1. Bestuurlijke reactie - Kenniscentrum toerisme.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 11 november 2025 Economische Zaken Sofyan Mbarki Economische Zaken en Cultuur (bestuurszaken.ezc@amsterdam.nl) Bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel ‘Oprichting Kenniscentrum Toerisme’ van het lid Schmit

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 30 mei 2025 heeft raadslid Schmit (D66) het initiatiefvoorstel Oprichting Kenniscentrum Toerisme ingediend. Hierin wordt het college verzocht om: 1. In te stemmen met genoemd initiatiefvoorstel. 2. het college van burgemeester en wethouders te verzoeken: a. Een verkenner aan te stellen om de oprichting van een onafhankelijk kenniscentrum Toerisme te onderzoeken, waarbij in de opzet meegenomen dient te worden dat; i. het kenniscentrum Toerisme een publiek-private samenwerking is waar gemeente, bedrijfsleven, wetenschap en maatschappelijke instellingen onderzoek doen, met een wetenschappelijke grondslag, naar de bezoekerseconomie, met als doel om te ondersteunen bij de ontwikkeling van met data onderbouwde, effectieve en haalbare maatregelen en beleid. ii. het kenniscentrum "brede welvaart" als uitgangspunt heeft, waar economische-, sociale en duurzaamheidsbelangen in balans zijn. En bij dit kenniscentrum het bredewelvaartskader te gebruiken, en dit te borgen in de opzet van het kenniscentrum. iii. het uitgangspunt is dat de financiering van het kenniscentrum wordt gedaan door de (lokale) overheid, het bedrijfsleven, de kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties. Hierdoor wordt het maatschappelijk draagvlak vergroot van maatregelen, en kan iedere stakeholder zijn eigen expertise bijdragen.

Ook onderzoekt de verkenner de subsidiemogelijkheden, op landelijk en EU-niveau. iv. de verkenner onderzoekt wat de best passende organisatievorm is, waarmee het doel en de slagkracht van het kenniscentrum gewaarborgd is, daarbij de lessen mee te nemen van de organisatiestructuur van het kenniscentrum Ongelijkheid. 3. De verkenner te financieren binnen de bestaande middelen. Het college waardeert dat met het initiatiefvoorstel van het lid Schmit het belang van een evenwichtige bezoekerseconomie wordt onderstreept. Het college kan zich ook vinden in de gedachte van het initiatiefvoorstel en acht objectieve kennis over toerisme en publiek-private samenwerking op dit dossier belangrijk. De toenemende complexiteit van de toerismevraagstukken in Amsterdam vraagt een structurele, datagedreven en samenhangende

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 november 2025 Pagina 2 van 4

benadering van kennis en beleidsontwikkeling. Daarom laat het college zich op verschillende niveaus, in verschillende verbanden, met verschillende partijen met verschillende methodes zo breed en specifiek informeren bij de ontwikkeling van beleid. Het college hanteert hier een proactieve houding en is bij een aantal samenwerkingsverbanden trekker, facilitator of initiatiefnemer. Gezien de verschillende inspanningen die het college levert, om het beleid rondom toerisme en de bredere bezoekerseconomie zo objectief en breed gedragen mogelijk te vormen, ziet het college geen reden tot het aanstellen van een verkenner om een kenniscentrum te ontwikkelen. Toelichting De gemeenteraad heeft in 2o22 met de Verordening Toerisme in Balans Amsterdam duidelijke kaders gesteld voor het begrenzen van toerisme. Het streven is om bij de grens van 20 miljoen toeristische overnachtingen te komen en te blijven. In de Bezoekersprognose 2025–2027 worden in 2025 tussen de 23 en 24,6 miljoen overnachtingen verwacht, oplopend tot bijna 28 miljoen in 2027. Ook het aantal dagbezoekers blijft stijgen. Hoewel de groei afvlakt door aangescherpt beleid en regulering, blijft de druk op de stad hoog. Het college is het met de indiener eens dat streven naar breed maatschappelijk draagvlak belangrijk is en goede onderbouwing door objectief onderzoek daaraan kan bijdragen.

Om dichter bij de streefwaarden te komen zijn maatregelen nodig die, net als een deel van de huidige maatregelen, echter niet altijd op draagvlak bij alle belanghebbenden zullen kunnen rekenen. Dit onderstreept de behoefte aan actuele, objectieve en multidisciplinaire kennis over toerisme, zodat beleid tijdig en onderbouwd kan worden ingezet en wederzijds begrip kan worden vergroot. Kennis en data als basis voor beleidsontwikkeling en de inzet van maatregelen Het huidige beleid richt zich op de uitvoering van de verordening en een verantwoorde balans tussen bezoekers, bewoners en bedrijven. De Visie Bezoekerseconomie 2035 biedt het kader en het Uitvoeringsprogramma Bezoekerseconomie en het Uitvoeringsprogramma Aanpak Binnenstad geven daar uitvoering aan. In de beleidsontwikkeling en de maatregelen die het college in opdracht van de raad uitvoert gaat onderzoek vooraf. De haalbaarheid van maatregelen wordt getoetst aan de hand van data-analyse, (overlast)meldingen of onafhankelijk onderzoek, en maatregelen worden integraal afgewogen. De jaarlijkse toerisme onderzoeken van O&S, zoals Toerisme in MRA, de Bezoekersprognose en de (tweejaarlijkse) toeristische draagkracht van wijken, zijn objectieve onderzoeken die aanleiding geven voor aangescherpt beleid.

