1.b Nota van Beantwoording Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland.pdf

We onderzoeken nog of het aantal woningen kan worden uitgebreid tot maximaal 1.800. 4.2.2

Woonaanbod

Verschillende karakters per buurt In de toekomstige Baaibuurten zal de ruimtelijke opzet van Baaibuurt Oost meer ontspannen zijn dan het woonmilieu van Baaibuurt West, gericht op het weidse open water van de Zeeburgerbaai. Maar het karakter van een buurt wordt niet alleen bepaald door de dichtheid, maar ook door andere aspecten zoals oriëntatie, programmering en architectuur. Op dit moment werken we aan een visie voor Baaibuurt Oost, waarbij nog verschillende scenario’s denkbaar zijn: van een dichtheid lager dan de Sportheldenbuurt tot een dichtheid vergelijkbaar met de Sluisbuurt. In beide gevallen zal het karakter van de buurt anders zijn dan die van de Sluisbuurt. Betaalbaarheid en de verdeling 40-40-20 De gemeente hanteert voor woningbouw het uitgangspunt 40-40-20: 40% gereguleerde huur, 40% middelduur (huur en koop) en 20% dure huur en koop. Voor de woningen in de Sluisbuurt wordt, zoals door de gemeenteraad besloten, een verdeling van 40-35-25 gehanteerd. Een deel van de 40 procent sociale (gereguleerde) huur in de Sluisbuurt zijn studenten-/starterswoningen. Ook voor Baaibuurt West is het uitgangspunt 40-40-20, tenzij de gemeenteraad anders besluit.

Levensbestendig wonen en doorstroom In de plannen voor de Sluisbuurt loopt het woningaanbod al uiteen: onder andere studenten­ woningen, maisonnettes, ouderenhuisvesting, behandel-woonlocaties, appartementen met collectieve ruimtes en verschillen in woninggrootte. Ook komen er maatschappelijke voor­ zieningen in de buurt, zoals een gezondheidscentrum. En in de plannen voor Baaibuurt West (nog in de maak) wordt speciale aandacht besteed aan een divers aanbod van verschillende woonbehoeften, zodat verhuizen binnen je eigen buurt mogelijk is. Bij tenders/prijsvragen kan de gemeente op woningplattegronden sturen, maar uiteindelijk is het aan de markt om te bepalen hoe de woningen er exact uit komen te zien en wat ook financieel haalbaar is. 4.2.3

Voorzieningen

Complete stad

Nota van Beantwoording Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

24

Het Zeeburgereiland wordt een nieuwe wijk in Amsterdam (deels gereed/in uitvoering), met ruim 200.000 m2 bvo (bruto vloeroppervlak) aan niet-woonprogramma of voorzieningen, naast de vele woningen op het eiland. Rondom het nieuwe Waterplein bij de pont en langs de hoofd­ straat in de Sluisbuurt zijn de meeste voorzieningen te vinden. Bij de twee tramhaltes op de IJburglaan komen tevens stedelijke voorzieningen. In de verschillende nieuwe buurten komen ook (dagelijkse) voorzieningen. Voor het Zeeburgereiland wordt verder ‘de Amsterdamse referentienorm voor maatschappelijke voorzieningen, groen en spelen’ gevolgd en ingepast. Het wordt een complete stadswijk. Winkels en supermarkt Op de Visiekaart in het Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland zijn zones voor stedelijke voorzieningen op het eiland aangegeven. Hoeveel dit er exact worden en de precieze invulling hiervan wordt voornamelijk bepaald door de marktwerking. Voor de Sluisbuurt is er wel al meer bekend, omdat de bouw van deze buurt al is gestart. Rondom het nieuwe Waterplein bij de pont en langs de hoofdstraat in de Sluisbuurt zijn de meeste winkels en horeca te vinden. In het Bestemmingsplan wordt in totaal 6.400 m2 bvo aan detailhandel mogelijk gemaakt. Er zijn winkels gepland maar ook twee supermarktlocaties.

Het Omgevingsplan bepaalt wat wel of niet mag en met tenders/ prijsvragen bepalen we (in grote mate) of ergens een supermarkt kan komen. We streven nu naar een eerste grote supermarkt op de kavel naast Inholland in de Sluisbuurt. In de nieuwe buurten is er veel aandacht voor de plinten (begane grond). Vergeleken met de Sportheldenbuurt is er in de Sluisbuurt meer ruimte voor horeca en detailhandel, en daarmee ook meer kans op een afwisselend aanbod. Nadere uitwerking van het voorzieningenprogramma voor de Baaibuurten volgt in de Stedenbouwkundige Plannen voor deze gebieden. Ruimte voor bedrijvigheid In de Sluisbuurt, en ook in de toekomstige Baaibuurt West, is er ruimte voor kleinschalige bedrijvigheid. Op kavel 2C2 is onlangs een tender/prijsvraag afgerond voor een bedrijfs­ verzamelgebouw in de Sluisbuurt. De Bedrijvenstrook wordt een stedelijk bedrijventerrein van circa 7 hectare, met ruimte voor stadsverzorgende bedrijven (waaronder uit transformatie­ gebieden). Momenteel werken we aan een tender/prijsvraag voor een bouwmarkt in dit gebied en een nieuw politiekantoor is reeds gerealiseerd. Sportheldenbuurt en de silo’s Het uitgangspunt voor de Sportheldenbuurt is om de bestaande (geplande) niet-woonfuncties te behouden, maar geen nieuwe detailhandel of horecagelegenheden toe te voegen.

Dit uitgangspunt volgt het huidige beleid, waarin de Sluisbuurt is gemarkeerd als het centrum van het eiland. De verbouwing van de silo’s en het inrichten van de omgeving moet nog plaatsvinden. Het plan voor de silo’s bevat onder andere een filmtheater, evenementenruimte, wellness en fitness, horeca en openbare dakterrassen. De drie silo’s hebben al een onherroepelijke omgevingsvergunning om te bouwen (tot 42 meter). Bij de in 2017 uitgeschreven tender heeft de gemeente expres ruimte geboden om de silo’s uit te breiden, zodat een bijzondere vorm en een bijzonder programma ontwikkeld kon worden. Daarbij is ook gekeken naar de stedenbouwkundige situatie. De gemeente vindt dat het vergunde bouwplan ruimtelijk inpasbaar is en dat de silo’s met hun mix aan functies een meerwaarde voor de buurt zullen vormen. Specifieke voorzieningen Voor het Zeeburgereiland wordt ‘de Amsterdamse referentienorm voor maatschappelijke voorzieningen, groen en spelen’ gevolgd en ingepast. Dat houdt onder andere in dat er een Huis van de Wijk en buurtkamers komen. In de Sluisbuurt zijn de plannen voor voorzieningen al veel concreter dan in de toekomstige Baaibuurten. Hier is onder andere een Huis van de Wijk in de plannen opgenomen en ook is er ruimte voor een buurtkamer. Verder is er tot 2033 een tijdelijk jongerencentrum en er zal ook een definitief jongerencentrum komen in de Sluisbuurt.

Nota van Beantwoording Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

25

Er is helaas nog geen bibliotheek op het eiland en de mogelijkheden voor een nieuwe vestiging zijn schaars. Via de afdeling Kunst en Cultuur worden wij op de hoogte gehouden of stedelijke voorzieningen in de stad, zoals een bibliotheek, interesse hebben in een nieuwe locatie op het Zeeburgereiland. Of er een sportschool komt hangt af van de markt. De kavels in de Sportheldenbuurt zijn uitgegeven en de markt bepaalt nu welke functies ergens landen, passend binnen het Omgevingsplan. In de naastgelegen Sluisbuurt zijn wel sportscholen/fitnessruimte in de plannen opgenomen van de eerste kavels. Ook op de Bedrijvenstrook is er ruimte voor sport. 4.2.4

Sport en ontspanning

Amsterdamse sportnormen De gemeente deelt de mening dat er genoeg plek moet zijn om te sporten en te spelen op het eiland. Voor sporten op het Zeeburgereiland wordt ‘de Amsterdamse referentienorm voor maatschappelijke voorzieningen, groen en spelen’ gevolgd en ingepast. De gemeente hanteert een norm voor bruikbaar veldoppervlak voor zogenaamde ‘(anders-)georganiseerde buitensport’. Dat wil zeggen dat er naast de traditionele veldsporten (voetbal, hockey en tennis) ook ruimte is voor compacte nieuwe sporten zoals de urban sports, en ‘bottom-up’-invulling, dus in overleg met sportaanbieders en bewoners. Uitgaande van een aantal woningen tussen de 7.096 en maximaal 9.740 op het eiland (programmabreedte bestemmingsplannen en MER Zeeburgereiland 2018 betekent dit een benodigd bruikbaar veldoppervlak voor (anders-) georganiseerde buitensport van 35.480 m2 tot 48.700 m2 (tot 56.700 m2 nog in onderzoek). Als je het programma ophoogt, dan komt er ook meer sport (en groen). Uitwerking hiervan komt in de volgende fase. De Amsterdamse sportnorm biedt mogelijkheden voor (anders-)georganiseerde buitensport, bijvoorbeeld een sportpark, maar ook voor gemeentelijke binnensportaccommodaties (zoals een sporthal of een zwembad). Beide fungeren op een hoger schaalniveau. Maar de norm gaat ook over ruimte voor sport en bewegen in de openbare ruimte.

