1. B - 3 Verkeer Vervoer en Luchtkwaliteit (40) 4. raadsinformatiebrief afrondingsbesluit fietsroute Haarlemmer Houttuinen

Raadsinformatiebrief

Aan:

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 17 mei 2022 Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit Egbert de Vries V&OR (bestuurszaken.VOR@amsterdam.nl)

Onderwerp

Afrondingsbesluit Doorgaande fietsroute Haarlemmer Houttuinen

Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 11 november 2021 is door de raad de begroting 2022 vastgesteld. In de begroting 2022 is een keuze gemaakt investeringen stadsbreed te beperken teneinde de gemeentelijke netto schuldquote niet te hoog te laten oplopen. Dit betekent dat een bezuiniging nodig is op nieuwe projecten en programma’s voor stadsverbetering 2021-2025. In het SMF-bestedingsvoorstel in de Voorjaarsnota 2021 is vastgesteld dat de dekking voor het project Fietsroute Haarlemmer Houttuinen vanuit het SMF is teruggebracht tot 7,4 miljoen. In de begroting is het volgende opgenomen (pag.357); Het realiseren van een fietsroute via de Haarlemmerhouttuinen komt te vervallen. Wel zal de huidige autovrije situatie van de Haarlemmerstraat en -dijk worden bestendigd. Ook zullen bus/tramhaltes op het Haarlemmerplein worden aangepast om deze beter toegankelijk te maken en de doorstroming van het openbaar vervoer te verbeteren. Met hetzelfde doel zal ook de taxistandplaats worden verplaatst. Daarmee is bekrachtigd dat de uitvoering van het project Fietsroute Haarlemmer Houttuinen op korte/middellange termijn, en in ieder geval tijdens de begrotingsperiode 2022/2026 is komen te vervallen. Het project is tot een afrondingsbesluit uitgewerkt en wordt daarna stopgezet.

Zodra er op een later moment financiële ruimte en een nieuwe urgentie ontstaat dan kan het project mogelijk alsnog tot uitvoering komen, en kan deze weer worden opgestart. Met het project Doorgaande fietsroute Haarlemmer Houttuinen zou de ontbrekende schakel in het Plusnet Fiets tussen het Centraal Station en het Westerpark er komen. Tevens zou met het vernieuwde ontwerp een verbetering komen in de betrouwbaarheid van de Plusnet OV corridor en zou er sprake zijn van het realiseren van een algehele kwaliteitsverbetering in de Haarlemmerbuurt. Conform de ambitie van het college voor een autoluwe stad was ingezet op het beperken van de hoeveelheid autoverkeer op de Haarlemmer Houttuinen door o.a. het invoeren van éénrichtingverkeer. In het voorkeursontwerp uit de Nota van Uitgangspunten is Motie Zeeger Ernsting, het afbreken van brug 95 - het vierbaans autoviaduct over de Korte Prinsengrachtmeegenomen

Datum 17 mei 2022

In voorliggende eindrapportage komen de volgende onderwerpen aan bod: 1.De bestuurlijke voortgang, het stopzetten van het project fietsroute Haarlemmer Houttuinen 2. De consequenties van het stopzetten 3. De huidige stand van zaken financiën en de reeds gemaakte kosten 4. De doorlopen participatie 1. Bestuurlijke voortgang, het stopzetten van het project fietsroute Haarlemmer Houttuinen - Op 11 november 2021 is door de raad de begroting 2022 vastgesteld. In de begroting 2022 is een keuze gemaakt investeringen stadsbreed te beperken teneinde de gemeentelijke netto schuldquote niet te hoog te laten oplopen. Dit betekent dat een bezuiniging nodig is op nieuwe projecten en programma’s voor stadsverbetering 2021-2025. Daarmee is bekrachtigd dat de uitvoering van het project Fietsroute Haarlemmer Houttuinen op korte/middellange termijn, en in ieder geval tijdens de begrotingsperiode 2022/2026 is komen te vervallen. Het project fietsroute Haarlemmer Houttuinen was al uitgesteld omdat: I. Het project een kostenstijging heeft van 17,4 miljoen (inclusief een aantal scopeuitbreidingen). Dit komt door de hogere kosten voor het toepassen van een stabiele scheiding tussen de nieuwe brug 95 en het spoorviaduct; de langere doorlooptijd; en een betere inschatting van de engineeringskosten.

Daarmee zijn de kosten hoger dan de geraamde kosten en de daarvoor gereserveerde dekking bij het voorkeursbesluit. II. Voor de bereikbaarheid van de binnenstad dient de Haarlemmer Houttuinen als omleidingsroute tijdens de uitvoeringswerkzaamheden van het programma Oranje Loper. Dit heeft als gevolg dat de uitvoeringswerkzaamheden pas na afloop van de uitvoering van de Oranje Loper zouden kunnen starten. Het project is tot een afrondingsbesluit uitgewerkt en wordt daarna stopgezet. Zodra er op een later moment financiële ruimte en een nieuwe urgentie ontstaat dan kan het project mogelijk alsnog tot uitvoering komen, en kan het weer worden opgestart. - In het kader van het programma stadsverbetering 2021-2025 is op 8 juli 2021 het SMF fonds geactualiseerd. De dekking is voor het project teruggebracht tot € 7,4 miljoen. Op 11 november 2021 is door de raad de begroting 2022 vastgesteld. In het SMF-bestedingsvoorstel is nog eens € 6,65 miljoen komen te vervallen. De gereserveerde bijdrage in het SMF is hiermee verlaagd naar € 0,7 miljoen. Dit bedrag zal worden gereserveerd om de komende jaren de aanpassing halteconfiguratie Haarlemmerplein als OV impuls als kleine maatregel uit te voeren. Deze wordt in een apart project belegd. Zie toelichting 2.

2.Consequenties stoppen project In de rapportage is uitgebreid stil gestaan bij de consequenties van het stopzetten van het project op de doelstellingen en de afspraken die zijn gemaakt. De belangrijkste zijn: I. De Haarlemmerstraat en –dijk blijft een drukke doorgaande fietsroute en dit zorgt ook voor grote drukte op het kruispunt Nassauplein en de Willemsbrug. Tijdens de pandemie zijn de Haarlemmerstraat en Haarlemmerdijk ingericht als 1M50-straten om meer ruimte te creëren voor het winkelend publiek en voor terrassen, meer ruimte voor fiets en is de auto grotendeels geweerd uit de straat. Uit een buurtenquête is gebleken dat de meerderheid van zowel ondernemers als bewoners er de voorkeur aan geven om de autoluwe straat definitief te maken als de coronamaatregelen zijn afgeschaald. Op 27 oktober 2021 heeft de Stadsdeelcommissie Centrum het Dagelijks Bestuur verzocht dit verder uit te werken in een ontwerp en raming. Dit is door stadsdeel Centrum, project

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Datum 17 mei 2022

II.

III.

IV.

‘Quick Wins Haarlemmerstraat/-Dijk’ inmiddels opgepakt. Het DB van stadsdeel Centrum heeft op 14 maart 2022 ingestemd met een parallelle uitwerking van een ontwerpvariant, ofwel met verzinkbare palen (vezips), ofwel via camerahandhaving (intelligente toegang). Deze ontwerpvariant laat in de SSK-raming een tekort zien van circa € 800.000 nog los van bijkomende beheerkosten die met name bij vezips hoog zijn. Dit tekort wordt gedekt uit het Programma Agenda Autoluw. De huidige autoluwe situatie biedt voor nu voldoende ruimte voor het huidige fietsverkeer maar zal op termijn onvoldoende zijn om de verkeerssituatie en de leefbaarheid te verbeteren als ook de verkeersdrukte beheersbaar te houden op de Haarlemmerstraat en –dijk. Als de groei van het fietsverkeer vanuit Haven Stad zich doorzet zoals de verwachting was voor het begin van de pandemie dan zal mettertijd de noodzaak er weer zijn een fietsroute over de Haarlemmer Houttuinen te faciliteren. De doorstroming van het openbaar vervoer verbetert niet. Wel ligt er urgentie voor het beter toegankelijk maken van de haltes en om de doorstroming van het openbaar vervoer te verbeteren op het Haarlemmerplein. Het ontvlechten van de gecombineerde tram- en bushalte op het Haarlemmerplein wordt daarmee in een apart project (onder verantwoordelijkheid van het dagelijks bestuur van stadsdeel Centrum) als kleine maatregel ondergebracht.

De dekking voor deze kleine maatregel wordt gereserveerd uit de vrijval in het SMF van de gereserveerde middelen van het project Fietsroute Haarlemmer Houttuinen. Brug 95 wordt niet gesloopt en daarmee blijven onderhoudskosten bestaan. Op korte termijn zal ca. € 1.320.000 aan uitgesteld grootonderhoud uitgevoerd dienen te worden. Programma Bruggen en Kademuren heeft deze brug kwalitatief onderzocht. Hieruit is gebleken dat de brug een laag risicoprofiel heeft. Eerder is er door Noord/Zuidlijn; aanvoer zwaar materiaal en vanuit de investeringsagenda OV in 2017 voor de nut en noodzaak van het aanleggen van (calamiteit) tramsporen in de Haarlemmer Houttuinen de brug onderzocht. Beide studies concludeerden destijds dat de brug van voldoende constructieve staat is. Naar oordeel van PBK is de brug in basis in orde en zou mogelijk nog een restlevensduur van 15 - 30 jaar kunnen hebben. Vernieuwing van de brug op termijn kan echter nodig zijn wat aanzienlijke kosten met zich mee zal brengen die nu niet zijn voorzien. Op het moment dat vervanging van de brug aan de orde is, dan zal moeten worden bekeken of uitvoering van de plannen voor een fietsroute Haarlemmer Houttuinen wenselijk en haalbaar zijn. Het verkeersknooppunt Spaarndammerstraat – Houtmankade wordt als risicovolle locatie niet opgepakt.

Vanwege de geplande aanlanding bij dit kruispunt als onderdeel van de ontworpen fietsroute Haarlemmer Houttuinen,heeft stadsdeel West In 2019 verzocht deze kruising aan te pakken in samenhang met de aanleg van de fietsbrug. Het betreft daarmee een integrale verbetering voor de verkeersveiligheid en een optimalisering voor het fietsverkeer. Nu de aanleg van de fietsbrug is gestopt, is er ook geen directe (werk-met-werk) aanleiding om de kruising aan te pakken. Vanuit het projectbudget fietsroute Haarlemmer Houttuinen is geen budget gereserveerd voor een aanpak van dit kruispunt. Om het kruispunt eventueel alsnog aan te pakken moet onderzocht worden of dit verkeersknooppunt met een ander project of onderhoud kan meeliften of dat het separaat moet worden opgepakt. In het laatste geval zullen de kosten aanzienlijk zijn en kunnen ze niet worden gedekt uit programma verkeersveiligheid. Een

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Datum 17 mei 2022

gemeentebrede afweging om hieraan prioriteit te geven en budget vrij te maken zal dan op een later moment moeten worden gemaakt. Stadsdeel West zal met het voorleggen van de eindrapportage in overweging worden gegeven dit knelpunt weer op hun prioriteitenlijst op te nemen. Agenda Amsterdam Autoluw, maatregel 17 Met het project fietsroute Haarlemmer Houttuinen werd invulling gegeven aan maatregel 17. Deze maatregel betreft een aantal ingrepen: - De herinrichting van de Haarlemmer Houttuinen; - Het toevoegen aan de scope van het Droogbak; - Het invoeren van éénrichtingsverkeer tussen het Haarlemmerplein en de Droogbak / het Singel; - Veranderen van de rijrichting van een aantal buurtstraten; - De participatie over maatregel 17 en participatie naar aanleiding van motie 79.20. Met het stopzetten van het project fietsroute Haarlemmer Houttuinen wil het college nu nog niet finaal afzien van de invoering van éénrichtingsverkeer, hoewel invoering van éénrichtingsverkeer zonder herinrichting niet de voorkeur heeft. Het college wil het besluit dan ook in een bredere context, met voor- en nadelen beschouwen.

Het college verwacht in het najaar 2022 aan de hand van een actualisatie van de afwegingstabel maatregel 17 en in samenhang met andere projecten tot een nader besluit te komen over het een onderdeel van maatregel 17, namelijk het invoeren van éénrichtingsverkeer tussen Haarlemmerplein en de Droogbak/Singel. c. Huidige stand van zaken Financiën Bij het voorkeursbesluit van 8 mei 2019 was het project geraamd op € 32 miljoen (exclusief een aantal scope-uitbreidingen). Naar aanleiding van de hogere kosten voor het toepassen van een stabiele scheiding tussen de nieuwe brug 95 en het spoorviaduct, de langere doorlooptijd, betere inschatting van de engineeringskosten en ten behoeve van Agenda Amsterdam Autoluw het toevoegen aan de scope van het Droogbak; veranderen van de rijrichting van een aantal buurtstraten; de participatie over maatregel 17 en participatie naar aanleiding van motie 79.20, is er een update gemaakt van de kostenraming. De huidige kosten voor het project - indien integraal uitgevoerd – zijn geraamd op € 49,4 miljoen (prijspeil 2025), een verhoging van circa € 17,4 miljoen. Er zijn een aantal aanvullende dekkingsbronnen zoals de indicatieve reservering van de Vervoer Regio Amsterdam (VRA) van € 15,9 miljoen (waarvan € 3,3 miljoen een formele reservering) en € 3,4 miljoen dekking vanuit de Agenda Autoluw voor de uitbereiding van de scope toegezegd.

In het kader van het programma stadsverbetering 2021-2025 is op 8 juli 2021 het Stedelijk Mobiliteitsfonds geactualiseerd. De dekking is voor het project teruggebracht tot € 7,4 miljoen. Op 11 november 2021 is door de raad de begroting 2022 vastgesteld. In het SMF-bestedingsvoorstel is nog eens € 6,65 miljoen komen te vervallen. De gereserveerde bijdrage in het SMF is hiermee verlaagd naar € 0,7 miljoen. De reservering in de begroting van Agenda Amsterdam Autoluw van € 3,4 miljoen blijft ten behoeve van een mogelijke herstart van het project gehandhaafd. De formele reservering van € 3,3 miljoen van de VRA vervalt vooralsnog. Nadat het gemeentelijk afrondingsbesluit is genomen zal met de VRA worden besproken of het wenselijk is om ondanks het stopzetten van het project haar

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Datum 17 mei 2022

bijdrage van € 12,4 miljoen als indicatieve reservering toch op te nemen in haar begroting. Een eventuele toekomstige herstart van het project wordt daarmee eenvoudiger mogelijk gemaakt. Reeds gemaakte kosten De totale voorbereidingskosten tot en met het maken van afrondingsbesluit bedragen € 2,3 miljoen. Bij het in mei 2019 aangenomen Voorkeursbesluit is een voorbereidingsbudget van € 2, 1 miljoen beschikbaar gesteld om het project verder uit te werken tot een uitvoeringsbesluit met als dekking het Stedelijk Mobiliteitsfonds. Daarnaast zijn de historische engineeringskosten van € 0,7 miljoen gedekt uit de Uitvoeringsagenda Mobiliteit en zijn de kosten voor de voorbereidende werkzaamheden voor de participatie naar aanleiding van motie 79.20 van € 0,2 miljoen gedekt uit de middelen van Agenda Amsterdam Autoluw. Van het voorbereidingsbudget is € 1,4 miljoen besteed. Het resterende deel van het voorbereidingsbudget, te weten € 0,7 miljoen zal als stelpost’ (er ligt nog geen raming aan ten grondslag) gereserveerd blijven om de aanpassing halteconfiguratie Haarlemmerplein als OV impuls als kleine maatregel uit te voeren. Deze wordt in een apart project belegd. d. De doorlopen participatie Op de in 2019 vastgestelde Nota van Uitgangspunten is de inspraak doorlopen.

Vanwege de maatschappelijke impact van Agenda Amsterdam Autoluw, maatregel 17 heeft deze participatie deels opnieuw plaats gevonden waarbij een groter gebied is gehanteerd. Er heeft eind 2020 een enquête plaatsgevonden, die verspreid is onder circa 33.500 huishoudens in de westelijke grachtengordel en de buurten rondom de Nassaukade/Van Diemenstraat. In totaal hebben 4350 respondenten de enquête ingevuld. Resultaat: De helft van de deelnemers denken dat door invoering van eenrichtingsverkeer op de Haarlemmer Houttuinen de verkeerssituatie verbetert. De andere helft van de deelnemers – en dan met name de autobezitters – denken dat de verkeerssituatie verslechtert en dat de bereikbaarheid achteruit gaat. De meningen over de leefkwaliteit in de eigen buurt zijn verdeeld. Meest genoemde aanvullende maatregelen zijn: Snelheid verlagen van 50km/u naar 30km/u Stimuleren van elektrisch rijden Een vorm van selectieve toegang. De rapportage is als link gedeeld met de deelnemers en staat op de projectpagina van de Haarlemmer Houttuinen. De rapportage is bij deze raadsbrief toegevoegd. Participatie motie 79.20 Op 23 januari 2020 is bij het vaststellen van de Agenda Amsterdam Autoluw door de gemeenteraad motie 79.20 vastgesteld.

Daarin stelt de raad om met bewoners (Zeeheldenbuurt, Nassaukade en Kattenburg) en verkeerskundigen een samenhangend plan op te stellen om waar mogelijk de verkeerstoename te laten afnemen en de negatieve effecten van de toename van het verkeer op het omliggende wegennet door maatregel 17 te dempen. Deze participatie zou in samenhang met Hoogwaardige Openbaar Vervoer (HOV) busverbinding Centraal Station - Station Sloterdijk en Groot onderhoud Van Diemenstraat in oktober 2021 van start gaan met digitale

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Datum 17 mei 2022

bewonersavonden en het opzetten van een digitaal platform om de voorstellen van alle participerende buurtbewoners in kaart te brengen. Met het stopzetten van het project is ook deze participatie beëindigd en wordt motie 79.20 niet uitgevoerd. De respondenten die hebben aangegeven mee te willen doen met de gespreksrondes zijn in december 2021 via een brief geïnformeerd over het stoppen van het project. Zodra het afrondingsbesluit bestuurlijk is vastgesteld informeren we de diverse stakeholders hierover, onder andere via de projecten HOV-verbinding Sloterdijk-CS en onderhoud Van Diemenstraat. Met betrekking tot de HOV-verbinding Sloterdijk-CS (varianten en routekeuze) en onderhoud Van Diemenstraat (met maatregelen voor doorstroming, verkeersveiligheid en leefbaarheid) pakken deze projecten hun eigen participatie op. De komende jaren worden een aantal projecten en programma’s zoals 30km/u in de stad en groot onderhoud Van Diemenstraat uitgevoerd die bijdragen aan de verkeersveiligheid en leefbaarheid aan de westelijke zijde van de binnenstad en daarmee deels tegemoetkomen aan motie 79.20 om de negatieve effecten van het toenemende verkeer in de omliggende buurten te verminderen.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Egbert J. de Vries Wethouder Verkeer en Vervoer, Water en Luchtkwaliteit

Bijlagen 1. Eindrapportage Doorgaande fietsroute Haarlemmer Houttuinen 2. Onderzoeksrapport_maatregel_17_agenda_autoluw_juni_2021-1

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl