1.c Nota van Beantwoording Cruciale Mijl IJburglaan.pdf

Nota van Beantwoording

Cruciale Mijl IJburglaan PBI-fase 2 juli 2024 Auteur(s) Ingenieursbureau Gemeente Amsterdam

Opdrachtgever Verkeer en Openbare Ruimte Gemeente Amsterdam

Contactpersonen Michael van de Paverd / Peter Blummel

Inhoudsopgave

Inleiding4 Leeswijzer4 1

2

3

4

Projectbeschrijving

6

1.1 1.2

6 7

Context ontwikkeling Zeeburgereiland en samenhang vier projecten Doel van het project

Inspraak en communicatie

9

2.1 2.2 2.3

9 9 10

Proces van de inspraak Inzet van communicatiemiddelen Aanpak verwerking inspraakreacties

Projectoverstijgende reacties

12

3.1 3.2 3.2.1 3.2.2 3.3 3.3.1 3.3.2 3.3.3 3.3.4 3.4 3.4.1 3.4.2 3.4.3 3.5 3.6 3.7 3.8

12 13 13 13 14 14 15 15 15 15 16 16 16 17 17 18 18

Verkeersdrukte, luchtkwaliteit en geluid Verbinding Zeeburgereiland – Oostelijk Havengebied Fietsbrug naar Oostelijk Havengebied Pont naar Oostelijk Havengebied Drukte en betrouwbaarheid OV Tramlijn 26 Metro als vervanging voor de tram Fiets in de tram Betrouwbaarheid buslijn 37 Overige opmerkingen over verkeer Brommers en scooters Deelauto’s Gevaarlijke stoffenroute Overige punten: handhaven en suggesties voor de volgende fase Participatie en informatie Planning Complimenten

Beantwoording inspraakreacties per thema

19

4.1 4.1.1 4.1.2 4.1.3 4.2 4.2.1 4.2.2 4.2.3

19 20 20 21 22 22 22 23

Leefbaarheid (Ruimtelijke Kwaliteit) Lange(re) onderdoorgang Creëren van één stadswijk Zorgen over gezondheid Bereikbaarheid Verbeteren doorstroming autoverkeer Bereikbaarheid Amsterdam Noord Zorgen over planning

Nota van Beantwoording Cruciale Mijl IJburglaan

2

4.3 4.3.1 4.3.2 4.4 4.5 4.6 4.6.1 4.7 4.7.1 4.7.2 4.8 4.8.1 4.8.2

5

Onderdoorgang Zuiderzeeweg  Overweging andere scenario’s Verleggen trambaan Bob Haarmslaan Kruisingen IJburglaan - A10  Bereikbaarheid tramstalling Ontsluiting trambaan via talud A10 Enneüs Heermabrug Uitbreiding Enneüs Heermabrug met rijstroken en fietsbrug Verleggen trambaan Steigereiland Verleggen trambaan Verdere uitwerking situatie Steigereiland

Advies Stadsdelen

24 24 25 26 26 28 28 29 29 29 30 30 30

32

5.1 Stadsdeel Oost 32 5.1.1 Zorgen over ‘stadssnelweg’ die de stadswijk splitst 32 5.1.3 Voorkeur voor scenario 1 34 5.1.4 In verdere uitwerking meer groen en minder auto in straatbeeld 34 5.1.5 Verzoek om breder te kijken naar toegankelijkheid stad per auto 35 5.1.6 Verzoek om betrokkenheid in volgende fase(n) 35 5.2 Stadsdeel Noord 36 5.2.1 Stadsdeel Noord is te weinig betrokken bij de planvorming  36 5.2.2 De effecten voor stadsdeel Noord zijn onderbelicht 37 5.2.3 Verwijderen verbinding Schellingwouderbrug en Piet Heintunnel mist onderbouwing37 5.2.4 Onderzoek effect voorkeursscenario 1-min op autonetwerk Noord 38 5.2.5 Verduidelijk effect op openbaar vervoer en langzaam verkeer voor Noord 38

6

Hoe nu verder 

40

6.1 6.2 6.3

40 40 42

Besluitvorming Vervolgproces project Participatie

Bijlagen Bijlage A Overzicht referentienummers per thema Bijlage B Advies Stadsdeel Oost Bijlage C Advies Stadsdeel Noord

Nota van Beantwoording Cruciale Mijl IJburglaan

43 46 50

3

Inleiding

Voor u ligt de Nota van Beantwoording (NvB) met daarin de inspraakreacties op de Nota van Uitgangspunten Cruciale Mijl IJburglaan en de beantwoording op de inspraakreacties. Het project Cruciale Mijl IJburglaan gaat over het deel van de IJburglaan tussen de Piet Heintunnel en het Haveneiland op IJburg met een lengte van circa 1,6 kilometer. Dit project hangt samen met drie andere projecten: Verbinding Zeeburgereiland, Definitieve Tramstalling Zeeburgereiland en Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland. De plannen van deze projecten hebben gelijktijdig ter inzage gelegen. Deze vier projecten hebben een eigen Nota van Beantwoording en, na deze fase, een eigen besluitvormingsproces. Dat hebben we gedaan omdat de planning van deze projecten na deze fase verschilt. Het kost meer tijd om het ene voorkeursalternatief uit te werken dan het andere. Voor de aanbesteding en uitvoering van de projecten is nog (bestuurlijke) besluitvorming nodig. Door de projecten los van elkaar te behandelen kunnen ze na deze fase hun eigen tempo en planning aanhouden en hoeven ze in de uitvoering niet op elkaar te wachten. De gemeente bedankt iedereen die de moeite heeft genomen een inspraakreactie in te dienen. Hierdoor weten we welke wensen en zorgen er zijn en waar onze plannen aanpassing, aanscherping of een betere toelichting nodig hebben.

Leeswijzer Deze Nota van Beantwoording bevat de antwoorden van de inspraakreacties op de Nota van Uitgangspunten Cruciale Mijl IJburglaan. Voor de volledige projectomschrijving, de onderbouwing van het voorkeursscenario en de referentie- en termenlijst verwijzen we naar de Nota van Uitgangspunten (NvU). • In hoofdstuk 1 staat een beknopte toelichting op de context en samenhang met de andere projecten, de aanleiding, projectdoelstelling en uitgangspunten van Cruciale Mijl IJburglaan. • In hoofdstuk 2 geven we een toelichting op de opzet van de inspraak en de aanpak van communicatie. • In hoofdstuk 3 beantwoorden we de meer algemene reacties uit de inspraak die niet op een van de specifieke projecten van toepassing zijn. • In hoofdstuk 4 beschrijven we hoe de inspraakreacties zijn behandeld en per thema beantwoord. Per thema geven we aan wat er in de definitieve stukken is aangepast en wat we in de vervolgfase nog onderzoeken of uitwerken. • In hoofdstuk 5 bespreken we de adviezen van de stadsdelen. • In hoofdstuk 6 lichten we het vervolgproces toe. In de bijlagen vindt u de adviezen van stadsdelen. Ook vindt u hier een overzicht van alle inspraakreacties. Bij elke reactie geven we aan welk project de reactie heeft beantwoord en dus in welke nota u het antwoord op de reactie kunt terugvinden. Voor de vier projecten samen hebben we een groot aantal inspraak­reacties ontvangen.

We hebben ze zorgvuldig geanalyseerd en verdeeld over de vier projecten. Het kan zijn dat eenzelfde onderwerp in meerdere nota’s van beantwoording wordt behandeld. U kunt dus dubbelingen tegenkomen.

Nota van Beantwoording Cruciale Mijl IJburglaan

4

Omdat er heel veel inspraakreacties waren, hebben we ervoor gekozen om ze gebundeld te beantwoorden. Als u aan de hand van uw referentienummer de reactie op uw inspraak niet herkent of niet kunt terugvinden in de tekst van één van de vier nota’s, dan kunt u deze met uw referentienummer opvragen via inspraak.zeeburgereiland@amsterdam.nl.