Dit thema is afgeleid van de vroegere norm uit het voorzieningenmodel voor speelvelden (trapveldjes) en gaat over het buurtniveau. Ook dit moeten we meenemen in de plannen. Voetbalvelden in de Sportheldenbuurt De beoogde voetbalvelden in de Sportheldenbuurt zijn er niet gekomen, omdat er destijds geen animo was van verenigingen om deze velden in gebruik te nemen. We hebben de sportnorm hier onder andere ingevuld met een skatebaan en sportvelden ernaast, onder meer voor voetbal. De invulling van deze velden is in nauw overleg met bewoners en de afdeling Sport en Bos van de gemeente tot stand gekomen. Verenigingen kunnen de velden reserveren, maar tot nu toe is de animo daarvoor niet groot en wordt het gros van de velden door particulieren en door scholen gebruikt. Vooral de padelbaan is een succes. Sportvelden en verenigingssporten buiten De sportopgave als geheel – een sportpark is één van de manieren waarop een deel van de sportopgave vormgegeven kan worden – wordt reeds vanaf het begin van de planontwikkeling voor het eiland meegenomen in diverse studies en berekeningen. We hanteren de sportnormen voor Zeeburgereiland (net zoals voor de andere nieuwe eilanden van IJburg) om concrete inpassingsstudies te doen voor voldoende vierkante meters veldsport per type woongebied.

Diverse studies zijn reeds gestart en zullen in de vervolgfase worden voortgezet, zodat we preciezere locaties kunnen aanwijzen. Hierbij letten we ook op de bereikbaarheid, dubbelgebruik en voorzieningen die nodig zijn. Een groot deel van het benodigd veldoppervlak voor sport is reeds gerealiseerd in de Sportheldenbuurt. De precieze uitwerking van de sportnorm volgt in de volgende fase, maar in het Ruimtelijk Kader hebben we meer ruimte voor veldsport opgenomen aan de zuidzijde van de Baaibuurten en op de Oostpunt. Daarnaast tellen ook de nieuwe, kleinschalige plantsoenen, verspreid over de buurten, mee als ruimte voor buitensport op loopafstand van

Nota van Beantwoording Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

26

de woningen. Met al deze sportvoorzieningen op het hele eiland, halen we de norm, en is er voldoende sportgelegenheid voor alle nieuwe bewoners. Daarnaast kijken we ook naar extra sportmogelijkheden (buiten de norm) in tijdelijke situaties om ook tijdens de planuitvoering zo goed mogelijk gebruik te maken van de ruimte. Stedelijke, parkachtige verblijfsrecreatie Voor het Zeeburgereiland worden, net zoals bij andere nieuwbouwprojecten in de stad, de groennormen gehanteerd zoals die beschreven staan in ‘de Amsterdamse referentienorm voor maatschappelijke voorzieningen, groen en spelen.’ Het Waterplein gaat voornamelijk om waterrecreatie, niet om groen, maar zal naar onze mening wel in een grote recreatieve behoefte voorzien. Het brede park aan de zuidelijk oever van de Baaibuurten en het geplande Piet Heinpark over de tunnel tellen wel mee voor het groen. Net als de nieuwe, kleinschalige plantsoenen verspreid over de buurten, waar ruimte is voor groen, recreatie en sport op loop­ afstand van de woningen. Met al deze groenvoorzieningen op het eiland, halen we de groen­ normen. Daarnaast zijn we momenteel bezig met de tijdelijke inrichting van de Oostpunt, met daarin ook het voorstel voor een strandje aan de zuidzijde. Het lijkt erop dat dit te combineren is met het NNN (Natuurnetwerk Nederland) die daar ook langs loopt.

Voor de gehele Oostpunt zal een uitwerking (ontwerp) gemaakt worden waarin de verschillende functies ingepast worden. Het staat nog niet vast of daarin ook ruimte is voor horeca. 4.2.5

Waterrecreatie

Aan de zuidzijde van het eiland Behalve het Waterbassin in de Sluisbuurt is ook het luwe water van de Zeeburgerbaai geschikt voor kleinschalige waterrecreatie, behalve het deel met woonschepen. Deze zonnige, zuidelijke oever zal dan ook een belangrijke recreatieve functie vervullen voor het eiland. In de vervolgfase onderzoeken we hoe we het water met een openbare steiger toegankelijk kunnen maken, ook in combinatie met ander soort gebruik van het water. Of er hier meer bedrijven zullen komen die waterrecreatie mogelijk maken door verhuur, is vooral aan de markt. In de plannen voor de Baaibuurten is wel ruimte voor bedrijven opgenomen. We zijn ook bezig met de tijdelijke inrichting van de Oostpunt, met het voorstel voor een strandje aan de zuidzijde. Het lijkt erop dat dit te combineren is met het NNN (Natuurnetwerk Nederland) die daar ook langs loopt. Dit gaat ook over de flora en fauna aldaar. Verdere invulling komt in de vervolgfase. Aan de noordzijde in het buiten-IJ Waterrecreatie aan de noordzijde van het eiland is helaas niet mogelijk vanwege de beroepsvaart die hier vaart. Rijkswaterstaat is eigenaar van dit drukbevaren water en staat recreatie op of vlak bij het water niet toe. Kleinschalige (langzame) waterrecreatie in het IJ en in het AmsterdamRijnkanaal is bovendien gevaarlijk door de binnenvaartschepen.

Langs de gehele noordzijde van het eiland kunnen daarom geen vlonders of steigers komen of strandjes aangelegd, want dit nodigt uit tot zwemmen. Het drukbevaren water aan de noordzijde van het eiland leent zich ook niet voor nieuwe eilanden. Aan de zuidzijde van het eiland worden wel natuureilanden aangelegd als onderdeel van het NNN, en aan de Oostzijde van het eiland zijn deze al aangelegd. Tot welke aanpassingen van het Ruimtelijk Kader leidt dit? De inspraakreacties hebben voor dit thema geleid tot de volgende wijzigingen: Paginanummer(s)

Aanpassing (beknopte omschrijving)

Referentienr.

27

Tekst: meer informatie toevoegen over het winkelaanbod

8041-1809

Nota van Beantwoording Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

27

Wat betreft vervolgonderzoeken voor dit thema, zie paragraaf 6.3.

4.3

Bereikbaarheid

Waar gingen de inspraakreacties over? Autoverkeer In de reacties over autoverkeer wordt aandacht gevraagd voor de auto-ontsluiting van het eiland en de drukte van autoverkeer op het hoofdkruispunt en IJburg. Het autoluwe karakter van de toekomstige wijk wordt gewaardeerd, maar men vraagt ook naar parkeermogelijkheden en de autobereikbaarheid van onder andere de Sluisbuurt. Ook wordt aandacht gevraagd voor de Zuiderzeeweg/Amsterdamsebrug. Er wordt voorgesteld de Amsterdamsebrug af te sluiten voor autoverkeer. Er worden vragen gesteld over het functioneren en de toekomst van de Park + Ride (P+R) op het eiland. Ook gaat het over een inclusieve stad, waarbij aandacht gevraagd wordt voor betaalbaarheid en bereikbaarheid voor mensen die moeilijk ter been zijn. Langzaam verkeer en OV In de reacties over langzaam verkeer en openbaar vervoer waardeert men het feit dat we hier aandacht voor hebben. Het gaat over de fietsroutes op het eiland, hoe deze middendoor gaat en er is een suggestie om deze via de zuidzijde door te trekken naar Steigereiland. Er worden vragen gesteld over langzaam verkeersverbindingen met de stad, waaronder de eilanden van IJburg, een pad rondom de Zeeburgerbaai, en de aansluiting op de Diemerzeedijk en naar de Flevoweg via de Amsterdamsebrug.

