1. 7e updatebrief Naar een stad zonder aardgas.docx

Bezoekadres Stadhuis, Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14020 www.amsterdam.nl

Van de Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam Leden van de gemeenteraad van Amsterdam

Datum Behandeld door

26 januari 2021 Ruimte en Duurzaamheid, Sander Vester, 06 230 45 657, s.vester@amsterdam.nl

Onderwerp Bijlagen

7e halfjaarlijkse update strategie naar een stad zonder aardgas 2

Geachte raadsleden, Deze brief is de zevende halfjaarlijkse update over de strategie Naar een stad zonder aardgas. Ik informeer u over de ontwikkelingen die betrekking hebben op het aardgasvrij programma en geef een blik vooruit op de geplande activiteiten. De energietransitie is een van de grote opgaven van deze tijd. Voor de wereld, voor het land, voor Amsterdam. Middels de jaarlijkse rapportage over de uitvoering van de Routekaart Klimaatneutraal 2050 (Klimaatrapportage 2021) wordt u in het tweede kwartaal van 2021 separaat geïnformeerd over de vorderingen om de stad in 2050 klimaatneutraal te krijgen. Hierin wordt ook aan de hand van een aantal indicatoren gerapporteerd over de voortgang van het aardgasvrij maken van de stad. Onderdeel van die energietransitie is de opgave van de stad om in 2040 aardgasvrij te zijn. Om dit mogelijk te maken heeft de gemeente het aardgasvrij-programma opgezet. De gemeente kan het niet alleen. Samenwerken met alle relevante partijen is een cruciaal element van de werkwijze van dit programma. Zo werken we met onze Naar een stad zonder aardgas-City Deal partners (o.a. woningcorporaties, Liander, Vattenfall, Waternet) onverminderd samen verder aan het onderzoeken en implementeren van betaalbare, duurzame en transparante alternatieven voor aardgas in Amsterdam, met nadruk op de bestaande bouw.

In deze brief informeer ik u beknopt over achtereenvolgens de activiteiten in de wijken, de communicatie en de bewonersparticipatie. Daarna komen aan bod recente ontwikkelingen rondom de City Deal, activiteiten voor het ontwikkelen van nieuwe type bronnen, het Klimaatfonds en de subsidieregelingen. Als afsluiting geef ik een beschrijving van de vorderingen bij het gemeentelijke vastgoed en deel ik met u “de administratie” van de bestuurlijke besluitvorming. In de bijlagen worden ook de afzonderlijke City Deal-buurten toegelicht en staat een opsomming van de bijna twintig aardgasvrijstukken die afgelopen periode geagendeerd zijn geweest voor de raadscommissie FEZ en / of de gemeenteraad, dan wel via de dagmail verstuurd.

Het Stadhuis is bereikbaar met de metro of met tramlijn 7 en 14, halte Waterlooplein. Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

26 januari 2021 Pagina 2 van 12

Gevolgen corona Als eerste licht ik de gevolgen van corona toe. Zoals u weet is draagvlak bij bewoners een cruciaal element voor het welslagen van de aardgasvrijtransitie. Informatieavonden en participatie draaiden om rechtstreeks contact met burgers. Dit kan momenteel niet in de reguliere vorm georganiseerd worden. Inmiddels worden informatieavonden voor en bijeenkomsten met bewoners online georganiseerd. De digitale opkomst is goed. Hiermee bereiken we nieuwe doelgroepen. Een aandachtspunt blijft dat we kwetsbare en minder digi-vaardige bewoners moeilijker bereiken. Stichting !WOON ondersteunt in alle buurten waar we actief zijn alle bewoners bij hun vragen. De uitvoering van graaf-, aanleg- en installatiewerkzaamheden ondervindt minimale hinder van de pandemie. Het werk in bijvoorbeeld de Wildemanbuurt gaat onverdroten door. Buurtgericht werken Het proces om de aangewezen City Deal-buurten aardgasvrij te maken is ook nog steeds in volle gang. Hierin werkt het programma aardgasvrij samen met de City Deal partners en intern met de stadsdelen, Stadsregie, V&OR en het Ingenieursbureau. Nadat in de gemeenteraad voor vier buurten in Nieuw-West een investeringsnota is vastgesteld, is de uitvoering van de eerste blokken gestart. Dit betreft de Wildeman-, Reimerswaal-, Bernard Loder- en Dobbebuurt.

