1. Jaarrekening 2023_CNB
Tekst van het document
Jaarrekening Centraal Nautisch Beheer Noordzeekanaalgebied 2023
Inhoud
Inleiding
Organisatie
Wat hebben we bereikt?
Financiële jaarrekening
Tot slot
Inhoud 1. Inleiding 3 2. Organisatie 5 2.1 Centraal Nautisch Beheer Noordzeekanaalgebied
6
2.2 Divisie Havenmeester van Port of Amsterdam
6
3. Wat hebben we in 2023 bereikt?
7
3.1 Divisie Havenmeester 2023
8
3.2 Havenafvalstoffenplan 16 3.3 Verplichte paragrafen
19
4. Financiële jaarrekening 21 4.1 Totaaloverzicht van Baten en Lasten
22
4.2 Toelichting lasten
23
4.3 Activa en investeringen
26
4.4 Weerstandsvermogen en risicobeheersing
26
5. Tot slot 28
Jaarrekening 2023
pagina 2
Inhoud
Inleiding
Organisatie
Wat hebben we bereikt?
Financiële jaarrekening
Tot slot
1. Inleiding
Jaarrekening 2023
pagina 3
Inhoud
Inleiding
Organisatie
Wat hebben we bereikt?
Financiële jaarrekening
Tot slot
1. Inleiding Op basis van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) van het Centraal Nautisch Beheer (CNB) Noordzeekanaalgebied stelt het CNB Bestuur jaarlijks een jaarrekening op over de baten en lasten van het afgelopen jaar. Deze jaarrekening moet voldoen aan het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten en bevat daarom een balans en een overzicht van baten en lasten met een toelichting. Omdat Port of Amsterdam (PoA) het exploitatiesaldo van het CNB Noordzeekanaalgebied bijna volledig draagt, zijn er per balansdatum geen activa en passiva. In deze jaarrekening is daarom alleen een overzicht van baten en lasten opgenomen en geen balans. De toelichting in de jaarrekening is als volgt opgebouwd: • Hoofdstuk 2: CNB Noordzeekanaalgebied en Divisie Havenmeester (DHM) • Hoofdstuk 3: Beleidsrealisaties 2023 • Hoofdstuk 4: Baten en lasten 2023
Jaarrekening 2023
pagina 4
Inhoud
Inleiding
Organisatie
Wat hebben we bereikt?
Financiële jaarrekening
Tot slot
2. Organisatie
Jaarrekening 2023
pagina 5
Inhoud
Inleiding
Organisatie
Wat hebben we bereikt?
Financiële jaarrekening
Tot slot
2. Organisatie 2.1 C entraal Nautisch Beheer Noordzeekanaalgebied Sinds 1994 werken de zeehavengemeenten Amsterdam, Velsen, Zaanstad en Beverwijk samen in het CNB Noordzeekanaalgebied. Dit samenwerkingsverband is opgericht om een veilige, vlotte en duurzame afwikkeling
2.2 Divisie Havenmeester van Port of Amsterdam
van het scheepvaartverkeer te bevorderen in het
DHM voert in opdracht van drie mandaatgevers -het Rijk, het CNB
Noordzeekanaalgebied. De uitvoering hiervan heeft het
Noordzeekanaalgebied en de Gemeente Amsterdam- publieke
CNB Noordzeekanaalgebied belegd bij DHM van PoA.
taken uit in het Noordzeekanaalgebied. Tevens is DHM integraal verbonden met PoA en draagt zij vanuit haar
Het Bestuur van het CNB Noordzeekanaalgebied
nautische deskundigheid en missie -veilig, vlot en duurzaam
bestaat uit de havenwethouders van de vier CNB
scheepvaartverkeer- bij aan
gemeenten. De voorzitter is de Wethouder Haven van
de doelstellingen van PoA. DHM bestaat uit een afdeling Advies
de Gemeente Amsterdam. Daarnaast heeft het CNB
& Beleid en een afdeling Operatie. De afdeling Advies & Beleid
Noordzeekanaalgebied een adviesraad, bestaande
ontwikkelt beleid en producten op basis van (internationale)
uit een vertegenwoordiger van Rijkswaterstaat en een
wet- en regelgeving of actuele ontwikkelingen. De afdeling Operatie
vertegenwoordiger van Zeehaven IJmuiden NV en Tata
is verantwoordelijk voor de bediening van het sluizencomplex,
Steel. De Directeur van het CNB Noordzeekanaalgebied is
de scheepvaartverkeersbegeleiding en toezicht en handhaving
tevens Hoofd DHM.
in het Noordzeekanaalgebied.
Jaarrekening 2023
pagina 6
Inhoud
Inleiding
Organisatie
Wat hebben we bereikt?
Financiële jaarrekening
Tot slot
3. Wat hebben we in 2023 bereikt?
Jaarrekening 2023
pagina 7
Inhoud
Inleiding
Organisatie
Wat hebben we bereikt?
Financiële jaarrekening
Tot slot
3.Wat hebben we in 2023 bereikt 3.1 Divisie Havenmeester 2023 Voor DHM werd 2023 vooral getekend door de samenwerking op bereikbaarheidsopgave in het Noordzeekanaalgebied. Diverse ontwikkelingen als onderhoud van nautische infrastructuur, klimaatverandering en de ruimtelijke ambities van partijen in het Noordzeekanaalgebied hebben invloed op de werkzaamheden van DHM. Door altijd in gesprek te blijven met de omgeving kon in 2023 gezamenlijk worden gewerkt aan de wijzen waarop aan deze opgaven het hoofd werd geboden en veilige en vlotte scheepvaart in CNB-gebied werd geborgd. Onderhoud van nautische infrastructuur Goede samenwerking met mandaatgevers was in 2023 van belang op dossiers die het onderhoud van de nautische infrastructuur in het Noordzeekanaal betreffen. Goede infrastructuur en duidelijke afspraken zijn randvoorwaardelijk
achterlandverbindingen de komende decennia goed
voor het kunnen organiseren van veilig en vlotte scheepvaart.
bereikbaar voor scheepvaart van de toekomst.
Dankzij de zeesluizen IJmuiden blijven het Noordzeekanaal
Voor een goede afwikkeling van het scheepvaartverkeer is
gebied, de havens van Amsterdam en de Europese
het integraal baggerprogramma NZK cruciaal.
Jaarrekening 2023
pagina 8
Inhoud
Inleiding
Organisatie
Wat hebben we bereikt?
Financiële jaarrekening
Daarnaast is een goede configuratie van het sluizencomplex
In 2023 is door Rijkswaterstaat verder gewerkt aan de ‘Selectieve
nodig om ook kleine zeevaart, binnenvaart, nautisch
Onttrekking’, een belangrijk onderdeel van het project Zeesluis
dienstverlening én pleziervaart te kunnen accommoderen.
IJmuiden. Via de zeesluis stroomt bij het schutten meer
Met partners als Rijkswaterstaat was DHM daarom in 2023
zoutwater het Noordzeekanaal in dan bij het schutten door
in gesprek om beschikbaarheid te garanderen en efficiënt
de Noordersluis het geval is. De selectieve onttrekking is een
toelatingsbeleid uit te kunnen voeren.
oplossing voor het selectief afvoeren van dit zoutwater om
Tot slot
verzilting tegen te gaan. Tot oplevering in 2024 wordt bij kans op Klimaatverandering
verzilting de Zeesluis doelmatig gebruikt voor scheepvaart die
2023 was volgens het KNMI het warmste én natste jaar
door getijde niet kan wachten op passage of i.v.m. de grootte
sinds het begin van de metingen. Landelijk gemiddeld
van het schip door de Zeesluis moet. In andere gevallen wordt
viel 1060 mm, normaal is dat 795 mm. 2023 was met een
de Noordersluis gebruikt om de toevoer van zoutwater zoveel
gemiddelde temperatuur van 11,8 °C ook het warmste
mogelijk te beperken.
jaar sinds 1901, het begin van de metingen. Het was ook een zeer zonnig jaar. Dit kwam vooral door de record
In het najaar van 2023 leidde de uitzonderlijk natte herfst en
zonnige junimaand. Beide recordeffecten hadden in
stormen voor hoge waterstanden op zowel binnenwateren als
2023 impact op de afwikkeling van scheepvaart in het
op zee. Door een combinatie van hoog water en westerstorm
Noordzeekanaalgebied. Door middel van het in april 2023
Pia werd op 21 december de waterstand zee extreem
vastgestelde Verziltingsprotocol van het CNB en RWS
hoog, bij IJmuiden tot NAP + 2,87. Om die reden werden er
was het mogelijk om tijdig te reageren op aantredende
stormvloedmaatregelen genomen, zoals het stremmen van
verzilting en werden door optimalisatie van het schutbedrijf
de Kleine-, Zuider- en Middensluis. De Noorder- en Zeesluis
verdergaande maatregelen voorkomen. Daarnaast zorgde
IJmuiden bleven open, omdat deze geschikt zijn tot een waterpeil
regenval gedurende de zomerperiode voor extra aanvoer
NAP + 3,40. Deze maatregelen werden uitgevoerd conform het
van water via de rivieren.
‘Draaiboek Hoog water Sluizencomplex te IJmuiden’.
Jaarrekening 2023
pagina 9
Inhoud
Inleiding
Organisatie
Wat hebben we bereikt?
Financiële jaarrekening
Tot slot
Geopolitieke situatie
gebruik, veiligheid, milieu en omgeving van de haven en voorziet
In de afgelopen jaren veranderde de geopolitieke situatie
in voorschriften over de kwaliteit van nautische dienstverlening.
in Europa en de wereld door de oorlog in Oekraïne en
Gezamenlijk met de Divisie Havenmeester van het Havenbedrijf
de spanningen in het Midden-Oosten. Door de oorlog
Rotterdam is in 2023 gewerkt aan een gelijkluidende
en daaropvolgende maatregelen tegen Rusland stegen
verordening. Hiermee is de regelgeving voor kapiteins, schippers
energieprijzen en inflatie sterk. De gevolgen waren wereld
en agenten in beide havenregio’s gelijk en worden gelijke
wijd merkbaar voor havens en scheepvaart. Op de operatie
standaarden gehanteerd. De nieuwe verordening is in alle
en uitvoering van de taken van het Centraal Nautisch
CNB-gemeenten in werking getreden per 1 januari 2024. Met
Beheer waren de invloeden beperkt – deze zat met name
de wijziging werd regelgeving duidelijker en is de verordening
in het handhaven en op schepen en goederen uit Rusland
beter ingericht op veranderingen op het gebeid van alternatieve
die onder de Europese sanctiepakketten vallen. De haven
brandstoffen in de toekomst.
meester is het bevoegd gezag om het havenverbod door middel van het toelatingsbeleid te handhaven. In het
Archivering backoffice
Midden-Oosten hebben met name de beschietingen van
Als publiekrechtelijke gemeenschappelijke regeling is het
scheepvaart in de Rode Zee door de Houthi’s impact op
Centraal Nautisch Beheer verplicht aan de Archiefwet te
vaarroutes. Diverse rederijen besluiten om te varen en dat
voldoen. Er moet verantwoording kunnen worden afgelegd over
leidt tot toenemende kosten voor met name containervaart.
welke documenten niet worden bewaard en vernietigd en welke documentatie wettelijk verplicht moet worden gearchiveerd.
