1. Factsheet schoolloopbanen vo november21.pdf

Factsheet Oktober 2021

Schoolloopbanen leerlingen Amsterdams voortgezet onderwijs

Sinds 2012 monitort OIS de onderwijsloopbanen van leerlingen in het voortgezet onderwijs (vo) in Amsterdam, vanaf het moment dat ze een basisschooladvies ontvangen en de overstap maken naar de middelbare school tot aan het behalen van een diploma. Sinds vorig jaar maken we hiervoor volledig gebruik van de landelijke bestanden met onderwijsregistraties van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Van de schoolloopbanen in het Amsterdamse vo is ook een dashboard1 gemaakt.

Schoolloopbanen van Amsterdamse leerlingen in het vo We volgen in deze factsheet de leerlingen uit cohort 2009 t/m 2018. Deze leerlingen zijn in schooljaar 2009/’10 (cohort 2009) tot en met schooljaar 2018/’19 (cohort 2018) op een Amsterdamse middelbare school gestart. In schooljaar 2019/’20 begon de coronapandemie en ook in schooljaar 2020/’21 volgden leerlingen nog deels thuisonderwijs. Een deel van de leerlingen die we in dit onderzoek volgen heeft dus de 'coronaschooljaren' meegemaakt. In deze factsheet stippen we aan wanneer dit het geval is. Het zal echter pas op de langere termijn duidelijk worden in hoeverre de coronaschooljaren de uiteindelijke schoolloopbanen van leerlingen in het vo hebben beïnvloed.

Voorbeeld schoolloopbaan vo cohort 2018 1. Basisschooladvies

basisonderwijs

Overgang basisschool naar voortgezet onderwijs

2. Derde jaar in het vo voortgezet onderwijs

3. Behalen van het diploma

Sommige leerlingen stapelen diploma’s

’17/’18 laatste jaar van het basisonderwijs

’18/’19 eerste jaar van het voortgezet onderwijs ’20/’21 coronaschooljaar derde jaar van het voortgezet onderwijs tijdens tweede schoolsluiting Diploma te behalen in: ’21/’22 diploma vmbo-b/k/t ’22/’23 diploma havo ’23/’24 diploma vwo Hierna doorleren of diploma behalen met vertraging (zittenblijven)

Minder vwo adviezen tijdens eerste schoolsluiting Vanwege de coronapandemie waren alle scholen in het voorjaar van 2020 gesloten en heeft er geen eindtoets plaatsgevonden. Als uit deze toets blijkt dat leerlingen een niveau hoger aankunnen dan het advies van de leraar hebben zij recht op bijstelling van dit advies.

Verhouding basisschooladviezen 2008-2019 pro

vmbo-t t/m havo

schooljaar 2019

havo t/m vwo onbekend havo vwo

Leerlingen hebben hier tijdens de schoolsluiting geen gebruik van kunnen maken en zijn mede hierdoor vooral wat minder vaak met een vwo advies naar de middelbare school gegaan. Het aandeel leerlingen met een vmbo-theoretisch en een havo advies is tijdens de eerste schoolsluiting wat groter ten opzichte van het schooljaar ervoor. De daling in vwo adviezen in 2019/’20 heeft ook landelijk en in andere grote steden (Den Haag, Rotterdam en Utrecht) plaatsgevonden.

schooljaar 2008 vmbo-b vmbo-k vmbo-b/k vmbo-t

Minder vwo adviezen in 2019/’20

Daling vwo adviezen ongeacht opleidingsniveau ouders Basisschooladviezen Amsterdamse leerlingen naar opleidingsniveau ouders

laag

hoog

middelbaar

50%

vmbo-b t/m vmbo-k (incl. pro)

40%

vmbo-t t/m vmbo-t/havo

30% 20%

havo t/m havo/vwo 10% vwo

0%

2008

2019

2008

2019

2008

2019

Leerlingen van hoogopgeleide ouders krijgen gemiddeld vier keer zo vaak een vwo advies (40%) dan leerlingen van laag (9%) en middelbaar (11%) opgeleide ouders.

Het aandeel vwo adviezen is tijdens de eerste lockdown zowel onder leerlingen van laag, middelbaar als hoogopgeleide ouders gedaald.

Ook hebben meisjes van laagopgeleide ouders tijdens de eerste lockdown minder vaak een havo of havo/vwo advies gekregen. Dit komt onder andere doordat zij niet hebben kunnen profiteren van de eindtoets en een bijstelling en zijn hierdoor vaker op lager advies uitgekomen.

Opvallend is de stijging van het aandeel adviezen voor vmbo basis t/m kader (inclusief praktijkonderwijs) in schooljaar 2019/’20 onder leerlingen van laagopgeleide ouders. Deze stijging zien we alleen terug onder meisjes uit deze groep.

Meer leerlingen na drie jaar op niveau van basisschooladvies Een ruime meerderheid van de Amsterdamse leerlingen zit na drie jaar voortgezet onderwijs op het niveau van hun basisschooladvies. Dit aandeel is in negen jaar gestegen van zeven op de tien leerlingen (69%) in cohort 2009 naar ruim acht op de tien leerlingen (82%) in cohort 2018. De Amsterdamse doorstroom in leerjaar drie is gelijk aan het landelijke gemiddelde, maar het aandeel opstromers is relatief laag. Met name Utrecht komt met 10% opstroom hoger uit dan Amsterdam. en positie in leerjaar 3 bij een dubbeladvies

Onderwijspositie leerjaar 3 t.o.v. het basisschooladvies cohort 2018 2017

uitleg dubbeldavies: zie inzet pagina 3

vmbo-b cohort 2018 2017

Het aandeel doorstromers onder leerlingen met een vmbo-kader advies is gestegen van 61% naar 72%.

vmbo-b/k

vmbo-k

2018 2017

Stijging van het lage niveau bij advies vmbo-basis/kader van 32% naar 40%.

vmbo-t

2018 2017

havo

2018 2017

vmbo-t - havo2

2018 2017

havo - vwo 2018 2017

vwo

2018 2017 0%

20%

afstroom

40%

60%

doorstroom

80%

opstroom

Enkele adviezen: meer doorstroom in coronatijd Leerlingen uit cohort 2018 hebben in coronatijd de overstap gemaakt naar de derde klas. In vergelijking met het cohort ervoor (2017) zitten leerlingen met een enkel basisschooladvies vaker op het niveau hiervan.

100%

0%

20%

40%

lage niveau dubbeladvies

60%

80%

100%

hoge niveau dubbeladvies

Dubbele adviezen: meer op laagste niveau in coronatijd Leerlingen met een dubbeladvies uit cohort 2018 zitten vaker op het laagste niveau dan het cohort ervoor. Voor vmbo-b/k en vmbo-t/havo is het aandeel opstromers in de derde klas afgenomen.

Leerlingen halen minder vaak een lager diploma dan advies Leerlingen die zijn gestart in schooljaar 2012/’13 en 2013/’14 zijn de meest recente cohorten die we kunnen volgen tot aan het diploma. Wanneer we deze cohorten met elkaar vergelijken valt op dat leerlingen minder vaak een lager diploma halen dan het advies.

Leerlingen met het dubbeladvies vmbotheoretisch/havo halen in cohort 2013 vaker een havodiploma dan het cohort ervoor en minder vaak een vmbo-theoretisch diploma. Zij zitten dus vaker op het hoogste niveau van dit dubbeladvies.

De daling in het aandeel afstromers zien we het sterkst terug onder leerlingen met een vmbo-kader advies, zij halen vaker een diploma dat overeenkomt met dit niveau.

Ten opzichte van de andere G4-steden stromen Amsterdamse leerlingen minder vaak op.4 Benieuwd naar deze cijfers? Zie hiervoor het dashboard Schoolloopbanenmonitor VO1.

Behaald diploma t.o.v. het basisschooladvies

en behaald diploma bij een dubbeladvies

cohort 2013 2012

cohort

vmbo-b

vmbo-b/k3

2013 2012

Daling afstroom vmbo-k van 36% naar 28%.

uitleg dubbeldavies: zie inzet onderaan

vmbo-k

2013 2012

vmbo-t

2013 2012

Toename hoge niveau dubbeladvies vmbo-t/havo van 33% naar 41%.

havo

2013 2012

vmbo-t - havo

2013 2012

havo - vwo 2013 2012

vwo

2013 2012 0%

20%

40%

60%

80%

100%

afstroom doorstroom opstroom nog geen diploma

In schooljaar 2019/'20 werd het centraal examen afgelast vanwege de coronacrisis. Leerlingen konden op basis van hun schoolexamens het diploma behalen. Het kan zijn dat mede hierdoor het slagingspercentage fors hoger lag dan in eerdere schooljaren.

Meer informatie… 1 https://data.amsterdam.nl/schoolloopbanen/ 2 Een aantal leerlingen zitten in het derde jaar nog in een brede klas met meerdere

niveaus, deze kinderen zijn daarom ingedeeld als doorstroom. 3 Sommige leerlingen verlaten de middelbare school zonder diploma en gaan verder op het mbo. Als het niveau van dit mbo-diploma gelijk staat aan het niveau van het basisschooladvies zijn leerlingen ingedeeld in de categorie doorstroom. 4 Dit valt deels te verklaren doordat Amsterdamse leerlingen vaker een vwo-advies krijgen, deze leerlingen kunnen niet opstromen.

Auteurs Tobias Brils Frederique van Spijker

t.brils@amsterdam.nl f.van.spijker@amsterdam.nl

0%

20%

40%

60%

lage niveau dubbeladvies

80%

100%

hoge niveau dubbeladvies

Dubbeladvies: Leerlingen kunnen als basisschooladvies een enkel of een dubbeladvies behalen. Leerlingen met een dubbeladvies stromen over het algemeen minder vaak af. Dit komt omdat deze leerlingen binnen het advies de mogelijkheid hebben om van niveau te veranderen.

Colofon Opdrachtgever Onderwijs, Jeugd, Zorg en Diversiteit (OJZD)

Jodenbreestraat 25 1011 NH Amsterdam Postbus 1840 1000 BV Amsterdam

Onderzoek, Informatie en Statistiek data.amsterdam.nl

Weesperstraat 113 1018 VN Amsterdam Postbus 658 1000 AR Amsterdam T 020 251 0333

3