Daarnaast worden de voorbereidingen getroffen voor een tweede deel woningen in deze buurten. Voor de Jacob Geelbuurt is een investeringsnota in de maak. Er is voor de aanpak van de Burgemeester Röellstraat en aangrenzende buurten (Lodewijk van Deyssel en Dichtersbuurt) een totale ketenkostenberekening uitgevoerd. Hierbij is onderzocht welke collectieve warmteoplossing passend is voor zowel de voorziene sloop/nieuwbouw als de te renoveren bestaande bebouwing. In Noord zijn de projecten in zeer verschillende stadia. In de Gentiaanbuurt is de uitvoering gaande. In de Van der Pekbuurt, Banne Noord, Molenwijk en Buikslotermeer-Noord zijn intensieve (onderzoeks)trajecten met de vastgoedeigenaren (particulier en corporaties) doorlopen. Deze hebben tot doel om tot een preferente collectieve warmteoplossing te komen en innovatie oplossingen te wegen op hun haalbaarheid. In alle vier de buurten is de haalbaarheidsfase afgerond of bijna afgerond. De komende maanden worden de investeringsnota’s opgesteld. Belangrijke lessen worden geleerd voor de benadering van VvE’s, het inzicht bieden in de financiële investeringen en betaalbaarheid van warmteoplossingen en voor het betrekken en ondersteunen van huurders en particuliere eigenaren. In Zuidoost wordt veel geïnvesteerd in de verkenningsfase en het betrekken van woningeigenaren en bewoners.

Zo worden in de Venserpolder en in de K-buurt online informatiebijeenkomsten georganiseerd. In de K-buurt gebeurt dit in samenwerking met het bewonersplatform Hart voor de Kbuurt. Deze verkenningen leveren een scherper beeld op van de mogelijkheden voor een collectieve warmteoplossing per buurt. Ze bieden ook zicht op de specifieke delen van buurten waar de gebouwtypologie vraagt om een warmteoplossing die afwijkt van de Transitievisie warmte. Onderwerpen die ook spelen in Zuidoost zijn onder andere de isolatie van complexen waar bouwkundige gebreken leiden tot hoge energierekeningen (Reigersbos) of de kookgastransitie in de H-buurt. Als een groep bewoners plannen ontwikkelt om hun buurt aardgasvrij te maken, worden zij daarbij door de gemeente ondersteund. Dergelijke particuliere initiatieven zijn op meerdere plekken actief. Het Stadhuis is bereikbaar met de metro of met tramlijn 7 en 14, halte Waterlooplein. Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

26 januari 2021 Pagina 3 van 12

Bijvoorbeeld de Ketelhuis kopgroep van het WG-terrein zette volgende belangrijke stappen voor de uitvoering van hun project. Zij selecteerden een technische partner en gingen verder met het uitwerken van het technisch concept, de organisatie, business case en communicatie. Binnenkort kom ik bij u met een voorstel tot verdere bekostiging van dit initiatief, zodat het bij aanhoudend succes naar een volgende fase geleid kan worden. Ook in Middenmeer Noord gebeurde veel. Ook hier is een buurtcoöperatie erg actief. Deze buurt heeft weinig corporatiebezit, zodat er veel huiseigenaren en daarmee uiteindelijk veel beslissers zijn. Om de juiste keuzes te maken over gebruik en beheer van het warmtenet, organiseerde de gemeente bijvoorbeeld vier openbare, digitale kennissessies met buurtbewoners. Daarna worden deze onderwerpen met de directe betrokkenen (zoals buurtcoöperatie MeerEnergie) in een aantal sessies verder uitgediept. Annelies Huygen, bijzonder hoogleraar Ordening van energiemarkten aan de faculteit Recht, Economie, Bestuur en Organisatie van Universiteit Utrecht is als onafhankelijk adviseur aangesloten bij het traject. In Zuidoost ondersteunen we het onderzoek naar groengas of een Buurt Energie Systeem in Gaasperdam.

Hetzelfde geldt voor particuliere eigenaren in Geerdinkhof die als buurtvereniging met kleine maatregelen willen starten om later een volledige warmtetransitie te ondergaan. Het Universiteitskwartier (Binnengasthuisterrein) neemt in haar masterplan de energietransitie als een voornaam onderdeel mee. Artis heeft met omliggende instituten als KIT Royal Tropical Institute net de verkenningsfase afgerond. Hier is bekeken hoe gebiedsgericht invulling te geven aan de energietransitie van hun bezit en de buurt. De afgelopen maanden wordt steeds scherper in welke buurten de corporaties in de tijds-periode 2021-2026 plannen hebben voor renovatie of groot onderhoud van de woningen. Deze buurten zijn onderdeel van de Warmtemotor. Voor deze buurten komen er buurtuitvoeringsplannen met collectieve warmteoplossingen – waarbij er ook een aanbod komt voor de particuliere woningeigenaren. In bijlage 1 staat voor elk van de dertig buurten waar het aardgasvrij programma actief is de status. Zoals afgesproken wordt hierbij gerefereerd aan de fases van het Wijken Aardgasvrij Maken! (WAM!) proces. Communicatie: de gebiedsgerichte aanpak Sinds 2020 is de inzet van communicatie grotendeels gekoppeld aan de gebiedsgerichte aanpak van de gemeente. Op deze manier levert communicatie een concrete bijdrage aan het maatwerkgesprek in de startbuurten. Dit uit zich o.a.

in online informatiebijeenkomsten, uitbreiding van de website www.amsterdam.nl/aardgasvrij, de stadsdeelpagina’s van amsterdam.nl en informatie & interviews met bewoners die aardgasvrij zijn via bewonersplatform Nieuw Amsterdams Klimaat, bewonersbrieven, (digitale) nieuwsbrieven, persberichten en kernverhalen. Voor betrokken ambtenaren en samenwerkingspartners wordt steeds een kernverhaal gemaakt om zo om zo bij een consistente en heldere boodschap uit te dragen. Veelal gebeurt dit op buurtniveau. Binnenkort starten kookvideo’s, gemaakt in coproductie met Zuidoosttv, en de informatiebijeenkomsten op Salto 2 en amsterdam.nl. In de kookvideo’s wordt uitgelegd hoe je elektrisch kan koken. Ook wordt het kookboek dat i.s.m. de H-buurtbewoners is gemaakt ten gunste van de kookgastransitie, gelanceerd.

Het Stadhuis is bereikbaar met de metro of met tramlijn 7 en 14, halte Waterlooplein. Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

26 januari 2021 Pagina 4 van 12

Hiernaast communiceren we nog steeds stadsbreed. Na de vaststelling van de Transitievisie warmte (Tvw) is de bestaande website www.amsterdam.nl/aardgasvrij omgebouwd met een postcodezoeker. Zo bieden we de Amsterdamse BOB (bewoner, ondernemer, bezoeker) een concreet handelingsperspectief, dat ofwel op buurtniveau dan wel op woningniveau ingevuld kan worden. Daarnaast wordt gedurende het gehele jaar via Facebook gewerkt aan het verhogen van kennis. Tijdens de participatie, maar ook in de landelijke media geven (geïnterviewde) bewoners vaak aan dat ze echt goede ondersteuning willen en duidelijke informatie. We hebben onderzoek gedaan naar wat bewoners daar precies mee bedoelen. Op Facebook is een lijst met twaalf vragen uitgezet via de accounts van de stadsdelen (=laagdrempelig) die door maar liefst 4272 Amsterdamse woningeigenaren is ingevuld. Voornaamste uitkomsten behoefte qua informatie en ondersteuning: Duidelijk informatie- en contactpunt (website en telefoonnummer), eerlijke (dus voor- én nadelen) informatie, (hulp bij de aanvraag van) subsidie, inzicht in betrouwbare aannemers/adviseurs en gratis energieadvies. Vanaf 2020 is de nadruk, zowel gebiedsgericht als stadsbreed, verschoven van bewustwording bij àlle Amsterdammers (2018 en 2019) naar kennisverhogende informatie voor woning- en gebouweigenaren.

Dit is in lijn met de gedragscampagne #iedereendoetwat van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat in samenwerking met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koningsrelaties, het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Bewonersparticipatie In de buurten van de wijkaanpak worden volgens het WAM!-proces bewoners betrokken bij de keuze voor het aardgasvrij-alternatief voor hun buurt. Om zo veel mogelijk bewoners te bereiken werkt het programma aardgasvrij samen met de stadsdelen en met stichting !WOON, die beiden goede netwerken in de buurten hebben. De gemeente informeert alle bewoners (huurders en eigenaren) in een buurt. Vervolgens organiseren de woningcorporaties de participatie met hun huurders, die ondersteund worden door !WOON. Particuliere eigenaren en VvE’s worden betrokken door de gemeente en denken mee over de oplossing die het beste bij hun situatie past. Met de vaststelling van de Transitievisie warmte in de raad, kunnen we in het gesprek met eigenaren meer duidelijkheid geven over de voorkeursoptie en de planning voor de buurt. De keuzevrijheid voor particuliere eigenaren en VvE’s blijft overeind. Zij kunnen meedoen aan de voorkeursoptie voor de buurt of daar van afwijken en voor zichzelf of samen met hun buren een andere oplossing kiezen.

Voor woningeigenaren blijft het ingewikkeld om een keuze te maken en ook alvast no-regret maatregelen te nemen op weg naar aardgasvrij. Daarom ontwikkelt de gemeente een ontzorgingsaanbod. Dit bestaat onder andere uit:  het inzichtelijk maken welke keuzes er voor de warmtevoorziening zijn en wat die voor een woningeigenaar betekenen qua kosten en maatregelen in de woning  het bieden van hulp aan VvE’s bij het opstellen van een “groen meerjarenonderhoudsplan”  hulp bij de besluitvorming in de VvE  het geven van inzicht in subsidies en financieringen en collectieve inkoopacties voor isolatie, zonnepanelen en inductieplaten De eerste ervaringen met de ontzorgingstrajecten doen we nu op. In de buurten waar bewoners zelf het initiatief genomen hebben om een alternatieve warmtevoorziening te realiseren wordt geleerd van nieuwe technieken, de samenwerking tussen Het Stadhuis is bereikbaar met de metro of met tramlijn 7 en 14, halte Waterlooplein. Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

