1.f Nota van Beantwoording Verbinding Zeeburgereiland

Nota van Beantwoording

Verbinding Zeeburgereiland Reacties op inspraakreacties, adviezen stadsdelen en Commissie mer Auteur(s) S. Zondervan

Opdrachtgever Gemeente Amsterdam

Datum juli 2024

Inhoudsopgave

1

2

3

4

5

Inleiding 

4

1.1 1.2

Aanleiding Leeswijzer

4 4

Projectbeschrijving 

6

2.1 2.2

6 7

Context Zeeburgereiland en samenhang vier projecten Aanleiding en doel van het project

Inspraak en communicatie 

9

3.1 3.2 3.3

Proces van de inspraak Inzet van communicatiemiddelen  Aanpak verwerken inspraakreacties 

9 9 10

Project overstijgende reacties

12

4.1 4.2 4.2.1 4.2.2 4.3 4.3.1 4.3.2 4.3.3 4.3.4 4.4 4.4.1 4.4.2 4.4.3 4.5 4.6 4.7 4.8

12 13 13 13 14 14 15 5 15 16 16 16 17 17 18 18 18

Verkeersdrukte, luchtkwaliteit en geluid Verbinding Zeeburgereiland – Oostelijk Havengebied Fietsbrug naar Oostelijk Havengebied Pont naar Oostelijk Havengebied Drukte en betrouwbaarheid OV Tramlijn 26 Metro als vervanging voor de tram Fiets in de tram Betrouwbaarheid buslijn 37 Overige opmerkingen over verkeer Brommers en scooters Deelauto’s Gevaarlijke stoffenroute Overige punten: handhaven en suggesties voor de volgende fase Participatie en informatie Planning Complimenten

Beantwoording inspraakreacties

19

5.1 5.1.1 5.1.2 5.1.3 5.1.4 5.1.5 5.1.6 5.1.7 5.1.8

19 19 19 20 21 21 22 22 23

Inspraakreacties en beantwoording per thema Effecten alternatief 4 Drukte Zuiderzeeweg-betrouwbaarheid bus 37 Tramverbinding van Indische Buurt naar Zeeburgereiland (Sluisbuurt) Geluid Verkeersveiligheid Voetgangers Openbare ruimte Indische Buurt Overige thema’s

Nota van Beantwoording Verbinding Zeeburgereiland

2

6

7

Commissie mer en adviezen stadsdelen

26

6.1 6.2 6.3

26 29 32

Advies Commissie mer Advies stadsdeel Oost Advies stadsdeel Noord

Hoe nu verder?

34

7.1 7.2 7.3

34 34 34

Besluitvorming Participatie Juridisch-planologische vervolgstappen

Bijlagen Bijlage 1 Advies stadsdelen Bijlage 2 Advies commissie voor de milieueffectrapportage Bijlage 3 Overzicht wijzigingen & nader onderzoek  Bijlage 4 Overzicht referentienummers per thema

Nota van Beantwoording Verbinding Zeeburgereiland

35 46 58 60

3

1

Inleiding

1.1

Aanleiding

Voor u ligt de Nota van Beantwoording (NvB) Verbinding Zeeburgereiland, met de inspraakreacties op de Notitie Voorkeursalternatief en het Milieueffectrapport (MER) Verbinding Zeeburgereiland en de beantwoording ervan. Het project Verbinding Zeeburgereiland gaat over de verbetering van de fietsroute van Zeeburgereiland naar het centrum via de Amsterdamsebrug en het OV-netwerk van en naar Zeeburgereiland. Dit project hangt samen met de projecten Ruimtelijk Kader, Cruciale Mijl en Definitieve Tram­ stalling Zeeburgereiland. De plannen van deze projecten hebben gelijktijdig ter inzage gelegen. Ondanks de raakvlakken en samenhang is ervoor gekozen om de besluitvorming per project te organiseren. Dit hebben we gedaan omdat de planning van deze projecten na deze fase verschilt. Het kost meer tijd om het ene voorkeursalternatief uit te werken dan het andere. Door de projecten los van elkaar te behandelen kunnen ze na deze fase hun eigen tempo en planning aanhouden en hoeven ze in de uitvoering niet op elkaar te wachten. De gemeente bedankt iedereen die de moeite heeft genomen een inspraakreactie in te dienen. Hierdoor weten we welke wensen en zorgen er zijn en waar we onze plannen moeten aanpassen, aanscherpen of toelichten.

1.2

Leeswijzer

Deze Nota van Beantwoording bevat de antwoorden op de inspraakreacties op de Notitie Voorkeursalternatief en de MER Verbinding Zeeburgereiland. Voor de volledige project­ omschrijving en een onderbouwing van de variantenafweging verwijzen we naar de Notitie Voorkeursalternatief Verbinding Zeeburgereiland en het MER. • In hoofdstuk 2 staat een beknopte toelichting op de context en samenhang met de andere projecten en de aanleiding, projectdoelstelling en uitgangspunten van de Verbinding Zeeburgereiland. • In hoofdstuk 3 geven we een toelichting op de opzet van de inspraak, de aanpak van communicatie en de manier waarop we de inspraakreacties verwerken. • In hoofdstuk 4 beantwoorden we de meer algemene inspraakreacties die niet op een van de specifieke projecten van toepassing zijn. • In hoofdstuk 5 beantwoorden we de inspraakreacties voor het project Verbinding Zeeburger­ eiland per thema: wat is de strekking van de zienswijze en wat is onze reactie. Per thema geven we aan wat er in de definitieve stukken is aangepast en wat we in de vervolgfase nog verder onderzoeken of uitwerken. • In hoofdstuk 6 vindt u de reacties van de Stadsdelen Oost en Noord en de Commissie voor de milieueffectrapportage en hoe we hiermee omgaan. • In hoofdstuk 7 leggen we het vervolgproces uit.

Nota van Beantwoording Verbinding Zeeburgereiland

4

In de bijlagen vindt u de adviezen van stadsdelen (bijlage 1), Commissie voor de milieueffect­ rapportage (bijlage 2) en een overzicht van de aanpassingen van de stukken die ter inzage hebben gelegen (bijlage 3). Ook vindt u in bijlage 4 een overzicht van alle inspraakreacties. Bij elke reactie geven we aan welk project de reactie heeft beantwoord en dus in welke nota u het antwoord op de reactie kunt terugvinden (bijlage 4). Voor de 4 projecten samen hebben wij een groot aantal inspraakreacties ontvangen. We hebben ze zorgvuldig geanalyseerd en verdeeld over de 4 projecten. Het kan zijn dat eenzelfde onderwerp in meerdere nota’s wordt behandeld. Om U kunt dus dubbellingen tegenkomen. Omdat er heel veel inspraakreacties waren, hebben we ervoor gekozen om ze gebundeld te beantwoorden. Als u aan de hand van uw referentienummer de reactie op uw inspraak niet herkent of niet kunt terugvinden in de tekst van 1 van de 4 nota’s, dan kunt u deze met uw referentienummer opvragen via inspraak.zeeburgereiland@amsterdam.nl.

Nota van Beantwoording Verbinding Zeeburgereiland

5

2

Projectbeschrijving

2.1

Context Zeeburgereiland en samenhang vier projecten

De komende jaren bouwt Amsterdam veel nieuwe woningen. Op Zeeburgereiland, tussen de binnenstad en IJburg in, komen in de Sluisbuurt en de Baaibuurten zo’n 8.000 woningen en bijbehorende voorzieningen, naast de al gebouwde Sportheldenbuurt met 2.500 woningen. Op het eiland komt een nieuw stuk stad met scholen, zoals Hogeschool InHolland, werkplekken, winkels, supermarkten, horeca, een bioscoop en parken. De Sluisbuurt is al in aanbouw en daarna zal Baaibuurt West worden gebouwd. Door de tramstalling te verplaatsen komt er ruimte voor woningen in Baaibuurt Oost. We willen het Zeeburgereiland groener te maken en de buurten, nu gescheiden door autowegen, beter met elkaar verbinden. Straks wandel of fiets je over de groene oevers gemakkelijk en veilig van buurt naar buurt. We maken het eiland ook beter bereikbaar vanuit de rest van de stad. Als het Zeeburgereiland rond 2040 helemaal klaar is, zijn er bijna 11.000 woningen gebouwd. Ook rondom het Zeeburgereiland zal het aantal woningen toenemen. IJburg groeit door met 9.500 woningen op Centrum- en Strandeiland. Deze woningen zijn omstreeks 2040 klaar. In het oostelijk deel van Amsterdam Noord, nabij het Zeeburgereiland, wordt het Hamerkwartier ontwikkeld, met circa 6.500 nieuwe woningen. Al deze woningen moeten goed bereikbaar zijn.