Nota van Beantwoording Cruciale Mijl IJburglaan

5

1

Projectbeschrijving

1.1

Context ontwikkeling Zeeburgereiland en samenhang vier projecten

De komende jaren bouwt Amsterdam veel nieuwe woningen. Op Zeeburgereiland, tussen de binnenstad en IJburg in, komen in de Sluisbuurt en de Baaibuurten zo’n 8.000 woningen en bijbehorende voorzieningen, naast de al gebouwde Sportheldenbuurt met 2.500 woningen. Op het eiland komt een nieuw stuk stad met scholen, zoals Hogeschool Inholland, werkplekken, winkels, supermarkten, horeca, een bioscoop en parken. De Sluisbuurt is al in aanbouw en daarna zal Baaibuurt West worden gebouwd. Door de tramstalling te verplaatsen komt er ruimte voor woningen in Baaibuurt Oost. We willen het Zeeburgereiland groener te maken en de buurten, nu gescheiden door autowegen, beter met elkaar verbinden. Straks wandel of fiets je over de groene oevers gemakkelijk en veilig van buurt naar buurt. We maken het eiland ook beter bereikbaar vanuit de rest van de stad. Als het Zeeburgereiland rond 2040 helemaal klaar is, zijn er bijna 11.000 woningen gebouwd. Ook rondom het Zeeburgereiland zal het aantal woningen toenemen. IJburg groeit door met 9.500 woningen op Centrum- en Strandeiland. Deze woningen zijn omstreeks 2040 klaar. In het oostelijk deel van Amsterdam Noord, nabij het Zeeburgereiland, wordt het Hamerkwartier ontwikkeld, met circa 6.500 nieuwe woningen. Al deze woningen moeten goed bereikbaar zijn.

De IJburglaan, die dwars over het Zeeburger­ eiland loopt, is en blijft een belangrijke weg voor het verkeer in de hele stad. Door meer woningen te bouwen op het eiland en in de buurten eromheen en doordat we de binnenstad autoluw maken, worden de weinige routes naar de stad, zoals de IJburglaan, drukker. Het autoverkeer zal toenemen en de fietspaden worden drukker. Als we niets doen staat de tram vast bij kruispunten en moeten voetgangers en fietsers steeds langer wachten voordat ze kunnen oversteken. Dit willen we voorkomen. We willen van Zeeburgereiland een leefbare wijk te maken, ondanks de toenemende drukte op de hoofdwegen van het eiland. In het Ruimtelijk Kader staat hoe we dit gaan doen. Het Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland is een lange termijnvisie om een leefbare, duurzame en inclusieve stedelijke wijk te kunnen ontwikkelen. We hebben de samenhang tussen de deelprojecten in kaart gebracht en de uitgangspunten voor het Zeeburgereiland vastgelegd om in de toekomst verder uit te werken. De bereikbaarheid van het Zeeburgereiland is een randvoorwaarde. Daarom hebben we de mobiliteitsmaatregelen uit het mobiliteitsplan ook opgenomen in het Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland. In het mobiliteitsplan staat een samenhangend pakket aan maatregelen die nodig zijn voor de bereikbaarheid van het Zeeburgereiland en IJburg.

Met die maatregelen wordt het gebied niet alleen bereikbaarder, maar ze dragen ook bij aan een betere openbare ruimte. Drie grote maatregelen uit dit plan zorgen over 5 tot 10 jaar voor meer ruimte voor fietsers en voetgangers en voor betere doorstroming van openbaar vervoer, fietsen en auto’s: 1. Cruciale Mijl IJburglaan. Een nieuw plein boven een korte onderdoorgang voor auto’s bij het kruispunt van de IJburglaan met de Zuiderzeeweg. De tram blijft bovengronds, gaat naar de noordkant van de IJburglaan en sluit aan op een nieuwe tramstalling op de Oostpunt. Door deze maatregel komt er meer ruimte voor voetgangers en fietsers op de onderdoorgang en een betere doorstroming van fiets, openbaar vervoer en auto. Er komt ook een nieuwe fietsbrug aan de noordkant van de Enneüs Heermabrug.

Nota van Beantwoording Cruciale Mijl IJburglaan

6

2. De Verbinding Zeeburgereiland (fietsbrug Amsterdamsebrug). Een nieuwe fietsbrug over het Amsterdam-Rijnkanaal, direct naast de Amsterdamsebrug. Hiermee maken we ruimte voor het groeiende aantal fietsers. En een ruimtereservering om in de toekomst de tram vanuit de Indische Buurt via een nieuwe brug naar de Sluisbuurt te laten rijden. 3. Definitieve Tramstalling Zeeburgereiland. Een nieuwe en grotere stalling voor tramlijn 26 op de Oostpunt. Die is nodig voor de extra trams die naar Strandeiland gaan rijden en in de toekomst voor een tram van de Indische Buurt naar Zeeburgereiland. Er zijn twee belangrijke maatregelen bedacht om tramlijn 26, die tussen het Centraal Station en IJburg rijdt, te verbeteren en de capaciteit ervan uit te breiden. De onderdoorgang voor auto’s en de verplaatsing van de trambaan naar het noorden verbeteren de doorstroming van tramlijn 26. De tram komt dan namelijk niet meer vast te staan op de kruising met de Zuiderzeeweg en wordt ook niet meer gehinderd door de op- en afritten van de A10. De tweede maatregel is de bouw van een tramstalling op de Oostpunt. Hier kunnen meer trams gestald worden zodat tramlijn 26 vaker kan rijden. In het voorstel voor de definitieve tramstalling is ook ruimte gereserveerd voor de tramstellen van de tramlijn die we in de toekomst doortrekken van de Indische Buurt naar Zeeburgereiland.

Voor de bereikbaarheid per fiets is de bouw van een nieuwe fietsbrug naast de Amsterdamsebrug van groot belang. Door de groei van Zeeburgereiland en IJburg past het fietsverkeer op termijn niet meer op de smalle fietspaden van de huidige brug. De nieuwe fietsbrug heeft bredere fietspaden en houdt rekening met de verwachte groei. De auto-onderdoorgang bij de kruising IJburglaan/Zuiderzeeweg zorgt voor een autovrije kruising voor fietsers en voetgangers. Dit verbetert de doorstroming, het comfort en de verkeersveiligheid enorm. Deze verbetering op de kruising helpt voetgangers en passagiers van tramlijn 26 en buslijn 37 die van of naar de bus of tram lopen. En het maakt het ook voor buslijn 37 zelf gemakkelijker de IJburglaan over te steken. Het doel van deze combinatie van projecten is een solide OV- en fietsnetwerk en een prettig, leefbare nieuwe stadwijk. Op de auto-onderdoorgang maken we het Zeeburgerplein, waar ruimte komt voor voorzieningen. Aan de randen van het Zeeburgereiland maken we ruimte voor recreatie, groen en sport. Dit is terug te lezen in het Ruimtelijk Kader en werken we in de volgende fase verder uit.

1.2

Doel van het project

Project Cruciale Mijl IJburglaan biedt oplossingen voor alle soorten van vervoer (voetganger, fiets, OV, auto) op het traject IJburglaan, van de tunnelmond van de Piet Heintunnel, de kruising IJburglaan-Zuiderzeeweg, Bob Haarmslaan, Marie Baronlaan, de aansluiting op de A10, Enneüs Heermabrug tot en met Steigereiland. Het project heeft twee doelen: 1. De bereikbaarheid en verkeersveiligheid van Zeeburgereiland en IJburg verbeteren door te zorgen voor een goede doorstroming van voetganger, fiets, OV en auto op de IJburglaan tussen Piet Heintunnel en Steigereiland (bereikbaarheidsopgave). 2. De infrastructuur van de IJburglaan tussen Piet Heintunnel en Steigereiland ontwerpen in samenhang met de gebiedsontwikkeling en andere infrastructuurprojecten, zodat er één stedelijke wijk ontstaat. Een stadseiland met een fijne woon-, werk- en verblijfskwaliteit (ruimtelijke kwaliteitsopgave). In een haalbaarheidsonderzoek zijn zes scenario’s onderzocht. Elk scenario is in beeld gebracht en voor elk scenario is een kostenraming gemaakt en hebben we bepaald wat de effecten zijn voor verkeer, milieu, natuur en leefbaarheid. Vervolgens hebben we de positieve en

Nota van Beantwoording Cruciale Mijl IJburglaan

7

negatieve effecten afgewogen door een maatschappelijke kostenbatenanalyse (MKBA) en multicriteria-analyse (MCA) te maken. Het voorkeursscenario voor de Cruciale Mijl IJburglaan is scenario 1-min, met een onderdoorgang van 170 meter. Dit is een sober en doelmatig scenario dat financieel het beste haalbaar is. De resultaten van het onderzoek staan in de Nota van Uitgangspunten Cruciale Mijl IJburglaan. Deze nota heeft in het najaar van 2023 ter inzage gelegen en bewoners en belanghebbenden konden reageren op de plannen. We leggen de aangepaste Nota van Uitgangspunten Cruciale Mijl IJburglaan en de Nota van Beantwoording met alle inspraakreacties op 18 september 2024 voor aan de gemeenteraad ter overweging en besluitvorming.