26 januari 2021 Pagina 5 van 12

initiatief en de gemeente en de manier waarop zeggenschap en eigenaarschap van bewoners vormgegeven kan worden. City Deal Afgelopen half jaar zijn er enkele nieuwe partijen toegetreden tot de City Deal. Dit betreft Waternet, Eteck (leverancier van duurzame warmte, onder andere op Centrumeiland), services- en energiebedrijf ENGIE, Vereniging van Institutionele Beleggers in Vastgoed (IVBN) en de Federatie Amsterdamse Huurderskoepels. Dat is een goede ontwikkeling. De aardgasvrijtransitie heeft de meeste kans van slagen als een brede vertegenwoordiging van bewoners, gebouweigenaren en warmtepartijen met elkaar samen het vraagstuk oppakken. Duurzaam Herstel en Warmtemotor B&W heeft dit najaar € 78 miljoen apart gezet om de economische recessie als gevolg van de coronacrisis het hoofd te bieden met duurzame maatregelen die de komende jaren zorgen voor werkgelegenheid in de stad. Er zijn zes duurzame banenmotoren benoemd waarbij het onder andere gaat om het plaatsen van zonnepanelen, het isoleren en aardgasvrij maken van woningen. Een van de zes motoren is de warmtemotor. Aan deze banenmotor is € 50 miljoen toegewezen. In de warmtemotor sluiten de komende jaren 10.000 corporatiewoningen en woningen van particulieren kostenneutraal aan op het warmtenet van Vattenfall of Westpoort Warmte. Binnenkort wordt bepaald in welke buurten begonnen wordt.

Ook de huurders gaan kostenneutraal over op warmte. Hiertoe wordt o.a. de energierekening geherstructureerd. Deze wordt qua vastrechtrecht-componenten en variabele kosten gelijk aan de opbouw van de oude energierekening voor gas. Dat is nu niet zo. Bij een warmte-aansluiting is geen CV ketel nodig; wel is een warmte-afleverset vereist. De CV ketel is in de regel eigendom van de gebouweigenaar; een warmte-afleverset wordt gehuurd van de warmteleverancier. Doordat deze huurkosten op de warmterekening staat, hebben huurders een hogere energierekening bij warmte dan bij aardgas. Echter, zij worden hiervoor gecompenseerd bij de hoogte van de huur / servicekosten. Hierdoor hoort het per saldo geen verschil te maken. Deze situatie leidt echter geregeld tot onduidelijkheden en de perceptie dat warmte duurder is in gebruik dan aardgas. De huurcomponent wordt daarom bij de Warmtemotor-aansluiting uit de maandelijkse rekening gehaald die huurders betalen. Die kosten komen bij de gebouweigenaar terecht. Aangezien de gebouweigenaar geen CV-gerelateerde kosten meer heeft in een aardgasvrije situatie, is e.e.a. tenminste kostenneutraal voor de huurder. Geothermie Geothermie, ook wel aardwarmte genoemd, is van groot belang voor de energietransitie. Energiebeheer Nederland (EBN) brengt landelijk in kaart waar de ondergrond mogelijk geschikt is voor de winning van aardwarmte.

Medio 2021 zijn de ruwe resultaten voor Amsterdam bekend. In het derde kwartaal van 2021 worden die geïnterpreteerd. Hopelijk kan ik u snel daarna meer duidelijkheid geven over de potentie van geothermie als Amsterdamse bron bij de aardgasvrijtransitie. Om aardwarmte als energiebron op de kaart te zetten, slaan Noord-Holland, Flevoland, Amsterdam Haarlem, EBN en zes marktpartijen (Vattenfall, Eneco, ENGIE, HVC, Shell en EAVOR) de handen ineen. In november hebben zij een samenwerkingsovereenkomst getekend. Het doel van deze partijen is om de ontwikkeling van aardwarmte in de MRA te versnellen en daarbij de veiligheid, Het Stadhuis is bereikbaar met de metro of met tramlijn 7 en 14, halte Waterlooplein. Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

26 januari 2021 Pagina 6 van 12

duurzaamheid, betrouwbaarheid en betaalbaarheid borgen. Hiertoe komen zij gezamenlijke uitgangspunten overeen. Andere partijen worden ook uitgenodigd om zich bij deze samenwerking aan te sluiten. De ontwikkeling van projecten volgens deze uitgangspunten dient bij te dragen aan transparantie, vertrouwen en draagvlak voor aardwarmte in de MRA. Een marktpartij die geen onderdeel is van deze samenwerking heeft in december een grote opsporingsvergunning aangevraagd bij het ministerie van Economische zaken en Klimaat. De aanvraag beslaat een stuk van de stad. De samenwerkingspartners onderzoeken of, en zo ja, hoe zij een concurrerende aanvraag in gaan dienen.

