Document · PDF

1.b Bijlage 2 AAV Woonzorganalyse Companen.pdf

Raadscommissie Woningbouw en Volkshuisvesting 5 juli 2023, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Vaststellen Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting (VN2023-015450)6.536 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

2. Woonzorganalyse Companen, 2023

Woonzorganalyse Gemeente Amsterdam 31 januari 2023

Doel: Langer en Weer Thuis Doel onderzoek: Zicht op huidige en toekomstige vraag naar en het aanbod van wonen voor mensen met een zorgvraag in de gemeente Amsterdam • In aantallen (kwantitatief) • In verschijningsvorm en toegankelijkheid (kwalitatief) • Vertrekpunt voor de woonzorgparagraaf in woonvisie (2022) en uitvoeringsafspraken over wonen en zorg (2023) We onderscheiden de groepen ouderen; doelgroep wonen zonder begeleiding (SMU e.a.); dak- en thuislozen (ook economisch); mensen die rolstoelafhankelijk, een lichamelijke, verstandelijke, zintuiglijke beperking of psychische kwetsbaarheid hebben; statushouders; mensen die uitstromen uit een 2 intramurale situatie; doelgroep Openbare Orde en Veiligheid.

Hoofdvraag Wat is de huisvestingsopgave voor de diverse doelgroepen op gemeenteniveau (en indien mogelijk op lager niveau) voor 2022, 2027, 2032 en 2040 en welke aanvullende maatregelen zijn nodig om mensen met een (toekomstige) zorgvraag/hulpvraag passend te huisvesten?

Onderzoeksvragen •

Ontwikkeling doelgroepen als gevolg van demografische ontwikkelingen, maatschappelijke trends en beleidsontwikkelingen tot 2040

•

Huidige aanbod aan woningen en woonvormen voor deze doelgroepen

•

Behoefte aan voorzieningen en verdeling huidige voorzieningen over de gemeente

•

Mogelijke kwantitatieve en kwalitatieve knelpunten match vraag-aanbod passende woningen, woonvormen, voorzieningen, zorg- en welzijnsinfrastructuur nu en op langere termijn

•

Welke uitdagingen en dilemma’s vragen om politieke keuzes (vast te leggen in de woonvisie) en nadere uitvoeringsafspraken met de partners in de stad?

Ouderen

Ontwikkeling totale bevolking Amsterdam Demografische ontwikkeling 1.200.000 1.016.623 1.000.000

881.933

800.000 600.000

563.450 485.037

400.000 200.000 0 2022

2031 Totaal bevolking

• •

2040

Totaal huishoudens

Tussen 2022 en 2040 een groei van 134.690 personen Tussen 2022 en 2040 een groei van 78.413 huishoudens

Ontwikkeling aandeel ouderen Bevolkingssamenstelling 2022 - 2040

Huishoudenssamenstelling 2022 - 2040

9% 8%

12% 6%

4% 1%

11% 2%

6% 9% 2% 4%

2022 2040

65-74 jaar

75-84 jaar

• • •

2040

85+ jaar

Bevolking < 65 jaar

65-74 jaar

2022

75-84 jaar

85+ jaar

Huishoudens < 65 jaar

Bevolkingssamenstelling: van 13% ouderen in 2022 naar 17% ouderen in 2040 Huishoudenssamenstelling: van 19% ouderen huishoudens in 2022 naar 25% ouderen huishoudens in 2040 7 Dubbele vergrijzing: stijging ouderen (huishoudens) zit voornamelijk in groep 75-84 en 85+

Ontwikkeling aantal ouderen Demografische ontwikkeling leeftijdsgroepen (bevolking) 69762 65-74 jaar

81868 87379

35120 75-84 jaar

48618 61803

11090 14924

85+ jaar

25640 0

10000

20000

30000

40000 2022

In de periode 2022-2040: • Groep 65-74 jaar en 75-84 jaar groeit • Groep 85+ meer dan een verdubbeling

50000 2030

60000

70000

80000

90000

100000

2040

Terugblik Wlz-indicaties ouderenzorg 2022 10 15 20

930

2021 10 35 40

2.655

975

2020 15 5080

2017 50135 215

2015 85 290 0

2.175

1.130

2.005

1.115

300

1.935

1.140 455

1.160

115 0

965

385

105 0

975

335

90 5

370

965

410

1.025 1.760

2.000 VV01

375

970

1.830

1.000

VV02

VV03

380

1.070

2.295

1.155

2018 3595 155

2016 60 200

2.330

1.095

2019 2570110

1.260

3.000 VV04

VV05

VV06

4.000 VV07

VV08

8010 8015 495

1.080

VV09*

1200

8020 570

90 30

5.000

6.000

VV10

Bron: CIZ databank, betreft indicaties per 1 januari van desbetreffende jaar

Aantal wlz-indicaties 2022: 5.390

Vitaliteitstredenmodel Companen Om een inschatting te kunnen maken van het deel van de ouderen (65+) dat behoefte heeft aan een bijzondere woonvorm zoals geclusterd wonen, maken wij gebruik van het vitaliteitstredenmodel van Companen.

• • •

Dit model bevat 4 treden. In de eerste trede zitten de meest vitale ouderen, die niet of nauwelijks gebruik maken van zorg; in de vierde trede vallen ouderen met een zware zorgvraag. In het model worden ouderen ingedeeld op basis van de ‘zwaarste’ zorgvorm die zij ontvangen. De indeling in treden geeft inzicht in de zorgvraag en vitaliteit van ouderen, en is daarmee een goede voorspeller van de woonvraag. De ervaring leert dat ouderen, naarmate ze minder vitaal worden, er vaker voor kiezen om te verhuizen naar een geclusterd woonconcept.

