1. Gewijzigd Initiatiefvoorstel Amsterdamse Loods

Initiatiefvoorstel ‘Gewijzigd initiatiefvoorstel Amsterdamse Loods’ Nummer Directie Van Datum Portefeuille

Nadif, IJmker en Bentoumya 16 oktober 2023 Economische Zaken

Agendapunt

Onderwerp Instemmen met het initiatiefvoorstel Amsterdamse Loods van de leden Nadif, IJmker en Bentoumya.

De gemeenteraad van Amsterdam besluit 1 In te stemmen met genoemd initiatiefvoorstel 2 het college van burgemeester en wethouders te verzoeken: 1 de verschillende loodsen samen te laten werken en deze samenwerking onder te brengen binnen een ‘Amsterdamse Loods’; 2 bewoners van de buurt en lokale ondernemingen te betrekken bij adviezen over leegstaand vastgoed in de wijk; 3 afspraken te maken met vastgoedeigenaren om het nemen van maatschappelijke verantwoordelijkheid te garanderen; 4 het Amsterdams diversiteitsbeleid van de gemeente toe te passen op het Amsterdamse loodsbeleid; 5 gebruik te maken van de kennis die de loodsen hebben om andere gemeentelijke problemen op te pakken of te signaleren.

Wettelijke grondslag artikel 147a, lid 1 van de Gemeentewet

Gemeente Amsterdam

Datun 16 oktober 2023 Pagina 2 van 4

Initiatiefvoorstel Inleiding De loodsen zijn een cruciaal instrument voor de gemeente om leegstand tegen te gaan. Hun bestaan is belangrijk. Leegstand vormt namelijk een groot probleem in de stad. Er is een groot ruimtetekort en de huurprijzen van commercieel vastgoed zijn ongekend hoog. Ondertussen staan er gebouwen leeg die door investeerders zijn opgekocht. Die leegstand kan zorgen voor een gevoel van sociale onveiligheid, verloedering en een onaantrekkelijke uitstraling van een winkelgebied; dat is voor niemand goed. Het inzetten van de loodsen bij de aanpak van deze leegstand levert alleen maar winnaars op: de lege gebouwen kunnen een deel van de oplossing vormen voor het gebrek aan ruimte waar de stad mee kampt. Het aanpakken van leegstand zou gemakkelijker verlopen als de landelijke overheid hier betere wetgeving en beleid op ontwikkelt. Lokaal hebben we in onze leegstandsverordening afspraken gemaakt die ook mogelijkheden bieden om ondernemers te helpen aan een plek in de stad. De loodsen zijn een belangrijk instrument van de gemeente om het probleem van leegstand tegen te gaan en ruimte te bieden aan lokale ondernemingen, circulaire initiatieven, kunstenaars en zorgverleners. In het huidige beleid worden er echter ook verbeterpunten gesignaleerd.

Grotere effectiviteit zou kunnen worden behaald met:  Het vormen van een ‘Amsterdamse Loods’ met verschillende afdelingen in plaats van afzonderlijke, losse loodsen;  Het betrekken van de bewoners van de buurt en de lokale ondernemingen bij beslissingen over leegstaand vastgoed in de wijk;  Het maken van afspraken met vastgoedeigenaren om het nemen van maatschappelijke verantwoordelijkheid te garanderen;  Het toepassen van diversiteitsbeleid op het Amsterdams loodsbeleid;  Het digitaliseren van de database van leegstaand vastgoed binnen de loodsen;  Het gebruikmaken van de kennis die de loodsen hebben om andere gemeentelijke problemen op te pakken. Het creëren van een Amsterdamse Loods Op dit moment bestaan er naast de Stadsloods verschillende andere loodsen. Zo heb je ook de Retailloods, de Kantoorloods, en de Bedrijvenloods. Deze loodsen bevinden zich in allerlei verschillende gemeentelijke domeinen, de Retailloods behoort bijvoorbeeld tot ‘Economische Zaken’ en de Stadsloods tot ‘Ruimte & Duurzaamheid’. Eén van de ideeën hierachter is dat alle verschillende loodsen hun eigen, gedifferentieerde netwerk hebben.

Toch is dit onhandig: de verdeling in verschillende domeinen zorgt ervoor dat alle loodsen een apart budget toegekend krijgen dat niet is afgestemd op de behoeften van de verschillende loodsen ten opzichte van elkaar en dat er geen structuur bestaat waarin de onderlinge samenwerking is vastgelegd. Ideaal zou zijn als al deze loodsen hun positieve samenwerking voort kunnen zetten in één Amsterdamse loods met verschillende afdelingen. Op deze manier kunnen ze zelf op gepaste manier hun budget verdelen en hun positieve samenwerking voortzetten, terwijl ze binnen hun eigen afdelingen gebruik kunnen blijven maken van hun verschillende netwerken. Daarbij kunnen er zo meer integrale afwegingen gemaakt worden over wat over wat er het beste past op een locatie.