Ook gaat het over de stand van zaken rondom de trappen Schellingwouderbrug en het sluizencomplex, vooral de veiligheid van de sluizen. Daarnaast gaan de reacties over het openbaar vervoer, waaronder bus 37, de pont, en de mogelijkheid van een tramlijn door de Sluisbuurt. Wat is onze reactie? 4.3.1

Autoverkeer

Auto-ontsluiting van het eiland Het Zeeburgereiland blijft bereikbaar voor alle soorten verkeer, ook voor autoverkeer. De nieuwe buurten zullen gewoon per auto bereikbaar zijn. We stellen daar mobiliteits- en parkeer­ strategieën voor op, met onder andere aandacht voor openbare garages en deel­mobiliteit, maar waarin we ook rekening houden met invalide-parkeerplekken. Vooral als het gaat om de grote doorgaande wegen moeten we zoeken naar de juiste balans tussen het doorgaande autoverkeer en de leefbaarheid in de wijk. Voor de Baaibuurten komt de uitwerking hiervan in de volgende fase. Daarin nemen we ook de bereikbaarheid voor auto’s mee. De Sluisbuurt is met de auto vanaf de Zuiderzeeweg toegankelijk via twee hoofdontsluitings­ wegen. Bezoekers kunnen de auto vervolgens betaald op straat of in een openbare parkeer­ garage parkeren. Vanuit de Sluisbuurt kun je in de voorgestelde situatie naar de binnenstad rijden via de Amsterdamsebrug. De suggestie voor een toekomstige brug tussen de Eef Kamerbeekstraat en de Bob Haarmslaan is voor langzaam verkeer tussen de Sportheldenbuurt en de Bedrijvenstrook. Deze brug is voor de onderlinge samenhang tussen de buurten en is geen brug voor autoverkeer. De IJburglaan is één van de belangrijkste verkeersroutes van de stad is.

Met de groei van de stad en de ontwikkeling van Zeeburgereiland en IJburg, zal het verkeer op de IJburglaan toenemen. Nieuw beleid als de Agenda Amsterdam Autoluw en 30km/u in de stad zorgen

Nota van Beantwoording Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

28

voor minder verkeer op sommige plekken in de stad, maar verkeersroutes zoals de IJburglaan zullen desondanks een belangrijke rol blijven spelen in de ontsluiting van de stad voor OV, auto- en fietsverkeer. Met het project Cruciale Mijl IJburglaan willen we de bereikbaarheid en verkeersveiligheid verbeteren en de leefbaarheid vergroten. In het voorkeursscenario (scenario 1-min) willen we dit doen door op de kruising Zuiderzeeweg-IJburglaan een autoonderdoorgang van ongeveer 170 meter aan te leggen, de trambaan naar het noorden van de IJburglaan te verplaatsen en een extra fiets- en voetgangersbrug naast de Enneüs Heermabrug aan te leggen. Dit verbetert de doorstroming en verkeersveiligheid van voetganger, fiets, OV en auto. Bovenop de onderdoorgang maken we een fijnere en meer leefbare omgeving met minder auto’s dan nu het geval is. Hierdoor wordt het voor voetgangers en fietsers gemakkelijker en veiliger om over te steken en om tram- en bushaltes te bereiken. Zuiderzeeweg/Amsterdamsebrug In het Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland en ook in mobiliteitsbeleid is de Zuiderzeeweg, net als de IJburglaan, onderdeel van de hoofdinfrastructuur. Beide wegen vormen inderdaad een barrière tussen de buurten en voor beide wegen moeten we de barrièrewerking verminderen, dus ook de ruimte tussen de 2 Baaibuurten.

Maar de IJburglaan verbindt de hele oostflank (reeks van eilanden) met de binnenstad en is daarom anders van aard dan de Zuiderzeeweg. De IJburglaan zal ook in de toekomst een belangrijke rol vervullen voor de ontsluiting van de stad. De impact van deze weg is dus groter en krijgt meer aandacht. Over de suggestie om de Amsterdamsebrug autoluw te maken: in het project Verbinding Zeeburgereiland hebben we gekeken wat er gebeurt als we het autoverkeer van de Amster­ damsebrug afhalen (alternatief 4, zie ook Bijlage 4 van het PlanMER Verbinding Zeeburgereiland en Aanvulling MER Verbindingen). Omdat dit een belangrijke verkeersader is, ontstaan er dan opstoppingen in andere delen van de stad, met name in Oost. Daarnaast biedt het geen andere kansen voor de fiets, want de rijbanen blijven nodig voor het busverkeer, dus een fietsbrug blijft nodig. Door de auto-onderdoorgang op de kruising Zuiderzeeweg/IJburglaan (project Cruciale Mijl) kruist het verkeer van de Zuiderzeeweg in de toekomst niet meer het doorgaande verkeer van de IJburglaan richting centrum. Dit komt de betrouwbaarheid van lijn 37 ten goede. Park + Ride De tijdelijke P+R in de Baaibuurten zal op termijn verdwijnen om daar de ontwikkeling van nieuwe buurten mogelijk te maken. Op de Bedrijvenstrook zal dan een nieuwe parkeervoor­ ziening of mobiliteitshub worden aangelegd.

In de Omgevingsvisie Amsterdam 2050 is deze plek ook aangewezen als potentiële stadshub. Hoe deze voorziening er precies uit komt te zien, waarbij duurzaamheid ook een rol speelt, moet nog worden bepaald. Indien dit daadwerkelijk een stadshub wordt, zullen we onderzoeken of hier ook andere vormen van deelvervoer aangeboden kunnen worden (fiets, scooter). Daarmee zou men vervolgens de vervolgreis naar de voordeur kunnen maken. Vanaf de P+R kan men ook één halte met de tram reizen, om vanaf daar (indien mogelijk) naar de voordeur te wandelen. Inclusieve stad De gemeente deelt de visie dat Amsterdam inclusief moet zijn. Dit betekent dat voor mensen die moeilijk ter been zijn, de invalideparkeerplaatsen in de Sluisbuurt een betere optie zijn. Daarvoor is wel een mindervalide parkeervergunning nodig. In de Sluisbuurt parkeren bewoners in principe op eigen kavel, waardoor de loopafstand naar de woning minimaal is. De parkeerplekken in de openbare ruimte zijn gelijkmatig verdeeld over de buurt, net als de invalideparkeerplaatsen, zodat de afstand tot de voordeur zo klein mogelijk is. Wat betreft de opmerking over het bezit van een boot/jacht: dat is inderdaad een kostbare

Nota van Beantwoording Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

29

aangelegenheid. Gelukkig zijn er ook meer betaalbare mogelijkheden van vervoer op het eiland, zoals de fiets en het openbaar vervoer, waar we ons vooral voor inzetten als het gaat om bereikbaarheid. 4.3.2

Langzaam verkeer en OV

Fietsroutes op het eiland Het fietspad langs de randen van het eiland is vooral recreatief, terwijl de fietsroutes dwars over het eiland voornamelijk functioneel zijn. Binnen de buurten deelt de fietser de straat veelal met het autoverkeer, dat we beperken tot het noodzakelijke. Het exacte profiel van de IJburglaan, met daarin de ligging van het fietspad, zullen we in de volgende fase uitwerken. Daarbij besteden we ook aandacht aan de oversteekbaarheid op de knooppunten van het eiland. Er is voorgesteld om de groene zoom met een wandel- en/of fietspad door te trekken onder de afritten van de A10 tot en met Steigereiland-Zuid, via de Enneüs Heermabrug. Helaas is het doortrekken van het fietspad, dat onlangs is aangelegd aan de Zuider-IJdijk, niet mogelijk omdat het niet mogelijk is om de op-/en afrit van de A10 over te steken. Dit is een veiligheidseis van Rijkswaterstaat. Bovendien zou het de druk op deze kruisingen vergroten en de afwikkeling van het verkeer vertragen. De fietsverbinding zal dus altijd aan de noordzijde van de brug naar IJburg lopen. Langzaam verkeersverbindingen met de stad Het gebrek aan goede verbindingen met andere delen van de stad lossen we met deze plannen niet op voor het hele fietsnetwerk van Zeeburgereiland én IJburg. Hier ligt de focus op het Zeeburgereiland.

