerd, net als het gebruik van scooters en bromfietsen. Het autogebruik (-27%) en fietsgebruik (-24%) is met een kwart afgenomen. Inwoners zijn meer gaan lopen (14%), dit is de enige modaliteit die absoluut gestegen is.
2.000.000 Noord West 0%
13%
12%
0%
-43%
-8%
-59%
Nieuw-West
0%
-36%
-24%
-46%
+14% 34%
21%
-20%
-6%
Oost
-45%
-21% -70%
-67%
1.500.000
Centrum
-72% 0%
9% -27% -14% -50%
0%
Zuid
10%
26%
-23%
-24%
1.000.000
-57%
-24%
28%
0%
-11%
-53% -42% -42%
Overig
Zuidoost
500.000
151%
0%
-48%
10%
6
Indicatoren 2020 (1-meting) Publicatiedatum: januari 2022
Fiets OV
22%
-27%
-32% -78%
Lopen
Auto
0
2019
2020
Bron: ODiN 2020 en 2019.
Monitor Autoluw Verplaatsingen bezoekers bijna gehalveerd Onderstaande figuren tonen het gebruik per modaliteit van bezoekers op een werkdag. In totaal zijn er 46% minder verplaatsingen geweest. De kaart linksonder toont per stadsdeel de toe- of afname per modaliteit t.o.v. 2019. In Zuidoost zien we de grootste afname van het aantal verplaatsingen door bezoekers (-63%), gevolgd door Zuid (-53%) en Centrum (-53%). Opvallend is de toename van autogebruik (10%) door bezoekers aan Noord en de grote afname van het OV-gebruik (-79%). In Nieuw-West en West is een relatieve toename te zien van de fiets en overige modaliteiten, wellicht door forenzen die ten westen van Amsterdam wonen en voorheen met het OV of de Auto kwamen. Rechtsonder staat de toe- en afname per modaliteit voor de hele stad t.o.v. 2019. Hierbij is het OV-gebruik het sterkst gedaald (-63%), gevolgd door de auto (-36%) en de fiets (-23%).
400.000 Noord
West 0%
41% 0%
10% -45% -15%
5%
-29%
-79% -59%
135%
Nieuw-West
300.000
Centrum 0%
18%
-50% -59%
0%
-24%
-6%
Oost
-7%
-3% 59%
-67%
-23%
200.000
0%
-33%
Zuid
0%
-29%
- 43%
-68%
-56% -48%
-63%
-53%
Lopen Overig
100.000 Zuidoost
0%
-36%
OV
-2% -58%
-64% -67% -
7
Indicatoren 2020 (1-meting) Publicatiedatum: januari 2022
Fiets
0
Auto 2019
2020
Bron: ODiN 2020 en 2019.
Monitor Autoluw Auto- en OV-gebruik bezoekers
Onderstaande figuren tonen het aantal verplaatsingen van bezoekers uit de top 6 gemeenten met de meeste bezoekers van/naar/in Amsterdam in 2019 en 2020. De figuur linksonder toont het auto- en OV-gebruik. Bezoekers uit nabijgelegen gemeenten als de Haarlemmermeer en Diemen komen relatief gezien minder vaak met de auto en het OV, terwijl de overige modaliteiten (fiets, brommer, scooter, anders) zijn toegenomen. Vanuit de andere vier gemeenten zien we juist een relatieve toename van autogebruik. De figuur rechtsonder toont de absolute verschillen. Uit de Haarlemmermeer (-5%) en Diemen (-15%) zien we een relatief kleine afname, terwijl het aantal verplaatsingen van bezoekers uit Utrecht (-68%), Almere (-48%), Amstelveen (-45%) en Zaanstad (-44%) veel sterker zijn afgenomen.
Percentage auto-, OV-gebruik en overige modaliteiten van bezoekers
Auto
Aantal verplaatsingen van bezoekers
Overig
OV
30.000
2019
100%
2020
25.000
80% 20.000
60% 15.000
40% 10.000
20% 5.000
0%
2019
2020
Amstelveen
8
2019
2020
Utrecht
Indicatoren 2020 (1-meting) Publicatiedatum: januari 2022
2019
2020
Almere
2019
2020
Zaanstad
2019
2020
Haarlemmermeer
2019
2020
Diemen
0 Amstelveen
Utrecht
Almere
Zaanstad
Haarlemmermeer
Diemen
Percentage en aantal verplaatsingen van bezoekers van/naar/in stadsdelen op werkdagen. Bron: ODiN 2020 en 2019.
Monitor Autoluw Verplaatsingsmotieven bezoekers
Onderstaande figuren tonen de verplaatsingsmotieven van bezoekers in 2019 en 2020. Linksonder toont de relatieve verschillen en rechtsonder de absolute. Ten opzichte van 2019 is er in 2020 weinig veranderd in de verplaatsingsmotieven van bezoekers. Op werkdagen is de daling van bezoekers het hoogst (-46%), op weekenddagen zien we een minder sterke daling (-27%). Zowel relatief als absoluut zie je op weekenddagen een stijging van het motief winkelen.
De relatieve verschillen 100%
1.000.000
80%
800.000
60%
600.000
40%
400.000
20%
200.000
0%
0 2019
2020 Werkdag
2019
2020
2019
Weekenddag
Indicatoren 2020 (1-meting) Publicatiedatum: januari 2022
2020
2019
Weekdag
Werken
9
De absolute verschillen
Onderwijs
2020 Werkdag
Winkelen
Soc. recreatief
2019
2020
Weekenddag
2019
2020
Weekdag
Overig
Bron: ODiN 2019
Monitor Autoluw Korte verplaatsingen door bewoners
Onderstaande figuur geeft inzicht in het type modaliteit dat bewoners kiezen per afstandsklasse in 2019 en 2020. De meeste verplaatsingen in Amsterdam zijn tot 5 km en vinden per fiets of lopend plaats. Dit heeft onder andere te maken met de vele voorzieningen die in de buurt liggen. Korte afstanden zijn ook het minst gedaald in aantal (-12%). Hoe groter de afstand hoe groter de relatieve afname van het totaal aantal verplaatsingen. Op de afstanden tot 20 km is een toename in lopen te zien.
1.000.000
800.000
600.000
400.000
200.000
0
2019
2020
2019
0 - 5 km
Auto
10 Indicatoren 2020 (1-meting) Publicatiedatum: januari 2022
2020
5 - 20 km
OV
Fiets
2019
2020
2019
20 - 50 km
Lopen
2020
> 50 km
Overig
Verdeling van verplaatsingen per modaliteit en afstandsklasse door bewoners op weekdagen. Bron: ODiN 2020 en 2019
Monitor Autoluw Autobezit gestegen met 1,5%
Het totale autobezit is van 201.826 auto’s in 2019 toegenomen tot 204.773 auto’s in 2020. Per huishouden betekent dit een gemiddelde van 0,43 auto en per inwoner een gemiddelde van 0,23 auto. Voor heel Nederland ligt dit gemiddelde op 0,5 auto per inwoner. In ieder stadsdeel is een absolute toename in autobezit, behalve in stadsdeel Centrum. Deze toename is het grootst in stadsdelen Noord, West en Oost. In Noord en West is dit te verklaren doordat het aantal huishoudens met 3% is gestegen. Oost kent een dergelijke toename in inwoners/huishoudens niet.
West
2019
2020
Per inwoner
0,19
0,19
Per huishouden
0,33
0,33
Absoluut verschil
+ 2,5%
Noord
2019
2020
Per inwoner
0,29
0,29
Per huishouden
0,59
0,59
Absoluut verschil
+ 3%
Centrum
2019
2020
Per inwoner
0,19
0,19
Per huishouden
0,30
0,30
Absoluut verschil
- 0,5%
Nieuw-west
2019
2020
Per inwoner
0,27
0,27
Oost
2019
2020
Per huishouden
0,55
0,56
Per inwoner
0,21
0,21
Absoluut verschil
+ 1%
Per huishouden
0,39
0,40
Absoluut verschil
+ 2%
Zuidoost
2019
2020
Totaal
2019
2020
Per inwoner
0,25
0,25
Per inwoner
0,23
0,23
Per huishouden
0,46
0,47
Per huishouden
0,43
0,43
Absoluut verschil
+ 1%
Absoluut verschil
+ 1,5%
11 Indicatoren 2020 (1-meting) Publicatiedatum: januari 2022
Zuid
2019
2020
Per inwoner
0,24
0,24
Per huishouden
0,41
0,42
Absoluut verschil
+ 1%
Bron: RDW, stand van 01-01-2021
Monitoring De monitor is onderdeel van de jaarlijkse voortgangsrapportage die is toegezegd bij de vaststelling van de Agenda Amsterdam Autoluw (januari 2020). De Monitor Autoluw richt zich op verscheidene indicatoren die we meerjarig bijhouden. De gebruikte cijfers zijn gebaseerd op de meest recent beschikbare data. Een groot deel van de data over 2021 komt in het najaar van 2022 beschikbaar. Dit geldt voor diverse OIS-data, alsmede voor de dataset ODiN (Onderweg in Nederland, CBS). Enkele voorlopige inzichten over 2021 vindt u in de annex.