Gemeente Amsterdam

Datun 16 oktober 2023 Pagina 3 van 4

Het betrekken van de buurt Waar verder nog winst te behalen valt voor de loodsen is het betrekken van bewoners en lokale ondernemingen bij het hele proces rondom de invulling van leegstaande panden in een wijk. Op deze manier worden er ideeën en inspiratie opgedaan over het doel van het in te vullen pand, hebben bewoners en ondernemers meer zeggenschap over het straatbeeld en wordt de sociale cohesie tussen de buurt en ondernemers versterkt. Daarnaast zijn het de bewoners en de lokale ondernemingen zelf die te maken krijgen met de nieuwe ondernemer en hebben zij een beter beeld van lokale behoeften. Het is daarom extra belangrijk dat juist zij affiniteit hebben met de invulling van de leegstand in hun wijk. Het betrekken van de buurt komt dus zowel de buurt, de lokale ondernemingen en de nieuwe ondernemer ten goede. Het zou van grote meerwaarde zijn als de Amsterdamse Loods dit integreert in het beleid. Afspraken maken met vastgoedeigenaren De maatschappelijke verantwoordelijkheid van de invulling van leegstand ligt niet alleen bij de gemeente, maar ook bij vastgoedeigenaren zelf. De gemeente moet samen met vastgoedeigenaren en projectontwikkelaars op zoek naar een gezamenlijke visie en afspraken maken over hoe die verantwoordelijkheid genomen kan worden bij het aanpakken van leegstand.

Dit is niet alleen voordelig voor de bewoners en lokale ondernemingen van de buurt, de vastgoedeigenaar heeft hier ook baat bij. Dit voorstel roept daarom op om te kijken hoe de gemeente proactief in gesprek kan gaan met vastgoedeigenaren om afspraken te maken over het nemen van maatschappelijke verantwoordelijkheid. Voor het bestrijden van de klimaatcrisis zullen we ook over moeten gaan naar een circulaire economie. Dit heeft plek nodig in de stad. Er zijn steeds meer kleine initiatieven en samenwerkingen in de stad op het gebied van circulaire economie. Dit sluit ook aan bij de Routekaart Klimaatneutraal en de uitgangspunten van de Amsterdamse Donut. Het gebruiken van de kennis van de loodsen De loodsen kennen de stad goed. Door onder andere hun netwerk zien zij een levendige wereld op plekken waar anderen slechts leegte zien. GroenLinks is van mening dat deze kennis een grote meerwaarde heeft voor de gemeente. Niet alleen als het gaat om de invulling van leegstaand vastgoed, maar ook bij de aanpak van andere problemen waar winkelgebieden mee te kampen hebben. Door een proactieve houding te nemen tegen leegstand van commercieel vastgoed in samenwerking met BIZ-en wordt het ook makkelijker om bijvoorbeeld criminele activiteiten in kaart te brengen.

Zo zouden de kennis en de binnenkomende signalen gebruikt kunnen worden voor het in kaart brengen van plekken waar ondermijning, belastingontduiking, witwassen of andere criminele activiteiten plaatsvinden. De gemeente moet de Amsterdamse loods de mogelijkheid bieden om deze kennis te kunnen delen. Representatie en safe spaces in de stad Diversiteit en inclusie bepalen het succes van Amsterdam, zo staat te lezen in ‘Amsterdam, een stad uit duizenden’1. Amsterdam als solidaire stad, met Amsterdammers die van zich laten horen en hun plek opeisen. Een stad waarin we elkaar de ruimte geven om onszelf te zijn. ‘Amsterdam, een stad uit duizenden’ Visiedocument Inclusie en Antidiscriminatiebeleid 20232026’ 1

Gemeente Amsterdam

Datun 16 oktober 2023 Pagina 4 van 4

Ruimte kan in dezen ook heel letterlijk worden genomen. Binnen het beleid van de verschillende loodsen hebben we het vaak over de verschillende sectoren. Maar vanuit de samenleving klinkt ook een sterke roep om representatie. Door ook binnen de Stadsloods expliciete aandacht te hebben voor diversiteit en inclusie, werken we toe naar representatief aanbod dat aansluit op de behoeften van verschillende groepen in onze stad. Plekken door de hele stad heen om elkaar te ontmoeten, je veilig te voelen en jezelf te kunnen zijn, dragen bij aan de solidaire stad die we willen zijn. Een goed voorbeeld hiervan is het Regenbooghuis. Ook andere speerpunten van de gemeente zoals het stimuleren van economische onafhankelijkheid van vrouwen (denk aan de Vrouwenrechtswinkel en het Servicepunt Emancipatie) en vormen van Amsterdamse representatie in ondernemerschap zouden onderdeel moeten zijn van ons loodsenbeleid. Dit zou ook ingezet moeten worden om zo veel mogelijk lokale ondernemers plek te geven in de stad en in de eigen buurt. Verbeterpunten Alhoewel er veel dingen goed gaan rondom de loodsen, is er zeker ook ruimte voor verbetering. Zo zou de werking van de loodsen beter en efficiënter kunnen zijn door het vormen van één Amsterdamse Loods en zou de database makkelijk toegankelijk moeten zijn door deze te digitaliseren.

Daarnaast kunnen buurtbewoners en lokale ondernemingen meer betrokken worden bij het proces, wat ook de buurt ten goede komt. Ook moet de gemeente afspraken maken met vastgoedeigenaren, zodat zij hun maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen. Om ondermijning tegen te gaan moet het mogelijk worden dat de kennis en netwerken bij de loodsen omtrent mogelijke criminele locaties worden gedeeld met de gemeente. En moet er meer ruimte zijn voor diversiteit en inclusiviteit in het beleid van de loodsen. Op deze manier kunnen twee van de grootste problemen in Amsterdam, leegstand en ruimtetekort, beter door de Amsterdamse Loods worden aangepakt en kan de loods bijdragen aan een betere afspiegeling van Amsterdam.