Verbetering en nadere uitwerking van aantakkingen met de rest van de stad onderzoeken we in de vervolgfase. De route rondom de Zeeburgerbaai is al wel opgenomen in het Programma Waterrecreatie en Ecologie IJburg/Zeeburgereiland, maar deze is nog niet definitief. Ook die uitwerking volgt. De verbindingen naar de Diemerzeedijk en de Flevoweg blijven bestaan en worden eventueel aangepast naar aanleiding van de uitvoering van project De Verbinding (Amsterdamsebrug). Zodra we meer duidelijkheid hebben hoe dit eruit komt te zien, zullen we de aantakkende verbindingen ook verder uitwerken. Vanuit het Ruimtelijk Kader nemen we vervolgstappen in de uitwerking van specifieke onderdelen. De aansluitingen op de Amsterdamse brug naar de Flevoweg en naar de Diemerzeedijk horen hierbij. Trappen Schellingwouderbrug en de route over het sluizencomplex In het Ruimtelijk Kader staat de route over het sluizencomplex Schellingwoude aangegeven als voetgangersroute. De gemeente weet dat deze route gebruikt wordt en houdt in verdere planvorming rekening met de veiligheid van deze route. De veiligheid van deze route is een aandachtspunt zo neemt de gemeente dit ook op in het Ruimtelijk Kader. De realisatie en de locatie van de trappen met fietsgoten bij de Schellingwouderbrug, zijn afhankelijk van de komst van een bushalte en een onderdoorgang.

Wat we eerst gaan doen en op welke termijn is nog onduidelijk. Openbaar vervoer In de zomer van 2024 komt er een nieuwe tijdelijke bushalte (lijn 37) ter hoogte van de Sluis­ buurt, tussen beide rotondes op de Zuiderzeeweg. Een mogelijke tram door de Sluisbuurt is al tijdens de planvorming van de Sluisbuurt overwogen, maar vanwege te veel onzekerheden en afhankelijkheden niet opgenomen in de plannen. Maar het noordelijke deel van de Sluisbuurt zou wel gebaat zijn bij een betere OV-verbinding. In het Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland reserveren we ruimte in de hoofdstraat en aan de oostzijde van de Sluisbuurt op de Zuiderzeeweg. Mocht er uit latere bereikbaarheidsstudies blijken dat er een extra vervoersverbinding nodig is naar de Sluisbuurt, dan kunnen deze opties onderzocht worden.

Nota van Beantwoording Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

30

Verder wordt in het Ruimtelijk Kader aangegeven dat de pont tijdelijk voor 7 jaar vaart. In de loop van deze 7 jaar onderzoeken we of een definitieve pontverbinding nodig is, en zo ja, via welke route. Daar zijn nieuwe onderzoeken voor nodig, nieuwe afspraken met Rijkswaterstaat, en een nieuw bestuurlijk besluit. Tot welke aanpassingen van het Ruimtelijk Kader leidt dit? De inspraakreacties hebben voor dit thema geleid tot de volgende wijzigingen: Paginanummer(s)

Aanpassing (beknopte omschrijving)

Referentienr.

41

Sluisbuurt: toevoegen van veiligheid als aandachtspunt voor de route over het sluizencomplex Schellingwoude

Ref. 1

Wat betreft vervolgonderzoeken voor dit thema, zie paragraaf 6.3.

4.4

Leefbaarheid

Waar gingen de inspraakreacties over? Samenhang In de reacties over de samenhang van het eiland wordt vaak aandacht gevraagd voor een verbonden eiland op hoofdstructuren. Er wordt gesteld dat de onderlinge verbindingen tussen de buurten beter moeten en kunnen. Het gaat over het benutten van de kwaliteit van de randen van het eiland, het rondje Zeeburgereiland. Hier worden vragen gesteld over de uitwerking, met aandacht voor onder andere de continuïteit, maatvoering en inrichting ervan. Ook gaat het over de IJburglaan, de onthechtende werking hiervan en vraagt men om toelichting bij het voorkeursscenario voor deze laan. Groen De reacties over groen gaan over het onderscheid in invulling op verschillende schaalniveaus. Er wordt veelal aandacht gevraagd voor meer groen en voldoende ruimte voor ontspanning, en naar een vergelijking van nu vs. de toekomst. Het gaat ook over de bomen op het eiland, het behoud en de boomhoogte. Er wordt aandacht gevraagd voor biodiversiteit en het vergroenen van daken en muren van gebouwen in de Sluisbuurt. Daarnaast worden vragen gesteld over het Sluispark en hoe het groen op de Oostpunt zich verhoudt tot de tramremise.

Watersysteem Ine reacties over het watersysteem op het eiland wordt hoofdzakelijk gesteld dat een integrale visie en ontwerp van het toekomstige watersysteem ontbreekt, en in verband daarmee vraagt men aandacht voor de waterkwaliteit. Beleving De reacties over de beleving gaan over rust en geborgenheid. Men noemt hinder door geluid en het verbeteren van de luchtkwaliteit als aandachtspunten, vooral vanwege het verkeer op de IJburglaan en de A10. Het gaat ook over criminaliteit in de rommelige zone rondom de A10 en behoud van het uitzicht over het water aan de zuidzijde van Baaibuurt Oost. Daarnaast wordt aangegeven dat de looproute naar de Zuiderzeeweg vanaf de Sportheldenbuurt onprettig voelt, vanwege regen, wind, hitte en verlichting. Wat is onze reactie? 4.4.1

Samenhang

Nota van Beantwoording Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

31

Verbonden eiland De grote infrastructuur doorsnijdt het Zeeburgereiland. In de plannen zoeken we de verbinding door in te zetten op het toekomstige Zeeburgerplein en de kruising ter hoogte van de Bob Haarmslaan. De as van de Bob Haarmslaan zal in de toekomst van oever tot oever reiken en verbindt de Sportheldenbuurt/Bedrijvenstrook met Baaibuurt Oost, zowel fysiek (langzaam verkeersroute) als visueel (zichtlijn). De oevers van het eiland spelen ook een belangrijke rol (het rondje Zeeburgereiland neemt de Oostpunt mee in het geheel) in de verbinding, net als de onderlinge verbinding tussen de buurten, zoals de verbinding tussen de 2 te ontwikkelen Baaibuurten. We moeten een nieuwe balans vinden tussen de doorgaande infrastructuur (die waarde heeft voor de hele stad) en de kwaliteit van het wonen op het eiland (die waarde heeft voor de buurten). In de volgende fase zullen we verder invulling geven aan de ambities en onderzoeken in hoeverre de samenhang nog meer versterkt kan worden. Rondje Zeeburgereiland Onderdelen van het Ruimtelijk Kader, zoals het rondje Zeeburgereiland, het Zeeburgerplein en de Oostpunt, worden in een volgende fase verder uitgewerkt met bijbehorende inrichting van deze plekken. De Oostpunt wordt gescheiden van de andere buurten door de A10, die een barrière vormt die moeilijk is te doorbreken.

Daarom proberen we met name in te zetten op de noordelijke oever, dat deze groen, open en toegankelijk blijft voor de rest van het eiland. In de volgende fase vindt ook nadere invulling plaats van de groene zoom en het fietspad over de Oostpunt, met de complexe verbinding langs de zuidelijke oever (tussen Baaibuurt Oost en de Oostpunt). We bepalen dan ook het gebruik, de exacte ligging en dimensionering van het profiel, met aandacht voor belevingswaarde, de relatie met het water en de sociale veiligheid. De gestelde ambities zullen dan verder worden doorgevoerd waar mogelijk. De zoom aan de oostkant is relatief mager ingetekend. Maar we willen van de Oostpunt een groene plek maken met ook de opgave voor inpassing van een tramremise. De ambitie is om de remise met meervoudig ruimtegebruik en een groen, openbaar dak in te passen. IJburglaan Voor de IJburglaan is in het project Cruciale Mijl een dubbele doelstelling benoemd voor leefbaarheid en bereikbaarheid. De onderdoorgang (scenario 1) en autotunnel (scenario 2) scoren ongeveer gelijkwaardig in het verbeteren van de doorstroming van voetgangers, fietsers, OV en auto’s. De ruimtelijke kwaliteit en de leefbaarheid (waaronder geluid) is bij de autotunnel beter dan bij de onderdoorgang. Een langere tunnel is ook zeker wenselijk om de noord-zuidoversteken op het eiland te verbeteren, maar is op dit moment te kostbaar.