Hogere leeftijd = hogere zorgvraag 90+ jaar

27%

85-90 jaar

13%

32%

40%

80-85 jaar

11%

28% 21%

62%

75-80 jaar

28% 12%

74%

70-75 jaar

19% 8%

85%

65-70 jaar 20%

40% Vitaliteitstrede 1

Vitaliteitstrede 2

11% 6%

88% 0%

7% 5%

60% Vitaliteitstrede 3

80%

5% 2% 100%

120%

Vitaliteitstrede 4

Bron: Vitaliteitstredenmodel Companen, CBS microdata, NZA Monitor Zorg voor ouderen 2016

Hogere leeftijd = hogere zorgvraag: • Van de ouderen tussen de 65 en 75 jaar maakt meer meer dan 85% niet of nauwelijks gebruik van zorg • Van de 90-plussers maakt 27% niet of nauwelijks gebruik van zorg, terwijl 28% gebruik maakt van zware zorg

Prognose zorgvraag in vitaliteitstreden 8.880

5.380

11.980 8.470

7.010

19.460

6.020

16.070

14.810

13.890 10.150

11.970

104.090

90.130

2022

2027

Vitaliteitstrede 1

Vitaliteitstrede 2

132.090

117.190

2032

Vitaliteitstrede 3

2040

Vitaliteitstrede 4

Bron: Vitaliteitstredenmodel Companen, bevolkingsprognose gemeente Amsterdam

• •

Dit figuur laat het aantal ouderen zien verdeeld over de vitaliteitstreden. De groep ouderen die Wlz-zorg ontvangt (trede 4) groeit van 5.380 in 2022 naar 8.880 in 2040.

Woonvormen Individueel wonen: ‘normale’ eengezinswoningen of appartementen • Behoefte aan algemeen voor ouderen geschikte woningen Geclusterd wonen voor ouderen (kan met Wlz): • Behoefte aan specifiek voor ouderen geschikte woningen Wooneenheden Wlz-V&V Intramuraal: • PG-zorg (dementie) + Somatische zorg met verblijf * gefinancierd vanuit de Wlz en alleen toegankelijk met een Wlz-indicatie

Toekomstbeelden 2040 Basisprognose: - Voortzetting van de huidige situatie Trendprognose: - Meeste ouderen blijven wonen in huidige woning - Een groot deel (vitale) ouderen kiest steeds meer voor geclusterd wonen en ontvangt daar, indien nodig, (zware) zorg aan huis - Het aantal verpleeghuisplekken blijft stabiel. 14

Woonvraag (65+) Vraag woonvormen - basisscenario

Vraag woonvormen – trendscenario

160.000

160.000 8.090

140.000 6.200

120.000

5.220

100.000

4.580

80.000

21.440

18.360

16.070

13.830

60.000 40.000

73.300

85.340

96.710

110.280

4.470

120.000

34.770

4.480

100.000

4.580

80.000

13.830

24.680 18.840

60.000 40.000

20.000

4.150

140.000

73.300

83.310

92.130

100.890

2027

2032

2040

20.000

0 2022

Individueel wonen

2027 Geclusterd wonen

2032

2040

Wooneenheden Wlz-V&V Intramuraal

2022 Individueel wonen

Geclusterd wonen

Wooneenheden Wlz-V&V Intramuraal

Bron: Bevolkingsprognose gemeente Amsterdam, CBS-Microdata, bewerking Companen

• •

Basisscenario: voortzetting van de huidige situatie = groei in alle 3 woonvormen. Trendscenario: een groter deel van de ouderen gaat geclusterd wonen, ten koste van individueel wonen en wooneenheden Wlz-V&V Intramuraal. De vraag naar wooneenheden Wlz-V&V Intramuraal neemt licht af: van 4.580 in 2022 naar 4.150 in 2040.

Geclusterd wonen naar segment (65+) Vraag geclusterde woonvormen basisscenario 40.000 35.000 30.000 25.000 20.000 15.000 10.000 5.000 0

Vraag geclusterde woonvormen trendscenario

5.620 4.430

3.200 2.830

3.940 3.300

4.670 3.790

7.810

8.830

9.900

11.380

2022

2027

2032

2040

Sociale huur

Vrije sector huur

Koop

40.000 35.000 30.000 25.000 20.000 15.000 10.000 5.000 0

9.120 7.190

6.280 4.620 3.870

5.090

7.810

10.350

13.310

2022

2027

2032

3.200 2.830

Sociale huur

Vrije sector huur

18.460

2040 Koop

Bron: Bevolkingsprognose gemeente Amsterdam, CBS-Microdata, WoON201, bewerking Companen

* sociale huur = tot liberalisatiegrens • •

2022: Meer dan de helft van de vraag naar geclusterd wonen valt binnen de sociale sector (56%) 2040: Richting de toekomst neemt de vraag naar geclusterd wonen in de sociale sector iets af (53%) en de 16 vraag naar vrije sector (huur- of koop) geclusterd wonen toe (van 44% naar 47%)

Aanbod – Geclusterd wonen voor ouderen Corporatiewoningen sociale huur

Cordaan De Alliantie De Key Eigen Haard Habion Leger des Heils Rochdale Stadgenoot Woonzorg Nederland Ymere Onbekend Totaal

Vrije sector (huur + koop)

345 311 329 597 191

102 1.390 1.210 1.343 (1.443)* 1.209 40

5.280

7.067

5.280 12.347

Bron: Gemeente Amsterdam Noot: * in 2024 worden er 100 geclusterde wooneenheden opgeleverd (Woonvorm ‘Stadsveteraan’). Deze eenheden worden vanaf 2025 bij het aanbod opgeteld.

Aanbod – Wooneenheden Wlz-V&V Intramuraal Zorgaanbieder

Aantal plekken

Amsta Karaad

1.182

Amstelring

1.050

Cordaan

1.301

Domus Magnus

Evean

544

Kloek

Valuaszorggroep

Vivium

133

ZGAO

199

Zonnehuisgroep Amstelland

Totaal

4.471

Bron: Gemeente Amsterdam

Huisvestingsopgave (65+) 2022

2027

2032

2040

-1.480 -

-3.620 -

-5.910 -

-8.990 -

-115 -1.595

-755 -4.375

-1.730 -7.640

-3.625 -12.615

2022

2027

2032

2040

-1.480 -

-6.390 -

-12.230 -

-22.320 -

-15 -6.405

0 -12.230

+325 -21.995

Basisprognose Geclusterd wonen - ociale uur - rije ector uur - oo Wooneenheden Wlz-V&V Intramuraal Totaal

Trendprognose

Geclusterd wonen - ociale uur - rije ector uur - oo Wooneenheden Wlz-V&V Intramuraal Totaal

-115 -1.595

Bron: Bevolkingsprognose gemeente Amsterdam, Aanbodinventarisatie VV-locaties Amsterdam en geclusterde woonvormen Amsterdam, bewerking Companen

• •

Momenteel is er een tekort van 1.480 geclusterde woningen, waarvan de helft in de sociale sector. In de basisprognose loopt dit tekort in 2040 op naar 8.990 woningen en in de trendprognose naar 22.320 woningen. Momenteel is er een tekort aan 115 wooneenheden Wlz-V&V Intramuraal. In de basisprognose loopt dit tekort op naar 3.625 woningen in 2040, terwijl in de trendprognose het huidige aanbod voldoende is om de vraag in de toekomst te kunnen bedienen.

Individueel geschikte woning

2022

2027

2032

2040

-1.420

-1.959

-2.423

Zie dia 25

100% 90% 80%

18.050

8.330 3.940

4.870

20.620

16.590

Woonstijlen in Amsterdam (65+)

5.370 2.540 13.280

7.840 22.500

70%

15.860

60%

50%

48.690

12.940 42.780

30%

10%

3.830 810 15.470

2022

2.060 440 8.330 2027

Protestgeneratie 1940 - 1955 Stille Generatie

55.660

41%

2025

39%

2030

36%

2035

34%

16%

2040

33%

15%

18%

17%

12%

5% 3%4%

16%

4%3%4%

21%

4%3%4%

15%

24%

3%3% 4%

15%

26%

3%3% 4%

17% 16%

3.490

34.910

Pragmatische Generatie 1970 - 1985

Generatie X 1955 - 1970

10.630

4.280

40%

20%

41.050

2022

7.360 1.980

120 30 500

2032 2040 Pragmatische gen. - Hoog Pragmatische gen. - Midden Pragmatische gen. - Laag Ondernemende levensgenieters Moderne hofjesbewoners Actieve buurtbewoners Welgestelde levensgenieters Vitale comfortzoekers Traditionele buurtbewoners Welgestelde cultuurminnaars Oudere comfortzoekers Kwetsbare ouderen

40%

Seniorencomplex (app) Verzorgd wonen (app) Grondgebonden woningen (ggb) Luxe appartementen (app)

19.850 850 180 3.420

20%

60%

80%

100%

Serviceflat (app) Hofjeswonen (app + ggb) Zorgvilla (app)

Bron: Bevolkingsprognose gemeente Amsterdam, CBS-Microdata, WoON2018, bewerking Companen

• •

Woonstijlen: Binnen elke generatie is de laagste inkomensgroep (de lichtste kleur) het grootst, maar het aandeel neemt wel af in de nieuwere generaties; dit betekent dat nieuwere generaties vermogender zijn. Woonconcepten: Richting de toekomst zien we de behoefte aan traditionele concepten (zoals seniorencomplex) van geclusterd wonen afnemen, terwijl de 20 behoefte aan meer moderne concepten toeneemt (zoals hofjeswonen). Er ligt dus ook een kwalitatieve opgave in het creëren van nieuwe woonconcepten.

Woonvraag (55+) Vraag woonvormen - basisscenario

Vraag woonvormen - trendscenario

250.000

250.000 4.450

8.710 6.480

200.000

5.360

4.620 150.000

31.970

29.330

33.670

200.000 35.930

4.620 150.000

100.000

4.600 29.330

38.370

4.660 47.370

62.930

100.000 132.770

146.280

155.820

167.640

50.000

132.770

140.650

143.930

144.910

2022

2027

2032

2040

50.000

0 2022

2027

Individueel wonen

Geclusterd wonen

2032

2040

Wooneenheden Wlz-V&V Intramuraal

Individueel wonen

Geclusterd wonen

Wooneenheden Wlz-V&V Intramuraal

Bron: Bevolkingsprognose gemeente Amsterdam, CBS-Microdata, bewerking Companen

• •

Basisscenario: voortzetting van de huidige situatie = groei in alle 3 woonvormen. Trendscenario: een groter deel van de ouderen gaat geclusterd wonen, ten koste van individueel wonen en wooneenheden Wlz-V&V Intramuraal. De vraag naar wooneenheden Wlz-V&V Intramuraal blijft ongeveer stabiel: 21 van 4.620 in 2022 naar 4.450 in 2040.

Geclusterd wonen naar segment (55+) Vraag geclusterde woonvormen basisscenario

Vraag geclusterde woonvormen trendscenario

70.000

60.000

50.000

40.000

30.000 20.000 10.000

7.250 6.040

8.140 6.600

8.730 6.960

9.480 7.440

16.030

17.240

17.980

19.010

30.000 10.000

20.000

16.610 12.290 9.770 7.920

9.790

16.030

20.690

25.290

2022

2027

2032

7.250 6.040

13.030

33.290

0 2022

2027

Sociale huur

2032

Vrije sector huur

2040

Koop

Sociale huur

Vrije sector huur

2040

Koop

Bron: Bevolkingsprognose gemeente Amsterdam, CBS-Microdata, WoON201, bewerking Companen

* sociale huur = tot liberalisatiegrens; particuliere huur = vrije sector • •

2022: Meer dan de helft van de vraag naar geclusterd wonen valt binnen de sociale sector (55%) 2040: Richting de toekomst neemt de vraag naar geclusterd wonen in de sociale sector iets af (53%) en de 22 vraag naar vrije sector (huur- of koop) geclusterd wonen toe (van 45% naar 47%)

Huisvestingsopgave (55+) 2022

2027

2032

2040

-16.980 -

-19.520 -

-21.220 -

-23.480 -

-150 -17.130

-890 -20.410

-2.005 -23.225

-4.245 -27.725

2022

2027

2032

2040

-16.980 -

-25.920 -13.515

-34.920 -18.120

-50.480 -26.120

-150 -17.130

-125 -26.045

-195 -35.115

+20 -50.460

Basisprognose

Geclusterd wonen - ociale uur - rije ector uur - oo Wooneenheden Wlz-V&V Intramuraal Totaal

Trendprognose Geclusterd wonen - ociale uur - rije ector uur - oo Wooneenheden Wlz-V&V Intramuraal Totaal

Bron: Bevolkingsprognose gemeente Amsterdam, Aanbodinventarisatie VV-locaties Amsterdam en geclusterde woonvormen Amsterdam, bewerking Companen

• •

Momenteel is er een tekort van 16.980 geclusterde woningen, waarvan iets meer dan de helft in de sociale sector. In de basisprognose loopt dit tekort in 2040 op naar 23.480 woningen en in de trendprognose naar 50.480 woningen. Momenteel is er een tekort van 150 wooneenheden Wlz-V&V Intramuraal. In de basisprognose loopt dit tekort op naar 4.245 woningen in 2040, terwijl in de trendprognose het huidige aanbod voldoende is om de vraag in de toekomst te kunnen bedienen.

Geschiktheid woningvoorraad Ouderen en mensen met een lichamelijke beperking

Vraagprognose geschikte woningen Rollatorgeschikte woning

2022 27.044

2027 29.295

2032 30.794

2040 33.033

Rolstoeltoegankelijke woning

3.863

4.185

4.399

4.719

1.288

1.395

1.466

1.573

32.195

34.875

36.660

39.325

Rolstoelgeschikte woning Totaal Waarvan in individuele oning - ociale uur - articuliere uur koo • • •

•

Tussen 2022-2040 een extra vraag van 2.423 individuele geschikte woningen (20.996 – 18.573).

In de huidige situatie hebben ongeveer 27.044 huishoudens in Amsterdam behoefte aan een rollatorgeschikte woning, 3.863 huishoudens aan een rolstoeltoegankelijke woning en 1.288 huishoudens aan een rolstoelgeschikte woning. Om in 2040 te kunnen voldoen aan de behoefte is er een groei nodig van ongeveer 7.130 geschikte woningen voor mensen met een mobiliteitsbeperking (dit zijn voornamelijk ouderen). Van de totale behoefte aan 32.195 geschikte woningen in 2022, valt meer dan de helft (18.573 woningen) in de individuele woningvoorraad. In 2040 zal de behoefte zijn opgelopen met zo’n 2.423 tot circa 20.996 woningen. Het aanbod aan individueel geschikte woningen zal echter hoger moeten zijn dan de vraag, om de reden dat een deel van de geschikte woningen wordt bewoond door jongere huishoudens die geen mobiliteitsbeperking hebben en in die zin geen geschikte woning nodig hebben. Het is echter onbekend hoeveel individueel geschikte woningen worden bewoond door 65-plushuishoudens of jongere huishoudens, waardoor er geen goede vraag-aanbod analyse gemaakt kan worden. Daarom nemen we als uitgangspunt voor de minimale toevoeging van individueel geschikte woningen, de groei in de behoefte aan individueel geschikte woningen tussen 2022 en 2040: 2.423 woningen. Meer dan de helft van de behoefte aan individueel geschikte woningen valt binnen de sociale huur (tot de liberalisatiegrens). 25

Aanbod geschikte woningen – corporatievoorraad 3.801; 2% 67.458; 40%

Geschikt Niet geschikt Potentieel geschikt

96.683; 58%

Bron: databestand Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties, bewerking Companen

•

Van de corporatiewoningen is 40% (67.458 woningen) geschikt. Een heel klein deel is geschikt te maken: 2% (3.801 woningen). Ruim de helft van de corporatiewoningen (58%, 96.683 woningen) zijn niet geschikt voor mensen met een mobiliteitsbeperking. 26

Aandeel geschikt te maken woningen en woningen met seniorenlabel – corporatievoorraad Link naar kaart: https://www.companen.nl/arcgis/woonzorganalyseamsterdam • • •

In- en uitzoomen De verschillende kaartlagen kunnen aan- en uitgezet worden Ook voorzieningen en locaties zorgaanbod staan op deze kaart

Aanbod geschikte woningen totale voorraad

Bron: Woonzorgwijzer 2021

Aanbod potentieel geschikte woningen totale voorraad

•

Vooral aan de rand zijn woningen aanpasbaar.

Bron: Woonzorgwijzer 2021

Aanbod ongeschikte woningen totale voorraad

Bron: Woonzorgwijzer 2021

Aanbod geschikte woningen – totale woningvoorraad Amsterdam Geschikt 46%

47%

Potentieel geschikt Ongeschikt

7% Bron: CBS-Microdata

•

Van de totale woningvoorraad in Amsterdam is 47% geschikt. Een klein deel is geschikt te maken: 7%. Iets minder dan de helft van de woningen (46%) zijn niet geschikt voor mensen met een mobiliteitsbeperking. Opgave om woningen geschikt te maken ligt vooral in de koopvoorraad, minder in de huurvoorraad.

Geschiktheid en bewoning •

60% van de Amsterdamse ouderen (65+) woont in een niet (volledig) toegankelijke woning

•

Vooral in de gebieden met een vooroorlogse woningvoorraad woont het grootste aandeel ouderen in een niet toegankelijke woning: in Centrum, West, Zuid, Oud-Oost en Oud Noord is dit 2/3 tot 3/4 van de ouderen.

•

Slechts een derde van de ouderen in een niet volledig toegankelijke woning, denkt dat de huidige woning ongeschikt is om oud in te worden. Ouderen onderschatten dus de beperkingen van hun woning.

•

Percentage ouderen (65+ hh.) in een niet (volledig) toegankelijke woning Bron: WiA 2019

Mensen met een verstandelijke beperking

Terugblik Wlz-indicaties VG Zorggebruik 2015-2022

Zorggebruik 2015-2022

3600

4000 3.480 3.355 3.255

3200 3.065

2500 2000

2800

1500

2.640

1000 2400

2.415

500 0

2000 2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

155 240 355

155 260 365

150 265 380

150 230 295

165 230 315

175 235 330

635

650

675

700

730

630 325 350

330 360

345 370

370

400

435

200 280

385

400

450

730

790

810

805

820

850

865

205 55

185 50

170 50

175 50

170 50

175 50

165 45

160 45

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

VG02

VG03

3000

3.145 3.010

3500

160 115 250 525 155 220

145 140 275 575

VG01

VG04

VG05

VG06 VG07 VG08 (SG)LVG Bron: CIZ databank • Aantal Wlz-indicaties VG zijn gestegen van 2.415 in 2015 naar 3.480 in 2022. • Tussen de jaren 2016 en 2017 stijgt het aantal indicaties hard. Landelijk zien wij dat een deel van de doelgroep VG in 2015 is overgegaan naar de Wmo, maar dat een deel van deze groep later alsnog een VG- 34 indicatie heeft gekregen. Hiermee lijkt de toename in indicaties tussen 2016 en 2017 vooral een ‘reparatie’.

Ontwikkeling zorgvraag • •

Landelijk: Amsterdam:

6,6 VG per 1.000 inw. 3,9 VG per 1.000 inw.

1. Demografische doorrekening •

Voortzetting van de huidige situatie

2. Scenario naar landelijk gemiddelde, ‘mild’ • Zorgvragers in toekomst vaker in eigen gemeente opvangen • Cliënten wonen dichter bij ouders • Scenario ‘mild’: vraagverdeling meer richting landelijk gemiddelde, maar niet compleet richting landelijk gemiddelde want dat is niet realistisch (niet iedereen wil in Amsterdam wonen + aanbod is er niet)

Woonvraag Woonvormen doorrekening 4.500 4.000 3.500 3.000 2.500 2.000 1.500 1.000 500 0

270

490

690

Woonvormen scenario Landelijk gemiddelde ‘mild’ 950

6.000 1.260

5.000 820

4.000 3.210

3.250

3.260

3.000 2.000

540 270

3.210

3.570

3.920

2022

2027

2032

4.480

1.000 2022

2027

Geclusterd wonen

• •

2032

Gespikkeld wonen

2040

0 Geclusterd wonen

2040

Gespikkeld wonen

De huidige vraag naar geclusterd en gespikkeld wonen samen is 3.480. In het trendscenario ontstaat er richting 2040 een grotere vraag naar geclusterd en gespikkeld wonen (5.740) dan in de demografische doorrekening (4.210). Door een verdere extramuralisering neemt het aandeel gespikkeld wonen richting de toekomst toe, terwijl het aandeel geclusterd wonen afneemt. De mate waarin mensen gespikkeld zullen wonen stellen wij afhankelijk van het type VGindicatie. Voor het overzicht van dit aannamestelsel zie de bijlage in de schriftelijke rapportage.

Aanbod VG VG

Geclusterd / Groepswonen

Gespikkeld wonen

‘s Heeren Loo

Stichting Philadelphia Zorg

308

Ons Tweede Huis

Cordaan

917

116

Amsta Karaad

251

Leger des Heils

Sherpa

Lievegoed

Zorgboerderij Ons Verlangen

Indaad

Totaal

1.605

210

Bron: Aanbodinventarisatie Companen. Informatie Leger des Heils, Sherpa, Lievegoed, Zorgboerderij Ons Verlangen en Indaad afkomstig van Zorgkantoor.

Huisvestingsopgave VG 2022

2027

2032

2040

Doorrekening Geclusterd wonen

-1.605

-1.645

-1.655

Gespikkeld wonen

-60

-280

-480

-740

-1.665

-1.925

-2.125

-2.395

2022

2027

2032

2040

Totaal

Geclusterd wonen: Huidige vraag = 3.210 Geïnventariseerde aanbod = 1.605 Gespikkeld wonen: Huidige vraag = 270 Geïnventariseerde aanbod = 210

Scenario naar landelijk gemiddelde ‘mild’ Geclusterd wonen

-1.605

-1.965

-2.315

-2.875

Gespikkeld wonen

-60

-330

-610

-1.050

-1.665

-2.295

-2.925

-3.925

Totaal

• • •

Totale geïnventariseerde wachtlijst: 407

De huidige vergelijking van vraag en aanbod leidt tot een tekort van 1.665 plekken in totaal. Het tekort wordt waarschijnlijk deels veroorzaakt doordat veel Wlz-indicaties voor VG thuis worden verzilverd middels een Persoonsgebonden Budget. Momenteel is er een tekort van 1.605 geclusterde woonplekken. Dit tekort neemt toe naar 1.655 plekken in 2040 in de demografische doorrekening en naar 2.875 plekken in het trendscenario. Momenteel is er een tekort van 60 gespikkelde woonplekken. Dit tekort neemt toe naar 740 plekken in 2040 in de demografische doorrekening en naar 1.050 plekken in het trendscenario. 38

VG Wmo Woont bij aanbieder

Woont niet bij aanbieder

Noot: Op basis van ontvangen aanbod van ‘s Heeren Loo, Stichting Philadelphia Zorg, Ons Tweede Huis en Amsta Karaad. Voor de overige zorgaanbieders onbekend.

• •

Uit de aanbodinventarisatie blijkt dat 156 mensen met een VG Wmo indicatie een beroep doen op een zorgaanbieder in Amsterdam. Dit is echter de ondergrens, omdat van een aantal zorgaanbieders onbekend is of zij mensen met een VG Wmo indicatie bedienen. Ongeveer de helft woont bij de zorgaanbieder en de andere helft ontvangt ambulante begeleiding (al dan niet gespikkeld wonend of zelfstandig wonend).

Mensen met een lichamelijke beperking

Terugblik Wlz-indicaties LG Zorggebruik 2015-2022 600

595

500

490

400 300

510

530

545

550

370 300

200 100 0 2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Bron: CIZ databank

•

Aantal Wlz-indicaties LG zijn bijna verdubbeld: van 300 in 2015 naar 595 in 2022.

Ontwikkeling zorgvraag • •

Landelijk: Amsterdam:

0,9 LG per 1.000 inw. 0,7 LG per 1.000 inw.

1. Demografische doorrekening • Voortzetting van de huidige situatie 2. Scenario naar landelijk gemiddelde, ‘mild’ • Zorgvragers in toekomst vaker in eigen gemeente opvangen • Cliënten wonen dichter bij ouders • Scenario ‘mild’: vraagverdeling meer richting landelijk gemiddelde, maar niet compleet richting landelijk gemiddelde want dat is niet realistisch (niet iedereen wil in Amsterdam wonen + aanbod is er niet)

Woonvraag Woonvormen doorrekening

Scenario naar landelijk gemiddelde, 'mild'

800

700

600

500

130

600 205

335

400

140

225

535

515

480

395

500 400

300

535

200

300 490

435

335

100

200

395

100

0 2022

2027 Geclusterd wonen

• •

2032 Gespikkeld wonen

2040

2022

2027 Geclusterd wonen

2032

2040

Gespikkeld wonen

De huidige vraag naar geclusterd en gespikkeld wonen samen is 595. In het trendscenario ontstaat er richting 2040 een grotere vraag naar geclusterd en gespikkeld wonen (790) dan in de demografische doorrekening (670). Door een verdere extramuralisering neemt het aandeel gespikkeld wonen richting de toekomst toe, terwijl het aandeel geclusterd wonen afneemt. Voor het overzicht van dit aannamestelsel zie de bijlage in de schriftelijke rapportage.

Aanbod LG LG

Geclusterd / Groepswonen

Gespikkeld wonen

Ons Tweede Huis

Cordaan

Amsta Karaad

Fokus Wonen Totaal

57 93

Bron: Aanbodinventarisatie Companen

Huisvestingsopgave LG 2022

2027

2032

2040

Doorrekening Geclusterd wonen

-445

-400

-345

-245

Gespikkeld wonen

+30

-40

-120

-245

Totaal

-415

-440

-465

-490

2022

2027

2032

2040

Scenario naar landelijk gemiddelde, mild Geclusterd wonen

-445

-425

-390

-305

Gespikkeld wonen

+30

-50

-140

-305

Totaal

-415

-475

-530

-610

• • •

Geclusterd wonen: Huidige vraag = 535 Geïnventariseerde aanbod = 93 Gespikkeld wonen: Huidige vraag = 60 Geïnventariseerde aanbod = 92 Totale geïnventariseerde wachtlijst: 34

De huidige vergelijking van vraag en aanbod leidt tot een tekort van 415 plekken in totaal. Het tekort wordt waarschijnlijk deels veroorzaakt doordat veel Wlz-indicaties voor LG thuis worden verzilverd middels een Persoonsgebonden Budget. Momenteel is er een tekort van 445 geclusterde woonplekken. Dit tekort daalt in 2040 naar 245 plekken in de demografische doorrekening en tot 305 plekken in het trendscenario. Momenteel is er een balans in vraag en aanbod aan gespikkelde woonplekken. Dit slaat om naar een tekort. In 2040 is het tekort 245 plekken in de demografische doorrekening en 305 plekken in het trendscenario.

Mensen met een zintuiglijke beperking

Vraagontwikkeling 140 128

120 100

106

100

80 70

114

60 40 20 0 2015

2016

2017

2018

2019

Indicaties ZG

• •

2020

2021

2022

2027

2032

2040

Demografische doorrekening

Aantal Wlz-indicaties ZG zijn gestegen: van 70 in 2015 naar 100 in 2022. Volgens de demografische doorrekening (huidige situatie + bevolkingsgroei) is de verwachting dat er in 2040 128 mensen met een Wlz-indicatie ZG zijn.

Aanbod ZG ZG

Geclusterd / Groepswonen

Stichting Philadelphia Zorg

Koninklijke Visio

Kentalis

Zaamzorg

Totaal

Bron: Aanbodinventarisatie Companen

Naast woonzorgplekken zijn er in Amsterdam: - Specialistische begeleiding in de eigen omgeving - Kind & Jeugdcentrum - Onderzoekslocaties

Huisvestingsopgave ZG Geclusterd wonen

•

2022

2027

2032

2040

-20

-25

-35

-50

Geclusterd wonen: Huidige vraag = 100 Geïnventariseerde aanbod = 80

De huidige vergelijking van vraag en aanbod leidt tot een tekort van 20 plekken geclusterd wonen. Door de bevolkingsgroei loopt het tekort op tot 50 plekken in 2040.

MOBW

Terugblik openstelling WLZ Openstelling WLZ voor BW 3000

2531

2530

2511

2537

2500 1916

2000

1641

1500 1330

1309

1296

1288

1454 1150

773

1000

930 586

500

1390

1350 1327

1230

1405

1475

1450

1292

1176

1358

475

456

442

430

374

370

1-7-2021

1-10-2021

1-1-2022

1-4-2022

1-7-2022

1-10-2022

620

0 1-1-2020

1-4-2020

1-7-2020

1-10-2020

BW 24-uurs (WMO)

• • •

1-1-2021

1-4-2021

Totaal BW WMO

GGZ-W (WLZ)

- - - -? = Q2 en Q3 2022 niet beschikbaar bij CIZ

De wachtlijst voor instromers naar BW (WMO) omvatte op 01-01-2022 290 unieke personen Deze 290 vormen samen met het huidige aantal cliënten (1.358) de totale vraag in 2022 voor BW vanuit de WMO Mogelijk zijn er onder de personen op de wachtlijst ook nog cliënten die aanspraak kunnen maken op BW vanuit de WLZ Bron: Trajectus, Zorgned & CIZ databank

Vraagprognose MOBW (WMO) 6000

5108

5000 4000 3000

2482

2000 1724 1000 453 0

449

4938

5117

5313

5473

4747

1969 1648

2048 1714

2122 1776

2204 1845

2270 1900

618

640

665

685

558 2027

578 2032

600 2037

618 2042

594 536 2022

Beschermd wonen

Maatschappelijke opvang gezinnen

Maatschappelijke opvang volwassenen

Totaal MOBW

Maatschappelijke opvang jong volwassenen

•

Het beginaantal voor 2022 is het totaal aantal unieke cliënten en de instroom wachtlijst voor nieuwe cliënten op 01-012022 • Iemand staat op de instroom wachtlijst wanneer deze nog niet in een MOBW voorziening verblijft. • Wanneer een cliënt al in een MOBW verblijft en wil doorstromen dan komt diegene op die wachtlijst. • Na 2022 volgt deze prognose de demografische verwachtingen voor Amsterdam • Deze prognose houdt geen rekening met de doorstroomwachtlijst voor bestaande cliënten Instroom Doorstroom Aantal unieke personen op WMO wachtlijst op 01-01-2022:

Bron: Trajectus & Zorgned

Maatschappelijke opvang gezinnen Maatschappelijke opvang jong volwassenen Maatschappelijke opvang volwassenen Beschermd wonen

143

246

290

427

Uitstroom MOBW naar reguliere huurwoning Prognose uitstroom MOBW Corporatiewoingen 1100

1047 984

1000

Scenario hoog: 100 boven de gemiddelde vraag voor MOBW de afgelopen jaren: 800 huishoudens per jaar

900 800

800

700

600

2022

2027

2032

2037

2040

746

751

Scenario midden: gemiddelde vraag voor MOBW de afgelopen jaren: 700 huishoudens per jaar

700 600

Scenario laag: 100 onder de gemiddelde vraag voor MOBW de afgelopen jaren: 600 huishoudens per jaar

500

2018

2019

2020

2021 Laag

Midden

Hoog

Bron: It’s Public (2021)

Toekomstige uitstroom naar corporatiewoningen zal liggen tussen scenario laag en scenario midden: 600-700 huishoudens per jaar

Aanbod corporatiewoningen MOBW •

In totaal 746 geleverde corporatiewoningen in 2021 voor MOBW: -

MOBW volwassenen: 445

Gezinnen: 155

Jonge moeders: 34

Omslag Jongeren na MO en Jeugdhulp met verblijf: 112

De wachtlijst voor een omslagwoning (corporatiewoning) bedroeg eind 2021 nog 211 personen

Statushouders

Prognose instroom statushouders (huishoudens) Scenario hoog: piek in 2023, daarna blijft instroom consistent hoog met een gemiddelde taakstelling van 3 hoogste jaren

1800 1.633

1600 1400

1.151

1200 1000

Scenario midden: gemiddelde van de afgelopen jaren

950

800

840

600

Scenario laag: gemiddelde taakstelling van 3 laagste jaren

670

400 200 0 2016

2018

2020 Historie

2022 Hoog

2024 Midden

Bron: Taakstelling Rijksoverheid, It’s Public 2021, bewerking Companen

2026

2028 Laag

2030

• • •

Gerekend met 1,4 personen per huishouden Inclusief Ruggensteunregeling Mogelijk op te lopen achterstanden niet meegenomen.

Prognose instroom statushouders (huishoudens) • •

Scenario ‘midden’ It’s Public doorgerekend Scenario op basis van meest recente cijfers verkregen van de gemeente • Daadwerkelijke vraag 2022: 1.568 (inclusief achterstand 2021 en Ruggensteunregeling) • Taakstelling 1e helft van 2023: 1.081 statushouders. Voor heel 2023 verdubbeld: 2.160 statushouders (1.540 huishoudens) • Raming Ruggensteunregeling meegenomen tot en met 2025 (2023 = 353, 2024 = 373, 2025 = 167)

Instroom statushouders

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

It’s Public

1.554

1.140

950

880

960

830

2.080

8.320

19.640

Meest recente cijfers

1.568

1.890

1.440

1.240

1.070

2.140

8.560

22.190

•

20312032

20332040

Totaal 20222040

De totale vraag tussen 2022 en 2040 komt in het eerste scenario uit op zo’n 19.640 woningen voor statushouders. Op basis van de meest recente cijfers in het tweede scenario is dit nog eens 2.550 woningen extra.

Huisvestingsopgave statushouders •

Aanbod: • 2022: 692 woningen via programma huisvesting kwetsbare doelgroepen; 20 extra corporatiewoningen en 131 tijdelijke woningen buiten het programma. • Aanbod na 2022: minimaal 750 woningen.

Huisvestingsopgave

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

It’s Public

-711

-390

-200

-130

-210

-80

-580

-2.320

-5.300

Meest recente cijfers

-725

-1.140

-690

-490

-320

-640

-2.560

-7.850

• •

20312032

20332040

Totale tekort in 2040:

In de huidige situatie is er een tekort van meer dan 700 woningen voor statushouders. In de periode 2022-2040 komt het totale tekort uit op 5.300 (op basis van informatie It’s Public) tot 7.850 woningen (op basis van meest recente cijfers van de gemeente).

Doelgroep wonen zonder begeleiding - Mensen met een sociale of medische urgentie - Kleinere doelgroepen: slachtoffers huiselijk geweld, slachtoffers mensenhandel, mensen die urgentie aanvragen op grond van mantelzorg, etc.

Prognose vraagontwikkeling Scenario hoog: urgenties blijven hoog vanwege de stijging in de afgelopen jaren. Gemiddelde ligt op 1.200 urgenties per jaar. Scenario midden: urgenties stijgen nog één jaar. Daarna stijgt de vraag evenredig met de bevolkingsgroei. Gemiddelde ligt op 880 urgenties per jaar. Scenario laag: aanscherping criteria voor urgenties leidt tot minder urgenties. Gemiddelde ligt op 520 urgenties per jaar. Overige groepen: er zijn nog een aantal kleinere groepen dat aanspraak maakt op woningen met begeleiding. Bij deze groep is gerekend in alle scenario’s met het gemiddelde aantal plaatsingen de afgelopen jaren: 45 huishoudens per jaar (stijgen ook mee met de bevolkingsgroei).

Bron: It’s Public

• •

Schatting urgenties 2022: 668 Prognose: jaarlijks aantal afgegeven urgenties tussen het lage en het midden scenario

Bron: Gemeente Amsterdam

Prognose vraagontwikkeling • •

Vraag 2022: 668 Vanaf 2023: • Scenario laag: 520 • Scenario midden: 880 • Vraag stijgt mee met de bevolkingsgroei

Scenario

2022

2023-2032

2033-2040

Totale vraag 2022-2040

Laag

668

5.384

4.605

10.657

Midden

668

9.111

7.793

17.572

Bron: It’s Public (2021), Gemeente Amsterdam, bewerking Companen

•

In de periode 2022-2040 komt de totale vraag van de doelgroep wonen zonder begeleiding in het lage scenario uit op ongeveer10.657 woningen en in het midden scenario op 17.572 woningen. De werkelijke vraag zal tussen deze twee scenario’s liggen.

Economisch daklozen

Economisch daklozen • •

•

Momenteel 1.500 – 3.000 economisch daklozen in Amsterdam Groep groeit: ieder jaar nieuwe economisch daklozen + beperkte woonplekken

Maar geen sprake van een verdubbeling

Uitstroom: ongeveer 50% uitstroom uit de daklozensituatie (Onder de Pannen, Tijdelijk Onder Dak)

Groep economisch daklozen: • Lichte ondersteuningsvraag → Kleinschalige locatie • Zwaardere ondersteuningsvraag → 1 persoonswoningen / units

Doelgroep Openbare Orde en Veiligheid

Uitstroom uit detentie

Cijfers hebben betrekking op alle gedetineerde Amsterdammers 18+ Cijfers relevant voor woonzorganalyse: • 230: niet zelfredzaam + geen adequate huisvesting • 130: wel zelfredzaam + geen adequate huisvesting

Woon(zorg)vraag en behoefte Woonzorgvraag Jaarlijks 230 uitstromers detentie: niet zelfredzaam + geen adequate huisvesting • Zullen doorgaans op wachtlijst staan voor zorg met verblijf, of zorgmijdend zijn • Gevolg wachtlijst: op straat belanden = risicofactor voor recidive Behoefte: AcVZ adviseert inrichten tijdelijke voorzieningen Woonvraag Jaarlijks 130 uitstromers detentie: wel zelfredzaam + geen adequate huisvesting • Na detentie acute woonvraag (sociale huur) • Vaak geen positief netwerk om op terug te vallen = risicofactor voor recidive Behoefte: via omslagroute AcVZ zo’n 60 goedkope kamers/woningen per jaar Plaatsing buiten Amsterdam • Vanwege veiligheidsrisico’s kan een persoon soms niet in een Amsterdamse zorgvoorziening of woning verblijven Behoefte: Een klein aantal woningen dat hiervoor in te zetten is, en afspraken hierover met gemeenten buiten Amsterdam.

Samenvatting opgaven

Ouderen (65)+: Geclusterd Wonen en Wooneenheden Wlz-V&V Intramuraal 2022

2027

2032

2040

-1.480 -115 -1.595

-6.390 -15 -6.405

-12.230 0 -12.230

-22.320 +325 -21.995

Trendprognose Geclusterd wonen - ociale uur - rije ector uur koo Wooneenheden Wlz-V&V Intramuraal Totaal

325 2040

-11.030 -11.290 0

-6.090 -6.140

-15 2027

-3.210 -3.180 -745 -735 -13.500

-11.500

-9.500

-7.500

-5.500

-3.500

2032

-1.500

-115 2022 500

Wooneenheden Wlz-V&V Intramuraal Geclusterd wonen - vrije sector huur + koop Geclusterd wonen - sociale huur

Vraagprognose geschikte woningen Rollatorgeschikte woning Rolstoeltoegankelijke woning Rolstoelgeschikte woning

Totaal Waarvan in individuele oning - ociale uur

2022

2027

2032

2040

27.044

29.295

30.794

33.033

3.863

4.185

4.399

4.719

1.288

1.395

1.466

1.573

32.195

34.875

36.660

39.325 Tussen 2022-2040 een extra vraag van 2.423 individuele geschikte woningen (20.996 – 18.573).

- articuliere uur koo • • • •

Huisvestingsopgave Geclusterd Wonen kwetsbare groepen en VG/LG/ZG Geclusterd

2022

2027

2032

2040

-1.605

-1.965

-2.315

-2.875

-445

-425

-390

-305

-20

-25

-35

-50

-2.070

-2.415

-2.740

-3.230

-250/-270

-260/-281

-269/-291

-286/-309

Totaal Uitstroom intramurale Wlz-cliënten zonder perspectief op omklappen: - eel ver lijft nu in k alitatief ontoereikende ui ve ting - eel taat o

ac tlij t om ver lijf zorg te ontvangen

Totaal (inclusief uitstroom)

-2.320/-2.340

-2.675/-2.696

-3.009/-3.031

-3.516/-3.539

Noot: - VG & LG op basis van trendscenario. - Uitstroom intramurale Wlzcliënten zonder perspectief op omklappen zijn verder niet meegenomen in het onderzoek. Noot: Een aantal zorgaanbieders hebben gezamenlijk locaties geïnventariseerd (VG/GGZ) die kwalitatief ontoereikend zijn. Dit gaat om minstens 433 wooneenheden verdeeld over verschillende locaties. Dit betekent een vervangingsopgave voor minstens 433 wooneenheden.

Huisvestingsopgave Geclusterd Wonen kwetsbare groepen en VG/LG/ZG -2.875 -305

2040

-50 -298 -1.605 -445

2022

-20 -260 -3.000

-2.500 VG

-2.000 ZG

-1.500

-1.000

-500

Uitstroom intramurale Wlz-cliënten zonder omklap perspectief

Huisvestingsopgave Gespikkeld Wonen Gehandicapten (VG/LG) Gespikkeld

2022

2027

2032

2040

-60

-330

-610

-1.050

+30

-50

-140

-305

Totaal

-30

-380

-750

-1.355

Noot: - VG & LG op basis van trendscenario.

Huisvestingsopgave Gespikkeld Wonen Gehandicapten (VG/LG) -1.050 2040 -305

-60 2022 30

-1.100

-900

-700

-500 VG

-300

-100

100

Huisvestingsopgave corporatiewoningen programma kwetsbare groepen (30% regeling) Vraag corporatiewoning

2022

2022-2040

Statushouders

1.568

19.640 - 22.190

Uitstroom MOBW volwassenen, gezinnen, jonge moeders; Omslag Jongeren na MO en Jeugdhulp met verblijf

746

11.546 - 13.346

Wonen zonder begeleiding (SMU e.a.)

668

10.657 - 17.572

Totale vraag

2.982

41.843 - 53.108

Aanbod corporatiewoning

2022

2022-2040

1.800

34.200

2022

2022-2040

-1.182

-7.643 – 18.908

Totale opgave corporatiewoning

Noot: Statushouders: Cijfers 2022 op basis van informatie gemeente. Prognose op basis van scenario midden uit It’s Public (ondergrens) en op basis van meest recente cijfers uit 2022 verkregen van gemeente (bovengrens). MOBW: Cijfers 2022 op basis van informatie gemeente. Prognose is op basis van uitstroom 600 (ondergrens) en 700 (bovengrens). Wonen zonder begeleiding: Cijfers 2022 op basis van informatie gemeente. Prognose op basis van scenario laag uit It’s Public (ondergrens) en scenario midden (bovengrens), inclusief bevolkingsgroei.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12913848/1