De IJburglaan, die dwars over het Zeeburger­ eiland loopt, is en blijft een belangrijke weg voor het verkeer in de hele stad. Door meer woningen te bouwen op het eiland en in de buurten eromheen en doordat we de binnenstad autoluw maken, worden de weinige routes naar de stad zoals de IJburglaan drukker. Het auto­ verkeer zal toenemen en de fietspaden worden drukker. Als we niets doen staat de tram vast bij kruispunten en moeten voetgangers en fietsers steeds langer wachten voordat ze kunnen oversteken. Dit willen we voorkomen. We willen van Zeeburgereiland een leefbare wijk te maken, ondanks de toenemende drukte op de hoofdwegen van het eiland. In het Ruimtelijk Kader staat hoe we dit gaan doen. Het Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland is een langetermijnvisie om een leefbare, duurzame en inclusieve stedelijke wijk te kunnen ontwikkelen. We hebben de samenhang tussen de deelprojecten in kaart gebracht en de uitgangspunten voor het Zeeburgereiland vastgelegd om in de toekomst verder uit te werken. De bereikbaarheid van het Zeeburgereiland is een randvoorwaarde. Daarom hebben we de mobiliteitsmaatregelen uit het mobiliteitsplan ook opgenomen in het Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland. In het mobiliteitsplan1 staat een samenhangend pakket aan maatregelen die nodig zijn voor de bereikbaarheid van het Zeeburgereiland en IJburg.

Met die maatregelen wordt het gebied niet alleen bereikbaarder, maar ze dragen ook bij aan een betere openbare ruimte. Drie grote maatregelen uit dit plan zorgen over 5 tot 10 jaar voor meer ruimte voor fietsers en voetgangers en voor een betere doorstroming van openbaar vervoer, fietsen en auto’s:

1

https://www.amsterdam.nl/projecten/zeeburgereiland/zeeburgereiland-ijburg/

Nota van Beantwoording Verbinding Zeeburgereiland

6

1 Cruciale Mijl IJburglaan. Een nieuw plein boven een korte onderdoorgang voor auto’s bij het kruispunt van de IJburglaan met de Zuiderzeeweg. De tram blijft bovengronds, gaat naar de noordkant van de IJburglaan en sluit aan op een nieuwe tramstalling op de Oostpunt. Door deze maatregel komt er meer ruimte voor voetgangers en fietsers op de onderdoorgang en een betere doorstroming van fiets, openbaar vervoer en auto. Er komt ook een nieuwe fietsbrug aan de noordkant van de Enneüs Heermabrug. 2. De Verbinding Zeeburgereiland (fietsbrug Amsterdamsebrug). Een nieuwe fietsbrug over het Amsterdam-Rijnkanaal, direct naast de Amsterdamsebrug. Hiermee maken we ruimte voor het groeiende aantal fietsers. En er wordt een ruimtereservering gemaakt om in de toekomst de tram vanuit de Indische Buurt via een nieuwe brug naar de Sluisbuurt te laten rijden. 3. Definitieve Tramstalling Zeeburgereiland. Een nieuwe en grotere stalling voor tramlijn 26 op de Oostpunt. Die is nodig voor de extra trams die naar Strandeiland gaan rijden en in de toekomst voor een tram van de Indische Buurt naar Zeeburgereiland. Er zijn 2 belangrijke maatregelen bedacht om tramlijn 26, die tussen het Centraal Station en IJburg rijdt, te verbeteren en de capaciteit ervan uit te breiden. De onderdoorgang voor auto’s en de verplaatsing van de trambaan naar het noorden verbeteren de doorstroming van tramlijn 26.

De tram komt dan namelijk niet meer vast te staan op de kruising met de Zuiderzeeweg en wordt ook niet meer gehinderd door de op- en afritten van de A10. De tweede maatregel is de bouw van een tramstalling op de Oostpunt. Hier kunnen meer trams gestald worden zodat tramlijn 26 vaker kan rijden. In het voorstel voor de definitieve tramstalling is ook ruimte gereserveerd voor de tramstellen van de tramlijn die we in de toekomst doortrekken van de Indische Buurt naar Zeeburgereiland. Voor de bereikbaarheid per fiets is de bouw van een nieuwe fietsbrug naast de Amsterdamsebrug van groot belang. Door de groei van Zeeburgereiland en IJburg past het fietsverkeer op termijn niet meer op de smalle fietspaden van de huidige brug. De nieuwe fietsbrug heeft bredere fietspaden en houdt rekening met de verwachte groei. De auto-onderdoorgang bij de kruising IJburglaan/Zuiderzeeweg zorgt voor een autovrije kruising voor fietsers en voetgangers. Dit verbetert de doorstroming, het comfort en de verkeersveiligheid enorm. De autovrije kruising helpt voetgangers en passagiers van tramlijn 26 en buslijn 37 die van of naar de bus of tram lopen. En het maakt het ook voor buslijn 37 zelf gemakkelijker de IJburglaan over te steken. Het doel van de combinatie van projecten is een solide OV- en fietsnetwerk en een prettig, leefbare nieuwe stadwijk.

Op de auto-onderdoorgang maken we het Zeeburgerplein, waar ruimte komt voor voorzieningen. Aan de randen van het Zeeburgereiland maken we ruimte voor recreatie, groen en sport. Dit is terug te lezen in het Ruimtelijk Kader en werken we in de volgende fase verder uit.

2.2

Aanleiding en doel van het project

Door de stedelijke ontwikkeling van IJburg en Zeeburgereiland groeit het verkeer van en naar de eilanden gestaag. Naar verwachting zal het aantal inwoners op deze eilanden toenemen van ongeveer 50.000 naar 79.000 tegen 2040. Daardoor komt de bereikbaarheid van IJburg en Zeeburgereiland onder druk te staan. Hoewel de huidige tramlijn 26 een snelle verbinding van Strandeiland via Zeeburgereiland naar Centraal Station is, bereikt deze rond 2040 zijn maximale capaciteit. In het Mobiliteitsplan Oostflank (2018) staat dat we maatregelen moeten nemen om ervoor te zorgen dat IJburg en Zeeburgereiland goed bereikbaar blijven. Voor fietsers is de capaciteit van de Amsterdamsebrug momenteel al te beperkt. Het fietspad is te smal om plaats te bieden aan alle fietsers, vooral omdat er steeds meer verschillende fietsen met verschillende snelheden rondrijden. Het huidige

Nota van Beantwoording Verbinding Zeeburgereiland

7

fietspad over de Amsterdamsebrug is te smal voor veilig en vlot fietsverkeer tijdens de spits. Er zijn momenteel geen andere directe fietsverbindingen tussen Zeeburgereiland en het centrum van Amsterdam/Centraal Station. De eerder geplande fietsbrug tussen de Sluisbuurt en het Oostelijk Havengebied gaat definitief niet door. Dit besluit is genomen vanwege het advies van de Commissie Oeververbindingen, dat zich richt op het verbeteren van de fietsroute over de Amsterdamsebrug (dit project) en een vaste pontverbinding naar het Oostelijk Havengebied. Sinds januari 2023 vaart er een tijdelijke pont, die voor een periode van 7 jaar operationeel zal zijn. Daarna evalueren we en wordt er besloten of er een definitieve pontverbinding komt.

Nota van Beantwoording Verbinding Zeeburgereiland

8

3

Inspraak en communicatie

3.1

Proces van de inspraak

De gemeente vindt het belangrijk om de plannen voor te leggen aan bewoners en andere betrokkenen en belanghebbenden. Daarom is er een inspraaktraject geweest tussen 28 september en 9 november 2023. Inspraak is een formele stap in de participatie voor deze projecten, vastgelegd in de inspraakverordening van Amsterdam. De inspraak verloopt volgens een vaste werkwijze. Voorafgaand aan deze formele stap hebben we de omgeving ook betrokken door gesprekken met specifieke doelgroepen en het organiseren van een informatiebijeenkomsten. Een voorbeeld hiervan is de Meet-up Zeeburgereiland, een bijeenkomst voor bewoners die regelmatig wordt georganiseerd. Aangezien de 4 plannen nauw met elkaar samenhangen zijn de bewoners gelijktijdig geïnfor­ meerd over het inspraaktraject van de plannen. Op deze manier brachten we overzicht in de samenhang en planning. Ook voerden we samen één campagne om betrokkenen te attenderen op de mogelijkheid om te reageren. Geïnteresseerden konden hun inspraakreactie indienen op één of meerdere plannen via internet, e-mail, of schriftelijk per brief. De indieners van inspraakreacties konden op ieder project afzonderlijk reageren of een reactie geven op het geheel van plannen.

3.2

Inzet van communicatiemiddelen

De campagne was beodeld om de mensen te bereiken die direct te maken hebben of krijgen met de plannen zoals de huidige bewoners, ondernemers en bezoekers van het gebied. Hiervoor is er op 3 en 4 oktober 2023 een krant huis-aan-huis verspreid op 13.000 adressen op Zeeburgereiland, Steigereiland, een deel van Indische Buurt en een deel van Cruquius. Een aantal adressen op Steigereiland en in de Baaibuurten hebben de krant onbedoeld niet ontvangen. Waar mogelijk hebben we die nagezonden. Er was informatie beschikbaar in de vorm van: 1. Een inspraakkrant waarin we de toekomst van het eiland, de projecten en de planning toelichtten. 2. Advertenties in lokale kranten zoals Het Parool de De Brugkrant. 3. Een korte animatievideo met de plannen op hoofdlijnen en informatie over de manier waarop je kon inspreken. 4. Een tijdelijke website amsterdam.nl/inspraakzeeburgereiland met een overzichtelijke toelichting van de vier plannen per project. Op deze website kon men de volledige plannen downloaden. Ook kon men via deze site een inspraakreactie indienen en zich aanmelden voor de digitale spreekuren. 5.  Een informatieavond op woensdag 18 oktober 2023, waar bezoekers bij thematafels informatie konden krijgen en vragen konden stellen. Hier waren circa 130 bezoekers aanwezig. 6. Digitale spreekuren waar verdiepende vragen gesteld konden worden.

Hier hebben 8 mensen gebruik van gemaakt. 7. Papieren versies van de plannen waren in te zien op de stadsdeelkantoren Centrum en Oost.

Nota van Beantwoording Verbinding Zeeburgereiland

9

Informatiebijeenkomst woensdag 18 oktober

Toekomst Zeeburgereiland, Steigereiland en omgeving Reageer op de plannen Dit is een informatiekrant over de plannen en inspraak

amsterdam.nl/inspraakzeeburgereiland

voor Zeeburgereiland, Steigereiland en omgeving

Inspraakkrant Zeeburgereiland projecten Verder is ingezet: • Inspraakadvertentie in Het Parool, De Brugkrant en IJopener • Betaalde advertenties op Facebook en Instagram • Artikel op Amsterdam.nl en in de digitale nieuwsbrieven van Amsterdam • Het telefoonnummer 14020 was beschikbaar voor vragen over de inspraak • Oproepen op lokale kanalen, websites en sociale media in Oost

3.3

Aanpak verwerken inspraakreacties

De gemeente heeft in totaal 183 inspraakreacties ontvangen via het digitale formulier. De helft van de inspraakreacties kwam van het Zeeburgereiland, een kwart uit IJburg en de rest uit overig Amsterdam. Behalve bewoners en ondernemers hebben ook organisaties, zoals fietsersbond en ROVER, en medeoverheden gereageerd. We hebben de inspraakreacties eerst geanonimiseerd. Omdat de meeste inspraakreacties over verschillende onderdelen van de projecten gingen, hebben we ze uitgesplitst en verdeeld over de projecten. Deze uitgesplitste inspraakreacties hebben we inspraakpunten genoemd. In totaal hebben we ruim 1000 inspraakpunten beantwoord.

Nota van Beantwoording Verbinding Zeeburgereiland

10

De inspraakreacties varieerden van een korte reactie tot uitgebreide documenten. Veel inspraakpunten hebben op onderdelen een vergelijkbare inhoud. Vanwege de grote hoeveelheid inspraakpunten en voor de leesbaarheid hebben we vergelijkbare inspraakpunten gebundeld. Op deze gebundelde inspraakpunten hebben we een antwoord geformuleerd. Het kan dus voorkomen dat insprekers hun ingebrachte punten niet altijd herkennen in het overzicht van alle ingebrachte punten, omdat we naar een uniforme formulering hebben gezocht. We hebben dit heel zorgvuldig gedaan. In bijlage 4 is terug te vinden bij welk project en thema de individuele reacties zijn behandeld. De inspraakpunten die alle 4 de projecten betreffen (zoals suggesties voor het OV), of juist geen onderdeel zijn van één van de projecten (zoals verzoek om handhaving), behandelen we in het volgende hoofdstuk.

Nota van Beantwoording Verbinding Zeeburgereiland

11

4

Project overstijgende reacties

In dit hoofdstuk behandelen we de inspraakpunten die zich niet beperkten tot één van de 4 projecten. Het gaat daarbij om punten die bij geen enkel project hoorden of om punten die juist betrekking hadden op meerdere projecten. Inspraakreacties over bijvoorbeeld verkeersdrukte, luchtkwaliteit en geluid en suggesties voor het OV gaan over meerdere projecten. Inspraakreacties over bijvoorbeeld handhaving horen bij geen enkel project.

4.1

Verkeersdrukte, luchtkwaliteit en geluid

Er zijn diverse zorgen over de verkeersdrukte en de gevolgen daarvan voor de luchtkwaliteit en het geluid. De IJburglaan is één van de belangrijkste verkeersroutes van de stad en met de verdere groei van de stad en de ontwikkeling van Zeeburgereiland en IJburg zal het verkeer – ook het autoverkeer – op de IJburglaan toenemen. Ook in de toekomst behoudt de IJburglaan een belangrijke rol. Nieuw beleid als de Agenda Amsterdam Autoluw en 30km/u in de stad zorgen voor minder verkeer op sommige plekken in de stad, maar hoofdroutes zoals de IJburglaan zullen ondanks dit beleid een belangrijke rol blijven spelen in de ontsluiting van OV, auto- en fietsverkeer. Met de Agenda Amsterdam Autoluw wil Amsterdam meer ruimte maken voor fiets en voetganger en minder ruimte voor de auto. Door de autoluwmaatregelen in de stad moet het verkeer meer gebruik maken van de A10 en de grote ontsluitingswegen van en naar de binnenstad. De gemeente vindt luchtkwaliteit en geluid belangrijke onderwerpen. Bij het uitwerken van de plannen doen we daarom goed onderzoek naar het effect van de maatregelen op luchtkwaliteit, geluid en trillingen. Hier gelden hiervoor (wettelijke) normen voor om te zorgen voor een prettige en gezonde leefomgeving en die zowel mens als natuur beschermen. De Omgevingswet speelt hierbij een belangrijke rol.

Voor het autogebruik op Zeeburgereiland zelf gaan we in de plannen voor de Sluisbuurt (en later ook voor de Baaibuurten) uit van een (erg) lage parkeernorm voor auto’s. In het ontwerp van de openbare ruimte geven we altijd prioriteit aan langzaam verkeer. Ook de maatregelen uit het Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland (inclusief de 3 grote infrastructurele projecten) stimuleren het gebruik van OV en de fiets. Verder is het relevant om te vermelden dat de gemeente voor de hele stad werkt aan het verbeteren van de luchtkwaliteit met het ‘Actieplan Schone Lucht’ (oktober 2019) en de ‘Uitvoeringsagenda Uitstootvrije Mobiliteit Amsterdam 2023-2026’ (juni 2023). Ons uitgangspunt is om het probleem bij de bron aan te pakken: het voorkomen van vieze stoffen. Door de milieuzones stapsgewijs uit te breiden, verwachten we dat de luchtkwaliteit aanzienlijk verbetert. De overgang naar uitstootvrij gemotoriseerd verkeer zal naar verwachting ook een positief effect hebben op geluid.