Het Stadhuis is bereikbaar met de metro of met tramlijn 7 en 14, halte Waterlooplein. Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

26 januari 2021 Pagina 7 van 12

Lage Temperatuur Warmte / Aquathermie In de vijfde updatebrief werd u geïnformeerd over het programma van de gemeente en Waternet om beter zicht te krijgen op wat aquathermie voor de stad kan betekenen. Op 4 juni stonden in FEZ ter kennisname de uitkomsten van de verkenningsfase en het starten van de onderzoeksfase organisatie van de Lage Temperatuur Warmteketen geagendeerd. Naar verwachting wordt de uitgewerkte voorkeursvariant voor de zomer van 2021 aan u voorgelegd. Klimaatfonds Het gemeentelijk Klimaatfonds is een (beoogde) dekkingsbron voor o.a. diverse subsidies en andere instrumenten om te helpen de stad aardgasvrij te maken. Aan € 20,4 miljoen (excl. reservering Middenmeer) heeft uw vergadering al een bestemming gegeven. Specifiek voor aardgasvrij betreft dit: 1. Een risicoreservering voor de dekking van mogelijk tegenvallende opbrengst van het aanleggen van het warmtenet in Middenmeer Noord. De omvang van die reservering is niet openbaar. De aanleg van het netwerk kost € 11,2 miljoen, zodat de reservering nooit meer kan zijn dan dat bedrag. 2. € 2,4 miljoen voor incidentele subsidie voor het aardgasvrij maken van woningen in de Dobbebuurt. Hiervan is tot nu toe € 1,3 miljoen verleend. 3. € 3 miljoen voor het algemene, stadsbrede hoofdstuk van de subsidieregeling gebiedsgericht aardgasvrij Amsterdam. Hiervan is tot nu toe € 0,5 miljoen verleend. 4.

€ 2,8 miljoen voor een gebiedsgerichte subsidie voor het aardgasvrij maken van woningen in de Wildemanbuurt. Hiervan is tot nu toe € 0,8 miljoen verleend. 5. € 2,1 miljoen voor een gebiedsgerichte subsidie voor het aardgasvrij maken van woningen in de Reimerswaalbuurt. Inmiddels is een aanvraag ontvangen voor 1,35 miljoen. 6. € 1,5 miljoen voor een gebiedsgerichte subsidie voor het aardgasvrij maken van de Bernard Loderbuurt. Hier is nog geen aanvraag voor ontvangen. Daarnaast wordt in de begroting 2021 een reservering van € 78 miljoen gemaakt binnen het klimaatfonds voor de aanpak duurzaam herstel. Hiervan betreft € 50 miljoen de Warmtemotor die hierboven beschreven is. De fondsbeheerder rapporteert o.a. bij de jaarrekening over alle dotaties aan en onttrekkingen uit het fonds. Subsidieregeling Amsterdam Aardgasvrij Met een bijdrage van de gemeente op basis van uitgeputte subsidieregeling Amsterdam aardgasvrij (gestart in 2017) zijn DUWO en Rochdale er in geslaagd om 720 studentenwoningen in het Sciencepark aardgasvrij te maken. Dit is gerealiseerd door een koppeling te maken met een lokaal warmtenet met warmte uit nabijgelegen datacenters. Ook bij de Djame Masdjied Taibah moskee is de installatie van de warmtepompen, vloerverwarming en zonnepanelen afgerond.

Naar verwachting zullen de komende periode de laatste verleende subsidies op basis van deze uitgeputte regeling vastgesteld worden. De subsidieverlening op basis van de nieuwe gebiedsgerichte subsidieregeling ligt op schema. Voor de stadsbrede regeling en de drie huidige gebiedsgerichte uitwerkingen (Wildeman-, Bernard Loderen de Reimerswaalbuurt) zijn op 23 december 2020 al gezamenlijk 314 aanvragen ontvangen. Door middel van 199 verleningen is in totaal € 1,3 miljoen aan subsidie verleend. Hieronder een overzicht. Het Stadhuis is bereikbaar met de metro of met tramlijn 7 en 14, halte Waterlooplein. Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

26 januari 2021 Pagina 8 van 12

aangevraagd

(bedragen x 1000)

Stadsbrede subsidie Wildemanbuurt Reimerswaalbuurt Bernard Loderbuurt Totaal

in geweigerd behandeling

€ € €

1.409 € 2.034 1.350 €

481 € 1.350

€

4.606 €

1.831 €

verlaagd

358 € €

73 € 1.235 €

358 €

1.308 €

verleend 497 € 799 € € € 1.297 €

plafond subsidie 3.000 2.823 2.077 1.450 9.350

Dat het aangevraagde bedrag hoger is dan het verleende, kan twee oorzaken hebben. Sommige aanvragen zijn nog in behandeling; andere zijn (deels) onvolledig, onjuist of niet subsidiabel. Onjuiste of niet subsidiabele aanvragen worden geweigerd. Het aandeel geweigerde aanvragen is bij de stadsbrede subsidie relatief hoog. Dit komt door een tweetal aanvragen die niet binnen de voorwaarden passen; deze besloegen samen € 150.000. Eén van die twee aanvragen is op een later moment gecorrigeerd opnieuw aangevraagd. Het grote lager vastgestelde bedrag bij de Wildeman was het gevolg van een aanvraag die slechts voor een deel van de woningen voldoende concreet was. Er waren nog geen offertes om de te maken kosten te onderbouwen. Op het moment dat die plannen concreter zijn, kan een nieuwe aanvraag volgen. Gemeentelijke huisvestingspanden en gemeentelijke sportvoorzieningen Ter afsluiting van deze brief informeren we u over het aardgasvrij maken van gemeentelijke huisvestingspanden en sportvoorzieningen. In totaal zijn dat 95 panden waarvan er nu twintig aardgasvrij zijn, dat zijn er zeven meer dan in 2019. Tot nu toe zijn zestien kantoorpanden en werven aardgasvrij. Er zijn twee sporthallen aardgasvrij, te weten sporthal Laan van Spartaan en in 2020 ook sporthal Zeeburgereiland. Tenslotte zijn twee zwembaden aardgasvrij, te weten het Noorderparkbad en sinds dit jaar ook het Brediusbad.

Daarnaast zijn het Bijlmersportcentrum en het Sloterparkbad aardgasvrij, deze baden zijn in eigendom van de gemeente maar worden door een derde geëxploiteerd en rekenen we daarom niet mee in bovenstaand totaal. Onder voorbehoud van financiering gaan in 2021 nog zeven gemeentelijke kantoorpanden en werven als ook drie sporthallen van het aardgas af. In januari sluiten we sporthal Calandhal op het warmtenet aan en zowel de Apollohal als sporthal de Weeren worden in de zomer van 2021 aardgasvrij. Eind 2021 zou dus ruim een kwart van de panden in eigendom en in eigen beheer aardgasvrij kunnen zijn. Voor nog eens tien panden onderzoeken we wat er nodig is om ze aardgasvrij te maken. We streven naar aardgasvrije huisvestingspanden in 2030. Waar dit (nog) niet mogelijk is, maken we de panden ‘transitieklaar’ en compenseren we het gebruik van aardgas gedurende de transitie. Daarbij sluiten we zoveel mogelijk aan bij de wijk-voor-wijkaanpak en onderzoeken mogelijkheden. We beginnen daar waar het een natuurlijk (onderhoud/renovatie)moment is en waar de grootste potentie is. De komende tien jaar kunnen nieuwe technologieën en ontwikkelingen oplossingen bieden voor de verdere uitrol. Landelijke ontwikkelingen Sinds de vorige updatebrief zijn er op landelijk niveau belangrijke ontwikkelingen geweest die bijdragen aan het aardgasvrij maken van onze stad.

Zo heeft minister Wiebes in juni het wetsvoorstel Wet Collectieve Warmtevoorziening (WCW, vaak ook genoemd de Warmtewet 2.0) opengesteld Het Stadhuis is bereikbaar met de metro of met tramlijn 7 en 14, halte Waterlooplein. Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

26 januari 2021 Pagina 9 van 12

voor consultatie. Op de agenda van raadscommissie FEZ van 24 september stond de Amsterdamse reactie op dit voorstel ter kennisname geagendeerd. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koningsrelaties (BZK) legt een laatste hand aan een nieuwe versie van de wet. In het voorjaar willen zij deze naar de Raad van State sturen ter advisering. Behandeling in de Tweede Kamer zal dus na de aankomende verkiezingen plaats vinden. BZK opende dit voorjaar een tweede ronde van het programma proeftuinen aardgasvrije wijken. Dit programma heeft tot doel te leren over inrichten en opschalen van de wijkgerichte aardgasvrijtransitie-aanpak. Gemeentes en ministeries wisselen hiertoe veel ervaringen met elkaar uit en trekken soms gezamenlijk op bij specifieke vraagstukken. In april heeft ons college bij het ministerie een aanvraag van € 7,7 miljoen gedaan voor deze 2020-ronde. Zoals in de vorige brief gemeld, is er gekozen een project in te dienen waar participatie door buurtbewoners voorop staat: het plan van Energie Coöperatie KetelhuisWG U.A., voor het aardgasvrij maken van het Wilhelmina Gasthuisterrein. In oktober werd bekend dat de aanvraag volledig is gehonoreerd. Samen met de twee jaar geleden gehonoreerde Van der Pek aanvraag heeft de gemeente op deze wijze € 14 miljoen extra Rijksmiddelen verkregen. Het bedrag wordt voorlopig toegevoegd aan het Klimaatfonds.

Volgens de reguliere afspraken zal besteding pas mogelijk zijn na besluitvorming in de gemeenteraad. De gemeente is in gesprek met de Ketelhuis kopgroep over volgende stappen in hun traject en de gemeentelijke financiële bijdrage daar aan. Bestuurlijke besluitvorming Afgelopen periode zijn negentien aardgasvrijstukken geagendeerd geweest voor de raadscommissie FEZ en / of de gemeenteraad, dan wel via de dagmail verstuurd. Deze zijn in bijlage 2 opgenomen. Er staan momenteel nog dertien aardgasvrij-moties open.  Op 11 juli 2019 is de bij de Voorjaarsnota 2019 door raadslid Groen ingediende motie 1278 Financiering transitie aardgasvrij aangenomen. De motie roept op te verkennen hoe de financiering van de transitie en het programma aardgasvrij structureel kunnen worden geborgd en daar uiterlijk voor het aantreden van een volgend college inzicht in te verschaffen. Afhandeling vergt het nodige uitzoek- en rekenwerk. Het plan is u na de zomer van 2021 een beantwoording te sturen. De (economische) gevolgen van de coronacrisis zullen daar ook bij betrokken worden.  In de vergadering van de gemeenteraad van 4 juli 2020 heeft uw raad bij de behandeling van het onderzoeksrapport Op weg naar een aardgasvrije Van der Pekbuurt motie 870 van raadsleden Groen (GroenLinks), Torn (VVD), Biemond (PvdA), Bakker (SP) en Timman (D66) getiteld Lessen proces van der Pekbuurt Aardgasvrij aangenomen.

Om deze af te kunnen doen, is het college onder andere afhankelijk van de uitkomsten van een door Vattenfall uit te voeren onderzoek naar kansen voor een lage temperatuur bron in de wijk. Het lukt hopelijk voor de zomer van ’21 de motie af te doen. Bij de vaststelling van de Transitievisie warmte op 30 september is een elftal moties aangenomen. Behalve voor 1106, 1108 en 1140 is er voor de andere moties nog geen exacte planning te geven. Voor moties 1142, 1143 en 1154 volgt afdoening waarschijnlijk nog dit kwartaal. Voor de andere wordt gestreefd naar afdoening voorafgaand aan het zomerreces 2021. Dit behalve 1141, die vanwege afhankelijkheid met andere onderwerpen nog wat langer zal duren, waarschijnlijk. Het overzicht van Tvw-moties is:

Het Stadhuis is bereikbaar met de metro of met tramlijn 7 en 14, halte Waterlooplein. Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam



    

    

26 januari 2021 Pagina 10 van 12

motie 1106 van Denk met als titel Basisafspraken voor bewonersparticipatie bij de buurtuitvoeringsplannen. De brief met de reactie van het college wordt geagendeerd voor FED van 4 maart. motie 1107 van PvdA met als titel Energiecontactpersonen in de wijk motie 1118 van PvdA en GroenLinks met als titel Isolatieprogramma voor ontwikkelbuurten. De brief met de reactie van het college wordt ook geagendeerd voor FED van 4 februari. motie 1124 van D66 met als titel Betrek onderwijsinstellingen motie 1125 van D66 en GroenLinks met als titel Koelte scenario’s motie 1140 van GroenLinks met als titel Klimaatfonds ook gebruiken voor decentrale warmteoplossingen. De brief met de reactie van het college wordt geagendeerd voor FED van 4 maart. motie 1141 van GroenLinks met als titel Geen krenten uit de pap motie 1142 van GL, D66, PvdA en Christen Unie met als titel Lessen mede-eigenaarschap of medezeggenschap warmtevoorzieningen motie 1143 van GroenLinks met als titel Voorkeursoptie warmtenet motie 1144 van GroenLinks en D66 met als titel Warmtenetten klaar voor lage temperatuur motie 1154 van CDA, Forum voor Democratie en VVD met als titel Monitor woonlasten

Er zijn geen schriftelijke vragen die nog niet beantwoord zijn. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Zoals afgesproken ontvangt u over een half jaar een achtste voortgangsrapportage. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam,

Marieke van Doorninck Wethouder van Ruimtelijke Ontwikkeling en Duurzaamheid

Het Stadhuis is bereikbaar met de metro of met tramlijn 7 en 14, halte Waterlooplein. Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

26 januari 2021 Pagina 11 van 12

Bijlage 1: Update City Deal buurten, december 2020 Zie bijgevoegd document.