Nota van Beantwoording Cruciale Mijl IJburglaan

8

2

Inspraak en communicatie

2.1

Proces van de inspraak

De gemeente vindt het belangrijk om de plannen voor te leggen aan bewoners en andere betrokkenen en belanghebbenden. Daarom is er een inspraaktraject geweest tussen 28 september en 9 november 2023. Inspraak is een formele stap in de participatie voor deze projecten, vastgelegd in de inspraakverordening van Amsterdam. De inspraak verloopt volgens een vaste werkwijze. Voorafgaand aan deze formele stap hebben we de omgeving ook betrokken door gesprekken met specifieke doelgroepen en het organiseren van een informatiebijeenkomsten. Een voorbeeld hiervan is de Meet-up Zeeburgereiland, een bijeen­ komst voor bewoners die regelmatig wordt georganiseerd. Aangezien de vier plannen nauw met elkaar samenhangen zijn de bewoners gelijktijdig geïnformeerd over het inspraaktraject van de plannen. Op deze manier brachten we overzicht in de samenhang en planning. Ook voerden we één campagne om betrokkenen te attenderen op de mogelijkheid om te reageren. Geïnteresseerden konden hun inspraakreactie indienen op één of meerdere plannen via internet, e-mail, of schriftelijk per brief. De indieners van inspraakredacties konden op ieder project afzonderlijk reageren of een reactie geven op het geheel van plannen.

2.2

Inzet van communicatiemiddelen

De campagne was bedoeld om de mensen te bereiken die direct te maken hebben of krijgen met de plannen, zoals de huidige bewoners, ondernemers en bezoekers van het gebied. Hiervoor is er op 3 en 4 oktober 2023 een krant huis-aan-huis verspreid op 13.000 adressen op Zeeburgereiland, Steigereiland, een deel van Indische Buurt en een deel van Cruquius. Een aantal adressen op Steigereiland en in de Baaibuurten hebben de krant onbedoeld niet ontvangen. Waar mogelijk hebben we die nagezonden. Er was informatie beschikbaar in de vorm van: 1. Een inspraakkrant waarin we de toekomst van het eiland, de projecten en de planning toelichtten. 2. Advertenties in lokale kranten zoals Het Parool de DeBrugkrant. 3. Een korte animatievideo met de plannen op hoofdlijnen en informatie over de manier waarop je kon inspreken. 4. Een tijdelijke website amsterdam.nl/inspraakzeeburgereiland met een overzichtelijke toelichting van de vier plannen per project. Op deze website kon men de volledige plannen downloaden. Ook kon men via deze site een inspraakreactie indienen en zich aanmelden voor de digitale spreekuren. 5. Een informatieavond op woensdag 18 oktober 2023, waar bezoekers bij thematafels informatie konden krijgen en vragen konden stellen. Hier waren circa 130 bezoekers aanwezig. 6. Digitale spreekuren waar verdiepende vragen gesteld konden worden. Hier hebben 8 mensen gebruik van gemaakt.

7. Papieren versies van de plannen waren in te zien op de stadsdeelkantoren Centrum en Oost.

Nota van Beantwoording Cruciale Mijl IJburglaan

9

Informatiebijeenkomst woensdag 18 oktober

Toekomst Zeeburgereiland, Steigereiland en omgeving Reageer op de plannen Dit is een informatiekrant over de plannen en inspraak

amsterdam.nl/inspraakzeeburgereiland

voor Zeeburgereiland, Steigereiland en omgeving

Inspraakkrant Zeeburgereiland projecten Verder is ingezet: • Inspraakadvertentie in Het Parool, De Brugkrant en IJopener • Betaalde advertenties op Facebook en Instagram • Artikel op Amsterdam.nl en in de digitale nieuwsbrieven van Amsterdam • Het telefoonnummer 14020 was beschikbaar voor vragen over de inspraak • Oproepen op lokale kanalen, websites en sociale media in Oost

2.3

Aanpak verwerking inspraakreacties

De gemeente heeft in totaal 183 inspraakreacties ontvangen via het digitale formulier. De helft van de inspraakreacties kwam van het Zeeburgereiland, een kwart uit IJburg en de rest uit overig Amsterdam. Behalve bewoners en ondernemers hebben ook organisaties, zoals fietsersbond en ROVER, en medeoverheden gereageerd. We hebben de inspraakreacties eerst geanonimiseerd. Omdat de meeste inspraakreacties over verschillende onderdelen van de projecten gingen, hebben we ze uitgesplitst en verdeeld over de projecten. Deze uitgesplitste inspraakreacties hebben we ‘inspraakpunten’ genoemd. In totaal hebben we ruim 1000 inspraakpunten beantwoord. De inspraakreacties varieerden van een korte reactie tot uitgebreide documenten. Veel inspraak­ punten hebben op onderdelen een vergelijkbare inhoud. Vanwege de grote hoeveelheid

Nota van Beantwoording Cruciale Mijl IJburglaan

10

inspraakpunten en voor de leesbaarheid hebben we vergelijkbare inspraakpunten gebundeld. Op deze gebundelde inspraakpunten hebben we een antwoord geformuleerd. Het kan dus voorkomen dat insprekers hun ingebrachte punten niet altijd herkennen in het overzicht van alle ingebrachte punten, omdat we naar een uniforme formulering hebben gezocht. We hebben dit heel zorgvuldig gedaan. In bijlage A is terug te vinden bij welk project en thema de individuele reacties zijn behandeld. De inspraakpunten die alle vier de projecten betreffen (zoals suggesties voor het OV), of juist geen onderdeel zijn van één van de projecten (zoals verzoek om handhaving), behandelen we in het volgende hoofdstuk.

Nota van Beantwoording Cruciale Mijl IJburglaan

11

3

Projectoverstijgende reacties

In dit hoofdstuk behandelen we de inspraakpunten die zich niet beperkten tot één van de 4 projecten. Het gaat daarbij om punten die bij geen enkel project hoorden of om punten die juist betrekking hadden op meerdere projecten. Inspraakreacties over bijvoorbeeld verkeersdrukte, luchtkwaliteit en geluid en suggesties voor het OV gaan over meerdere projecten. Inspraakreacties over bijvoorbeeld handhaving horen bij geen enkel project.

3.1

Verkeersdrukte, luchtkwaliteit en geluid

Er zijn diverse zorgen over de verkeersdrukte en de gevolgen daarvan voor de luchtkwaliteit en het geluid. De IJburglaan is één van de belangrijkste verkeersroutes van de stad en met de verdere groei van de stad en de ontwikkeling van Zeeburgereiland en IJburg zal het verkeer – ook het autoverkeer – op de IJburglaan toenemen. Ook in de toekomst behoudt de IJburglaan een belangrijke rol. Nieuw beleid als de Agenda Amsterdam Autoluw en 30km/u in de stad zorgen voor minder verkeer op sommige plekken in de stad, maar hoofdroutes zoals de IJburglaan zullen ondanks dit beleid een belangrijke rol blijven spelen in de ontsluiting van OV, auto- en fietsverkeer. Met de Agenda Amsterdam Autoluw wil Amsterdam meer ruimte maken voor fiets en voetganger en minder ruimte voor de auto. Door de autoluw-maatregelen in de stad moet het verkeer meer gebruik maken van de A10 en de grote ontsluitingswegen van en naar de binnenstad. De gemeente vindt luchtkwaliteit en geluid belangrijke onderwerpen. Bij het uitwerken van de plannen doen we daarom goed onderzoek naar het effect van de maatregelen op luchtkwaliteit, geluid en trillingen. Hier gelden (wettelijke) normen voor om te zorgen voor een prettige en gezonde leefomgeving en die zowel mens als natuur beschermen. De Omgevingswet speelt hierbij een belangrijke rol.

Voor het autogebruik op Zeeburgereiland zelf gaan we in de plannen voor de Sluisbuurt (en later ook voor de Baaibuurten) uit van een (erg) lage parkeernorm voor auto’s. In het ontwerp van de openbare ruimte geven we altijd prioriteit aan langzaam verkeer. Ook de maatregelen uit het Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland (inclusief de drie grote infrastructurele projecten) stimuleren het gebruik van OV en de fiets. Verder is het relevant om te vermelden dat de gemeente voor de hele stad werkt aan het verbeteren van de luchtkwaliteit met het ‘Actieplan Schone Lucht’ (oktober 2019) en de ‘Uitvoeringsagenda Uitstootvrije Mobiliteit Amsterdam 2023-2026’ (juni 2023). Ons uitgangspunt is om het probleem bij de bron aan te pakken het voorkomen van uitstoot van vieze stoffen. Door de milieuzones stapsgewijs uit te breiden, verwachten we dat de luchtkwaliteit aanzienlijk verbetert. De overgang naar uitstootvrij gemotoriseerd verkeer zal naar verwachting ook een positief effect hebben op geluid.

Nota van Beantwoording Cruciale Mijl IJburglaan

12

3.2

Verbinding Zeeburgereiland – Oostelijk Havengebied

Veel reacties gaan over de fietsverbinding van Zeeburgereiland naar het Oostelijk Havengebied. Het zou een goede route zijn naar het centrum, want hij is korter dan de route via de Amsterdamsebrug. In de reacties wordt ook het bouwen van een fietstunnel genoemd voor dit tracé. Ook wil men dat de pont vaker vaart (meer dan 3 keer per uur), ook ’s avonds en in het weekend. Mensen geven aan dat ze de pont nu niet nemen, omdat ze 20 minuten moeten wachten als ze hem net missen. 3.2.1 Fietsbrug naar Oostelijk Havengebied De fietsbrug naar het Oostelijk Havengebied was oorspronkelijk in de ontwikkeling van Zeeburgereiland voorzien, maar is afgevallen op basis van het advies van de Commissie Oever­ verbindingen.1 De commissie adviseerde om op deze locatie geen fietsbrug te realiseren, maar in plaats daarvan te kiezen voor het opwaarderen van de Amsterdamsebrug en deze geschikt te maken voor grotere stromen fietsers en hoogwaardig OV in combinatie met een permanente pontverbinding tussen Sporenburg en Sluisbuurt. De reden om geen fietsbrug te realiseren op deze plek over het Amsterdam-Rijnkanaal is omdat een brug hier redelijkerwijs niet nautisch veilig in te passen is.

Het Inrichtingsplan gaat uit van maximaal twee nieuwe bruggen over de Rijkswateren, naast de bestaande Amsterdamsebrug, te weten: de Oostbrug van het Java-eiland naar het Hamerkwartier en de Westbrug van de Haparandadam nabij de Houthavens naar de NDSM. Het advies van de commissie is door het gemeentebestuur van Amsterdam en het Rijk omarmt, en daarom heeft het bestuur besloten voor een tijdelijke pontverbinding (7 jaar) en het opwaarderen van de route Amsterdamsebrug (project Verbinding Zeeburgereiland) en definitief af te zien van de fietsverbinding naar het Oostelijk Havengebied. Een fietstunnel is geen optie. Een tunnel is nog moeilijker in te passen in de openbare ruimte, nog duurder in aanleg en wordt als sociaal onveilig beschouwd. Ook de Piet Heintunnel geschikt maken voor fietsers is geen optie. De tunnel heeft steile, onveilige hellingen en er is geen ruimte in de tunnel. Voor auto’s blijft de tunnel namelijk een belangrijke toegangsweg naar de stad. 3.2.2 Pont naar Oostelijk Havengebied Met de gebruikscijfers van de belangrijkste fietspaden in de omgeving hebben we een prognose gemaakt van het gebruik van de tijdelijke pont. We verwachten dat circa 80 procent van de fietsers overdag gebruik zal maken van de pont.

Voor slechts 15 procent van de gebruikers zou een dienstregeling in de avond nuttig zijn en voor 5 procent van de gebruikers is een dienstregeling in de nacht interessant. Dat past bij het beeld dat scholieren en studenten op Zeeburgereiland met name doordeweeks en tijdens kantoortijden gebruik maken van de tijdelijke pontverbinding. Er zijn op dit moment minder gebruikers dan we vooraf hadden ingeschat. De hoofdreden daarvoor is de tragere ontwikkeling en bouw van de Sluisbuurt, dan aangenomen bij de eerdere prognoses voor de pont. De vervoerwaarde van de tijdelijke pont is nu nog bescheiden, zeker in vergelijking met de andere veerverbindingen in de stad. Gegeven ook de schaarse middelen voor GVB Veren (financieel, personeel, beheer/onderhoud van de pont) is uitbreiding van de dienstregeling naar de avonduren op dit moment niet goed verdedigbaar. De komende jaren verwachten we een toename van gebruikers door de ontwikkelingen op Zeeburgereiland en IJburg. We monitoren het gebruik van de tijdelijke pont door tellingen, enquêtes en nautische veiligheid. Aan de hand van die resultaten bekijken we of het nodig, mogelijk en financieel haalbaar is om de vaartijden en/of vaardagen van de tijdelijke pont uit te breiden. De looptijd van de tijdelijke pont eindigt eind 2029. Rond 2026 start onderzoek naar een eventuele definitieve pontverbinding.

Dat zal een integraal onderzoek worden, inclusief overleg met Rijkswaterstaat en een nieuw bestuurlijk besluit vereisen.

1  https://openresearch.amsterdam/nl/page/85982/eindadvies-genereus-verbonden-adviescommissieoeververbindingen

Nota van Beantwoording Cruciale Mijl IJburglaan

13

3.3

Drukte en betrouwbaarheid OV

Er zijn ook veel reacties die aangeven dat het huidige OV niet goed functioneert. Het is te druk en informatie op de borden is ontoereikend. Een veelgehoorde klacht over tramlijn 26 is dat deze erg druk en niet betrouwbaar is. Als er een calamiteit op de lijn is, worden er niet genoeg bussen ingezet. Men stelt ook voor om de tram te vervangen door een metro en om het maximaal aantal fietsen dat mee mag in de tram uit te breiden en gratis te maken. 3.3.1 Tramlijn 26 De gemeente en het GVB herkennen de inspraakreacties die gaan over het niet goed functio­ neren van tramlijn 26. Maar voorlopig heeft de tramlijn nog voldoende capaciteit om het verwachte aantal reizigers te vervoeren. De uitval op het totale tramnet van Amsterdam ligt in 2023 een factor 1,7 hoger dan bij tramlijn 26. De uitval op tramlijn 26 is dus aanzienlijk lager dan het stedelijk gemiddelde bij tram. Door de aanpassingen in de Piet Heintunnel in 2019-2020 is de betrouwbaarheid van lijn 26 flink toegenomen (minder uitval en calamiteiten). Maar als de lijn uitvalt, dan zijn de gevolgen meteen groot. De gemeente en het GVB begrijpen de frustratie die dit teweeg brengt goed. De reizigers die dan op een andere manier hun weg moet zoeken, veroorzaken extra drukte op de weg. We zetten bussen in en meer mensen pakken de auto of de fiets, en dat leidt tot opstoppingen.

Het GVB heeft een personeelstekort, niet alleen bij bestuurders en conducteurs, maar ook bij de monteurs. Hierdoor duurt het langer voordat een tram na onderhoud of reparatie terugkeert uit de remise. Het GVB geeft voor de inzet van mensen wel prioriteit aan lijn 26. Als tramlijn 26 om een andere reden niet rijdt, zoals na een ongeval, worden bussen ingezet. Omdat het een calamiteit is, moeten bussen en buschauffeurs van andere lijnen worden ingezet. Maar deze bussen kunnen jammer genoeg niet alle reizigers opvangen die normaal de tram nemen. Daarnaast moeten de bussen meerijden in het drukke autoverkeer, dus ze zijn vaak minder snel en betrouwbaar dan tramlijn 26. Daarom komt er ook geen vaste busverbinding naast lijn 26 (doortrekken van lijn 66 naar Zeeburgereiland). Tramlijn 26 zal altijd sneller zijn dan de bus, dus reizigers zullen voor de tram kiezen en de bus zal (nagenoeg) leeg blijven. Verder is het GVB zich ervan bewust dat correcte reisinformatie heel belangrijk is voor de reizigers, zeker bij verstoringen. Eerdere klachten, van september 2023, werden veelal veroorzaakt door een ongebruikelijke storing in het reisinformatiesysteem. Dit is toen opgelost en er zijn aanvullende maatregelen genomen om herhaling te voorkomen. Sindsdien is een dergelijke storing gelukkig ook niet meer voorgekomen.

Daarnaast was er in een aantal gevallen sprake van het laat of niet melden van het uitvallen van ritten. Dit is erg vervelend voor reizigers. Het op tijd en juist communiceren van rituitval naar alle kanalen die reisinformatie bieden, heeft steeds hoge prioriteit bij het GVB. Hier wordt doorlopend extra aandacht aan gegeven. Niet alleen voor tramlijn 26, maar voor alle lijnen. Ook zitten er nog een aantal aanvullende verbeteringen van GVB in de pijplijn. In de eerste vier maanden van 2024 waren er twee klachten over reisinformatie over tramlijn 26. Dat is een stuk minder dan het aantal klachten van vlak vóór en tijdens de inspraakperiode van het Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland en de drie infrastructurele projecten. Door de uitvoering van de projecten Cruciale Mijl IJburglaan en de bouw van een nieuwe tramstalling op de Oostpunt, zal de betrouwbaarheid en de capaciteit van tramlijn 26 verbeteren en de kans op ongelukken verkleinen. Door de auto-onderdoorgang bij het kruispunt Zuiderzeeweg/IJburglaan kan tramlijn 26 oversteken naar de noordkant van de IJburglaan zonder daarbij auto-verkeer tegen te komen. Door de noordligging is er ook geen kruising van tramlijn 26 met de op- en afritten van de A10, wat de betrouwbaarheid van de tramlijn ook ten goede komt. Meer informatie daarover vindt u in de Nota van Uitgangspunten en Nota van Beantwoording van de Cruciale Mijl IJburglaan.