Om de dubbele doelstelling te halen, had scenario 2 dus de voorkeur, maar de kosten van deze tunnel zijn fors hoger. De gemeente heeft een beperkt budget, daarom moeten er keuzes worden gemaakt. We hebben daarom gekozen voor een korte auto-onderdoorgang (170 meter) bij het kruispunt Zuidzeeweg/IJburglaan (scenario 1-min). Nieuwe infrastructuur die de verbinding met de stad verbetert, kost veel geld en de afhankelijk­ heid van andere partijen is groot. In het vervolgtraject onderzoeken we aan de hand van de uitgangspunten van het ruimtelijk kader (onder andere de realisatie van het eiland als één geheel) hoe de leefbaarheid en oversteekbaarheid van de IJburglaan en Zuiderzeeweg verder verbeterd kan worden, en hoe de verbinding van het eiland met de omgeving en tussen de buurten onderling nog beter kan, voornamelijk voor fietsverkeer en OV (in de lijn met de ambities voor het eiland).

Nota van Beantwoording Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

32

4.4.2

Groen

Verschillende schaalniveaus Groen is een integraal onderdeel van de plannen voor het Zeeburgereiland. De precieze uitwerking ervan volgt in een volgende fase. Op eilandniveau spelen de groene zoom met de drie grote parken de hoofdrol in de groenvoorziening. Zo kan men een rondje Zeeburgereiland wandelen/fietsen/skaten over de dijken, langs de groene oevers van het eiland. De drie grote parken (Sluispark, Baaipark en het park op de Oostpunt) liggen aan de grote wateren die en functioneren bovenwijks. Zo is het Sluispark bij de Oranjesluizen in de Omgevingsvisie Amsterdam 2050 aangewezen als groen-blauwe hotspot: een stedelijke plek met uitzonderlijke landschappelijke kwaliteit. Op buurtniveau krijgen de straten op het eiland een groen karakter door de bomen, een groene inrichting van de openbare ruimte en gevelgroen. En ook de vele nieuwe, kleinschalige parken/ buurtgroen, verspreid over het gebied, voorzien in groen en ruimte voor ontspanning op loop­ afstand van de woningen. Nu vs. de toekomst Volgens zeer velen moet er meer groen komen op verschillende plekken van het eiland. Voor het Zeeburgereiland wordt ‘de Amsterdamse referentienorm voor maatschappelijke voorzieningen, groen en spelen’ gevolgd en ingepast. Het wordt een complete stadswijk, met ook groen en ruimte voor ontspanning. Uiteindelijk komt er veel meer groen terug op het Zeeburgereiland dan er is geweest.

In de plannen voor het eiland zal er circa 373.830 m2 aan groenoppervlak op het maaiveld zijn in allerlei soorten en maten. Bomen, groen op verdiepingen/daken en de nieuwe eilanden ten behoeve van het NNN (ecologische verbinding) zijn hierin nog niet meegenomen. Dit is een veelvoud van het aanwezige groen op dit moment. Bomen op het eiland We streven ernaar om zoveel mogelijk bomen te behouden tijdens de plantontwikkeling. Helaas lukt dit niet waar we gebieden moeten ophogen met een dikke laag zand. Wel komt er een gezonde bodem voor terug en planten we nieuwe bomen(rijen), zodat het groene karakter van het eiland wordt versterkt. Niet alleen in de stadsbuurten, waar veelal gewoond wordt, maar ook op de Oostpunt en de Bedrijvenstrook planten we bomen. Dit heeft ook meerwaarde voor de bestaande Sportheldenbuurt; zowel de oost- als westzijde wordt minder stenig. Alle bomen op het eiland hebben een minimale stamdikte bij aanplant. Bovendien zijn het alle­ maal bomen van de eerste orde. Dat wil zeggen bomen die, afhankelijk van de soort, 15-30 meter hoog worden. Biodiversiteit In de plannen is er tevens aandacht voor biodiversiteit. Om de randen van het eiland wordt de westelijke dijk van het Zeeburgereiland ingericht als ecologische verbinding en ook de Oostpunt wordt een stapsteen voor ecologie. Beide zijn op dit moment onderdeel van het Natuurnetwerk Nederland (NNN).

In de Sluisbuurt worden delen van de kades met speciale specie gevoegd, zodat er planten in kunnen groeien (die ook zullen worden aangeplant). In de grachten komen waterplanten en alle oevers van de plantsoenen worden natuurlijke oevers, zodat het water door de oeverbeplanting gezuiverd kan worden. Ook in Baaibuurt West zal er aandacht zijn voor ecologische oevers. In tenders/prijsvragen is ’natuurinclusief bouwen’ een eis. Voor alle kavels in de Sluisbuurt hanteren we een norm van 40 procent groen op de kavel. Groen op daken (30 procent) is één van de speerpunten van de Sluisbuurt, onder andere vanwege klimaatbestendig bouwen. Gevels en daken worden vaak ook benut voor zonnepanelen, om aan de landelijke energie-eisen te voldoen. Daarnaast vraagt woonkwaliteit (bijvoorbeeld dakterrassen, balkons, daglichttoetreding) ook ruimte op gevels en daken. Voor architecten is dat altijd een puzzel.

Nota van Beantwoording Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

33

Sluispark en de Oostpunt We hebben nog steeds de ambitie om naast de Oranjesluizen een park aan te leggen. We zijn in gesprek met Rijkswaterstaat over de inrichting van het gebied rond hun gebouwen en in hoeverre we deze ruimtes openbaar kunnen maken en groen kunnen inrichten, zodat we ze kunnen toevoegen aan het beoogde Sluispark. En wat betreft de ruimtelijke claim voor de tramremise: deze moet in de vervolgfase zo goed mogelijk worden ingepast. Belangrijke uitgangspunten daarbij zijn groene oevers (onder andere realisatie NNN), rondje Zeeburgereiland, en een park op de kop met vrij uitzicht over het IJ. Om deze ambitie kracht bij te zetten, wil de gemeente een overkapte stalling die deel uitmaakt van het landschap. De komende jaren moet duidelijk worden of het direct overbouwen van de stalling ook financieel haalbaar is. 4.4.3

Watersysteem

Integrale visie en ontwerp Het onderwerp watersysteem is heel belangrijk bij de planvorming van het eiland. De gemeente is bezig met een integraal ontwerp voor het toekomstige watersysteem van het eiland. Momenteel lopen er diverse onderzoeken hoe we een zo robuust mogelijk watersysteem kunnen realiseren. In een apart project wordt er door de betrokkenen (Rijkswaterstaat, Waternet, gemeente) al ruime tijd gesproken over en gerekend aan het watersysteem. Dit project/onder­ zoek loopt en uitwerking volgt in een volgende fase. Zwerfaval Het voorkomen van zwerfafval is geen onderwerp voor het Ruimtelijk kader omdat dit te veel op detailniveau is. De gemeente is met Rijkswaterstaat in gesprek over het voorkomen van zwerfafval. In 2023 is er, onder andere in samenwerking met Rijkswaterstaat en Waternet, een ‘Inventarisatie interventies bronaanpak zwerfafval Zeeburgereiland’ opgesteld. Naar aanleiding hiervan is Rijkswaterstaat inmiddels met een brede groep betrokkenen uit de regio Amsterdam in gesprek om zwerfafval bij de bron aan te pakken. Het onderzoek op Zeeburgereiland gaat daarbij gebruikt worden om te laten zien hoe een goede analyse bijdraagt aan veelbelovende en uitvoerbare interventies. 4.4.4

Beleving

Rust en geborgenheid Geluidwering en luchtzuivering zijn belangrijk in de A10-zone. In de vervolgfase wordt de nadere uitwerking van het gebied duidelijk, met aandacht voor deze thema’s. In de buurten zal het autoverkeer worden beperkt tot het noodzakelijke, langzaam verkeer krijgt hier juist veel ruimte. Zo ontstaat er een contrast tussen de drukte langs de hoofdwegen en de gemoedelijke sfeer en rust in de buurten en langs de randen van het eiland. De openbare ruimte in de Sportheldenbuurt is grotendeels gereed. De omgeving van de silo’s staat wel nog op de planning. Versmalling van de toekomstige IJburglaan kan ten goede komen aan het gevoel van geborgenheid. De exacte uitwerking van het toekomstige profiel zal in het vervolgproces plaatsvinden, waarin we deze aandachtspunten meenemen. Ook kan bijvoorbeeld ter hoogte van het Zeeburgerplein onderzocht worden of de snelheid van het autoverkeer lager kan zijn, in lijn met de ambitie voor het plein als ruimte voor verbinding, oversteek en verblijf. Om het gebied rond de A10 tevens gemoedelijker te maken zullen we aan de westzijde van de A10 binnenkort bomen, heesters en kruidenrijk grasland planten. Er komt een laarzenpad langs. Daarnaast wordt momenteel gewerkt aan de uitgifte van kavels in het noordelijk deel van de Bedrijvenstrook, wat bijdraagt aan ‘ogen op straat’ (sociale veiligheid).

Nota van Beantwoording Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

34

Behoud van uitzicht over het water De studentenwoningen in Baaibuurt Oost zijn tijdelijk en zullen uiteindelijk verdwijnen. Maar er zal nieuwe bebouwing verschijnen langs de IJburglaan als we de tramstalling naar de Oostpunt verplaatsen. Op deze manier krijgt ook de zuidzijde van de laan een ‘gezicht’ aan de straat, met ook stedelijke voorzieningen. In Baaibuurt Oost is volgens het nieuwe hoogbouwbeleid (vaststelling verwacht in voorjaar 2024) in principe geen hoogbouw mogelijk, alleen als uitzondering. Looproute naar Zuiderzeeweg Langs de looproute naar openbaar vervoer van de Sportheldenbuurt richting de Zuiderzeeweg hebben we vorig jaar 85 bomen op de Zuiderzeeweg geplant en de komende jaren zullen er nog meer bomen bijkomen. Deze bomen zullen voor meer schaduw zorgen en de wind wat temperen. Voor klachten over de verlichting kunt u contact opnemen met het stadsdeel en/of een MOR-melding doen. De mogelijkheid van een bushalte dichtbij de Schellingwouderbrug wordt momenteel onderzocht. Binnenkort komt er een tijdelijke bushalte op de Zuiderzeeweg, die dichter bij de Schellingwoudebrug ligt dan de haltes op de IJburglaan. Tot welke aanpassingen van het Ruimtelijk Kader leidt dit? De inspraakreacties hebben voor dit thema niet geleid tot wijzigingen in het Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland. Wat betreft vervolgonderzoeken voor dit thema, zie paragraaf 6.3.

4.5

Baaibuurt West

Waar gingen de inspraakreacties over? Huidige karakter In de reacties over het huidige karakter van de Baaibuurten wordt veelal gepleit voor behoud van de identiteit van het eiland en ook specifiek van Baaibuurt West. Men vraagt om een toelichting bij de invulling van het programma Vrije Ruimte en om aan te sluiten bij ‘de geest’ van de plek. Er zijn vragen gesteld over de herontwikkeling van de Baaibuurt West, onder andere het afgraven van grond en het verwijderen van groen. Daarnaast wordt gevraagd om behoud van fundamenten en sculpturen. Het gaat hierbij om mogelijkheden voor wederopbouw van fundamenten in Baaibuurt West enerzijds, en behoud van een aantal sculpturen van de overleden kunstenaar Theo Niermeijer anderzijds. Toekomstige stadsbuurt De reacties over de toekomstige stadsbuurt gaan veelal over de beleidskeuze die gemaakt is, specifiek over Baaibuurt West. Er wordt toelichting gevraagd op het toekomstige karakter van de buurt als compleet en stedelijk, en er zijn vragen gesteld over het aantal woningen en de hoeveelheid niet-woonfuncties. Uiteraard zijn er ook vragen gesteld over de huidige bewoners en gebruikers van Baaibuurt West, dat velen de buurt zullen moeten verlaten, en vragen over de toekomstige invulling van het gebied als het gaat om niet-woonfuncties zoals horeca in verband met overlast.

Participatie Baaibuurt West In de reacties over participatie wordt hoofdzakelijk gepleit voor betrokkenheid in het vervolg­proces.

Nota van Beantwoording Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

35

Wat is onze reactie? 4.5.1

Huidige karakter

Identiteit Het eiland ontwikkelt zich continu, en daarmee ook de identiteit ervan. Herontwikkeling van Baaibuurt West voor de woningbouwopgave in de stad zal het karakter van de buurt onvermijdelijk veranderen. In de projectnota Baaibuurt West worden de kwaliteiten van de huidige buurt opgenomen en als inspiratie gebruikt om ambities voor de nieuwe buurt op te stellen. Daar vallen onder andere de huidige informele, creatieve sfeer en het groen (bijvoorbeeld de bomen) onder. In de cultuurhistorische verkenning (als onderdeel van de MER Zeeburgereiland 2018) zijn waardevolle elementen aangewezen, waaronder de dijkwoningen aan de westrand en de Zuider IJdijk, die zoveel mogelijk meegenomen zullen worden in de verdere planvorming van het Zeeburgereiland. Vrije Ruimte Hoe de aansluiting op de geest van de plek verder vorm krijgt, onderzoeken we in de fase van het Stedenbouwkundig Plan. Voor het behoud van ruimte voor vrije geesten, kunst en tegencultuur, heeft de gemeente het Programma Ateliers en Broedplaatsen en de Expeditie Vrije Ruimte opgesteld. Baaibuurt West is aangewezen als één van de strategische locaties in de stad voor het Vrije Ruimte-programma. Uitgangspunt voor het gebruik van vrije ruimte is dat het bijdraagt aan het sociaal-maatschappelijke, culturele en groene welzijn van de betrokken gebruikers en de buurtbewoners.

Maar vrije ruimte is een breed begrip en kan op verschillende manieren vorm krijgen. Bijvoorbeeld letterlijk: lege gronden, of het vrijlaten van programmering op kavels die wel worden ingevuld, of het onbeheerd laten van bepaalde stukken openbare ruimte, et cetera. In de fase van het Stedenbouwkundig Plan onderzoeken we samen met de buurt en de rest van de stad welke vorm(en) van vrije ruimte bij Baaibuurt West passen. Herontwikkeling De leefbaarheid van de huidige Baaibuurt West staat onder druk vanwege de wateroverlast. Om hier te kunnen bouwen, is een ophoging noodzakelijk. Ten behoeve van een goede water­ huishouding is het noodzakelijk om de deelgebieden op Zeeburgereiland op te hogen met zeer goed doorlatend zand. We streven ernaar om geen grond af te voeren uit het gebied, met uitzondering van saneringen en ten behoeve van zettingen aangebrachte overhoogte. De bodemkwaliteit verbetert als gevolg van de geplande herontwikkeling, maar we kunnen bestaand groen helaas niet behouden. We leggen wel weer nieuw groen in een gezonde bodem aan en we moeten voldoen aan de groennorm. Uit eerder onderzoek (waaronder de MER Zeeburgereiland 2018) blijkt dat de effecten van de ontwikkeling van Zeeburgereiland op beschermde soorten beperkt zijn.

Als het leefgebied van beschermde soorten wordt verstoord, zijn er mogelijkheden om eventuele verstoring van leefgebieden van beschermde soorten te verzachten. Fundamenten en sculpturen In het Ruimtelijk Kader staan geen concrete plannen voor het perceel met de fundamenten. Dat is een uitwerking voor Baaibuurt West, waarvan de gemeente op dit moment de projectnota opstelt. We zijn van plan om de sculpturen van Theo Niemeijer zoveel mogelijk opnieuw te gebruiken. Op dit moment onderzoeken we wat de mogelijkheden zijn voor een beeldenroute van zijn werk op het Zeeburgereiland.

Nota van Beantwoording Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

36

4.5.2

Toekomstige stadsbuurt

Beleidskeuze Als gemeente kijken we naar het grotere geheel bij het maken van plannen voor de stad en wegen we de verschillende belangen zorgvuldig tegen elkaar af. De gemeente erkent de waarden van Baaibuurt West, maar kiest er om meerdere redenen voor dit gebied te herontwikkelen. Ten eerste de woningnood. Er is een hele grote vraag naar woningen in de stad. Er is, zeker ook in Amsterdam, sprake van een wooncrisis. Dat maakt de bouw van veel nieuwe woningen in de stad noodzakelijk. In de Omgevingsvisie Amsterdam 2050 wordt de ambitie genoemd om te groeien binnen de stadsgrenzen met minimaal 150.000 woningen in 2050 (circa 6.000 woningen per jaar). Daarvoor zijn mogelijke bouwlocaties geïnventariseerd. De Baaibuurten horen daar ook bij. Overigens werd Zeeburgereiland al in het Structuurplan Amsterdam (2003) aangewezen als stedelijk woonwerkgebied. De gemeente bouwt dus niet nieuwe woningen om geld mee te verdienen. Als er al grondopbrengsten zijn dan komen die ten goede aan de ontwikkeling van de stad. Voor de Baaibuurten geldt ook een bestemmingsplan uit 2019 dat transformatie mogelijk maakt. Ten tweede kan Baaibuurt West niet blijven zoals het is. De bodem van de Baaibuurten ligt erg laag ten opzichte van het waterpeil van het IJ en zakt ook elk jaar nog een beetje.