Regionale Havenverordening 2023
In 2023 heeft DHM samen met het Havenbedrijf Amsterdam
Eén van de instrumenten die DHM heeft om toe te
N.V. selectielijsten ontwikkeld op basis waarvan is vastgelegd
zien op vellige en vlotte scheepvaart is de Regionale
welke informatie DHM archiveert en wat DHM vernietigt.
Havenverordening. Deze verordening bevat regels omtrent
Hiermee wordt minder energie verbruikt voor de opslag van
bevordering van goed havenbeheer, zoals het efficiënt
documentatie en is het archiefbeheer geprofessionaliseerd.
Jaarrekening 2023
pagina 10
Inhoud
Inleiding
Organisatie
Wat hebben we bereikt?
Financiële jaarrekening
Tot slot
Visie Havenmeester 2030
partners. Een goed resultaat van regionale samenwerking
DHM werkt vanuit de Visie Havenmeester 2030 waarin
op ruimtelijk gebied is het Ontwikkelperspectief NOVEX
ambities zijn vastgesteld voor een veilig, vlot, duurzaam
Noordzeekanaalgebied. In dit ontwikkelperspectief zijn afspraken
en digitaal scheepvaartproces. Deze ambities zijn
gemaakt over het samenbrengen van diverse ruimtelijke opgave
vertaald in vier programma’s met concrete acties voor de
zoals haveneconomie en industrie, woningbouw, gezonde
middellange termijn: Bereikbare Haven, Veilige Haven,
leefomgeving, natuur, watermanagement, energietransitie en
Schone Scheepvaart en Data-gedreven Havenmeester.
circulaire economie. Hierin staat onder andere de voorwaarde van
De belangrijkste realisaties van deze programma’s staan
voldoende nautische ruimte voor havengebonden activiteiten in
op de volgende bladzijde.
de toekomst voordat DHM een transitie van de Houtrakpolder tot piekwaterberging zou onderschrijven.
Bereikbare haven
Sprong over Het IJ - Inrichtingsplan Rijkswateren
De ambitie van het Programma Bereikbare Haven is om
Samen met de gemeenten Amsterdam en andere betrokken
de bereikbaarheid van de zeehavens in het Noordzee
partijen is gewerkt aan de invulling met betrekking tot
kanaalgebied en het achterland te borgen. Om dit te
IJ- Oever verbindingen, waarbij onder andere de aandacht lag
bereiken is actieve bijdrage een regionale (gebieds-)
op de nautische inrichtingsplannen rond de optimalisatie van
ontwikkelingen belangrijk. Daarnaast nemen we zelf
veerverbindingen, de toekomstige Oostbrug en de het tracé
maatregelen om veilige en vlotte scheepvaart te faciliteren.
van de mogelijke IJbaan. De samenwerking had als doel het waarborgen van nautische infrastructuur bij ontwikkelen in de
Regionale ontwikkelingen
stad. Daarnaast is de gemeente Amsterdam in 2023 actief bezig
DHM werkt aan een bereikbaar Noordzeekanaalgebied
geweest de planvorming voor Havenstad te ontwikkelen.
door de belangen van vlotte en veilige scheepvaart
DHM leverde kennis en informatie in de gemeentelijke
te behartigen in gesprek met andere overheden en
werkgroep Havenstad.
Jaarrekening 2023
pagina 11
Inhoud
Inleiding
Organisatie
Wat hebben we bereikt?
Financiële jaarrekening
Tot slot
Verziltingsprotocol
Veilige en vlotte scheepvaart
DHM heeft naar aanleiding van de droogte in 2022 samen
Om te borgen dat zeevaart veilig kan ontmoeten op het Noordzee-
met Rijkswaterstaat gewerkt aan een Verziltingsprotocol.
kanaal zijn nieuwe Passageregel Noordzeekanaal vastgesteld met
Dit protocol is vastgesteld in april 2023 en zorgde
een overzicht van passagepunten en criteria voor marginale sche-
ervoor dat DHM eerder werd geïnformeerd over de
pen. Verder heeft DHM het toelatingsbeleid aangescherpt voor
verziltingsopgave en tijdig anticiperende maatregelen
IJgeul schepen met een diepgang van meer dan 14,10 meter bij
kan nemen in het schutbedrijf om eventuele maatregelen
een deining van HE10. Dit was nodig omdat het vanwege de Zee-
later te voorkomen. Hiermee werd het mogelijk gemaakt
sluis IJmuiden mogelijk is om bredere schepen te schutten.
om de havengebieden bereikbaar te houden en werd de havengemeenschap niet geraakt door schutbeperkingen.
DHM nam in 2023 tot slot deel aan diverse werkgroepen en trajecten waarin het belang van een bereikbare haven ter tafel komt. Het betreft onder andere de Scheepvaart adviesgroep Noordzee en het Landelijk overleg autonome scheepvaart. Met het Havenbedrijf Amsterdam N.V. werkt DHM samen in het Programma Bereikbaarheid en de projectgroep Energiehaven.
Data gedreven Havenmeester De ambitie van het Programma Data gedreven Havenmeester is om op basis van data het scheepvaartproces te optimaliseren. Datagedreven werken Op basis van data heeft DHM namelijk een actueel beeld van
Jaarrekening 2023
pagina 12
Inhoud
Inleiding
Organisatie
Wat hebben we bereikt?
Financiële jaarrekening
Tot slot
de haven, kan de aankomst- en vertrektijd van schepen beter
Na een jaar gebruik en optimalisatie hebben we voldoende data
worden voorspeld en verloopt de beoordeling van meldingen
verzameld om te bepalen wat de bijdrage aan de scheepvaartplan-
aan de havenmeester zoveel mogelijk geautomatiseerd.
ning is en hoe hier een vervolg aan te geven.
In 2023 heeft de havenmeester stappen gezet in het realiseren
Implementatie wettelijke verplichtingen
van een eigen data analyse omgeving. Hierdoor wordt de
Qua wettelijke wijzigingen zijn de laatste werkzaamheden voor
afhankelijkheid van het centrale BI & Analytics team kleiner
het invoeren van het nieuwe havenafvalplan afgerond (begin 2023)
en kunnen we sneller inspelen op actuele ontwikkelingen en
en hebben we de aanpassingen in de Loodsplichtregeling in de
verzoeken.
operationele processen en PEC-certificaten doorgevoerd.
Hamis
Voor de invoering van de European Maritime Single Window
Het havenmanagement systeem is in 2023 op diverse onder-
environment-verordening is met name energie gestoken in het
delen verbeterd. Zo is de havenkaart compleet vernieuwd
beïnvloeden van de uitwerking op Europees niveau zodat de
waardoor deze technisch gezien weer jaren mee kan, is het
voorwaarden zo goed mogelijk uitvoerbaar zijn voor het CNB.
beoordelen van de afvalstoffenmeldingen grotendeels gestan-
Wat betreft de voorbereidingen van de implementatie op
daardiseerd en vervolgens geautomatiseerd en hebben we de
nationaal niveau is het CNB afhankelijk van beleidskeuzes van het
beoordeling van alle meldingen voor de agenten zo ingericht
ministerie van I&W. Deze zijn in 2023 niet genomen waardoor de
dat het mailverkeer op termijn verdwijnt doordat de actuele
implementatie op nationaal niveau beperkt voorbereid kan worden.
beoordelingen in het PCS kunnen worden opgezocht.
Kanttekening hierbij is dat het ministerie van I&W verwacht dat de deadline vanuit Europa in de loop van 2024 wordt bijgesteld.
Voor het beter voorspellen van de vertrektijden van schepen is in 2023 gewerkt aan het uitbouwen van het PACT project, waarin data delen tussen diverse partijen wordt gefaciliteerd.
Jaarrekening 2023
pagina 13
Inhoud
Inleiding
Organisatie
Wat hebben we bereikt?
Financiële jaarrekening
Tot slot
Veilige haven De ambitie van het Programma Veilige Haven is om data gedreven en risico gestuurd te werken aan een veilige haven en hiervoor een professionele incidentorganisatie gereed te hebben. In 2023 is de methodiek verder doorontwikkeld. Havenbeveiliging Op het gebied van havenbeveiliging zijn in 2023 de haven veiligheidsbeoordelingen voor de vier CNB gemeenten vastgesteld, op basis van een nieuwe en innovatieve risk-based methodiek. Dit heeft geleid tot het verbreden van het nieuwe havenveiligheidsplan met de thema’s ondermijning, cyber en activisme. Daarnaast was ook concreet aandacht voor havenbeveiliging, bijvoorbeeld bij de acties van Greenpeace en Kappen met Kolen gericht op het vervoer van kolen per schip en per trein. Cybersecurity
Ook is geacteerd op daadwerkelijke fysieke veiligheids
Op het gebied van cyber security is een analyse gemaakt
incidenten. Om nog beter voorbereidt te zijn is een vijfjarig
hoe cybersecurity verankerd kan worden in het Port Security
Opleidings-, Trainings- en Oefenprogramma voor functionarissen
proces bij het afgeven van beveiligingscertificaten aan
in de crisisorganisatie aanbesteed en gestart. Verder zijn ook een
havenfaciliteiten.
aantal incidenten en voorvallen geëvalueerd en besproken met belanghebbenden in de havengemeenschap.
Jaarrekening 2023
pagina 14
Inhoud
Inleiding
DOVN De regionale afstemming over veiligheidsvraagstukken was in het Directeuren Overleg Veiligheid Noordzeekanaalgebied (DOVN), waar de Directeur CNB
Organisatie
Wat hebben we bereikt?
Financiële jaarrekening
Tot slot
resultaten zijn gepubliceerd. • Drie openbare ligplaatsen zijn gereed gemaakt voor het bunkeren van deze nieuwe brandstoffen voor de scheepvaart. • Een eerste leverancier van methanol is geaudit op het
Noordzeekanaalgebied voorzitter van is. In het DOVN is de
veiligheidsmanagement. Middels de Clean Marine Fuels
in 2023 opgestelde strategische agenda op het gebied van
werkgroep van IAPH, die wordt voorgezeten door DHM,
veiligheid besproken en door alle directeuren omarmd.
hebben we de benodigde bunkerveiligheidschecklisten voor methanol ontwikkeld en internationaal gepubliceerd.
Schone scheepvaart
Eigen vloot
De ambitie van het Programma Schone Scheepvaart is dat
Naast dat Port of Amsterdam haar bestaande patrouillevaartui-
in 2050 de scheepvaart in de haven emissievrij is. DHM
gen geschikt maakt voor nieuwe biobrandstoffen is in 2023 een
werkt hier de komende jaren in mijlpalen naartoe. Voor 2023
project gestart om een van de vaartuigen te vervangen door een
zijn de highlights als volgt:
nieuw emissievrij patrouilleschip. Door volledig over te stappen op B100 hebben is ca. 450 ton aan
Nieuwe maritieme brandstoffen
CO2 bespaard t.o.v. 2022.
De transitie van de scheepvaart naar nieuwe schone brandstoffen neemt een aantal decennia in beslag. We
Walstroom
maken de haven gereed voor het veilig bunkeren van deze
Nieuwe binnenvaartwachtplaatsen hebben walstroom gekregen
brandstoffen als LNG, methanol, waterstof en ammoniak In
en het DHM-beleid voor hoofdmotor- en generatorverbod voor
2023 zijn de volgende acties uitgevoerd:
binnenvaartligplaatsen met walstroom is in 2023 aangepast en
• De externe veiligheid van truck-to-ship bunkeroperaties
geïmplementeerd.
voor genoemde brandstoffen is onderzocht en de
Jaarrekening 2023
pagina 15
Inhoud
Inleiding
Organisatie
Wat hebben we bereikt?
Financiële jaarrekening
Optimale scheepvaartprocessen en stimuleren
te onderzoeken wat de gevolgen zijn van het gebruik van deze
van de scheepvaart
wasinstallaties voor scheepsuitlaatgassen die hun afvalwater
DHM blijft werken aan het optimaliseren van
lozen in het NZKG. Daarnaast wordt onderzocht of een lokaal
scheepsbezoeken en het daarmee verlagen van emissies
verbod mogelijk is en wat de economische gevolgen daarvan
door het verbeteren van processen en de (digitale)
zouden zijn.
Tot slot
infrastructuur - zie ook Data Gedreven Havenmeester. In 2023 is het project “Emissions at berth” binnen de Environmental
DHM heeft dit jaar openbare ligplaatsen aangewezen voor
Shipping Index (ESI) afgerond. DHM was projectleider
ontgassen en ventileren van binnenvaarttankschepen. Wetgeving
voor de ontwikkeling van deze module die nu door havens
die het varend ontgassen door deze schepen verbiedt zal op 1
wereldwijd gebruikt kan worden. Voor het NZGK werd deze
juli 2024 van kracht worden.
als eerste geïmplementeerd. Scheepsafval
3.2 Havenafvalstoffenplan
In 2022 is op basis van Europese regelgeving nieuw beleid ontwikkeld voor de inzameling van afval van de zeescheep-
DHM voert het Havenafvalstoffenplan (HAP) uit namens
vaart. De implementatie van deze grote wijzigingen en de
de vier CNB-gemeenten in het Noordzeekanaalgebied.
hiermee noodzakelijke aanpassingen in de HAP-applicatie,
De baten van het HAP bestaan uit de milieuheffingen die worden
welke de financiële stromen van de inzamelingen in het
geïnd van bezoekende zeeschepen. De lasten bestaan uit de ver-
CNB-gebied beheert, is gedurende 2023 afgerond.
goeding die wordt uitbetaald aan de inzamelaars in het Noordzeekanaalgebied. De exploitatie van het HAP dient op de lange
Overige emissies
termijn saldoneutraal te zijn. Het resultaat kan per jaar positief of
In 2023 is onderzoek naar een verbod op open-loop
negatief zijn, doordat de geïnde milieuheffingen en uitbetaalde
scrubbers geïnitieerd. Het Ministerie van IenW is verzocht om
vergoedingen niet altijd volledig op elkaar aansluiten.
Jaarrekening 2023
pagina 16
Inhoud
Inleiding
Organisatie
Wat hebben we bereikt?
Financiële jaarrekening
Dit komt doordat het aantal bezoekende schepen kan
annex V door de ingevoerde 100% indirecte vergoeding. Bij de
variëren, evenals het percentage afgevende schepen en de
vaststelling van de milieubijdragen voor 2023 is uitgegaan van
hoeveelheid afgegeven afval. Dit wordt door middel van
een simulatie-scenario met een netto resultaat van ongeveer
tariefbijstellingen over de jaren genivelleerd. De afwijkingen
€ 0,3 miljoen.
Tot slot
ten opzichte van budget en voorgaand jaar worden in dit hoofdstuk nader toegelicht.
In werkelijkheid week het daadwerkelijk afgiftegedrag erg af van de verwachting en bedraagt het netto resultaat ongeveer
Per 1 januari 2023 is de nieuwe Europese richtlijn voor het
€ 1,0 miljoen. Voor de administratieve lasten voor de uitvoerende
HAP geïmplementeerd. Deze richtlijn beoogt de afgifte
organisatie inclusief de benodigde ICT-applicaties (inclusief
van huisvuil en klein gevaarlijk afval zoveel mogelijk te
afschrijving) wordt een jaarlijkse post van € 0,3 miljoen
stimuleren. Dit betekent dat bezoekende schepen deze
opgenomen.
afvalstoffen tijdens het bezoek onbeperkt mogen afgeven. Om de kosten hiervoor te dekken, is de milieubijdrage van
De ruim € 0,6 miljoen afwijking van het totale werkelijke netto
schepen voor 2023 verhoogd. Belangrijkste wijziging was
overschot in 2023 versus het totale begrote netto overschot heeft
de doorvoer van een 30% indirecte financiering van annex V
verschillende oorzaken, die uit de analyse naar voren komen:
(huisvuil en klein gevaarlijke afval) naar een 100% indirecte
• Een verwachte groei van het percentage afgevende schepen
financiering.
annex V naar 100% is er niet geweest, maar is stabiel gebleven rond de 80 %. Dit scheelt € 0,2 miljoen in vaste voorvaarkosten
Met inwerkingtreding van het nieuwe Havenafvalplan zijn
en € 0,1 miljoen aan variabele kosten voor niet ingezameld
milieubijdragen doorgevoerd die aan de zeeschepen
afval.
in rekening worden gebracht. Een onbekende factor
• Een ingeschatte verhoging van de kosten annex V in de
bij de berekening van de te hanteren hoogten van de
begroting per afgevende call van €100,-- bleek lager en
milieubijdrage was het te verwachten afgiftegedrag van
gemiddeld op €50,-- te liggen. Ook dit scheelt ruim 2 ton totaal.