Nota van Beantwoording Verbinding Zeeburgereiland

12

4.2

Verbinding Zeeburgereiland – Oostelijk Havengebied

Veel reacties gaan over de fietsverbinding van Zeeburgereiland naar het Oostelijk Havengebied. Het zou een goede route zijn naar het centrum, want hij is korter dan de route via de Amster­ damsebrug. In de reacties wordt ook het bouwen van een fietstunnel genoemd voor dit tracé. Ook wil men dat de pont vaker vaart (meer dan 3 keer per uur), ook ’s avonds en in het weekend. Mensen geven aan dat ze de pont nu niet nemen, omdat ze 20 minuten moeten wachten als ze hem net missen. 4.2.1 Fietsbrug naar Oostelijk Havengebied De fietsbrug naar het Oostelijk Havengebied was oorspronkelijk in de ontwikkeling van Zeeburgereiland voorzien, maar is afgevallen op basis van het advies van de Commissie Oeververbindingen.2 De commissie adviseerde om op deze locatie geen fietsbrug te realiseren, maar in plaats daarvan te kiezen voor het opwaarderen van de Amsterdamsebrug en deze geschikt te maken voor grotere stromen fietsers en hoogwaardig OV in combinatie met een permanente pontverbinding tussen Sporenburg en Sluisbuurt. De reden om geen fietsbrug te realiseren op deze plek over het Amsterdam-Rijnkanaal is omdat een brug hier redelijkerwijs niet nautisch veilig in te passen is.

Het Inrichtingsplan gaat uit van maximaal twee nieuwe bruggen over de Rijkswateren, naast de bestaande Amsterdamsebrug, te weten: de Oostbrug van het Java-eiland naar het Hamerkwartier en de Westbrug van de Haparandadam nabij de Houthavens naar de NDSM. Het advies van de commisie is door het gemeentebestuur van Amsterdam en het Rijk omarmt, en daarom heeft het bestuur besloten voor een tijdelijke pontverbinding (7 jaar) en het opwaarderen van de route Amsterdamsebrug (project Verbinding Zeeburgereiland) en definitief af te zien van de fietsverbinding naar het Oostelijk Havengebied. Een fietstunnel is geen optie. Een tunnel is nog moeilijker in te passen in de openbare ruimte, nog duurder in aanleg en wordt als sociaal onveilig beschouwd. Ook de Piet Heintunnel geschikt maken voor fietsers is geen optie. De tunnel heeft steile, onveilige hellingen en er is geen ruimte in de tunnel. Voor auto’s blijft de tunnel namelijk een belangrijke toegangsweg naar de stad. 4.2.2 Pont naar Oostelijk Havengebied Met de gebruikscijfers van de belangrijkste fietspaden in de omgeving hebben we een prognose gemaakt van het gebruik van de tijdelijke pont. We verwachten dat circa 80 procent van de fietsers overdag gebruik zal maken van de pont.

Voor slechts 15 procent van de gebruikers zou een dienstregeling in de avond nuttig zijn en voor 5 procent van de gebruikers is een dienstregeling in de nacht interessant. Dat past bij het beeld dat scholieren en studenten op Zeeburgereiland met name doordeweeks en tijdens kantoortijden gebruik maken van de tijdelijke pontverbinding. Er zijn op dit moment minder gebruikers dan we vooraf hadden ingeschat. De hoofdreden daarvoor is de tragere ontwikkeling en bouw van de Sluisbuurt, dan aangenomen bij de eerdere prognoses voor de pont. De vervoerwaarde van de tijdelijke pont is nu nog bescheiden, zeker in vergelijking met de andere veerverbindingen in de stad. Gegeven ook de schaarse middelen voor GVB Veren (financieel, personeel, beheer/onderhoud van de pont) is uitbreiding van de dienstregeling naar de avonduren op dit moment niet goed verdedigbaar. De komende jaren verwachten we een toename van gebruikers door de ontwikkelingen op Zeeburgereiland en IJburg. We monitoren het gebruik van de tijdelijke pont door tellingen, enquêtes en nautische veiligheid. Aan de hand van die resultaten bekijken we of het nodig, mogelijk en financieel haalbaar is om de vaartijden en/of vaardagen van de tijdelijke pont uit te breiden. De looptijd van de tijdelijke pont eindigt eind 2029. Rond 2026 start onderzoek naar

2  https://openresearch.amsterdam/nl/page/85982/eindadvies-genereus-verbonden-adviescommissie-oeververbindingen

Nota van Beantwoording Verbinding Zeeburgereiland

13

een eventuele definitieve pontverbinding. Dat zal een integraal onderzoek worden, inclusief overleg met Rijkswaterstaat en een nieuw bestuurlijk besluit vereisen.

4.3

Drukte en betrouwbaarheid OV

Er zijn ook veel reacties die aangeven dat het huidige OV niet goed functioneert. Het is te druk en informatie op de borden is ontoereikend. Een veel gehoorde klacht over tramlijn 26 is dat deze erg druk en niet betrouwbaar is. Als er een calamiteit op de lijn is, worden er niet genoeg bussen ingezet. Men stelt ook voor om de tram te vervangen door een metro en om het maximaal aantal fietsen dat mee mag in de tram uit te breiden en gratis te maken. 4.3.1 Tramlijn 26 De gemeente en het GVB herkennen de inspraakreacties die gaan over het niet goed functio­ neren van tramlijn 26. Voorlopig heeft de tramlijn nog voldoende capaciteit om het verwachte aantal reizigers te vervoeren. De uitval op het totale tramnet van Amsterdam ligt in 2023 een factor 1,7 hoger dan bij tramlijn 26. De uitval op tTramlijn 26 valt aanzienlijk minder vaak uit dan het stedelijk gemiddelde van alle trams. Door de aanpassingen in de Piet Heintunnel in 20192020 is de betrouwbaarheid van lijn 26 flink toegenomen (minder uitval en calamiteiten). Maar als de lijn uitvalt, dan zijn de gevolgen meteen groot. De gemeente en het GVB begrijpen de frustratie die dit teweeg brengt goed. De reizigers die dan op een andere manier hun weg moet zoeken, veroorzaken extra drukte op de weg. We zetten bussen in en meer mensen pakken de auto of de fiets, en dat leidt tot opstoppingen.

Het GVB heeft een personeelstekort, niet alleen bij bestuurders en conducteurs, maar ook bij de monteurs. Hierdoor duurt het langer voordat een tram na onderhoud of reparatie terugkeert uit de remise. Het GVB geeft voor de inzet van mensen wel prioriteit aan lijn 26. Als tramlijn 26 om een andere reden niet rijdt, zoals na een ongeval, worden bussen ingezet. Omdat het een calamiteit is, moeten bussen en buschauffeurs van andere lijnen worden ingezet. Maar deze bussen kunnen jammer genoeg niet alle reizigers opvangen die normaal de tram nemen. Daarnaast moeten de bussen meerijden in het drukke autoverkeer, dus ze zijn vaak minder snel en betrouwbaar dan tramlijn 26. Daarom komt er ook geen vaste busverbinding naast lijn 26 (doortrekken van lijn 66 naar Zeeburgereiland). Tramlijn 26 zal altijd sneller zijn dan de bus, dus reizigers zullen voor de tram kiezen en de bus zal (nagenoeg) leeg blijven. Verder is het GVB zich ervan bewust dat correcte reisinformatie heel belangrijk is voor de reizigers, zeker bij verstoringen. Eerdere klachten, van september 2023, werden veelal veroor­ zaakt door een ongebruikelijke storing in het reisinformatiesysteem. Dit is toen opgelost en er zijn aanvullende maatregelen genomen om herhaling te voorkomen. Sindsdien is een dergelijke storing gelukkig ook niet meer voorgekomen.

Daarnaast was er in een aantal gevallen sprake van het laat of niet melden van het uitvallen van ritten. Dit is erg vervelend voor reizigers. Het op tijd en juist communiceren van rituitval naar alle kanalen die reisinformatie bieden, heeft steeds hoge prioriteit bij het GVB. Hier wordt doorlopend extra aandacht aan gegeven. Niet alleen voor tramlijn 26, maar voor alle lijnen. Ook zitten er nog een aantal aanvullende verbeteringen van GVB in de pijplijn. In de eerste vier maanden van 2024 waren er 2 klachten over reisinformatie over tramlijn 26. Dat is een stuk minder dan het aantal klachten van vlak vóór en tijdens de inspraakperiode van het Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland en de 3 infrastructurele projecten. Door de uitvoering van de projecten Cruciale Mijl IJburglaan en de bouw van een nieuwe tramstalling op de Oostpunt, zal de betrouwbaarheid en de capaciteit van tramlijn 26 verbeteren en de kans op ongelukken verkleinen. Door de auto-onderdoorgang bij het kruispunt Zuiderzeeweg/IJburglaan kan tramlijn 26 oversteken naar de noordkant van de IJburglaan

Nota van Beantwoording Verbinding Zeeburgereiland

14

zonder daarbij auto-verkeer tegen te komen. Door de noordligging is er ook geen kruising van tramlijn 26 met de op- en afritten van de A10, wat de betrouwbaarheid van de tramlijn ook ten goede komt. Meer informatie daarover vindt u in de Nota van Uitgangspunten en Nota van Beantwoording van de Cruciale Mijl IJburglaan. Omdat het aantal inwoners rond de tramlijn toeneemt en omdat de Hogeschool Inholland opent, verhogen we op werkdagen de frequentie van tramlijn 26. Nu rijdt tramlijn 26 op werkdagen overdag 8 keer per uur. Op de drukste momenten wordt dat 10 keer per uur (met gekoppelde trams), dus iedere 6 minuten. 4.3.2 Metro als vervanging voor de tram De gemeente werkt op dit moment samen met het Rijk aan 2 studies naar metroverbindingen. 1 tussen Amsterdam Zuid en Schiphol en 1 tussen station Sloterdijk en Amsterdam Centraal. Aan deze 2 verbindingen geeft de gemeente op dit moment de prioriteit. De financiële positie van de gemeente laat het niet toe om de komende jaren te investeren in metrolijnen elders in de stad. En ook het Rijk wil niet zoveel geld investeren in stedelijk openbaar vervoer. Naast deze 2 metroprojecten zijn er nog een paar metro-initiatieven die meer prioriteit hebben dan een metrolijn tussen Centraal Station en IJburg, omdat ze grotere gebieden met meer inwoners ontsluiten en waarschijnlijk een betere exploitatie zullen hebben.

Eén daarvan is de Flevolijn van de Zuidas naar Almere. Deze metrolijn krijgt ook een halte op Centrumeiland en/ of Strandeiland en geeft daarmee een snelle verbinding met het zuidelijk deel van de stad en Schiphol/Hoofddorp. Deze lijn vergt een grote investering die het Rijk vooralsnog niet wil doen. De gemeente kiest er samen met het GVB en de Vervoerregio Amsterdam dus voor om het openbaar vervoer op Zeeburgereiland te verbeteren. Op korte termijn doen we dit door tramlijn 26 en buslijn 37 vaker te laten rijden, door de capaciteit van de tramhalte op de kruising IJburglaan/Zuiderzeeweg te vergroten, door op de Zuiderzeeweg een nieuwe voorlopige bushalte aan te leggen (halte ‘Rudolf Nurejevstraat’) en door de bushalte Zuiderzeeweg van lijn 37 richting Amstelstation te vergroten. De onderdoorgang van het project Cruciale Mijl IJburglaan en de verlegging van de trambaan zijn een volgende stap in het verbeteren van de doorstroming van OV, fiets en verkeer. Tot slot zorgen we er nu al voor dat we in de toekomst (na 2040) de tram van de Indische Buurt naar Zeeburgereiland door kunnen trekken. 4.3.3 Fiets in de tram Op dit moment mogen er maximaal 2 fietsen mee in tramlijn 26, buiten de spits. De ruimte die de fiets inneemt gaat ten koste van de ruimte voor reizigers. Vooral in de spits is dit niet wenselijk en hebben we alle ruimte in de trams nodig voor reizigers.

Daarom hanteert het GVB ook een ritprijs voor de fiets. We gaan dit niet veranderen. 4.3.4 Betrouwbaarheid buslijn 37 Voor buslijn 37 wordt aangegeven dat deze onbetrouwbaar is omdat hij vaak vaststaat in de file op de Amsterdamsebrug en/of voor de opening van de Schellingwouderbrug. Omdat het water onder de Schellingwouderbrug een drukke hoofdvaarroute is, is het vooralsnog niet mogelijk om de openingstijden van de brug aan te passen. Als de brug minder opengaat, zal de brug langer open moeten, wat ook onwenselijk is. Door de onderdoorgang bij het kruispunt Zuiderzeeweg/IJburglaan (Cruciale Mijl IJburglaan) zullen er minder opstoppingen zijn op de Zuiderzeeweg. Daardoor zal het verkeer, en dus ook bus 37, minder vast staan op de Zuiderzeeweg. Als het verkeer beter doorstroomt én lijn 37 niet meer toereikend is, zou er een extra spitsbus kunnen gaan rijden. Er is op de bruggen geen ruimte voor een vrije busbaan. Dit kan pas in combinatie met het doortrekken van de tram vanuit de Indische Buurt (project de Verbinding Zeeburgereiland), maar dit is pas na 2040 voorzien.

Nota van Beantwoording Verbinding Zeeburgereiland

15

De frequentie van buslijn 37 wordt vanaf september 2024 op werkdagen verhoogd. Hij rijdt nu op werkdagen in de ochtendspits 8 keer per uur en daarna tot 20.00 uur 6 keer per uur. In de ochtendspits wordt dit verhoogd naar 10 keer per uur, vervolgens tot circa 14.00 uur 7 keer per uur, en vervolgens tot 20.00 uur 8 keer per uur.

4.4

Overige opmerkingen over verkeer

4.4.1 Brommers en scooters De vraag wordt gesteld hoe er rekening wordt gehouden met brommers en scooters omdat deze niet apart terugkomen in de plannen. Er zijn geen aparte maatregelen voor brommers, scooters (gele nummerplaat) of snorfietsen (blauwe nummerplaat). Ze moeten op de rijbaan voor auto’s (brommers) rijden of op het fietspad (snorfietsen). In de tellingen op de fietspaden en de autowegen nemen we snorfietsen en brommers mee in de cijfers. Deze tellingen gebruiken we in de verkeersmodellen en in de eisen die we stellen aan het ontwerp van een fietspad of autoweg. Fietspaden waar ook snorfietsen of brommers rijden, moeten breder zijn. Dit maakt ze veiliger, doordat er voldoende ruimte is voor inhaalbewegingen, ook als het druk is. 4.4.2 Deelauto’s Er wordt gevraagd of er meer deelauto’s kunnen komen en om het aanbod te stimuleren door bijvoorbeeld een gecombineerde app van aanbieders, en geen kosten als je geen auto gebruikt. In juli 2023 heeft de gemeenteraad de Nota Deelvervoer vastgesteld. Deze nota vormt de basis voor de verdere ontwikkeling en stimulering van deelvervoer in Amsterdam. Dit doen we door de markt de mogelijkheid te geven meer deelauto’s aan te bieden, door spreiding van het aanbod en door de vergunningsvoorwaarden aan te scherpen. De aanbieders van deel(bak)fietsen en deelscooters moeten de hele stad bedienen (dus ook Zeeburgereiland).

Daarbij gaat het dan om deelmobiliteit op straat. Deelconcepten in een gebouw worden in tenders vaak gevraagd, maar dit werkt via privaatrechtelijke afspraken. Voor deelauto’s geldt ook dat het aanbod op straat aan deelauto-aanbieders (de “markt”) wordt overgelaten. Omdat er op straat maar een beperkt aantal plekken is, komen er niet in alle buurten deelauto’s met een vaste standplaats (gereserveerde parkeerplek) op straat. We weten nog niet of dit ook gaat gelden voor de Sluisbuurt en de Baaibuurten. Er zijn geen afspraken over de prijs of voorwaarden waaronder je een deelvoertuig kan gebruiken. Campagne en apps: de gemeente Amsterdam heeft 3 achtereenvolgende jaren (2021, 2022 en 2023) de publiekscampagne Blij dat ik deel gevoerd om Amsterdammers te informeren over de voordelen van deelvervoer. We zijn van plan om dat in 2024 opnieuw te doen. In 2023 lag de nadruk op het gemak van deelvervoer (gemakkelijker dan je denkt), het aanbod en de beschikbaarheid van deelvervoer (meer aanbod dan je denkt), en de kosten van deelvervoer (voordeliger dan je denkt). Een gecombineerde Amsterdamse Mobility as a Service (MaaS)-app waarin alle deelvervoeraanbieders zijn opgenomen, is er helaas nog niet. Er zijn verschillende MaaS-apps (bijvoorbeeld Gaiyo, Umob en Glimble) die wel toegang bieden tot meerdere deelvervoeraanbieders, maar nog niet alle aanbieders werken daaraan mee.

Nota van Beantwoording Verbinding Zeeburgereiland

16

4.4.3 Gevaarlijke stoffenroute Er wordt aangegeven dat de brug naar Noord (Schellingwouderbrug) gebruikt wordt voor vervoer van chemische stoffen en dat dit niet past in een drukke wijk met kleine kinderen. Voor een aantal gevaarlijke stoffen geldt in Nederland een zogenaamde routeplicht. Op Zeeburgereiland bevindt zich zo’n dergelijke ‘gevaarlijke stoffenroute.’ Dit valt officieel onder de verantwoordelijkheid van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. De vrachtwagens die gebruik maken van de gevaarlijke stoffenroute mogen niet rijden door de tunnels onder het IJ en het Noordzeekanaal (zogenaamde categorie C tunnels). De Schellingwouderbrug is de enige brug over deze vaarwegen voor transporten met gevaarlijke stoffen die niet door deze tunnels mogen. Alternatieve routes om het Noordzeekanaal en IJ te kunnen “oversteken” zijn tientallen kilometers langer (omrijden via de Markerwaarddijk, tussen Enkhuizen en Lelystad, of de Afsluitdijk). Bovendien kom je bij deze routes langs nog meer bebouwing. Omdat de transporten met gevaarlijke stoffen (die niet door een tunnelcategorie C mogen) bij deze alternatieve routes een veel langere route moeten nemen, is de kans op incidenten met mogelijke slachtoffers groter dan via de route over de Schellingwouderbrug. De route via de Schellingwouderbrug is dus voor heel Nederland gezien veiliger.

Het transport dat niet door een tunnel categorie C mag betreft het transport van gassen en zeer toxische vloeistoffen. In de praktijk (sinds zeker 2007) rijden er via de Schellingwouderbrug naast brandbare en in zeer beperkte mate licht toxische vloeistoffen (die ook door een tunnel met tunnelcategorie C mogen rijden en dus waarschijnlijk bestemming of herkomst in Amsterdam hebben), alleen LPG-achtige gassen (stofcategorie GF3) via de Schellingwouderbrug. Voor alle bestemmingsplannen van het Zeeburgereiland is gekeken naar de externe veiligheid en in ontwerpen houden we hier rekening mee. Concreet betekent dit dat er minimaal 30 meter moet zitten tussen de weg en de woningen. Bij de Sluisbuurt (en Sportheldenbuurt) is al aan­ getoond dat de route niet tot een onaanvaardbaar groepsrisico leidt. In november 2022 heeft de gemeente Amsterdam met het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat de wens besproken om de huidige route te verleggen naar elders. Uitkomst van dat gesprek is dat het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat blijft bij haar opvatting dat alles overziende de huidige ligging van de route de voorkeur heeft en dus onderdeel van het basisnet zal blijven.

4.5

Overige punten: handhaven en suggesties voor de volgende fase

Er zijn verschillende reacties binnengekomen die niet specifiek over de plannen gaan. Bijvoorbeeld verlichting op bestaande fietspaden, overlast van afval, verzoek om te handhaven of om groen beter te onderhouden. Deze meldingen zetten we door naar de afdelingen en/of stadsdelen die erover gaan. Voor ideeën of vragen in uw directe omgeving kunt u contact opnemen met het stadsdeel of met de gebiedsmakelaar van uw gebied. Als iets moet worden opgeruimd of gemaakt dan kunt u een ‘Melding openbare ruimte en overlast’ doen. U kunt met deze melding ook een gevaarlijke verkeerssituatie of overlast van personen en horeca aan ons doorgeven. In de inspraakreacties zijn ook suggesties gedaan, onder andere voor een pakketpunt en vervoer over het water. Dit is primair een taak van de markt. Waar dat mogelijk is, kijken we hoe we in de uitvoering van de gebiedsontwikkeling rekening kunnen houden met dit soort initiatieven.

Nota van Beantwoording Verbinding Zeeburgereiland

17

4.6

Participatie en informatie

Er zijn vragen of er meerdere momenten kunnen komen voor informatiebijeenkomsten en of mensen intensiever betrokken kunnen worden bij de verdere uitwerking van (delen van) de plannen. Ook geven sommige betrokkenen aan dat ze niet eerder geïnformeerd of betrokken zijn. Daarnaast vinden mensen het veel en ingewikkelde informatie. We proberen zo goed mogelijk de mensen te bereiken die met de plannen te maken krijgen. Maar we zijn ons ervan bewust dat we niet iedereen bereiken. We informeren op verschillende manieren en momenten over de plannen om ervoor te zorgen dat mensen die nu iets gemist hebben, in een later stadium van planvorming hun inbreng kunnen geven. We informeren altijd via meerdere kanalen, zoals bewonersbrieven, sociale media, informatiebijeenkomsten en websites. De informatiebijeenkomsten proberen we altijd zorgvuldig te plannen. Ze zijn bijna altijd aan het einde van de dag, zodat ook mensen die werken ze kunnen bezoeken. En we zorgen ervoor dat dit soort bijeenkomsten niet in een vakantie of bijvoorbeeld tijdens een EKwedstrijd plaatsvinden. Wel worden ze vaak maar op één dag georganiseerd, omdat het veel tijd kost om dit soort bijeenkomsten te organiseren. Voor mensen die niet naar een bijeenkomst kunnen komen, is er vaak ook informatie op de website(s) van de verschillende projecten te vinden.

Zij kunnen ook mailen naar ontwikkelingzeeburgereiland@amsterdam.nl. Via die mailbox komt de mail terecht bij de juiste medewerker van de gemeente. In de volgende fase zullen de 4 projecten (Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland, Cruciale Mijl IJburglaan, Verbinding en Definitieve Tramstalling) verder worden uitgewerkt. Ook dan worden belanghebbenden betrokken. De projecten zullen dit ieder afzonderlijk verder uitwerken en de informatie hierover vindt u terug in de 4 verschillende nota’s van beantwoording.

4.7

Planning

Er zijn zorgen over de planning omdat het nog lang duurt voordat de uitvoering start. Helaas kost het veel tijd om deze plannen te ontwikkelen, om uit te zoeken wat de effecten zijn en in detail uit te werken en om een partij te contracteren die de werkzaamheden uiteindelijk gaat uitvoeren. Om op korte termijn al wel verbeteringen door te voeren op het Zeeburgereiland, worden er binnenkort al maatregelen genomen. Bijvoorbeeld de verschillende maatregelen rondom het kruispunt Zuiderzeeweg/IJburglaan, waarmee we de verkeersveiligheid en bereikbaarheid verbeteren voor fietsers en voetgangers. In het voorjaar van 2024 openen er culturele en sociale initiatieven zoals broedplaats Baggerbeest en Kokomo in Baaibuurt Oost.

4.8

Complimenten

We hebben ook complimenten gekregen voor de inhoud van de plannen, de manier van informeren en de mogelijkheid om op de plannen te reageren uitgesproken. De teams nemen deze complimenten met dank in ontvangst!

Nota van Beantwoording Verbinding Zeeburgereiland

18

5

Beantwoording inspraakreacties

In dit hoofdstuk behandelen we de inspraakreacties die betrekking hebben op de Verbinding Zeeburgereiland. De reacties zijn onderverdeeld naar thema.

5.1

Inspraakreacties en beantwoording per thema

5.1.1 Effecten alternatief 4 Er zijn meerdere inspraakreacties ingediend, waaronder vanuit de Indische Buurt, die betrekking hebben op alternatief 4. In dit alternatief komt er een nieuwe brug voor het OV en wordt de huidige brug ingericht voor langzaam verkeer. De autoverbinding vervalt. Een aantal indieners uiten hun steun voor dit alternatief waarbij de auto’s niet meer over de Amsterdamsebrug mogen en de route alleen toegankelijk is voor fietsers en voetgangers. Ze zien dit als cruciaal voor het bevorderen van een autoluwe omgeving en het verbeteren van de mobiliteit voor langzaam verkeer. Ze zien de afsluiting van de brug voor autoverkeer als een belangrijke stap naar een autoluwe stad. Zij vinden dit alternatief als het gunstigst voor de leefomgeving van de bewoners, met minder geluidshinder en schonere lucht. Een andere inspraakreactie suggereert dat het mogelijk is om tijdens de bouw van de trambrug de bestaande Amsterdamsebrug om te vormen tot een fietsbrug met slechts één rijbaan voor het openbaar vervoer (OV) en noodhulpdiensten. Maar verkeersonderzoeksresultaten laten zien dat een volledige afsluiting van het autoverkeer op de Amsterdamsebrug ingewikkelde veranderingen in het verkeerspatroon zouden veroorzaken.