Omdat het aantal inwoners rond de tramlijn

Nota van Beantwoording Cruciale Mijl IJburglaan

14

toeneemt en omdat de Hogeschool Inholland opent, verhogen we op werkdagen de frequentie van tramlijn 26. Nu rijdt tram 26 op werkdagen overdag 8 keer per uur. Op de drukste momenten wordt dat 10 keer per uur (met gekoppelde trams), dus iedere 6 minuten. 3.3.2 Metro als vervanging voor de tram De gemeente werkt op dit moment samen met het Rijk aan twee studies naar metroverbindingen. Eén tussen Amsterdam Zuid en Schiphol en één tussen station Sloterdijk en Amsterdam Centraal. Aan deze 2 verbindingen geeft de gemeente op dit moment de prioriteit. De financiële positie van de gemeente laat het niet toe om de komende jaren te investeren in metrolijnen elders in de stad. En ook het Rijk wil niet zoveel geld investeren in stedelijk openbaar vervoer. Naast deze twee metroprojecten zijn er nog een paar metro-initiatieven die meer prioriteit hebben dan een metrolijn tussen Centraal Station en IJburg omdat ze grotere gebieden met meer inwoners ontsluiten en waarschijnlijk een betere exploitatie zullen hebben. Eén daarvan is de Flevolijn van de Zuidas naar Almere. Deze metrolijn krijgt ook een halte op Centrumeiland en/ of Strandeiland en geeft daarmee een snelle verbinding met het zuidelijk deel van de stad en Schiphol/Hoofddorp. Deze lijn vergt een grote investering die het Rijk vooralsnog niet wil doen.

De gemeente kiest er samen met het GVB en de Vervoerregio Amsterdam dus voor om het openbaar vervoer op Zeeburgereiland te verbeteren. Op korte termijn doen we dit door tramlijn 26 en buslijn 37 vaker te laten rijden, door de capaciteit van de tramhalte op de kruising IJburglaan/Zuiderzeeweg te vergroten, door op de Zuiderzeeweg een nieuwe voorlopige bushalte aan te leggen (halte ‘Rudolf Nurejevstraat’) en door de bushalte Zuiderzeeweg van lijn 37 richting Amstelstation te vergroten. De onderdoorgang van het project Cruciale Mijl IJburglaan en de verlegging van de trambaan zijn een volgende stap in het verbeteren van de doorstroming van OV, fiets en verkeer. Tot slot zorgen we er nu al voor dat we in de toekomst (na 2040) de tram van de Indische Buurt naar Zeeburgereiland door kunnen trekken. 3.3.3 Fiets in de tram Op dit moment mogen er maximaal twee fietsen mee in tramlijn 26, buiten de spits. De ruimte die de fiets inneemt gaat ten koste van de ruimte voor reizigers. Vooral in de spits is dit niet wenselijk en hebben we alle ruimte in de trams nodig voor reizigers. Daarom hanteert het GVB ook een ritprijs voor de fiets. We gaan dit niet veranderen. 3.3.4 Betrouwbaarheid buslijn 37 Voor buslijn 37 wordt aangegeven dat deze onbetrouwbaar is omdat hij vaak vast staat in de file op de Amsterdamsebrug en/of voor de opening van de Schellingwouderbrug.

Omdat het water onder de Schellingwouderbrug een drukke hoofdvaarroute is, is het vooralsnog niet mogelijk om de openingstijden van de brug aan te passen. Als de brug minder opengaat, zal de brug langer open moeten, wat ook onwenselijk is. Door de onderdoorgang bij het kruispunt Zuiderzeeweg/IJburglaan (Cruciale Mijl IJburglaan) zullen er minder opstoppingen zijn op de Zuiderzeeweg. Daardoor zal het verkeer, en dus ook bus 37, minder vast staan op de Zuiderzeeweg. Als het verkeer beter doorstroomt én lijn 37 niet meer toereikend is, zou er een extra spitsbus kunnen gaan rijden. Er is op de bruggen geen ruimte voor een vrije busbaan. Dit kan pas in combinatie met het doortrekken van de tram vanuit de Indische Buurt (project de Verbinding Zeeburgereiland), maar dit is pas na 2040 voorzien. De frequentie van buslijn 37 wordt vanaf september 2024 op werkdagen verhoogd. Hij rijdt nu op werkdagen in de ochtendspits 8 keer per uur en daarna tot 20.00 uur 6 keer per uur. In de ochtendspits wordt dit verhoogd naar 10 keer per uur, vervolgens tot circa 14.00 uur 7 keer per uur, en vervolgens tot 20.00 uur 8 keer per uur.

3.4

Overige opmerkingen over verkeer

Nota van Beantwoording Cruciale Mijl IJburglaan

15

3.4.1 Brommers en scooters De vraag wordt gesteld hoe er rekening wordt gehouden met brommers en scooters omdat deze niet apart terugkomen in de plannen. Er zijn geen aparte maatregelen voor brommers, scooters (gele nummerplaat) of snorfietsen (blauwe nummerplaat). Ze moeten op de rijbaan voor auto’s (brommers) rijden of op het fietspad (snorfietsen). In de tellingen op de fietspaden en de autowegen nemen we snorfietsen en brommers mee in de cijfers. Deze tellingen gebruiken we in de verkeersmodellen en in de eisen die we stellen aan het ontwerp van een fietspad of autoweg. Fietspaden waar ook snorfietsen of brommers rijden, moeten breder zijn. Dit maakt ze veiliger, doordat er voldoende ruimte is voor inhaalbewegingen, ook als het druk is. 3.4.2 Deelauto’s Er wordt gevraagd of er meer deelauto’s kunnen komen en om het aanbod te stimuleren door bijvoorbeeld een gecombineerde app van aanbieders, en geen kosten als je geen auto gebruikt. In juli 2023 heeft de gemeenteraad de Nota Deelvervoer vastgesteld. Deze nota vormt de basis voor de verdere ontwikkeling en stimulering van deelvervoer in Amsterdam. Dit doen we door de markt de mogelijkheid te geven meer deelauto’s aan te bieden, door spreiding van het aanbod en door de vergunningsvoorwaarden aan te scherpen. De aanbieders van deel(bak)fietsen en deelscooters moeten de hele stad bedienen (dus ook Zeeburgereiland).

Daarbij gaat het dan om deelmobiliteit op straat. Deelconcepten in een gebouw worden in tenders vaak gevraagd, maar dit werkt via privaatrechtelijke afspraken. Voor deelauto’s geldt ook dat het aanbod op straat aan deelauto-aanbieders wordt overgelaten. Omdat er op straat maar een beperkt aantal plekken is, komen er niet in alle buurten deelauto’s met een vaste standplaats (gereserveerde parkeerplek) op straat. We weten nog niet of dit ook gaat gelden voor de Sluisbuurt en de Baaibuurten. Er zijn geen afspraken over de prijs of voorwaarden waaronder je een deelvoertuig kan gebruiken. Campagne en apps: de gemeente Amsterdam heeft drie achtereenvolgende jaren (2021, 2022 en 2023) de publiekscampagne ‘Blij dat ik deel’ gevoerd om Amsterdammers te informeren over de voordelen van deelvervoer. We zijn van plan om dat in 2024 opnieuw te doen. In 2023 lag de nadruk op het gemak van deelvervoer (‘gemakkelijker dan je denkt’), het aanbod en de beschikbaarheid van deelvervoer (‘meer aanbod dan je denkt’), en de kosten van deelvervoer (‘voordeliger dan je denkt’). Een gecombineerde Amsterdamse Mobility as a Service (MaaS)-app waarin alle deelvervoeraanbieders zijn opgenomen, is er helaas nog niet. Er zijn verschillende MaaS-apps (bijvoorbeeld Gaiyo, Umob en Glimble) die wel toegang bieden tot meerdere deelvervoeraanbieders, maar nog niet alle aanbieders werken daaraan mee.