Jaarrekening 2023
pagina 17
Inhoud
Inleiding
Organisatie
Wat hebben we bereikt?
Financiële jaarrekening
Tot slot
• Voor annex I bleef het percentage afgevende schepen stabiel rond de 15%.Per inzameling werd er iets meer ingezameld en gemiddeld waren de kosten rond de €50,hoger per afgifte. Op het totaal was het verschil van 40K relatief gering. In 2023 is er ongeveer 15.500 m3 Annex I (olierestanten uit de machinekamers) ingezameld, ongeveer 20.500 m3 huisvuil (annex V) en ruim 3000 m3 klein gevaarlijk afval (annex V). Dit is een forse stijging ten opzichte van de ingezamelde hoeveelheden in 2022, vooral voor de categorie annex V. Dit ondanks het feit dat er minder (HAP-plichtige) zeeschepen in 2023 in de regio een bezoek hadden dan in 2022. Gemiddeld genomen steeg dan ook de hoeveelheid afval per afgifte. Het resultaat van het HAP was in 2023 als volgt: Haven Afval Plan (Bedragen in EUR)
Realisatie 2023
Budget 2023
Realisatie 2022
Verschil Budget
%
Verschil 2022
%
Baten
4.464.783
5.130.528
2.449.173
-665.745
-13%
2.015.610
11%
Lasten
-3.584.816
-4.891.726
-2.396.813
1.306.910
-27%
-1.188.003
25%
879.967
238.802
52.360
641.165
268%
827.607
-386%
Saldo ter dekking exploitatiekosten uit het verleden
Jaarrekening 2023
pagina 18
Inhoud
Inleiding
Organisatie
Wat hebben we bereikt?
Financiële jaarrekening
Tot slot
3.3 Verplichte paragrafen Lokale heffingen
Onderhoud kapitaalgoederen
Het CNB Noordzeekanaalgebied kent geen lokale
Het CNB Noordzeekanaalgebied heeft geen eigen
heffingen.
kapitaalgoederen.
Weerstandsvermogen
Financiering
Het CNB Noordzeekanaalgebied heeft geen eigen
Het CNB Noordzeekanaalgebied heeft geen eigen financiering.
weerstandsvermogen. De publieke taakuitoefening is door het CNB Noordzeekanaalgebied gemandateerd
Bedrijfsvoering
aan de Directeur CNB Noordzeekanaalgebied, tevens
Het CNB Noordzeekanaalgebied heeft geen eigen
hoofd van DHM van PoA. De governance regels waaraan
bedrijfsvoering.
PoA moet voldoen, onder andere ten aanzien van solvabiliteit en liquiditeit, waarborgen dat onverwachte
Verbonden partijen
financiële tegenvallers de publieke taakuitoefening
Het CNB Noordzeekanaalgebied kent geen verbonden partijen.
niet in gevaar brengen. Daarnaast hanteert PoA een risicomanagementsysteem, voor de identificatie van risico’s
Grondbeleid
en implementatie van noodzakelijke beheersmaatregelen.
Het CNB Noordzeekanaalgebied heeft geen eigen grond.
Dit wordt nader toegelicht in paragraaf 4.4.
Jaarrekening 2023
pagina 19
Inhoud
Inleiding
Organisatie
Wat hebben we bereikt?
Financiële jaarrekening
Tot slot
4. Financiële jaarrekening
Jaarrekening 2023
pagina 20
Inhoud
Inleiding
Organisatie
Wat hebben we bereikt?
Financiële jaarrekening
Tot slot
4. F inanciële jaarrekening 4.1 Totaaloverzicht van Baten en Lasten Het CNB Noordzeekanaalgebied heeft de uitvoering
door PoA. Het saldo van baten en lasten van het CNB
van haar publieke taken gemandateerd aan de Directeur
Noordzeekanaalgebied bedraagt derhalve per definitie € 0.
CNB Noordzeekanaalgebied. De met de publieke
De jaarrekening is gebaseerd op de jaarrekening van PoA die
taakuitoefening gemoeide kosten worden gedekt
is opgesteld op basis van de regels van Boek 2 Titel 9 BW.
Dekking Lasten door Havenbedrijf Amsterdam NV (Bedragen in EUR)
Realisatie 2023
Budget 2023
Realisatie 2022
Verschil Budget
%
Verschil 2022
%
Baten (Dekking Havenbedrijf Amsterdam)
24.008.965
26.945.571
23.990.748
-2.936.606
-11%
18.217
0%
Lasten van Publieke Taakuitoefening
-24.008.965
-26.945.571
-23.990.748
2.936.606
-11%
-18.217
0%
-
-
-
-
-
-
Saldo
Jaarrekening 2023
pagina 21
Inhoud
Inleiding
Organisatie
Wat hebben we bereikt?
Financiële jaarrekening
Tot slot
4.2 Detailoverzicht baten en lasten De baten en lasten van het CNB Noordzeekanaalgebied zijn, als onderdeel van de begroting en jaarrekening van Port of Amsterdam, als volgt opgebouwd:
Totale kosten van publieke taakuitoefening (Bedragen in EUR)
Realisatie 2023
Budget 2023
Realisatie 2022
Verschil Budget
%
Verschil 2022
%
Bedrijfsopbrengsten
4.742.435
5.332.528
2.667.164
-590.093
-11%
2.075.271
78%
Personeelslasten
-17.597.288
-18.632.399
-16.632.835
1.035.111
-6%
-964.453
6%
Exploitatielasten
-6.715.166
-9.614.844
-6.302.775
2.899.678
-30%
-412.390
7%
Operationele Lasten
-24.312.454
-28.247.242
-22.935.611
3.934.789
-14%
-1.376.843
6%
Toegerekende Indirecte Kosten (overhead)
-2.381.387
-2.391.008
-2.104.425
9.621
0%
-276.962
13%
Afschrijvingen
-1.047.942
-591.751
-868.236
-456.191
77%
-179.706
21%
Financieringskosten
-1.009.617
-1.048.098
-749.641
38.481
-4%
-259.977
35%
Bruto kosten van publieke taakuitoefening
-28.751.400
-32.278.099
-26.657.912
3.526.699
-11%
-2.093.487
8%
Netto kosten van publieke taakuitoefening
-24.008.965
-26.945.571
-23.990.748
2.936.606
-11%
-18.217
0%
Jaarrekening 2023
pagina 22
Inhoud
Inleiding
Organisatie
Wat hebben we bereikt?
Financiële jaarrekening
4.2.1 Toelichting bedrijfsopbrengsten
4.2.2 Toelichting lasten
De totale bedrijfsopbrengsten van de publieke
De totale bruto kosten van de publieke taakuitoefening door
taakuitoefening door het CNB Noordzeekanaalgebied waren in 2023 € 4,7 mln.
Tot slot
het CNB Noordzeekanaalgebied, inclusief de toegerekende indirecte kosten, afschrijvingen en financieringslasten, zijn in 2023 toegenomen tot bruto € 28,8 mln.
De bedrijfsopbrengsten bestonden grotendeels uit opbrengsten uit het Havenafvalstoffenplan (€ 2,4 mln). Daarnaast bestonden de opbrengsten uit doorbelastingen
Operationele lasten
van geleverde diensten aan de CNB-gemeenten (Velsen
De operationele lasten die direct aan DHM zijn toe te schrijven,
€ 36.000, Zaanstad € 11.000 en Beverwijk € 6.000), verhuur
waren in 2023 lager dan begroot (€ 4,0 mln), maar wel hoger
van de simulator en doorbelasting aan andere havens voor
dan gerealiseerd in 2022 (€ 1,4 mln). Deze operationele lasten
het gebruik van een IT-applicatie.
bestaan uit personele lasten en exploitatielasten.
De opbrengsten zijn lager dan begroot. Door de implemen-
Personele lasten
tatie van de nieuwe HAP-richtlijn was de verwachting een
De personele lasten zijn uit te splitsen naar loonkosten
verdubbeling van de opbrengsten en lasten. Zoals aan-
voor personeel van DHM, overige personeelslasten (met
gegeven in hoofdstuk 3.2 is een verwachte groei van het
name opleidingskosten) en kosten van externe inhuur. De
percentage afgevende schepen annex V naar 100% uitge-
personeelskosten waren in 2023 minder dan begroot (€ 1,0
bleven, maar is de hoeveelheid afgifte wel fors gestegen.
mln lager), maar wel hoger dan in 2022 (€ 1,0 mln). De afname
Dit draagt uiteindelijk bij aan de toename in opbrengsten
ten opzichte van budget wordt veroorzaakt doordat er
t.o.v. 2022.
gemiddeld 3% minder FTE in dienst was. Bepaalde vacatures bleven langer openstaan dan begroot. Ook de kosten voor
Jaarrekening 2023
pagina 23
Inhoud
Inleiding
Organisatie
Wat hebben we bereikt?
Financiële jaarrekening
opleidingen zijn uiteindelijk lager dan begroot, met name
dit jaar binnen de grenswaarden bleef. Daarnaast zijn
doordat het gebruik van het budget voor de persoonlijke
er besparingen door de opgelopen vertragingen in de
opleidingen beperkt zijn gebleken.
werfbeurten en het doorschuiven van onderzoeken naar 2024.
Exploitatielasten De exploitatielasten van DHM bestaan vooral uit nautische
Toegerekende indirecte kosten
kosten van de vaartuigen (onderhoud en brandstof).
Dit betreft de aan de publieke taakuitoefening toerekenbare
Daarnaast ook de kosten voor het inzamelen van
kosten door andere afdelingen van PoA. Deze kosten worden
afvalstoffen in het kader van het Havenafvalstoffenplan,
toegerekend op basis van vaste verdeelsleutels die zijn
advieskosten, verzekeringen (aansprakelijkheid en
beschreven in ‘Administratieve grondslagen voor begroting
vaartuigen) en kosten van de nautische ICT-systemen die het
en verantwoording over de publieke taakuitoefening door
primaire scheepvaartproces ondersteunen (o.a. Walradar,
het CNB/DHM uit hoofde van het Havenmeesterconvenant’.
HaMIS en Portbase). De exploitatielasten waren in 2023 € 2,9
Het betreft de afdelingen Algemene Zaken, Documentatie &
mln lager dan begroot en wordt veroorzaakt door:
Informatie, Facilitaire Zaken, Finance & Control, Personeel &
• Door het afwijkende resultaat van de HAP (zie toelichting
Organisatie en Juridische Zaken. De kosten van deze afdelingen
§ 3.2) komen de totale kosten voor HAP inzameling op de
worden pro-rata toegerekend op basis van het aantal fte’s van
rekening lager uit dan begroot (€ 1,3 mln).
de DHM ten opzichte van het totaal aantal fte’s van PoA. De
• Verder worden de ontwikkelkosten voor de nautische ICT-
Tot slot
gerealiseerde kosten waren in 2023 in lijn met de begroting.
systemen als investering beschouwd in plaats van kosten en zorgt dit boekhoudkundig voor een kostenverlaging (€ 0,8 mln). • Overige besparingen (€ 0,8 mln) zitten o.a. in minder ingehuurde sleepcapaciteit doordat het verziltingsniveau
Jaarrekening 2023
pagina 24
Inhoud
Inleiding
Organisatie
Wat hebben we bereikt?