Bijlage 2: Overzicht bestuurlijke besluitvorming Afgelopen periode zijn negentien aardgasvrijstukken geagendeerd geweest voor de raadscommissie FEZ en / of de gemeenteraad, dan wel via de dagmail verstuurd. Het betreft:  Op 22 mei stelden de leden Boomsma, Nanninga en Poot schriftelijke vragen inzake subsidies aan een moskee voor de aanleg van zonnepanelen en vloerverwarming. Het antwoord is op 18 juni per dagmail verstuurd.  Op 16 april stelde het lid Kreuger schriftelijke vragen inzake de kosten van de verschillende scenario’s Amsterdam aardgasvrij. Het antwoord is op 22 juni per dagmail verspreid.  De inhoud van motie 1404.17 over lage temperatuur was geagendeerd voor de commissie MLD van 5 maart bij Regie op warmte in gebiedsontwikkeling. Dit stuk is uiteindelijk besproken in FEZ van 25 juni. De brief ter afhandeling van de motie wordt in het eerste kwartaal van 2021 geagendeerd bij FED. Ondertussen wordt reeds gewerkt conform het verzoek van de motie.  De raad heeft 1 juli ingestemd met de financiering uit het Klimaatfonds van de nieuwe subsidieregeling gebiedsgericht aardgasvrij Amsterdam. Daar is ook een hoofdstuk in opgenomen om de buurten Reimerswaal en Bernard Loder aardgasvrij te kunnen maken.  In de commissie FEZ besprak u op 14 mei het Onderzoek Van der Pekbuurt aardgasvrij over het EnergyGo rapport over warmtescenario’s van proeftuin Van der Pek.

In juni sprak u hier verder over in FEZ. In de raad van 2 juli is dit nogmaals besproken, tezamen met een door bureau DGMR uitgevoerd bouwkundig en installatietechnisch kostenonderzoek naar twee wijksystemen.  Op 11 juni 2019 stelde raadslid Groen schriftelijke vragen met nummer 204 over modellen waarmee de duurzaamheid van warmtebronnen, warmtenetten en alternatieven daarvoor worden berekend, alsmede de normen op het gebied van duurzaamheid die daarbij gehanteerd worden. De beantwoording is u op 24 augustus toegestuurd via de dagmail.  Eveneens op 24 augustus ontving u per dagmail de beantwoording van de schriftelijke vragen die het lid Groen op 24 juli stelde inzake de Transitievisie warmte.  Op 29 mei stelde het lid Torn schriftelijke vragen inzake de onderzoeksresultaten van de Algemene Rekenkamer met betrekking tot het Programma Aardgasvrije Wijken. Het antwoord is op 27 augustus per dagmail verstuurd.  Op 3 september is in FEZ de zesde updatebrief aardgasvrij besproken. De brief was in eerste instantie geagendeerd voor bespreking op 25 juni. Door corona was dit niet mogelijk.  Op 24 augustus stelde lid Kreuger schriftelijke vragen inzake geen stijging woonlasten voor lage en middeninkomens als gevolg van doorgeschoten klimaatambities. Het antwoord van het college zat bij de dagmail van 22 september.

 Op 30 september heeft uw vergadering de Transitievisie warmte vastgesteld. De transitievisie beschrijft welke wijk wanneer met welke techniek van het aardgas gaat.  Op 23 januari 2020 is aangenomen motie 124 van de leden Groen, Timman en Marttin. Deze motie handelt over Toekomstgerichte Warmtenetten. De afdoeningsbrief stond TKN geagendeerd voor FEZ van 22 oktober.

Het Stadhuis is bereikbaar met de metro of met tramlijn 7 en 14, halte Waterlooplein. Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam



 





 

26 januari 2021 Pagina 12 van 12

Voor FEZ van 22 oktober stond geagendeerd de schriftelijke reactie van het college m.b.t. de afhandeling van motie 844.20 van raadsleden Groen (GroenLinks), Biemond (PvdA), Bakker (SP) en Timman (D66) getiteld Subsidieregeling Aardgasvrij meer isoleren. Op 16 november stelde het lid Van Soest schriftelijke vragen inzake een handboek Lastige Vragen (no. 400). De beantwoording werd 18 november per dagmail met u gedeeld. De afdoening van motie 840 dd 2 juli 2020 van raadsleden Biemond, (PvdA), Groen (Groen Links), N.T. Bakker (SP), Timman (D66) en Kiliç (Denk) inzake lokale betrokkenheid Van der Pek aardgasvrij stond TKN geagendeerd voor FEZ van 22 oktober. Op 14 december is dit besproken. Op 12 januari 2021 werd via de dagmail een brief verstuurd naar aanleiding van de toezegging inzake vermeende afspraken gemeente – Vattenfall over warmtelevering in de Van der Pekbuurt. Op 10 juli 2019 bent u per brief door mij geïnformeerd inzake afhandeling moties 397.19 en 398.19 van het lid Ceder over verduurzaming warmtevoorziening met warmtenetten. Hierin staat dat deze moties pas afgedaan kunnen worden nadat de transitievisie warmte is vastgesteld. De afdoeningsbrieven zijn TKN geagendeerd voor FED van 14 januari 2021. Op 14 januari 2021 staat TKN geagendeerd in FED mijn brief aan minister Ollongren inzake legionella regelgeving en duurzaamheid.

Ook 14 januari 2021 staat TKN geagendeerd in FED mijn brief aan u inzake Baatbelasting.

Het Stadhuis is bereikbaar met de metro of met tramlijn 7 en 14, halte Waterlooplein. Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl