1. Beantwoording schriftelijke vragen Vroege inzake gladheidsbestrijding

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Schriftelijke vragen Jaar

2021

Nummer

SV 45

Datum indiening

11 februari 2021

Datum akkoord

22 februari 2021

Onderwerp

Beantwoording schriftelijke vragen van het lid Vroege inzake gladheidsbestrijding Aan de gemeenteraad

Toelichting door vragensteller: Sinds zondag 7 februari 2021 is het echt winter in Amsterdam. Behalve mooie plaatjes en winterplezier levert dit ook de nodige problemen op voor de bereikbaarheid en mobiliteit van de stad. Het openbaar vervoer van en naar en ook in Amsterdam lag enige tijd stil en loopt door op een winterschema. Er zijn, zoals elk jaar met gladheid, een verhoogd aantal mensen met botbreuken op de eerste hulp terecht gekomen. Dit zal nooit helemaal te voorkomen zijn maar adequate gladheidsbestrijding kan het aantal ongelukken wel tot een minimum brengen. Gezien het vorenstaande heeft het lid Vroege, namens de fractie van D66, op grond van artikel 84 van het Reglement van orde gemeenteraad en raadscommissies Amsterdam, de volgende schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders gesteld: Voordat er over wordt gegaan tot beantwoording van de vragen wil het college alle medewerkers gladheidsbestrijding, die tijdens deze koude en sneeuwrijke week hard hebben moeten werken, namens alle Amsterdammers heel erg bedanken voor hun inzet. 1. Hoe is de gladheidsbestrijding in Amsterdam georganiseerd? Antwoord: De gemeente is de wegbeheerder in Amsterdam en daarmee verantwoordelijk voor de gladheidsbestrijding. Sinds 2018 wordt de gladheidsbestrijding uitgevoerd door de directie Stadswerken.

De bestrijding vindt jaarlijks plaats in de periode 1 november tot 1 mei. 2. Wat is de priortering bij gladheidsbestrijding; wat gaat eerst en wat daarna? Antwoord: De belangrijkste taak van de gemeente is om bij winterse omstandigheden de gladheid te bestrijden en daarmee de stad bereikbaar en toegankelijk te houden. De gemeente kan niet overal in de stad tegelijkertijd strooien en heeft in het Beleidskader Gladheidsbestrijding (2019) vastgelegd op welke wegen en plekken (areaal) zij strooit en met welke prioriteit. De focus en ligt daardoor op de gladheidsbestrijding van de belangrijke wegen in de stad voor Fiets, OV en Auto; de Plus-/en Hoofdnetten. De prioritering ziet er als volgt uit:

1

Jaar Afdeling Nummer Datum

2021 1 SV 45 22 februari 2021

R

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Schriftelijke vragen

Prioriteit

Welk areaal Plus- en Hoofdnet Fiets

1 Plus- en Hoofdnet Tram Plus- en Hoofdnet Bus Overige buslijnen Plus- en Hoofdnet Auto Tram- en bushaltes

Wijze van strooien Met voertuig Met voertuig Met voertuig Met voertuig Met voertuig

Moment van strooien 24 uur per dag/7 dagen 24 uur per dag/7 dagen 24 uur per dag/7 dagen 24 uur per dag/7 dagen 24 uur per dag/7 dagen

Handmatig

Reguliere diensten* Trottoirs bij NS-stations, bus- Handmatig Reguliere en metrostations diensten* Laatste deel fietsroutes Handmatig Reguliere scholen voortgezet onderwijs diensten* Trappen, bruggen en andere Handmatig Reguliere gevaarlijke punten diensten* 3 Trottoirs bij maatschappelijke Handmatig Reguliere instellingen diensten* Fietspaden, niet zijnde PlusMet Reguliere en Hoofdnet Fiets voertuig diensten* Wegen, niet zijnde Plus- en Met Reguliere Hoofdnet Auto voertuig diensten* * Reguliere diensten zijn vooralsnog werkdagen (ma-vrij tijdens de ochtend, middag, avond) 2

3. Om bewoners te helpen bij het sneeuw/ijsvrij maken van de stoep kon er vroeger strooizout worden opgehaald bij de afvalpunten. Waarom is dit gestopt? Is college bereid dit te heroverwegen? Antwoord: In het verleden kon strooizout afgehaald worden op de verschillende werven van de gemeente. Dit leverde echter geregeld gevaarlijke situaties op wanneer bewoners tussen de grote machines op de werf liepen. Bovendien wordt het strooizout nu op slechts nog enkele werven in de stad opgeslagen. In het verleden hebben op verschillende plekken in de stad ook strooizoutbakken gestaan, van waaruit Amsterdammers zelf konden strooien. Door aanhoudend vandalisme en misbruik - de bakken werden vaak kapot gemaakt - maar ook vanwege het weinige gebruik door de burger, is enkele jaren geleden besloten de bakken te verwijderen. Het college is vanwege redenen hierboven genoemd niet voornemens het afhalen bij werven opnieuw mogelijk te maken of de strooizoutbakken weer in te stellen. 2

Jaar Afdeling Nummer Datum

2021 1 SV 45 22 februari 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Schriftelijke vragen

R

4. Wat is de afweging om zout of zand te gebruiken en is de gemeente op de hoogte van het 'grassap' experiment? En zo ja, zou na positieve uitkomsten grassap ook in Amsterdam gebruikt kunnen worden? Antwoord: Gladheidsbestrijding vraagt in beginsel om zout. Bij zeer strenge winters kan er regionaal of zelfs nationaal een tekort aan strooizout optreden. In dat geval valt men terug op de vastgestelde prioriteitsvolgorde. Vanwege de slechte werking en de problemen voor de riolering die zand met zich meebrengt, is de gemeente zeer terughoudend in het gebruik van zand voor gladheidsbestrijding. Slechts in het uitzonderlijke geval dat het strooizout volledig is verbruikt, zal zand worden ingezet. Het college staat open voor nieuwe manieren van gladheidsbestrijding en is bekend met experimenten met grassap. Of dit veel milieuvriendelijker is staat echter nog niet vast: grassap bevat van zichzelf te weinig zoutwaarde, dus toevoeging van extra zout lijkt vooralsnog noodzakelijk. 5. Is beleid vanaf 7 februari conform uitgevoerd en voldoende gebleken? Antwoord: Ja, de gladheidsbestrijding is in de aangegeven periode conform het vastgestelde beleid uitgevoerd. Zoals in het Beleidskader Gladheidsbestrijding (2019) staat is er volgens de daar gestelde prioriteiten (zie ook tabel bij antwoord op vraag 2) de gladheid bestreden. De gladheidsbestrijding is met grote inzet opgepakt.

Het betekent niet dat de wegen op alle Plus- en Hoofdnetten direct volledig sneeuwvrij waren De extreme sneeuwval vergde grote inspanning om de Hoofd- en Plusnetten sneeuw- en ijsvrij te krijgen en om ook ander areaal met prioriteit 2 schoon te krijgen. Door de grote inzet zijn we daar uiteindelijk in geslaagd. Na iedere winter wordt de gladheidsbestrijding operationeel geëvalueerd. De verbeterpunten die hieruit voortkomen, worden meegenomen in de uitvoering gedurende het volgende winterseizoen.

Toelichting door vragensteller: De fractie van D66 constateert dat er een groot aantal fietsroutes van hoofd- of plusnet fiets zijn waar sinds 7 februari nog niet een keer gestrooid of geschoven is. 6. Wat is de verklaring van het college hiervoor? Antwoord: Het college is niet bekend met de geschetste situatie. Op enkele uitzonderingen na is op het gehele hoofd- en plusnet fiets gestrooid en/of geschoven. Hiervoor is al het beschikbare materieel 24 uur per dag ingezet. Het kan voorkomen dat fietspaden niet gestrooid lijken omdat er een laag sneeuw op het wegdek ligt. Dit betekent echter niet dat er niet gestrooid is. Waar op autowegen het strooizout goed in de sneeuw en ijslaag wordt gereden, is dit bij fietspaden veel minder het geval. Fietsers drukken met minder gewicht het zout in de sneeuw en doen dit bovendien met een kleiner contactoppervlak. Hierdoor kunnen verschillen ontstaan

3

Jaar Afdeling Nummer Datum

2021 1 SV 45 22 februari 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Schriftelijke vragen

R

in de effectiviteit van de gladheidsbestrijding tussen het fietspad en de autowegen. Dit verschil wordt versterkt wanneer fietspaden uit tegels of klinkers bestaan, die kou beter vasthouden en moeilijker sneeuwvrij gemaakt kunnen worden. Daarnaast is door de huidige lockdown en avondklok als gevolg van de coronapandemie de hoeveelheid verkeer op de wegen verminderd, waardoor het strooizout minder effectief is. 7. Wordt er bij scholen, verzorgingshuizen, ziekenhuizen en andere essentiële locaties wel zorggedragen voor veilige en schone stoepen? Antwoord: Onder prioriteitsniveau 2 worden de aansluitende routes naar scholen, niet zijnde het hoofdnet fiets, behandeld. Op de trottoirs bij maatschappelijke instellingen wordt handmatig gestrooid als onderdeel van de werkzaamheden onder prioriteitsniveau 3. Op de overige trottoirs wordt gladheid niet bestreden. 8. Wat zijn de actuele letselgevallen van fietsers- en voetgangers in Amsterdam? Antwoord: Het college is op dit moment niet bekend met het aantal letselgevallen als gevolg van gladheid. Toelichting door vragensteller: Amsterdam werk aan een stad die autoluw is en waar meer ruimte komt voor fiets en voetganger. 9. Is deze ambitie al verwerkt in beleid t.a.v.

gladheidsbestrijding; indien niet is college van plan dit wel te gaan doen? Antwoord: Het plus- en hoofdnet fiets hebben binnen de gladheidsbestrijding de hoogste prioriteit. Daarnaast worden fietsroutes naar scholen onder prioriteitsniveau 2 behandeld. Overige fietspaden worden handmatig behandeld onder prioriteitsniveau 3. Het strooien van trottoirs gebeurt altijd handmatig en is daarmee zeer arbeidsintensief. Desondanks strooien we wel op trottoirs bij OV-stations en op gevaarlijke plekken als bruggen en trappen met prioriteitsniveau 2, omdat dit belangrijk is voor de toegankelijkheid van de stad voor de voetganger. Daarmee is er zowel voor de fietser als voor de voetganger aandacht in het gladheidsbestrijdingsbeleid. Het college ziet derhalve geen reden dit beleid aan te passen. Openbaar vervoer Ook het openbaar vervoer heeft veel last van sneeuw en gladheid. 10. Wie is er verantwoordelijk voor gladheidbestrijding van vrije busbaan en railinfrastructuur? Antwoord: De gemeente is verantwoordelijk voor deze gladheidsbestrijding en geeft hier de hoogste prioriteit aan, zie ingevoegde tabel onder vraag 2.

4

Jaar Afdeling Nummer Datum

2021 1 SV 45 22 februari 2021

R

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Schriftelijke vragen

11. Worden vervoerders gekort of beboet door concessieverlener als zij niet aan de concessie-eisen kunnen voldoen als gevolg van gladheid? Antwoord: Vervoerders moeten hun uiterste best doen (oordeel concessieverlener) om de hinder voor reizigers te beperken en reiziger en concessieverlener zo goed mogelijk te informeren. Als daaraan voldaan is kunnen vervoerders ontheffing aanvragen op het afrekenen op concessie-eisen op deze periode. 12. Wat was de impact van de gladheid de laatste dagen op het AOV? Antwoord: Het AOV heeft net als het andere verkeer hinder ondervonden van de gladheid en de sneeuw. Het college is op dit moment niet bekend met specifieke klachten vanuit het AOV over gladheid in Amsterdam in de afgelopen week.

Toegankelijkheid 13. In hoeverre wordt er bij gladheidsbestrijding gekeken naar de toegankelijkheid voor mensen met een fysieke of visuele beperking? Wordt er bijvoorbeeld op drukke plekken de geleidestroken sneeuwvrij gemaakt , zo niet waarom niet? Antwoord: In Amsterdam willen we dat iedereen zich zelfstandig en veilig kan verplaatsen, maar extreem winterweer zoals afgelopen week levert onvermijdelijk beperkingen op in de mobiliteit. Om de toegankelijkheid toch zo goed mogelijk te borgen wordt op trottoirs bij OV-stations en bij maatschappelijke instellingen de gladheid bestreden. Op andere locaties gebeurt dit niet, omdat trottoirs handmatig gestrooid of geschoven moeten worden wat zeer arbeidsintensief is. De capaciteit om alle drukke plekken te strooien of sneeuwvrij te maken ontbreekt. 14. In hoeverre worden belangenorganisaties zoals Cliëntenbelang hierbij betrokken? Antwoord: Cliëntenbelang is niet betrokken geweest. Burgemeester en wethouders van Amsterdam

Femke Halsema, burgemeester

Peter Teesink, secretaris

5