Financiële jaarrekening
Tot slot
Afschrijvingen
Financieringskosten
De gerealiseerde afschrijvingen in 2023 liggen € 0,5 mln
De financieringskosten worden berekend als vast percentage
boven begroting. Dit komt voornamelijk doordat er enkele
(7,5%) over de gemiddelde boekwaarde van de materiële en
grote investeringen in 2023 hebben plaatsgevonden,
immateriële vaste activa van DHM. Het gehanteerde percentage
met name vervanging van het representatievaartuig en
staat nader toegelicht in het document ‘Administratieve
verduurzaming van de patrouillevaartuigen. Deze projecten
grondslagen voor begroting en verantwoording over de
zijn deels vanuit 2022 vooruit geschoven en in 2023
publieke taakuitoefening door het CNB/DHM uit hoofde van het
gerealiseerd. Derhalve hebben de investeringen ook geleid
Havenmeesterconvenant’.
tot extra afschrijvingen. De financieringskosten waren in 2023 in lijn met de begroting.
Berekende Financieringskosten (Bedragen in EUR)
Realisatie 2023
Budget 2023
Realisatie 2022
Verschil Budget
%
Verschil 2022
%
Boekwaarde begin
10.926.314
10.926.314
9.064.103
-
0%
1.862.211
21%
Boekwaarde eind
15.996.812
17.022.964
10.926.314
-1.026.151
-6%
5.070.498
46%
Gemiddelde Boekwaarde
13.461.563
13.974.639
9.995.208
-513.076
-4%
3.466.355
35%
Financieringskosten (7,5%)
-1.009.617
-1.048.098
-749.641
38.481
-4%
-259.977
35%
Jaarrekening 2023
pagina 25
Inhoud
Inleiding
Organisatie
Wat hebben we bereikt?
Financiële jaarrekening
Tot slot
4.3 Activa en investeringen De materiële vaste activa van DHM bestonden in 2023 uit een vloot van vier patrouilleschepen, een representatievaartuig, enkele pontons en een pompunit op een ponton. In 2023 is verder geïnvesteerd in de vervanging van het representatie vaartuig en bijbehorend botenhuis. Daarnaast is de ombouw van één van de patrouillevaartuigen naar een vaartuig met hybride aansturing nagenoeg afgerond. Ook beschikt DHM over een tweetal panden aan de Capriweg. In 2020 is een nieuw pand opgeleverd met kantoorruimte, een werkplaats en magazijn. Het oude pand is verbouwd tot een trainings- en opleidingslocatie en in 2023 opgeleverd. In immateriële vaste activa is ook in 2023 geïnvesteerd in de vervanging van de simulator.
4.4 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Met ingang van 2016 moeten gemeenten en provincies een uniforme basisset van financiële kengetallen opnemen in de begrotings- en verantwoordingsstukken. In deze paragraaf gaan we in op de waarde van deze kengetallen voor het CNB Noordzeekanaalgebied.
Jaarrekening 2023
pagina 26
Inhoud
Inleiding
Organisatie
Wat hebben we bereikt?
Financiële jaarrekening
Omdat het weerstandsvermogen van het CNB Noordzee
3. Grondexploitatie
kanaalgebied grotendeels afhankelijk is van de situatie
De aankoop van grond en ontwikkeling van (toekomstige)
waarin PoA N.V. zich bevindt, verwijzen wij ook naar de
woningbouwprojecten is voor het CNB Noordzeekanaalgebied
jaarrekening van PoA om inzicht te geven in onderstaande
niet van toepassing.
Tot slot
punten. De jaarrekening is te vinden op de website van PoA.
1. N etto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Het CNB Noordzeekanaalgebied kent geen schuldenlast
4. Structurele exploitatieruimte De met publieke taakuitoefening gemoeide kosten van het CNB Noordzeekanaalgebied worden structureel volledig gedekt door PoA.
aangezien PoA de met de publieke taakuitoefening gemoeide kosten van het CNB Noordzeekanaalgebied volledig dekt.
5. Belastingcapaciteit Inkomsten uit belastingen zijn niet van toepassing voor het CNB
2. Solvabiliteitsratio
Noordzeekanaalgebied.
Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin het CNB
Risicobeheersing
Noordzeekanaalgebied in staat is aan zijn financiële
Het doel van risicobeheersing en interne controle binnen PoA is
verplichtingen te voldoen. Omdat PoA de met de publieke
om risico’s te identificeren, te beheersen en om hierover te rappor-
taakuitoefening gemoeide kosten van het CNB Noordzee
teren. De aanpak is gebaseerd op de internationaal geaccepteer-
kanaalgebied volledig dekt, kan het CNB Noordzeekanaal-
de standaarden van het Committee of Sponsoring Organizations
gebied aan alle financiële verplichtingen voldoen.
of the Treadway Commission (COSO) 2013. Om de risico’s te beheersen is het three-lines-of-defence model ingericht binnen PoA.
Jaarrekening 2023
pagina 27
Inhoud
5. Tot slot
Inleiding
Organisatie
Wat hebben we bereikt?
Financiële jaarrekening
Tot slot
Bovenstaande jaarrekening 2023 en bijbehorende toelichting geeft op hoofdlijnen inzicht in de activiteiten die het CNB Noordzeekanaalgebied in 2023 heeft ontplooid met de daaraan gelieerde baten en lasten. Daarmee hebben we een goede basis gelegd voor de initiatieven die in 2024 worden genomen. In lijn met de Wet Normering Topinkomens (WNT) wordt voor de volledigheid vermeld dat de bezoldiging van de bestuurders en de Directeur van het CNB Noordzeekanaalgebied € 0 bedraagt.
Jaarrekening 2023
pagina 28