Dit komt onder andere doordat het eiland een oud baggerdepot is en voor een deel bovenop de Oergeul van het IJ ligt. Bij hevige regenbuien kan het regenwater steeds moeilijker weg. De huidige situatie kan hierdoor niet langer worden voortgezet. Om de bodemkwaliteit te verbeteren zijn ingrijpende maatregelen nodig, zoals het ophogen van het terrein met enkele meters goedwaterdoorlatend zand. Het gebied moet zoveel worden opgehoogd, dat de risico’s om dit in delen te doen te groot zijn. Het verschil tussen opgehoogde en niet-opgehoogde delen zou dan te groot worden. Met risico op wateroverlast, verschuivingen en openbarsten. Daarnaast hebben we in de Sluisbuurt gezien dat het bouwrijp maken langer duurt dan normaal. In Baaibuurt West willen we graag goed onderzoeken hoe de bodem er precies uitziet en rekenen we op voorhand al extra tijd voor het bouwrijp maken. De keuze om Baaibuurt West te ontwikkelen in plaats van andere gebieden heeft verder te maken met zogenaamde goede ruimtelijke ordening. Het is van belang (gemeentelijk, provinciaal en rijksbeleid) dat er zoveel mogelijk woningen in bestaand stedelijk gebied worden gebouwd en niet in de groene ruimte buiten de steden. Dat beperkt de ecologische voetafdruk en er is dan minder verkeer op snelwegen en reeds overbelaste OV-netwerken.

Zeeburgereiland is een locatie die (redelijk) dicht bij de bestaande stad ligt, binnen de ring. De gemeente is eigenaar van de grond en er kunnen dus relatief snel veel woningen gebouwd worden. Meer woningen in Baaibuurt West betekent meer bewoners op Zeeburgereiland. Dit draagt bij aan het draagvlak voor meer voorzieningen op Zeeburgereiland. Daardoor kunnen er meer specialistische voorzieningen komen op het eiland. Niet alleen een paar supermarkten, maar ook een bakker, een groenteboer en andere meer specialistische winkels en voorzieningen. Hierdoor neemt de woon- en leefkwaliteit op het eiland toe. Compleet en stedelijk De stadswijk Zeeburgereiland is een verzameling van stadsbuurten (hoogstedelijk en stedelijk), zoals aangegeven in de Omgevingsvisie Amsterdam 2050. Hier worden woonbuurten mee bedoeld met een (hoog-)stedelijke dichtheid en een flink aandeel niet-wonen. De term ‘compleet’ stamt uit het beleidsprogramma Ruimte voor de Stad en gaat over het bieden van een divers en hoogwaardig voorzieningenniveau, zoals bijvoorbeeld aangegeven in de Amsterdamse referentienorm voor maatschappelijke voorzieningen, groen en spelen.

Baaibuurt West heeft op dit moment geen stedelijke dichtheid, en krijgt dit ook niet door eenvoudige aanpassingen, en er is ook geen voorzieningenniveau aanwezig (of eenvoudig aan te passen) zoals de normen aangeven voor een gemengd stedelijk woonmilieu.

Nota van Beantwoording Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

37

In het Ruimtelijk Kader, de projectnota Baaibuurt West en de Stedenbouwkundige visie Baaibuurt Oost, wordt rekening gehouden met een brede marge in toekomstig aantal woningen in de Baaibuurten. Dit komt door onzekerheden over enerzijds de huidige, grote urgentie voor woning­ bouw vanuit de stad en de grote investeringen in infrastructuur (benodigde dekking voor de geschatte kosten) en anderzijds door nieuwe richtlijnen voor oevers van het binnenwater (met minder ruimte voor woningen). Er zullen in de toekomst veel meer mensen in de Baaibuurten wonen dan nu. Er wonen nu relatief weinig mensen in een groot gebied. De ontwikkeling van het gebied zorgt ervoor dat de aard van de buurt (van stadsrand naar stadsbuurt) en daarmee ook de verhouding in gebruik verandert. In de eindsituatie is er 16.200 tot 32.400 m2 aan niet-wonen functies (werk, voor­ zieningen). Dit is 15 tot 20 procent van het totale programma in Baaibuurt West, wat past bij het type ‘Gemengde stadsbuurt’. Huidige bewoners en gebruikers De gemeente kiest er dus voor om hier nieuwbouw te realiseren en snapt dat het verlaten van Baaibuurt West voor de huidige bewoners en gebruikers pijnlijk en verdrietig is. Omdat de gemeente al ruime tijd geleden heeft besloten om de Baaibuurten te gaan ontwikkelen voor woningbouw, zijn de gronden en terreinen op tijdelijke basis verhuurd.

De gemeente heeft hierover contact met huidige bewoners en gebruikers. Alle huurders zijn hiervan op de hoogte, de tijdelijkheid staat vermeld in de huurovereenkomsten. In de nieuwe buurt hebben deze mensen in principe dezelfde rechten als andere woningzoekenden om hier een plek te krijgen. In het Ruimtelijk Kader zijn nog geen concrete plannen opgenomen voor Baaibuurt West. Dat is een uitwerking voor de projectnota en het Stedenbouwkundig Plan van Baaibuurt West. De westelijke Zuider IJdijk maakt op dit moment onderdeel van het Natuurnetwerk Nederland (NNN) en het zogenaamde rondje Zeeburgereiland dat men kan fietsen of wandelen. De ambitie voor de westelijke Zuider IJdijk ter hoogte van de zuidwesthoek is om het huidige groene karakter te behouden en te versterken, waarbij buitendijks het accent ligt op de natuurfunctie, op de kruin recreatie en binnendijks groen, verkeer en verblijf. Een strook vanaf de dijk naar het noorden wordt een buurtpark. In de toekomst kan paviljoenachtige bebouwing met een horecafunctie mogelijk een plek krijgen in dit park. Waar precies is nog onbekend. 4.5.3

Participatie Baaibuurt West

De gemeente heeft voor het Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland een participatieproces doorlopen. Een samenvatting hiervan staat op pagina 21 van het Ruimtelijk Kader zelf. Deze inspraak is daar een voorbeeld van. Daarnaast heeft Baaibuurt West een eigen participatieproces. Zo zijn gemeente en bewoners van Baaibuurt West op 11 december 2023 met elkaar in gesprek gegaan in Pakhuis de Zwijger. De projectnota Baaibuurt West wordt naar verwachting in april 2024 vastgesteld, met daarbij ook een financiële paragraaf. Deze wordt vervolgens uitgewerkt in een Stedenbouwkundig Plan. Hierbij vindt ook een participatieproces plaats, waarbij de gemeente graag samen met de buurt onderzoekt in welke vorm huidige waarden van het gebied terug kunnen komen in de nieuwbouwbuurt en het Stedenbouwkundig Plan. Tot welke aanpassingen van het Ruimtelijk Kader leidt dit? De inspraakreacties hebben voor dit thema geleid tot de volgende wijzigingen: Paginanummer(s)

Aanpassing (beknopte omschrijving)

Referentienr.

37

Tekst: belangrijkste resultaten van de cultuurhistorische verkenning Zeeburgereiland toevoegen

2429-5872 5843-0697

Wat betreft vervolgonderzoeken voor dit thema, zie paragraaf 6.3.

Nota van Beantwoording Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

38

4.6

Overig

Waar gingen de inspraakreacties over? a. Aandacht voor hondenlosloopplekken b. Toekomst van het Palenhuis c. Toekomst van het Afvalpunt d. Stand van zaken Kokomo e. Suggestie: Twee tunnels onder het hoofdkruispunt f. Suggestie: Verlenging Zeeburgertunnel g. Suggestie: Aaneengesloten muur Bedrijvenstrook h. Suggestie: Drijvende studentenwoningen bij de Oostpunt i. Suggestie: Recreatie-eilanden in de Zeeburgerbaai j. Suggestie: Een natuurschaatsbaan en een schaaktafel k. Suggestie: Een fontein Document Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland: Concrete verwijzingen naar tekst/afbeeldingen in het Ruimtelijk Kader Wat is onze reactie? a. Omdat de westoever en de oostpunt van het eiland op dit moment onderdeel uitmaken van het NNN (Natuurnetwerk Nederland), kan hier geen hondenlosloopgebied komen. Er is een hondenlosloopplek aan de noordzijde van de Zuider-IJdijk (ten noorden van de Sportheldenbuurt). Bij de inrichting van Baaibuurt Oost kan gekeken worden of er een hondenlosloopplek in het park kan komen. b. Het kunstwerk ‘Palenhuis’ blijft tenminste tot 1 juli 2026 op deze plek staan. Daarna maakt het plaats voor de verdere ontwikkeling van de Sluisbuurt. We sluiten niet uit dat dit kunstwerk in de toekomst een andere plek krijgt. c. Als deze reactie gaat over het afvalpunt op de Bedrijvenstrook, dan heeft het inderdaad een definitieve plek gekregen in dit gebied.

d. Kokomo, een mix van horeca, werkplekken en ruimte voor buurtinitiatieven in Baaibuurt Oost, opent in het voorjaar van 2024 haar deuren voor het publiek. e. De suggestie om twee tunnels onder het hoofdkruispunt te maken die elkaar kruisenis niet meegenomen in de scope van het project De Cruciale Mijl IJburglaan en ook erg kostbaar. Deze tweede tunnel van Noord tot de Amsterdamsebrug zou ruim twee keer zo lang worden als de IJ-tunnel, met een behoorlijke impact bovengronds. Voor een kortere (goedkopere) tunnel van de Schellingwouderbrug tot de Amsterdamsebrug is er te weinig ruimte voor hellingbanen. Daarnaast zijn twee tunnels voor de doorstroming op het kruispunt niet nodig. Met één onderdoorgang wordt het verkeer op de kruising al gescheiden. Uit verkeerskundig perspectief is het daarom niet nodig. Met het project de Cruciale Mijl IJburglaan wordt het lokale verkeer wel zoveel mogelijk gescheiden van het doorgaande stedelijke verkeer. Zo is de ambitie om vanaf het eiland wel via de Amsterdamsebrug de stad in te kunnen, maar vanaf de A10 alleen maar via de Piet Heintunnel. f. Wat betreft de suggestie om de Zeeburgertunnel te verlengen, dat zou inderdaad ten goede komen aan het ecosysteem van de Diemerlagune. Maar dit is een zeer kostbare opgave van grofweg een verviervoudiging van de huidige tunnellengte.

Bovendien gaat dit over een ander stedelijk vraagstuk, namelijk de inpassing van de ringweg A10 in de stad dat op een hoger schaalniveau onderzocht moet worden; dit is de verantwoordelijkheid van de rijksoverheid. g. Wat betreft de suggestie om een aaneengesloten muur langs de A10 te realiseren, in 2020 is het Stedenbouwkundig Plan Bedrijvenstrook vastgesteld zonder aaneengesloten bebouwing. Het gebied als geheel fungeert wel als een buffer tussen de A10 en de woonbuurt Sportheldenbuurt. Op de Bedrijvenstrook komt een stadsverzorgend bedrijventerrein

Nota van Beantwoording Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

39

(maximale milieucategorie van 3.2), met nadruk op een groene (ook op gevels en daken), duurzame en aantrekkelijke uitstraling in een sociaal veilige omgeving. In de verkaveling zoekt de gemeente naar variatie, waarbij de grootste ruimtevragers aan de zijde van de A10 worden geplaatst. Aan de zijde van de Sportheldenbuurt ontstaan er visuele verbindingen tussen de gebieden door de wegenstructuur van de Sportheldenbuurt door te trekken naar de Bedrijvenstrook. De bebouwingshoogte op de Bedrijvenstrook zal variëren van minimaal 6 meter tot maximaal 18 meter, met hoogteaccenten aan de IJburglaan tot 30 meter. h. Voor studentenhuisvesting geldt dat er in de Sluisbuurt al woningen voor jongeren en studenten worden gebouwd. De plannen voor de gebiedsontwikkeling van Baaibuurt West worden op dit moment nog uitgewerkt in onder andere de projectnota en vervolgens in het Stedenbouwkundig Plan. In het Stedenbouwkundig Plan wordt meer duidelijk over het woonprogramma. Wat betreft het idee van studentenwoningen op het water: de groene oevers en het weidse water zijn een belangrijke kwaliteit voor de (toekomstige) bewoners van het eiland. Ze moeten zo veel mogelijk openbaar blijven. Daarnaast is er reeds op korte termijn ruimte nodig voor de realisatie van de ecologische verbinding in het water bij de Oostpunt.

i. Wat betreft de suggestie om recreatie-eilanden toe te voegen bij de Zeeburgerbaai: de kwaliteit van de grote open ruimte dat het water biedt, gaat dan helaas verloren. Daarnaast is er een jachthaven met een gebied voor waterski waar we rekening mee moeten houden. Iets verderop, in IJburg, wordt reeds het Buiteneiland gerealiseerd, als één groot recreatie-eiland. j. De geopperde ideeën voor een natuurschaatsbaan en een schaaktafelnemen we als suggestie mee in de vervolgfase. k. Er is afgelopen jaar een grote fontein op het Geertje Wielemaplein geopend. Daarnaast loopt er nog een traject om in één van de watergangen rondom de Sportheldenbuurt een bestaande fontein (die al jaren in de opslag ligt) te plaatsen. Er zijn weinig fonteinen in Amsterdam omdat ervoor gekozen is het jaarlijkse budget voor beheer te verlagen, en fonteinen zijn erg duur in beheer. 4.6.1

Document

Er waren ook reacties die concreet verwijzen naar specifieke pagina’s, teksten en/of afbeeldingen in het Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland. De gevraagde verduidelijking is in deze paragraaf opgenomen. Aan de inhoud van het Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland is veel zorg besteed. Maar het kan zijn dat informatie onvolledig of niet helemaal correct is weergegeven door bijvoorbeeld de mate van complexiteit. Dat gaan we herstellen. Wat betreft de afbeeldingen in het Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland, het document als geheel wordt vastgesteld, inclusief Visiekaart en Randvoorwaardenkaart. Dit is een gezamenlijk product dat tot stand is gebracht door de betrokken directies binnen de gemeente en met participatie. De 3d-beelden in het document geven een impressie van een mogelijk toekomstbeeld van het Zeeburgereiland. De beelden laten een mogelijke invulling qua bebouwing en openbare ruimte zien. Deze plannen zijn nog niet vastgesteld. Hieronder volgt het overzicht van toelichtingen op het document per pagina: p.7 ‘De groei en verdichting van de stad leiden tot een steeds grotere behoefte aan woningen met bijbehorende voorzieningen, maar tegelijkertijd ook aan voorzieningen zoals werven, afvaloverslag, hubs, tramstalling en onderstations.’ - De groei van de stad gaat hier over de demografische groei, meer inwoners. Daardoor is er een steeds grotere behoefte aan woningen.

De verdichting van de stad kan over woningen gaan, maar ook over andere functies en voorzieningen die ruimte vragen. Er is steeds minder ruimte voor meer mensen.

Nota van Beantwoording Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland

40

‘Afwegingskader’ - Het Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland is het afwegingskader voor de huidige en toekomstige ruimteclaims op het eiland, ten behoeve van goede ruimtelijke ordening. Betaalbaarheid van bestaande woningen zit niet in de scope, maar wel ecologie (bijvoorbeeld Natuurnetwerk Nederland) en sociale cohesie (bijvoorbeeld tussen de buurten onderling). In de cultuurhistorische verkenning (als onderdeel van de MER Zeeburgereiland 2018) zijn waardevolle elementen aangewezen, waaronder de dijkwoningen aan de westrand en de Zuider IJdijk. Waardevolle elementen nemen we zoveel mogelijk mee in de verdere planvorming van het Zeeburgereiland. ‘Koers 2025’ - Ook in de Omgevingsvisie Amsterdam 2050 uit 2021 is Baaibuurt West opgenomen als gebied voor stedelijke ontwikkeling tot gemengde stadsbuurt. Dit zullen we aanpassen in de tekst. ‘Het doel van het Ruimtelijk Kader is om op basis van de lange termijnvisie het Zeeburgereiland als een leefbare, duurzame en inclusieve stedelijke wijk te kunnen ontwikkelen...’ - De termen leefbaar, duurzaam en inclusief zeggen hier iets over de toekomstige Baaibuurt West, niet iets over het proces van ontruimen zelf. p.7/p.9 Ambities - Zowel het ‘maximale aantal woningen’ als een ‘leefbare, duurzame en inclusieve stedelijke wijk’ zijn van belang. Ook in een leefbare, duurzame en inclusieve stedelijke wijk kunnen veel woningen worden gebouwd.