Het zou namelijk leiden tot een verschuiving van het verkeer naar andere beschikbare wegen, waaronder belangrijke toegangsroutes naar het centrum, zoals de Piet Heintunnel, IJ-tunnel en de MacGillavrylaan, die nog drukker zouden worden. De leefomgeving op andere plekken in de stad zou daardoor verslechteren. De voordelen voor de Indische Buurt en op de Amsterdamsebrug wegen niet op tegen de nadelen in de rest van de stad. Bovendien kan de Amsterdamsebrug pas als fietsbrug gebruikt gaan worden als de trambrug klaar is. De brug moet namelijk wel toegankelijk blijven voor de bus (lijn 37) en deze kan niet met de fietsers meerijden. Ook het voorstel om de Amsterdamsebrug om te vormen tot een fietsbrug met slechts één rijbaan voor het openbaar vervoer (OV) en noodhulpdiensten is niet haalbaar omdat de bussen ook terug moeten. Als ze daarvoor moeten omrijden wordt de OV-verbinding aanzienlijk slechter. Ten slotte kunnen we een aparte rijbaan voor bussen niet combineren met een fietspad, wat dit voorstel ruimtelijk onhaalbaar maakt. De inspraakreacties met betrekking tot alternatief 4 leiden niet tot een wijziging van het voorkeursalternatief of een aanvulling in het MER.

5.1.2 Drukte Zuiderzeeweg-betrouwbaarheid bus 37 Uit de inspraakreacties blijkt dat er regelmatig verkeersopstoppingen zijn op de Amsterdamse­ brug van Oost naar de Sluisbuurt, wat bij drukte resulteert in langzaam rijdend verkeer gedurende 20 tot 25 minuten. Dit heeft ook een negatieve invloed op de betrouwbaarheid van bus 37. Er wordt voorgesteld de fietsbrug over de gehele lengte te bouwen en de huidige brug

Nota van Beantwoording Verbinding Zeeburgereiland

19

in te delen met een vrije busbaan. Daarnaast staat de bus ook stil voor de brugopeningen van de Schellingwouderbrug. Er zijn zorgen dat bij het verhogen van de frequentie van lijn 37 dit alleen maar erger wordt. De gemeente weet dat er regelmatig files zijn op de Amsterdamsebrug en wijst op het voor­ keursscenario van project Cruciale Mijl IJburglaan, scenario 1-min. Hierin komt er een onder­ doorgang voor autoverkeer van circa 170 meter bij de kruising Zuiderzeeweg – IJburglaan. Boven deze onderdoorgang komt een stadsplein (Zeeburgerplein) dat meer ruimte biedt voor voetgangers en fietsers. Door het autoverkeer van en naar de Piet Heintunnel ondergronds te leiden, zal het verkeer op de Zuiderzeeweg, en daarmee ook bus 37 beter door kunnen rijden. De constructie van de huidige brug is niet geschikt voor een extra (vrije) rijbaan voor de bus. Zwaar verkeer moet daarom binnen de bogen van de bestaande brug het Amsterdam-Rijnkanaal oversteken. Vandaar dat we de vrije busbaan pas kunnen realiseren in combinatie met de nieuwe trambrug. Voor de brugopeningen van de Schellingwouderbrug zijn vooralsnog geen oplossingen. Omdat het water onder de Schellingwouderbrug een drukke hoofdvaarroute is én onderdeel is van de Staande Mastroute, is het vooralsnog niet mogelijk om de openingstijden van de brug aan te passen.

Als de brug minder opengaat, zal de brug langer open moeten, wat ook onwenselijk is. Tijdens de spits blijft de brug dicht en de maximale openingsduur per bedienronde is beperkt. Dat blijft zo. Het verkeer van Noord kan straks vanaf de Zuiderzeeweg niet meer rechtsaf de Piet Hein­ tunnel in. Dat zal een positief effect hebben op de doorstroming van het autoverkeer en daarmee ook bus 37. Het Mobiliteitsprogramma Zeeburgereiland en IJburg monitort of deze maatregelen voldoende zijn om lijn 37 betrouwbaar vaker te kunnen laten rijden. Toekomstige capaciteitsknelpunten kunnen aanleiding zijn om de onderzochte trambrug eerder aan te leggen. De inspraakreacties met betrekking tot de drukte Zuiderzeeweg en betrouwbaarheid bus 37 leiden niet tot een wijziging van het standpunt in de keuzes van de alternatieven dan wel een aanvulling in het MER. 5.1.3 Tramverbinding van Indische Buurt naar Zeeburgereiland (Sluisbuurt) Verschillende bewoners willen een extra tramverbinding voor Zeeburgereiland. Vaak heeft dit te maken met de betrouwbaarheid van tram 26 en bus 37. De inspraakreacties pleiten voor het snel doortrekken van de tram vanuit de Indische Buurt, omdat het er nu al druk is en omdat de Sluisbuurt zal groeien, inclusief de komst van Hogeschool InHolland. Zo verbeter je het netwerk, heb je een goed alternatief als lijn 26 uitvalt en nemen mensen eerder het OV dan de auto.

Dat is ook beter voor de luchtkwaliteit. De gemeente vindt een robuust OV-netwerk belangrijk en begrijpt de zorgen van de bewoners. Het doortrekken van de tram uit de Indische Buurt over de Amsterdamsebrug naar de Sluisbuurt is een essentiële stap in die richting. Maar de gemeente ziet op dit moment nog geen directe noodzaak om de tramlijn vóór 2040 te realiseren, gelet op de huidige gevens en prognoses van het aantal reizigers. Hoewel het druk is in het OV laten de cijfers zien dat we de groei van het aantal reizigers de komende jaren nog kunnen opvangen door lijn 37 en 26 vaker te laten rijden. Het doortrekken van de tram van de Indische Buurt naar de Sluisbuurt is erg kostbaar, omdat er een nieuwe trambrug voor nodig is. We stellen deze investering uit tot het echt nodig is. We verwachten dat dat in 2040 is, maar houden dat door monitoring via het mobiliteitsprogramma in de gaten. Omdat er in de plannen rekening wordt gehouden met het doortrekken van de tram van de Indische Buurt naar Zeeburgereiland en het mobiliteitsprogramma monitort wanneer dit echt noodzakelijk is, leiden de inspraakreacties op dit thema niet tot aanpassingen in de plannen.

Nota van Beantwoording Verbinding Zeeburgereiland

20

De inspraakreacties met betrekking tot de tramverbinding van de Indische Buurt naar Zeeburgereiland leiden niet tot een wijziging van het standpunt in de keuzes van de alternatieven dan wel een aanvulling in het MER. 5.1.4 Geluid Bewoners in de omgeving maken zich zorgen over mogelijke geluidsoverlast van de nieuwe tramverbinding en de verplaatsing van het wegverkeer naar de zuidkant van de Amsterdamsebrug na 2040. Vooral bewoners die dicht bij de brug wonen, zoals op woonboten in de Kom, of de bewoners van de Flevoparkweg en de Zeeburgerdijk vrezen voor de toename van geluidsoverlast. Ze vragen zich af hoe de gemeente hen zal beschermen tegen deze geluidshinder, en dringen aan op een grondige studie naar de mogelijke effecten van geluidsoverlast en naar maatregelen om dit te voorkomen. Uit geluidsonderzoek blijkt inderdaad dat de nieuwe tramverbinding en verschuiving van het wegverkeer geluidsveranderingen in de omgeving kunnen veroorzaken. Om geluidbelastingen in toekomstige situaties te onderzoeken gebruikt de gemeente geluidsmodellen. Op basis daarvan bepalen we eventuele geluidmaatregelen, zodra de bouw van een trambrug in beeld komt. De fietsbrug in het voorkeursalternatief heeft geen invloed op de geluidsbelastingen in de omgeving omdat er door deze maatregel niet meer wegverkeer komt.

In de volgende planfase onderzoeken we of een asverschuiving van de weg op de aanbrug gevolg heeft voor het geluid. We nemen de effecten van geluid en de mogelijke maatregelen mee in de verdere uitwerking van de plannen. De zienswijze levert geen aanpassingen op in de documenten zoals die ter inzage zijn gelegd. De inspraakreacties met betrekking tot het thema geluid leiden niet tot een wijziging van het voorkeursalternatief of het MER. Bij een verdere uitwerking in de volgende fase wordt dit aandachtspunt meegenomen. 5.1.5 Verkeersveiligheid De bewoners uiten hun bezorgdheid over de verkeersveiligheid van de nieuwe fietsverbinding. Ze maken zich zorgen over mogelijke onduidelijke verkeerssituaties. Dit zou zich vooral voordoen bij de plekken waar verschillende verkeersstromen samenkomen. Bijvoorbeeld bij de aansluiting van de fietslus op de brug en de dijk en de aansluiting van het tweerichtingen-fietspad op de kruispunten aan weerszijden van de brug. Ze pleiten voor duidelijke aanwijzingen op het fietspad om te kunnen afslaan of stoppen, en ze wijzen op de verschillen in snelheid van fietsers als een mogelijk veiligheidsrisico. Een bewoner benadrukt ook het gevaar van botsen van tegemoetkomende fietsers, zoals bij de Nesciobrug, en pleit voor een veiliger ontwerp. De fietsersbond vraagt aandacht voor de breedte van het tweerichtingen-fietspad.

De gemeente erkent dat een tweerichtingsfietspad ook tot botsingen zou kunnen leiden, vooral bij de aansluiting van de fietslus op de brug en zal dit aspect in latere fases van het project verder uitwerken. We zullen in het definitieve ontwerp zorgvuldig rekening houden met de veiligheidseisen en verschillende snelheden van fietsers (gewone fietsen, e-bikes, fatbikes et cetera). De fietspaden zullen duidelijk en veilig ingericht worden, met plekken voor veilig afslaan en stoppen. De breedte van het fietspad voldoet minimaal aan de ontwerpeisen en zullen we op de beschikbare ruimte op de huidige aanbruggen (die niet kunnen worden verbreed), verbeteren. Hoe breder het fietspad, hoe meer ruimte er is om elkaar te passeren of in te halen. Als we in de toekomst bij het vervangen van de Amsterdamsebrug ook de aanbruggen vervangen, kunnen we misschien een breder fietspad maken. Daarom wordt voor de nieuw te maken fietsbrug onderzocht wat de optimale breedte is in relatie tot toekomstvastheid, inpasbaarheid en kosten.

Nota van Beantwoording Verbinding Zeeburgereiland

21

De inspraakreacties met betrekking tot het thema verkeersveiligheid leiden niet tot een wijziging van het standpunt in de keuzes van de alternatieven dan wel een aanvulling in het MER. Bij een verdere uitwerking in de volgende fase wordt dit meegenomen. 5.1.6 Voetgangers Meerdere inspraakreacties en Stadsdeel Oost (zie hoofdstuk 6) geven aan dat het ongewenst is als voetgangers alleen via de luie trap op de Amsterdamsebrug kunnen komen om het Amsterdam-Rijnkanaal over te steken. Zij pleiten voor een voetpad op de aanbruggen. De route via de luie trappen is ook niet toegankelijk voor bijvoorbeeld rolstoelgebruikers, of mensen met kinderwagens. Ons uitgangspunt in het voorkeursalternatief was om zo veel mogelijk ruimte aan de fietser te geven en de voetgangers de route via het maaiveld en de luie trappen te laten nemen. Als er geen apart voetpad is mogen voetgangers volgens de verkeerswet over het fietspad. Maar om duidelijkheid de plaats van voetgangers op de aanbruggen duidelijk te maken, brengen we toch een voetpad terug op de aanbruggen. Dat komt aan de noordkant van de brug, direct naast het tweerichtingenfietspad. Hoe dit er exact uit komt te zien en hoe breed het precies wordt, gaan we in de komende fase verder uitwerken.

Deze zienswijze leidt daarmee tot een aanpassing op het voorkeursalternatief (Notitie Voorkeursalternatief Verbinding Zeeburgereiland), maar niet tot een aanvulling in het MER. 5.1.7 Openbare ruimte Indische Buurt Bewoners van de Indische Buurt maken zich zorgen over de openbare ruimte onder de brug en onder de aansluitingen van de brug op de bestaande wegen. De ruimte onder de brug is nu al geen fijne verblijfplaats. Het is er donker en men ervaart het als sociaal onveilig. Ook maken ze zich zorgen over de combinatie met de plannen van het toekomstige binnenbad Flevobad. De geplande trambrug komt naar verwachting circa 10 meter dichter bij de gevel van het bad waardoor dit sociaal onveilige gevoel versterkt wordt. Ook de aansluiting van het tweerichtingenfietspad op de kruising onder aan de hellingbanen vraagt nadere uitwerking; hoe wordt de openbare ruimte zo ingericht dat de fietsersstromen van de brug én de bezoekers van het bad veilig hun weg vinden? De bewoners vinden het belangrijk dat bij alle projecten die hier plaatsvinden een integrale aanpak komt voor de openbare ruimte om de (verkeers)veiligheid van de gebruikers te garanderen en de kwaliteit van de openbare ruimte onder en rondom de brug te verbeteren. Ook zijn er zorgen over de Joodse Begraafplaats; men wil dat deze onaangetast blijft, nu en in de toekomst.

De teams van de verschillende projecten stemmen met elkaar af. Het stadsdeel heeft iemand aangesteld om de raakvlakken tussen de projecten scherp te hebben en te sturen op een maakbaar ontwerp voor de openbare ruimte onder en rond de aanbruggen van de Amsterdamsebrug en bij de entree van het zwembad. Het is belangrijk dat alle gebruikers van het gebied er veilig hun weg kunnen vinden en dat het een prettigere verblijfplaats wordt. De ruimtelijke reservering van de trambrug komt dicht bij de gevel van het nieuwe Flevobad. Hoe dit er in de toekomst uit komt te zien werken we in de volgende fase uit. Uitgangspunt bij de uitwerking is al het mogelijke te doen om de Joodse begraafplaats intact te houden. De inspraakreacties met betrekking tot de openbare ruimte in de Indische buurt leiden niet tot een wijziging van het voorkeursalternatief of een aanvulling in het MER. Bij een verdere uitwerking in de volgende fase wordt dit meegenomen.

Nota van Beantwoording Verbinding Zeeburgereiland

22

5.1.8

Overige thema’s

5.1.8.1 Luchtkwaliteit De bewoners uiten bezorgdheid over de luchtkwaliteit, met name met betrekking tot fijnstof. Ze benadrukken dat de Amsterdamsebrug in de plannen een onprettige en ongezonde verbinding blijft voor fietsers. Ze wijzen erop dat autoverkeer nog steeds de dominante verkeersstroom zal zijn. Dat kan leiden tot meer geluidsoverlast en meer fijnstof. Ze vrezen dat de gezondheid van fietsers en voetgangers hierdoor in gevaar kan komen. De voorgestelde maatregelen om een fietsbrug aan te leggen, lijn 37 vaker te laten rijden en in de toekomst een tram te realiseren, zorgen niet voor extra autoverkeer en daarmee extra fijnstof. De bussen gaan immers vanaf 2025 elektrisch rijden. Wel heeft de gemeente andere plannen (voor de hele stad) om fijnstof tegen te gaan. Meer informatie over het beleid schone lucht op de webpagina Volg het beleid: schone lucht.3 Omdat de luchtkwaliteit door de plannen niet negatief beïnvloed wordt, heeft deze zienswijze geen effect op de voorgestelde plannen. De inspraakreacties met betrekking tot luchtkwaliteit leiden niet tot een wijziging van het standpunt in de keuzes van de alternatieven dan wel een aanvulling in het MER. 5.1.8.2 Sociale veiligheid Bewoners vragen aandacht voor de sociale veiligheid op het fietspad voor onder andere jongeren die ook ‘s avonds en ‘s nachts van en naar de stad fietsen.

Ze maken zich zorgen en willen dat de sociale veiligheid serieus wordt genomen in het ontwerp van de fietsbrug. We werken de uiteindelijke inrichting van de fietspaden in de volgende fase verder uit. Daarbij kijken we welke maatregelen, zoals verlichting, een positief effect hebben op de sociale veiligheid. Deze zienswijze leidt dus niet tot aanpassing van de plannen, maar nemen we wel mee in de uitwerking in de volgende fase. Overigens speelt dit onderwerp ook in de huidige situatie al, en zijn de alternatieven op dit punt beperkt onderscheidend. De inspraakreacties met betrekking tot sociale veiligheid leiden niet tot een wijziging van het standpunt in de keuzes van de alternatieven dan wel een aanvulling in het MER. Bij een verdere uitwerking in de volgende fase wordt dit meegenomen. 5.1.8.3 Waterkwaliteit Inspraakreacties over de waterkwaliteit gaan over het tegengaan van de achteruitgang van de waterkwaliteit. In het MER staat dat het voorgestelde plan neutraal of licht nadelig zal zijn voor het watersysteem. Daarom vraagt Waternet om maatregelen te treffen om eventuele negatieve gevolgen zo klein mogelijk te maken. De gemeente wil vermijden dat de kwaliteit van het water achteruitgaat. In de Milieueffect­ rapportage (MER) staan daarom verschillende maatregelen om eventuele negatieve effecten zo klein mogelijk te houden.