3.4.3 Gevaarlijke stoffenroute Er wordt aangegeven dat de brug naar Noord (Schellingwouderbrug) gebruikt wordt voor vervoer van chemische stoffen en dat dit niet past in een drukke wijk met kleine kinderen. Voor een aantal gevaarlijke stoffen geldt in Nederland een zogenaamde routeplicht. Op Zeeburgereiland bevindt zich zo’n ‘gevaarlijke stoffenroute.’ Dit valt officieel onder de verant­ woordelijkheid van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. De vrachtwagens die gebruik maken van de gevaarlijke stoffenroute mogen niet rijden door de tunnels onder het IJ en het Noordzeekanaal (zogenaamde categorie C tunnels). De Schellingwouderbrug is de enige brug over deze vaarwegen voor transporten met gevaarlijke stoffen die niet door deze tunnels mogen. Alternatieve routes om het Noordzeekanaal en IJ te kunnen ‘oversteken’ zijn tientallen kilometers langer (omrijden via de Markerwaarddijk, tussen Enkhuizen en Lelystad, of de Afsluitdijk). Bovendien kom je bij deze routes langs nog meer bebouwing. Omdat de transporten met gevaarlijke stoffen (die niet door een tunnelcategorie C mogen) bij deze alternatieve routes een

Nota van Beantwoording Cruciale Mijl IJburglaan

16

veel langere route moeten nemen, is de kans op incidenten met mogelijke slachtoffers groter dan via de route over de Schellingwouderbrug. De route via de Schellingwouderbrug is dus voor heel Nederland gezien veiliger. Het transport dat niet door een tunnel categorie C mag betreft het transport van gassen en zeer toxische vloeistoffen. In de praktijk (sinds zeker 2007) rijden er via de Schellingwouderbrug naast brandbare en in zeer beperkte mate licht toxische vloeistoffen (die ook door een tunnel met tunnelcategorie C mogen rijden en dus waarschijnlijk bestemming of herkomst in Amsterdam hebben), alleen LPG-achtige gassen (stofcategorie GF3) via de Schellingwouderbrug. Voor alle bestemmingsplannen van het Zeeburgereiland is gekeken naar de externe veiligheid en in ontwerpen houden we hier rekening mee. Concreet betekent dit dat er minimaal 30 meter moet zitten tussen de weg en de woningen. Bij de Sluisbuurt en Sportheldenbuurt is al aangetoond dat de route niet tot een onaanvaardbaar groepsrisico leidt. In november 2022 heeft de gemeente Amsterdam met het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat de wens besproken om de huidige route te verleggen naar elders.

Uitkomst van dat gesprek is dat het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat blijft bij haar opvatting dat alles overziende de huidige ligging van de route de voorkeur heeft en dus onderdeel van het basisnet zal blijven.

3.5

Overige punten: handhaven en suggesties voor de volgende fase

Er zijn verschillende reacties binnengekomen die niet specifiek over de plannen gaan. Bijvoorbeeld verlichting op bestaande fietspaden, overlast van afval, verzoek om te handhaven of om groen beter te onderhouden. Deze meldingen zetten we door naar de afdelingen en/of stadsdelen die erover gaan. Voor ideeën of vragen in uw directe omgeving kunt u contact opnemen met het stadsdeel of met de gebiedsmakelaar van uw gebied. Als iets moet worden opgeruimd of gemaakt dan kunt u een ‘Melding openbare ruimte en overlast’ doen. U kunt met deze melding ook een gevaarlijke verkeerssituatie of overlast van personen en horeca aan ons doorgeven. In de inspraakreacties zijn ook suggesties gedaan, onder andere voor een pakketpunt en vervoer over het water. Dit is primair een taak van de markt. Waar dat mogelijk is, kijken we hoe we in de uitvoering van de gebiedsontwikkeling rekening kunnen houden kan met dit soort initiatieven.

3.6

Participatie en informatie

Er zijn vragen of er meerdere momenten kunnen komen voor informatiebijeenkomsten en of mensen intensiever betrokken kunnen worden bij de verdere uitwerking van (delen van) de plannen. Ook geven sommige betrokkenen aan dat ze niet eerder geïnformeerd of betrokken zijn. Daarnaast vinden mensen het veel en ingewikkelde informatie. We proberen zo goed mogelijk de mensen te bereiken die met de plannen te maken krijgen. Maar we zijn ons ervan bewust dat we niet iedereen bereiken. We informeren op verschillende manieren en momenten over de plannen om ervoor te zorgen dat mensen die nu iets gemist hebben, in een later stadium van planvorming hun inbreng kunnen geven. We informeren altijd via meerdere kanalen, zoals bewonersbrieven, sociale media, informatiebijeenkomsten en websites. De informatiebijeenkomsten proberen we altijd zorgvuldig te plannen. Ze zijn bijna altijd aan het einde van de dag, zodat ook mensen die werken ze kunnen bezoeken. En we zorgen ervoor dat dit soort bijeenkomsten niet in een vakantie of bijvoorbeeld tijdens een EKwedstrijd plaatsvinden. Wel worden ze vaak maar op één dag georganiseerd, omdat het veel

Nota van Beantwoording Cruciale Mijl IJburglaan

17

tijd kost om dit soort bijeenkomsten te organiseren. Voor mensen die niet naar een bijeenkomst kunnen komen, is er vaak ook informatie op de website(s) van de verschillende projecten te vinden. Zij kunnen ook mailen naar ontwikkelingzeeburgereiland@amsterdam.nl. Via die mailbox komt de mail terecht bij de juiste medewerker van de gemeente. In de volgende fase zullen de vier projecten (Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland, Cruciale Mijl IJburglaan, Verbinding en Definitieve Tramstalling) verder worden uitgewerkt. Ook dan worden belanghebbenden betrokken. De projecten zullen dit ieder afzonderlijk verder uitwerken en de informatie hierover vindt u terug in de vier verschillende nota’s van beantwoording.

3.7

Planning

Er zijn zorgen over de planning omdat het nog lang duurt voordat de uitvoering start. Helaas kost het veel tijd om deze plannen te ontwikkelen, om uit te zoeken wat de effecten zijn en in detail uit te werken en om een partij te contracteren die de werkzaamheden uiteindelijk gaat uitvoeren. Om op korte termijn al wel verbeteringen door te voeren op het Zeeburgereiland, zijn of worden er maatregelen genomen. Bijvoorbeeld de verschillende maatregelen rond het kruispunt Zuiderzeeweg/IJburglaan, waarmee we de verkeersveiligheid en bereikbaarheid verbeteren voor fietsers en voetgangers. In het voorjaar van 2024 zijn er culturele en sociale initiatieven geopend zoals broedplaats Baggerbeest en Kokomo in Baaibuurt Oost.

3.8

Complimenten

We hebben ook complimenten gekregen voor de inhoud van de plannen, de manier van informeren en de mogelijkheid om op de plannen te reageren. De teams nemen deze complimenten met dank in ontvangst!

Nota van Beantwoording Cruciale Mijl IJburglaan

18

4

Beantwoording inspraakreacties per thema

Wijze van beantwoording In bijlage A staat een overzicht van de inspraakreacties per thema. In totaal hebben 183 insprekers gereageerd. De reacties variëren van een korte inspraakreactie tot uitgebreide documenten. Veel inspraakreacties hebben op onderdelen een vergelijkbare inhoud. Vanwege het grote aantal reacties en voor de leesbaarheid hebben we vergelijkbare reacties gebundeld. Op deze reacties is een gezamenlijk antwoord geformuleerd. Insprekers zullen daarom in het overzicht van alle ingebrachte punten mogelijk niet altijd hun individuele inbreng herkennen, omdat we naar een uniforme formulering hebben gezocht. We hebben dit zorgvuldig gedaan. In bijlage A staat bij welk thema de individuele reacties zijn behandeld. De inhoudelijke punten zijn geclusterd per thema. Deze thema’s sluiten aan op de beoordelings­ criteria uit de Nota van Uitgangspunten Cruciale Mijl IJburglaan. Inspraakreacties die we niet konden onderbrengen bij één van de criteria zijn ondergebracht onder ‘Algemeen’. We onderscheiden de volgende thema’s: 1. Leefbaarheid (Ruimtelijke Kwaliteit) 2. Bereikbaarheid 3. Onderdoorgang Zuiderzeeweg 4. Bob Haarmslaan 5. Kruisingen IJburglaan - A10 6. Bereikbaarheid tramstalling 7. Enneüs Heermabrug 8.

Steigereiland Voor de verwerking van de inspraakreacties is gekozen voor een van de volgende vier toe­ wijzingen: Overgenomen, Niet overgenomen, Meenemen in volgende fase en Ter kennisname.

4.1

Leefbaarheid (Ruimtelijke Kwaliteit)

Gemeente Amsterdam vindt de kwaliteit van leven in de stad belangrijk. Deze kwaliteit wordt voor een groot deel bepaald door groen, water en aantrekkelijke openbare ruimte. De inrichting van de infrastructuur draagt sterk bij aan hoe aantrekkelijk de openbare ruimte is. Een hoofddoelstelling van project Cruciale Mijl is om de infrastructuur van de IJburglaan tussen de Piet Heintunnel en Steigereiland in samenhang met de gebiedsontwikkeling en andere infrastructuurprojecten te ontwerpen, zodat één stedelijke wijk ontstaat als stadseiland met een fijne woon-, werk- en verblijfskwaliteit. Omdat de stad groeit, moeten we op verschillende plekken in de stad investeren in bereikbaarheid en leefbaarheid. De gemeente Amsterdam heeft een beperkt budget, waardoor er (financiële) keuzes moeten worden gemaakt. Het voorkeursscenario voor de Cruciale Mijl IJburglaan is scenario 1-min met een onderdoorgang van 170 meter. Dit is een sober en doelmatig scenario dat financieel het beste haalbaar is. Ruimtelijk en stedenbouwkundig is scenario 1-min een verbetering ten opzichte van de bestaande situatie.

Nota van Beantwoording Cruciale Mijl IJburglaan

19

4.1.1

Lange(re) onderdoorgang

Inspraakreactie De planvorming zou moeten focussen op eenheid en niet alleen het functioneel/technocratisch afvinken van ontsluiting tegen de laagste prijs. Het zou een gemiste kans zijn om een halve tunnel te realiseren. Kijk naar andere plekken in de stad. De Cruciale Mijl is in lengte niets vergeleken met de A9 en Brasapark. Ga voor kwaliteit boven prijs, vooral om zuid (Baaibuurt) met noord (Sportheldenbuurt) te verbinden en de letterlijk toxische IJburglaan aan het zicht te onttrekken. Dit betekent een langere tunnelbak. Antwoord De stad groeit en op verschillende plekken in de stad vraagt deze groei om investeringen in de bereikbaarheid en leefbaarheid. De gemeente Amsterdam heeft echter een beperkt budget, waardoor er (financiële) keuzes moeten worden gemaakt. Het voorkeursscenario voor de Cruciale Mijl IJburglaan is scenario 1-min met een onderdoorgang van 170 meter. Dit is een sober en doelmatig scenario dat financieel het beste haalbaar is. Hoewel scenario’s 1 en 2 ruimtelijk en stedenbouwkundig meer kansen bieden, is scenario 1-min een verbetering ten opzichte van de bestaande situatie. Om ervoor te zorgen dat na de oplevering van de Cruciale Mijl IJburglaan een eventuele verlenging van de onderdoorgang niet onmogelijk te maken, wordt in de volgende fase onder­ zocht welke maatregelen en voorinvestering hiervoor nodig zijn.

Denk aan de constructie geschikt maken voor verlenging en ruimte reserveren voor eventuele aanvullende tunnel­ installaties. Met het PBI fase 3 definitiebesluit (Nota van Uitgangspunten Cruciale Mijl IJburglaan). Vooraf bepalen we of we zo’n voorinvestering gaan doen. Het beschikbare budget bij de verschillende financiers speelt hierin een belangrijke rol. Tot welke aanpassingen leidt dit? De inspraakreacties hebben voor dit thema niet geleid tot wijzigingen in de Nota van Uitgangspunten. In het vervolgtraject onderzoeken we welke maatregelen en voorinvesteringen nodig zijn om een eventuele verlenging van de onderdoorgang niet onmogelijk te maken na oplevering van de Cruciale Mijl IJburglaan. 4.1.2

Creëren van één stadswijk

Inspraakreactie Het eiland is straks opgedeeld in vier kwadranten die nooit met elkaar in verbinding zullen staan. De IJburglaan is een onneembare horde tussen de Baaibuurten en de andere wijken en de Zuiderzeeweg dreigt dat eveneens te worden. Antwoord In de Omgevingsvisie 2050 en Agenda Amsterdam Autoluw is vastgelegd dat de IJburglaan een belangrijke ontsluitingsweg voor autoverkeer is en blijft. Met deze onderdoorgang van 170 meter maken we bij de Zuiderzeeweg op straatniveau een stadsplein (Zeeburgerplein). Door de onderdoorgang komt er meer ruimte voor voetgangers, fietsers, openbaar vervoer en lokaal autoverkeer. De oversteekbaarheid van de IJburglaan verbetert op deze plek. In het vervolgonderzoek zullen wij bekijken of de oversteekbaarheid ook op andere plekken langs de IJburglaan verbeterd kan worden. Ruimtelijk en stedenbouwkundig bieden scenario 1 en 2 meer kansen voor de verbinding tussen buurten dan scenario 1-min.

Nota van Beantwoording Cruciale Mijl IJburglaan

20

Ook onderzoeken wij in het vervolgtraject hoe we de ruimtelijke kwaliteit en verblijfskwaliteit kunnen verbeteren en hoe het er precies moet komen uit te zien. We letten dan onder andere op de relatie tussen toekomstige bebouwing langs de randen en het plein (bijvoorbeeld voorzieningen in de plinten), de inrichting van de Zuiderzeeweg en de kwaliteit van het plein zelf door de juiste afstemming van verkeer (Bijvoorbeeld lokale verlaging van snelheid), verblijfskwaliteit en functies. Het Zeeburgerplein moet de verbinder worden tussen de verschillende buurten. Tot welke aanpassingen leidt dit? De inspraakreacties hebben voor dit thema niet geleid tot wijzigingen in de Nota van Uitgangspunten. In het vervolgtraject onderzoeken we, aan de hand van de uitgangspunten van het ruimtelijk kader (onder andere de realisatie van het eiland als één geheel) hoe we de leefbaarheid en oversteekbaarheid van de IJburglaan en Zuiderzeeweg verder kunnen verbeteren. 4.1.3

Zorgen over gezondheid

Inspraakreactie Sinds de heropening van de Piet Heintunnel is de IJburglaan erg druk en ervaren mensen nu al luchtwegklachten. De gezondheidsrisico’s waar de bewoners mee te kampen krijgen wanneer deze plannen doorgaan is volstrekt onaanvaardbaar. Antwoord De IJburglaan is één van de belangrijkste verkeersroutes van de stad en door de verdere groei van de stad en de ontwikkeling van Zeeburgereiland en IJburg zal het verkeer – ook het autoverkeer - op de IJburglaan toenemen. Ook in de toekomst behoudt de IJburglaan een belangrijke rol. Nieuw beleid als de Agenda Amsterdam Autoluw en 30km/u in de stad zorgen voor minder verkeer op sommige plekken in de stad, maar verkeersroutes zoals de IJburglaan zullen ondanks dit beleid een belangrijke rol blijven spelen in de ontsluiting van OV, auto- en fietsverkeer. In de volgende fase van het project werken we het ontwerp van de IJburglaan verder uit en kunnen we in detail bepalen wat de effecten zijn op geluid en luchtkwaliteit. We moeten voldoen aan de wettelijke kaders die gelden voor geluid en luchtkwaliteit. Uit de multicriteria-analyse (MCA) blijkt dat scenario’s 1 en 2 ruimtelijk meer kansen bieden om geluid en luchtkwaliteit te verbeteren, dan scenario 1-min.

Het is belangrijk om te vermelden dat de gemeente Amsterdam werkt aan het verbeteren van de luchtkwaliteit met het ‘Actieplan Schone Lucht’ (oktober 2019) en de ‘Uitvoeringsagenda Uitstootvrije Mobiliteit Amsterdam 2023-2026’ (juni 2023). Ons uitgangspunt is om de bron van de uitstoot van vieze stoffen aan te pakken. Het gemotoriseerd verkeer wordt schoner door de milieuzones stapsgewijs uit te breiden. We verwachten dat de overgang naar uitstootvrij gemotoriseerd verkeer ook een positief effect zal hebben op geluid. Tot welke aanpassingen leidt dit? De inspraakreacties hebben voor dit thema niet geleid tot wijzigingen in de Nota van Uitgangspunten. In de volgende fase van het project doen we nader onderzoek naar de effecten op geluid en luchtkwaliteit.

Nota van Beantwoording Cruciale Mijl IJburglaan

21

4.2

Bereikbaarheid

Een van de twee hoofddoelstellingen van project Cruciale Mijl is om de bereikbaarheid van Zeeburgereiland en IJburg te verbeteren door een betere doorstroming van voetganger, fiets, OV en auto op de IJburglaan tussen Piet Heintunnel en Steigereiland. Hiermee voorkomen we dat fiets, OV en auto komen vast te staan en verbetert de verkeersveiligheid. 4.2.1

Verbeteren doorstroming autoverkeer

Inspraakreactie Met de toename van de huishoudens en studenten op Zeeburgereiland en IJburg, zal de IJburglaan het autoverkeer absoluut niet aankunnen. Met name vanaf de Enneüs Heermabrug richting IJburg loopt het verkeer nu al regelmatig helemaal vast. Antwoord De komende jaren worden Zeeburgereiland en IJburg verder ontwikkeld tot een gebied om te wonen, werken, studeren en recreëren. Het doel van project Cruciale Mijl IJburglaan is om de bereikbaarheid van Zeeburgereiland en IJburg te verbeteren, door een betere doorstroming van voetganger, fiets, OV en auto op het traject IJburglaan vanaf de tunnelmond van de Piet Heintunnel, de kruising IJburglaan-Zuiderzeeweg, Bob Haarmslaan, Marie Baronlaan, aansluiting op de A10, Enneüs Heermabrug tot en met Steigereiland. Uit het verkeerssimulatie-onderzoek (bijlage 1, Nota van Uitgangspunten Cruciale Mijl IJburglaan) blijkt dat het voorkeursscenario 1-min bijdraagt aan verbetering van de bereikbaarheid, verkeersveiligheid en doorstroming. In het voorkeursscenario korte onderdoorgang (scenario 1-min) gaat de auto ondergronds bij de kruising IJburglaan-Zuiderzeeweg. De tram blijft bovengronds. De tram steekt over naar de noordkant van de IJburglaan en sluit aan op een nieuwe tramstalling.

Het autoverkeer stroomt beter door bij een ongelijkvloerse kruising en een verplaatste trambaan, doordat de auto met minder verkeer van andere vervoersvormen kruist. Door het doorgaande autoverkeer ondergronds te brengen op de kruising Zuiderzeeweg – IJburglaan ontstaat er op straatniveau meer ruimte voor voetgangers, fietsers en OV. Zij kunnen makkelijker, sneller en veiliger oversteken. Door de trambaan naar de noordzijde van de IJburglaan (op Zeeburgereiland) te verplaatsen, wordt tramlijn 26 betrouwbaarder(tram kan prioriteit behouden), voorkomen we terugslag van het autoverkeer op de A10 en IJburglaan en verbetert de verkeersveiligheid, omdat de trambaan niet meer kruist met de drukke op/afritten met de A10. Op de Enneüs Heermabrug komt de trambaan aan de noordkant te liggen. Het autoverkeer krijgt in beide richtingen een extra rijstrook. Naast de Enneüs Heermabrug komt een nieuwe brug voor voetgangers en fietsers om het toenemend aantal voetgangers en fietsers een comfortabele route te bieden. Tot welke aanpassingen leidt dit? De inspraakreacties hebben voor dit thema niet geleid tot wijzigingen in de Nota van Uitgangspunten. 4.2.2

Bereikbaarheid Amsterdam Noord

Inspraakreactie Houd vooral ook rekening met het autoverkeer, fietsverkeer en busverkeer vanuit Noord dat over de Schellingwouderbrug op de Zuiderzeeweg naar Amsterdam-Oost via de Amsterdamsebrug rijdt, of de Piet-Heintunnel naar KNSM-eiland en oostelijk havengebied neemt of naar de A-10 via de IJburglaan, wanneer de Zeeburgertunnel is afgesloten.

Nota van Beantwoording Cruciale Mijl IJburglaan

22

Antwoord Door de onderdoorgang bij de kruising IJburglaan-Zuiderzeeweg verbetert de oversteekbaar­ heid van de IJburglaan voor fietsers en bussen van/naar Noord. Buslijn 37 wordt betrouwbaarder. Voor het autoverkeer is het belangrijkste gevolg voor stadsdeel Noord dat door de ongelijk­ vloerse kruising IJburglaan-Zuiderzeeweg autoverkeer straks niet meer vanaf de Zuiderzeeweg (vanuit Schellingwouderbrug) direct de Piet Heintunnel in kan rijden (en vice versa). Dit betekent dat autoverkeer een alternatieve route moet volgen: • Vanaf de S115 via de A10 en de IJburglaan naar de Piet Heintunnel. • Doorrijden via de Zuiderzeeweg en via de Amsterdamsebrug naar Oost. • Via de IJtunnel naar het centrum. De meest geschikte alternatieve route is afhankelijk van waar het verkeer vandaan komt en naartoe moet, en betekent een omrijdafstand van circa 1 kilometer. Afhankelijk van de drukte op de weg betekent dit een extra reistijd van enkele minuten. Deze extra reistijd voor autoverkeer van/naar Noord lijkt acceptabel om de volgende redenen: • Fietsers van en naar Noord en de reizigers in buslijn 37 hebben veel baat bij deze betere oversteekbaarheid van de IJburglaan. • Door de ongelijkvloerse kruising verbetert de oversteekbaarheid voor fietsers, voetgangers en bussen aanzienlijk (en dat vinden we belangrijker dan extra reistijd voor autoverkeer).

• Zonder de ongelijkvloerse kruising loopt het kruispunt IJburglaan-Zuiderzeeweg vast en is de extra reistijd vele malen groter. Daarmee zorgt de Cruciale Mijl IJburglaan voor een betere bereikbaarheid van Noord via de Schellingwouderbrug dan wanneer we niets zouden doen. Tot welke aanpassingen leidt dit? De inspraakreacties hebben voor dit thema niet geleid tot wijzigingen in de Nota van Uitgangspunten. 4.2.3

Zorgen over planning

Inspraakreactie Uit de plannen blijkt dat de uitvoering op zich laat wachten tot 2033. Omdat dat de capaciteit van de IJburglaan nu al aan zijn plafond zit en de situatie er met de opening van Inholland en verdere uitbreiding van Sluisbuurt en IJburg er niet beter op wordt, is de vraag of er niet op kortere termijn maatregelen zijn te nemen. Antwoord De oplevering van de Cruciale Mijl staat inderdaad gepland in 2033. Omdat de uitvoering van deze plannen nog lang duurt nemen we op korte termijn maatregelen. In 2024 worden, vooruitlopend op de uitvoering van project Cruciale Mijl IJburglaan, de volgende tijdelijke maatregelen uitgevoerd: 1. Er komt een nieuwe tijdelijke bushalte (lijn 37) ter hoogte van de Sluisbuurt, tussen beide rotondes op de Zuiderzeeweg. 2. Meer capaciteit op de perrons voor tramhalte Zuiderzeeweg (lijn 26), met meer loop- en wachtruimte voor reizigers. 3. Grotere en verkeersveiligere voetgangersoversteek over de IJburglaan (tussen de tramhalte Zuiderzeeweg en de Sluisbuurt). Meer loop- en wachtruimte en betere oversteekbaarheid van de IJburglaan. 4. Meer capaciteit van het westelijke perron (zuidelijke richting naar Amstelstation) van de bestaande bushalte Zuiderzeeweg (lijn 37).

Nota van Beantwoording Cruciale Mijl IJburglaan

23

Deze maatregelen voeren we in 2024 al uit. Op dit moment is de capaciteit van de IJburglaan nog geen knelpunt. De ontwikkeling van het Zeeburgereiland vindt gefaseerd plaats en de uitvoering van de Cruciale Mijl IJburglaan sluit daarop aan. Tot welke aanpassingen leidt dit? De inspraakreacties hebben voor dit thema niet geleid tot wijzigingen in de Nota van Uitgangspunten.

4.3

Onderdoorgang Zuiderzeeweg

In het voorkeursscenario, scenario 1-min, krijgt de kruising Zuiderzeeweg – IJburglaan een onderdoorgang voor autoverkeer van circa 170 meter, met bovenop een stadsplein (Zeeburgerplein) met meer ruimte voor voetganger en fiets. De tram steekt over naar de noordkant van de IJburglaan vóór de kruising met de Zuiderzeeweg (gezien vanuit de onderdoorgang). We verleggen de tramhalte, gedeeltelijk dwars over de onderdoorgang. Het doorgaande autoverkeer van en naar de binnenstad rijdt onder het kruispunt ZuiderzeewegIJburglaan door. De directe aansluiting van de Zuiderzeeweg op de Piet Heintunnel voor autoverkeer vervalt. Op de onderdoorgang komt een compacte T-splitsing voor lokaal autoverkeer. Op de kruising, die geregeld wordt met verkeerslichten, komt meer ruimte voor fietsers en voetgangers. Buslijn 37 wordt betrouwbaarder omdat het doorgaande autoverkeer ondergronds komt. Aan de westzijde van de kruising Zuiderzeeweg – IJburglaan reserveren we ruimte voor een mogelijke nieuwe tramlijn van de Amsterdamsebrug naar de Sluisbuurt. De wegaansluitingen op straatniveau worden langs de oprit vanuit de onderdoorgang geleid als een soort ventwegen. 4.3.1