Alleen al in het toeristische draagkracht onderzoek wordt aan de hand van ruim twintig indicatoren een integrale afweging gemaakt of extra maatregelen ter verbetering van de leefbaarheid nodig zijn. Bij de maatregelen, zoals de hotel- en beddenstop, de vermindering van het aantal zee- en riviercruises, de agenda touringcar, de escalatieladder vakantieverhuur, het bestemmingsplan winkeldiversiteit of de inzet van de toeristenbelasting, heeft het college in de beleidsvorming gebruikgemaakt van wetenschappelijk-, juridische-, ruimtelijke-, econometrische onderzoeken en data-analyse. Mede op aanvraag van de raad heeft het college op onderwerpen als bezoekerscampagnes, dagbezoekers en de impact van hotels op de lokale economie door O&S aanvullend onderzoek laten doen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 november 2025 Pagina 3 van 4

Onderbouwing met kwalitatieve en kwantitatieve onderzoeken is niet alleen van belang om de juiste afweging te maken, het juiste effect te bereiken, de juiste (inter)nationale context te bevatten, maar is ook noodzakelijk voor de juridische houdbaarheid van een maatregel. Als belanghebbenden de maatregel voorleggen aan een rechtbank, zal de rechter beoordelen of de onderbouwing die voor het inzetten van de maatregel voldoende is. Als het college de maatregel niet goed genoeg heeft onderbouwd, kan de rechter de maatregel vernietigen. Een goede kwantitatieve en kwalitatieve onderzoeksbasis is dan ook essentieel. Zowel voor de afweging en effectiviteit als voor juridische houdbaarheid en de internationale lobby. Samenwerking met kennispartners in stad, regio, land en Europa Naast onderzoek en datavergaring door O&S en gemeentelijke afdelingen, nemen we deel aan tal van samenwerkingen met netwerken en kennisinstellingen stedelijk, regionaal, landelijk of Europees. Daarin is amsterdam&partners een strategische partner voor het college op het gebied van bezoekersdata, reputatiemanagement en gedragssturing.

De organisatie beschikt over uitgebreide kennis van bezoekersstromen, motieven en imago, en doet onder meer onderzoek naar bezoekersprofielen, onderhoudt de Visitor Insight-kennisbank en werkt in Internationale samenwerkingsverbanden aan kennisontwikkeling (onder andere via Tourism Data Competence Centre). De expertise, netwerk en betrokkenheid van amsterdam&partners bij ontwikkeling van beleid is essentieel. Ze dragen bij aan data-infrastructuur, kennisdeling en beleidsadvies. Daarnaast werkt de gemeente samen met diverse onderwijsinstellingen, waaronder Hogeschool Inholland (Urban Leisure & Tourism Lab), UvA, VU, BUAS, Hotelschool The Hague, Hotel Management School Maastricht. Deze partners leveren praktijkgericht onderzoek, beleidsinput en innovatie via methoden als design thinking. Er is ook structureel overleg met het bedrijfsleven en brancheorganisaties, zoals MKB, KHN en Amsterdam City. Ook zij kunnen relevante input leveren voor kennisontwikkeling en beleidsvalidatie. Met de ‘European Alliance on Balanced Urban Tourism’ agenderen we op Europees niveau de negatieve gevolgen van (over)toerisme, gaan we in gesprek met Europese instellingen en de Eurocommissaris voor Toerisme. We bepleiten meer beleidsruimte en onderzoeksmiddelen om interventies te kunnen doen die onze (binnen)steden leefbaarder maken.

Onderdeel van de Europese Alliantie is het voeren van een kennisuitwisselingsagenda, zodat we op bepaalde beleidsonderwerpen en uitdagingen van elkaar kunnen leren. Amsterdam en andere steden organiseren vanaf 2025 vier keer per jaar kennissessies over uiteenlopende onderwerpen rondom het vraagstuk overtoerisme. Hiermee scherpen we ons beleid aan en delen we ook het Amsterdamse beleid en kennis.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 11 november 2025 Pagina 4 van 4

Het college onderschrijft de gedachte achter het initiatiefvoorstel dat beleidskeuzes objectief moeten worden afgewogen. Met de bestaande uitwisseling van onderzoek, kennis, data op tal van verschillende niveaus ziet het college geen meerwaarde van een additioneel kenniscentrum. Ook het aanstellen van een verkenner om dit nog verder te onderzoeken ziet het college niet als waardevolle besteding van de middelen. Het college blijft zich inspannen om de opgedane kennis op gebied van toerisme aan uw raad te presenteren. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Sofyan Mbarki Wethouder Economische Zaken en Aanpak Binnenstad

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl