1. antwoordbrief aan SHO met bijlagen 3 juni 2024.pdf

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Stichting Herstel Oosterpark Postbus 94212 1090 GE Amsterdam Per e-mail aan: mr. L. de Jager l.dejager@vantill.nl

Datum

31 mei 2024

Behandeld door Fabiola van der Poll Kopie Bijlage

Van Till Advocaten (Mr. L. de Jager) kaart met recente onderzoeksgebieden Offerteaanvraag onderzoek naar lood in Oosterpark Correspondentie advocaat gemeente Amsterdam

Onderwerp

Beantwoording van uw brieven van 26 februari, 15 maart en 26 maart 2024 inzake het Oosterpark

Geachte heer E. Sonneveldt, geachte heer De Jager,

Met deze brief reageer ik op uw brieven van 26 februari, 15 maart en 26 maart 2024 aan het college van burgemeester en wethouders inzake het Oosterpark. De gemeente heeft in haar brief van 15 februari 2024 reeds gereageerd op het schrijven van de Stichting Herstel Oosterpark van 16 oktober 2023, waarin een toelichting is gegeven op de beoordeling van de milieuhygienische situatie van de bodem ten aanzien van lood in het Oosterpark. Uw brieven of uw dagvaarding ten behoeve van het kort geding van 7 juni a.s. brengen geen verandering in het standpunt van de gemeente. De gemeente blijft bij haar standpunt dat er geen aanleiding is om opnieuw nader parkbreed onderzoek te laten doen in het Oosterpark en dat er geen aanleiding is maatregelen te treffen in het Oosterpark. Er is wat de gemeente betreft geen noodzaak aanwezig om de bodemkwaliteit te verbeteren vanwege de door u gestelde gezondheidsrisico’s voor bezoekers van het Oosterpark. Voor een afzetting van delen van het Oosterpark of het plaatsen van waarschuwingsborden bestaat dan ook geen aanleiding. Ook ziet de gemeente niet in dat zij aan de Stichting een vergoeding verschuldigd zou zijn voor de door de Stichting gemaakte kosten. Ik merk hierbij op dat ik mij realiseer dat de beantwoording van uw brieven vertraging heeft opgelopen. Daarvoor wil ik mijn excuses maken.

Ik merk daarbij wel op dat de gemeente uw eerdere brieven al als voldoende beantwoord veronderstelde en dat er al een jarenlang verschil van mening is tussen u

Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl.

Gemeente Amsterdam

Datum 31 mei 2024 Kenmerk Pagina 2 van 4

en de gemeente over de beoordeling van de gezondheidsrisico’s van de bezoekers vanwege de bodemkwaliteit in het Oosterpark. De gemeente heeft meermaals gesprekken met u gevoerd over de bodemkwaliteit in het Oosterpark. Helaas moet ik constateren dat de standpunten niet tot elkaar zijn gekomen de afgelopen jaren. Zoals bij u bekend, is de bodemkwaliteit van het Oosterpark in het verleden veelvuldig onderzocht. Voor de volledigheid wijs ik u op het overzicht van de onderzoeken die eerder bij de brief van de advocaat van de gemeente d.d. 27 februari 2020 zijn genoemd naar aanleiding van uw eerdere voornemen in 2020 om een kort geding tegen de gemeente te starten. Voor de volledigheid voeg ik de eerdere correspondentie van de advocaat van de gemeente van 27 februari 2020 en 3 april 2020 nogmaals bij deze brief. In de brief van 27 februari 2020 is de gemeente ook ingegaan op het onderzoeksrapport van IDDS dat in uw opdracht een bodemonderzoek heeft laten uitvoeren in het Oosterpark. U heeft in 2020 afgezien van een kort geding, maar heeft nu opnieuw een kort geding tegen de gemeente aanhangig gemaakt vanwege nagenoeg dezelfde redenen. In 2022 heeft u een handhavingsverzoek bij de gemeente ingediend, die door de gemeente is afgewezen bij besluit van 14 april 2022. Uw bezwaar daartegen is niet-ontvankelijk verklaard bij beslissing op bezwaar van 21 december 2022.

Belangrijk verschil is dat de gemeente bij haar beoordeling van de bodemkwaliteit een duidelijk onderscheid maakt tussen ligweides en kinderspeelplaatsen in het Oosterpark. Ik verwijs naar de uitleg van de gemeente van de normen in de brief van de advocaat van de gemeente van 27 februari 2020. De inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 brengt overigens geen verandering in het standpunt van de gemeente. Naast toetsing aan de loodnormen, gaat de gemeente aanvullend na of de gevonden loodwaarden (ook onder de normgrenzen) tot gezondheidseffecten zouden kunnen leiden. Dit doet de gemeente tegenwoordig met behulp van de Module diffuus lood van het RIVM. Het onderzoek dat uw Stichting heeft laten uitvoeren door IDDS heeft dat ook gedaan en komt tot dezelfde conclusie: in het Oosterpark zijn geen humane gezondheidsrisico’s aanwezig. Met de Module diffuus lood wordt specifiek naar gezondheidsrisico’s van jonge kinderen gekeken door het beoordelen van aandachtsgebieden. Dit zijn plaatsen met loodverontreiniging waar kinderen intensief spelen. Met de module kan voor aandachtsgebieden de blootstelling en een indicatie van de reductie aan IQ-punten worden bepaald. Volgens de module wordt per relevant deel (in dit geval de ligweide) het gemiddelde bepaald van de genomen grondmonsters. Deze module is in het onderzoek lood in grond van RSK van augustus 2023 gebruikt.

In dit onderzoek van RSK is ingezoomd op de plekken, buiten de ingerichte speelplaatsen, waar veel gerecreëerd wordt door kinderen. Dit zijn de ligweiden in het park. Het onderzoeksgebied is vastgesteld in samenspraak met de beheerder van het park. Op basis van een inspectie gedurende een warme dag van de adviseurs bodem die het onderzoek begeleiden, is het onderzoeksgebied uitgebreid. In het RSK onderzoek zijn vier aandachtsgebieden benoemd (vier ligweiden). Uit de risicobeoordeling met de Module diffuus lood kwam naar voren dat de reductie aan IQpunten voor kinderen aanvaardbaar is bij een bezoekfrequentie van zowel 1 maal per week als 2 maal per week. Tevens is rekening gehouden met de opmerking van de kinderombudsman over het aangetroffen lood in een grasveld op enige afstand van het Pierenbad (meetpunt 1000)

Gemeente Amsterdam

Datum 31 mei 2024 Kenmerk Pagina 3 van 4

aangetroffen in het onderzoek van IDDS uit 2020. Dit stuk grasveld is extra meegenomen in het onderzoek van RSK. Daar blijkt uit dat de loodwaarde in dit stuk grasveld (deelgebied 4 in het onderzoek) gemiddeld ruim onder de 100 mg/kg is. 1 Ter plaatse van één boring uitgevoerd door RSK, is op een andere locatie een sterk verhoogde loodwaarde van 502 mg/kg gemeten. Deze loodwaarde is echter niet gemeten in de contactzone, waardoor er geen direct contact is met deze verontreiniging. Het is niet nodig de plek te saneren. Zoals in de brief van 15 februari jl. al is gemeld, is door RSK niet opnieuw onderzoek gedaan bij de ingerichte speelplaatsen (de Slinger, natuurspeelplaats en velden bij het Pierenbad) omdat hier in 2019 al uitgebreid onderzoek naar is uitgevoerd door onderzoeksbureau Van der Helm. De gemeente heeft dit onderzoek in 2019 extra op de aanwezigheid van lood laten uitvoeren. Deze onderzoeksrapporten zijn in uw bezit. De gemeente heeft over deze drie onderzoeksrapporten zorgvuldigheidshalve om advies van de GGD en de Omgevingsdienst gevraagd. De Omgevingsdienst en de GGD concluderen daarin dat op de openbare speelplaatsen veilig gespeeld kan worden. De adviezen van de GGD en de Omgevingsdienst zijn in uw bezit. Lood is een stof die van oudsher in de bodem voorkomt en niet zomaar verdwijnt, lood is namelijk een immobiele stof.

Ook nemen gehalten niet toe omdat bronnen van nieuwe loodvervuiling steeds verder afnemen. De onderzoeken van 2019 van Van der Helm geven dus een voldoende actueel beeld van de bodemkwaliteit. Dit wordt ook door de Omgevingsdienst en de GGD onderschreven. Ondanks dit gegeven heeft de gemeente – zoals hiervoor al uitgebreid beschreven - de ligweides middels de Module diffuus lood (model van RIVM voor beoordeling gezondheidsrisico’s) alsnog beoordeeld als zijnde een speelplaats, in plaats van het minder gevoelige bodemgebruik ‘groen met natuurwaarden’. De uitkomsten hiervan zijn opgenomen in de rapportage van RSK. Ook hieruit blijkt dat er geen sprake is van humane risico’s. Verder wordt in gebieden met een bodemverontreiniging met lood, die niet is te herleiden tot een specifieke bron, maar verspreid voorkomt, in lagere en hogere gehalten, gekeken naar gemiddelde loodwaarden. Een kind speelt niet op één specifieke plek, maar maakt gebruik van verschillende plekken om te spelen. Daardoor vindt blootstelling plaats door een groter deel van het park. Daarbij is ook nog rekening gehouden met beoordeling van de afzonderlijke velden in het onderzoek van RSK. Ook is een gemiddelde representatiever voor de bodemkwaliteit in het gebied, omdat de waarden in een diffuus verontreinigd gebied plaatselijk sterk kunnen verschillen.

Bijgaand treft u een kaart van het Oosterpark aan waarop precies valt te zien welke delen van het Oosterpark recent zijn onderzocht. Ik merk hierbij op dat de gemeente in 2021 ook een bodemonderzoek heeft laten uitvoeren nabij het parkhart door onderzoeksbureau B.K ingenieurs. In dit rapport is ook het loodgehalte onderzocht. De verontreinigingssituatie uit eerdere onderzoeken wordt hierin bevestigd; lage loodwaarden in de bovengrond en in de laag dieper dan 50 cm komen plaatselijk matig verhoogde loodwaarden. Kortom, er is recente en representatieve bodeminformatie van het Oosterpark beschikbaar. Alle beschikbare informatie uit de rapporten over de bodemkwaliteit van het Oosterpark tonen aan dat de normen niet worden overschreden. De GGD en de Omgevingsdienst 1

Zie pagina 11.

Gemeente Amsterdam

Datum 31 mei 2024 Kenmerk Pagina 4 van 4

Noordzeekanaalgebied concluderen dat de bezoekers van het Oosterpark, en met name kinderen, geen gezondheidsrisico’s lopen in het Oosterpark en dat er geen noodzaak is tot het treffen van maatregelen in het Oosterpark en/of dat er alsnog nader onderzoek nodig zou zijn. Ik wijs u nogmaals op de recente adviezen van de GGD van 26 oktober 2023 en het advies van de Omgevingsdienst van 21 december 2023 die zijn uitgebracht naar aanleiding van het recente onderzoek dat is uitgevoerd door RSK op 25 augustus 2023. Ook wijs ik u op de rapportage van de kinderombudsman van 27 juni 2023 waarin staat zij het risico dat kinderen langdurig spelen op plaatsen in het Oosterpark waar te veel lood in de grond zit niet groot acht. De gemeente heeft de onderzoeken in het Oosterpark in alle zorgvuldigheid laten uitvoeren door onafhankelijk gecertificeerd bureaus. De adviesbureaus die de gemeente inzet voor de onderzoeken zijn volgens hun certificering op basis van de BRL SIKB 2000 gehouden aan de eisen volgens Kwalibo. Dit houdt in dat zij gehouden zijn aan kwaliteits- en integriteitseisen voor werkzaamheden in het kader van bodembeheer. In de bijlage bij deze brief is op uw verzoek de uitvraag van het onderzoek aan het adviesbureau RSK opgenomen. Tot slot merk ik op dat ik niet het beeld herken dat informatie achter is gehouden en dat de gemeenteraad onvolledig is geïnformeerd.

Het in de brief aangehaalde onderzoek (Van der Helm, 2019) is meermaals gedeeld en openbaar beschikbaar via het bodeminformatiesysteem van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. Daarbij is het onderzoek ook actief gedeeld met de raadscommissie WB op 15 januari 2020 (BD2019-007977). Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Reinier van Dantzig Wethouder Woningbouw en Stedelijke ontwikkeling

Bijlage 1: Offerteaanvraag onderzoek naar lood in het Oosterpark Bijlage 1.1 Offerteaanvraag onderzoek naar lood in het Oosterpark

Bijlage 1.1 Brief gemeente Amsterdam aan Van Till advocaten 27 februari 2020

Bijlage 1.2 Brief gemeente Amsterdam aan Van Till advocaten 3 april 2020

Bijlage 2.1 Kaart met onderzochte gebieden (topo achtergrond)

Bodemonderzoeken Oosterpark Bodemonderzoeken speelplaatsen Van der Helm, 2019 Bodemonderzoek omgeving Mauritskade 61 en parkhart BK, 2021 Bodemonderzoek lood in recreatievelden RSK, 2023

Bijlage 2.2 Kaart met onderzoeksgebieden (luchtfoto)

Bodemonderzoeken Oosterpark Bodemonderzoeken speelplaatsen Van der Helm, 2019 Bodemonderzoek omgeving Mauritskade 61 en parkhart BK, 2021 Bodemonderzoek lood in recreatievelden RSK, 2023

Bijlage 3 Offerteverzoek XRF lood in parken

Bezoekadres Weesperplein 8 1018 XA Amsterdam Postbus 1104 1000 BC Amsterdam Telefoon 020-254 4444 www.amsterdam.nl/ingenieursbureau

Datum

31 januari 2023

Behandeld door R. Speek, Grond & Ontwikkeling, afdeling bodem Onderwerp

Offerteaanvraag nader bodem en asbestonderzoek en risico onderzoek lood Flevopark

Geachte contractant, Hierbij verzoeken wij u een offerte op te stellen voor het uitvoeren van onderzoek naar de aanwezigheid van diffuus lood in de bodem ter plaatse van verschillende parken in Amsterdam. De offerteaanvraag betreft een aantal parken en wordt park voor park uitgevoerd in een periode van maximaal 2 jaar. Er wordt begonnen met het Sarphatipark. Aanleiding voor dit onderzoek is de wens van de Gemeente Amsterdam om inzicht te krijgen in de aanwezigheid van lood in de bodem van verschillende parken. Lood in de contactzone van diffuus verontreinigde gebieden kan leiden tot onaanvaardbare gezondheidsrisico’s voor jonge kinderen. Lood heeft bij jonge kinderen een nadelig effect op het leervermogen en leidt tot een verlies van IQ-punten. In wijken van steden of woonkernen in landelijk gebied met een rijke gebruikshistorie is de aanwezigheid van diffuse loodverontreiniging in de bodem een blijvend punt van aandacht. Vanuit het loodprogramma wordt stapsgewijs gewerkt aan het verminderen van blootstelling aan lood en dan met name voor kinderen tot 6 jaar. Alle speelplaatsen zijn onderzocht, worden Amsterdammers gestimuleerd gebruiksadviezen op te volgen en worden moestuinen en parken nog onderzocht. Met de parken willen we nu van start gaan.

Situatie Amsterdammers maken intensief gebruik van de parken en recent onderzoek laat zien dat er nog weleens verhoogde gehalten aan lood in parken te vinden zijn. Loodgehalten in parken is nog niet volledig in kaart gebracht. Het gebruik van de parken wordt in kaart gebracht op basis van informatie van parkbeheerders. Hiermee worden de gebieden geïnventariseerd waar kinderen spelen. Deze plekken moeten onderzocht worden op de aanwezigheid van diffuus lood. Dan is het aan de contractant om een loodcheck uit te voeren, het veldwerk uit te voeren, een beoordeling van de gezondheidsrisico’s op uit te voeren op basis van Sanscrit en om met een advies te komen (mogelijk in overleg met de GGD). De volgende parken willen we graag onderzoeken middels deze uitvraag: - Sarphatipark - Vondelpark - Wertheimpark - Vliegenbos - Martin Luther Kingpark - Park Schinkeleilanden & Natuureiland Havenstraat - Oeverlanden

Gemeente Amsterdam

-

Pagina 2 van 7

Weesp, Singelstraat

Gevraagde onderzoeksinspanning Uw aanbieding moet de volgende onderzoeksinspanningen omvatten: - De opdrachtgever levert een kaart aan met de intensief gebruikte gebieden in het park. Deze wordt opgesteld aan de hand van een gesprek met de parkbeheerder. - Voorafgaand aan het uitvoeren van het veldonderzoek wordt een beperkt vooronderzoek uitgevoerd. Gebieden waar recente en representatieve bodemonderzoeksgegevens bekend zijn hoeven verder niet onderzocht te worden. Opdrachtnemer voert deze check uit en geeft advies over het te onderzoeken gebied. Voordat het veldwerk wordt uitgevoerd worden de resultaten van de check en het voorstel voor het te onderzoeken gebied voorgelegd aan de opdrachtgever. - De bodem dient onderzocht te worden op basis van de ‘onderzoeksstrategie diffuus lood in de bodem van kinderspeelplaatsen en (moes)tuinen, SIKB-handreiking 8102, versie 1, d.d. 13 december 2018. Uitgangspunt voor het onderzoek is paragraaf 5.2 van de handreiking (strategie handheld XRF).

Bij de inschrijving ontvangen we ook graag de prestatiekenmerken van de te gebruiken XRF.; - Het onderzoek vindt plaats in de toplaag van de bodem (0,0 – 0,2 m –mv.) en de direct daaronder liggende bodemlaag (0,2 – 0,4 m –mv.) - U dient aan de hand van de risico toolbox diffuus lood een onderbouwde risicobeoordeling uitgevoerd te worden teneinde vast te stellen of er al dan niet sprake is van een humaan risico. Met de diffuus lood module dient antwoord te worden gegeven op de vraag: Bij welke gebruiksintensiteit is sprake van negatieve effecten voor jonge kinderen? Uitgangspunten en randvoorwaarden Voor het onderzoek is het volgende van belang: - De boorlocaties dienen zo goed als mogelijk te worden hersteld. Kosten voor het terugbrengen in de oorspronkelijke staat van het grasveld door parkbeheer worden verhaald op opdrachtnemer; - Bij de offerte moet de rapportage van de prestatiekenmerken van de HXRF die wordt ingezet voor het onderzoek worden opgenomen. De HXRF moet voldoen aan de eisen zoals opgesteld door SIKB. Ook moet bij de offerte de rapportage worden meegestuurd waar in de resultaten van de bepaling van de bodemvochtcorrectie is beschreven.

- Meerwerk dient vooraf te worden gemeld en daar waar dit niet mogelijk is, maximaal een dag na het uitvoeren; - Het loodteam van de afdeling bodem dient op de hoogte te worden gesteld van bijzonderheden/afwijkingen gedurende het onderzoek; - Alle voor het onderzoek benodigde vergunningen, toestemmingen en meldingen moeten deel uitmaken van uw offerte. Mogelijk is ook een tijdelijke ontheffing nodig voor toegang tot het park. - Voorafgaand aan de uitvoering van de veldwerkzaamheden dient u uw boorplan ter goedkeuring in te dienen bij de behandelend adviseur. - Alleen het Sarphatipark en Vondelpark zijn uitgewerkt in deze uitvraag. Op basis van deze twee voorbeelden hebben we een vuistregel opgesteld dat 25% van het oppervlak van de

Gemeente Amsterdam

-

Pagina 3 van 7

overige parken onderzocht moet worden en daarbinnen is fictief een schatting gemaakt van hoeveel vakken per park onderzocht dienen te worden. Alle parken dienen onderzocht te worden voor 20 december 2024.

Park Vondelpark

Hectare (ha) 47

25% (ha) 8,00*

Sarphatipark

4,5

1,21*

Wertheimpark Vliegenbos

0,75 20

0,19 5,00

Martin Luther Kingpark

21

5,25

Park Schinkeleilanden & Natuureilanden Oeverlanden

1,80

0,45

50

12,50

Singelstraat Weesp 0,09 0,09* *Gebaseerd op vooronderzoek en dus exact

Vlakken (m2) 3 x 500-1000 1 x 5000 – 6000 1 x 6000 – 7250 1 x 7250 – 8500 1 x 10000 – 12000 1 x 12000 – 15000 1x 15000 – 20000 3 x 500-1000 2 x 1500 – 2250 2 x 3000 – 4000 1 x 1500 - 2250 3 x 500-1000 1 x 1000 - 1500 1 x 1500 – 2250 1 x 7250 – 8500 1 x 8500 - 10000 1 x 12000 – 15000 1 x 15000 – 20000 1 x 4000 – 5000 1 x 5000 – 6000 3 x 500-1000 1 x 5000 – 6000 1 x 6000 – 7250 1 x 7250 – 8500 2 x 10000 – 12000 1 x 12000 – 15000 1x 15000 – 20000 1 x 500-1000

Gunning Gezien de verwachte totale omvang van de onderzoeken wordt deze uitvraag aan alle raamcontractanten verzonden. Er is dus sprake van een minicompetitie. Gunning vindt plaats op basis van de laagste prijs. Om de laagste prijs te berekenen is een fictieve inschrijfstaat gemaakt aangevuld met het SIKB protocol. We hebben op basis van een gesprek met de parkbeheerder en Qgis een inschatting kunnen maken van het Sarphatipark en het Vondelpark. Deze zijn als basis gebruikt om het te bemonsteren oppervlakte van de andere parken te bepalen Op basis van deze fictieve inschatting kan geconcurreerd worden. De afgegeven tarieven worden gehanteerd als verrekenprijs.

Gemeente Amsterdam

Pagina 4 van 7

Vragen naar aanleiding van dit offerteverzoek kunnen tot uiterlijk 14 februari 2023 12:00 worden ingediend (via VISI). Deze worden beantwoord met een nota van inlichtingen aan alle inschrijvers. De offerte verwachten wij uiterlijk 21 februari 17:00 te ontvangen. Wij verzoeken u de offerte in te dienen in VISI en te adresseren aan: Gemeente Amsterdam, Grond en ontwikkeling T.a.v. F. van der Pol - Otto Postbus 1104 1000 BC Amsterdam Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en zien uw aanbieding met belangstelling tegemoet. Met vriendelijke groet,

Roy Speek Adviseur / specialist bodem

Gemeente Amsterdam

Bijlagen

Pagina 5 van 7

Sarphatipark

Gemeente Amsterdam

Vondelpark

Pagina 7 van 7

(334 VIV\

kV a

52Q-

\J

o" -

XANDER- PA-0(Pkt4t)°11“k°

0-01/4 NN' Kon. Instituut voor de Tropen

7 WA

SGR

te,

os •

00 A 11-1

atie Oost

1-

.co

03 To 6

GI

9 IV'