1.3 Rapport voetgangersknelpunten - RA Onbeperkt West.pdf
Tekst van het document
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
VOETGANGERSKNELPUNTEN Een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
November 2023
1
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
2
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
Inhoud Woord vooraf....................................................................................................................................... 5 1.
Verkeersborden ........................................................................................................................... 7
2.
Tijdelijke verkeersborden ............................................................................................................ 8
3.
Achterstallig onderhoud ............................................................................................................ 10
4.
Te smalle stoep op de hoeken van straten ................................................................................ 13
5.
Te veel particuliere spullen op straat......................................................................................... 15
6.
(Losse) bouwmaterialen op de stoep ........................................................................................ 18
7.
Straatmeubilair en te smalle stoepen door straatmeubilair ..................................................... 22
8.
Toegankelijkheid bruggen .......................................................................................................... 26
9.
Fietssluizen ................................................................................................................................ 28
10.
Stoepborden en winkeluitstallingen - en hoge Puccinistoepranden ..................................... 30
11.
Terrassen................................................................................................................................ 33
12.
Ontoegankelijke voorzieningen – OV-haltes en meer ........................................................... 36
13.
Kleine hoogteverschillen in de openbare ruimte .................................................................. 41
14.
Grote hoogteverschillen in de openbare ruimte ................................................................... 43
15.
Te grote drukte in de openbare ruimte ................................................................................. 45
16.
Gecombineerde voet-/fietspaden in de parken en daarbuiten en shared space.................. 46
17.
Misbruik RVV-ontheffingen – of zonder ontheffing op de stoep of het fietspad parkeren ... 47
18.
Gedonder op geleidelijnen en ander fietsparkeerleed ......................................................... 50
19.
Oversteken met een visuele of fysieke handicap .................................................................. 53
Foto voorpagina: campagne De Zonnebloem, 2023
3
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
4
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
Woord vooraf Voetgangersknelpunten – voor mensen met een handicap zijn dat er vele malen meer dan voor mensen zonder handicap. In dit rapport brengen we in beeld wat de belemmeringen zijn die wij met onze handicaps dagelijks ervaren in de openbare ruimte. Heel concreet, over een bepaalde locatie , maar veel vaker algemeen, in dat geval wordt een enkele locatie – of een paar locaties – gebruikt om een fysiek of een gedragsprobleem te laten zien, dat op heel veel plekken in de stad voorkomt. Sommige locaties komen vaak terug; vooral gedragsproblemen lijken incidenten maar leiden o zo vaak structurele voetgangersproblemen, steeds weer terugkerend op die en op vele andere locaties. De lezer zal zien dat sommige straten en buurten heel veel in dit rapport voorkomen . Dat is, omdat we uit onze eigen dagelijkse ervaringen hebben geput. We zijn niet speciaal op onderzoek uitgegaan om voetgangersknelpunten in beeld te brengen. Dat maakt het, ook al weten we zelf heel goed dat er zo veel knelpunten voor gehandicapten zijn in de openbare ruimte, best wel wrang. Voetgangersknelpunten zijn voor ons en heel veel andere gehandicapten dagelijkse kost en de hindernissen beginnen vaak al zodra je de voordeur uit bent. Toch zijn de problemen, ook al zijn ze uit ons dagelijks leven, een algemeen probleem, wat wij laten zien komt in de hele stad voor.
Het is natuurlijk nog ingewikkelder omdat de ene persoon met een beperking de andere niet is. Wat voor ons met onze handicaps als een voetgangersknelpunt wordt gezien, kan door iemand met een heel andere handicap weer heel anders ervaren worden. En die ervaart waarschijnlijk weer andere voetgangersknelpunten dan dat wij hier omschrijven. Voetgangersknelpunten betekenen vaak dat je het relatief veilige trottoir moet verlaten om naar de rijbaan of het fietspad te gaan. Als je als – al dan niet gehandicapte - voetganger moet uitwijken naar een vaak drukbereden fietspad of rijbaan, dan is dat vaak echt heel gevaarlijk. Helaas moet je daar dan vaak ook nog lang op blijven lopen of rijden omdat door de hoge stoepranden of gevaarlijke opritten je niet weer terug kunt naar het trottoir. Soms moet je door versperringen zelfs tegen de richting in rijden, hoewel dat toch echt het laatste is wat je wilt. We hopen dat dit overzicht een aanleiding is om in de openbare ruimte van Amsterdam op grote schaal zowel fysieke - als gedragsmaatregelen te treffen en om in de toekomst meer inclusief te gaan ontwerpen. Immers:
Maatregelen waar gehandicapten baat bij hebben, daar heeft elke voetganger baat bij. Met vriendelijke groet, Namens Onbeperkt West en Nieuw West,
Nicolette Besemer Voorzitter
5
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
6
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
1. Verkeersborden “D. is slechtziend en draagt altijd een helm, hij is veel te bang voor hoofdletsel door bijvoorbeeld zo’n laaghangend verkeersbord.” Verkeersborden, we kunnen niet zonder. Maar tegelijkertijd zijn ze soms een obstakel voor mensen met een handicap, en dat komt op vele locaties in Amsterdam voor. Soms omdat ze te laag hangen. Vooral mensen die slechtziend of blind zijn lopen risico hun hoofd te stoten aan het verkeersbord. Bijvoorbeeld hier bij de Gloriantstraat (foto 1.1.), het laad- en losbord; waar de stoep ook nog eens heel smal is. Op foto 1.2. zie je een tijdelijk verkeersbord op - voor lange mensen - hoofdstoothoogte in de Lastage. Vooral tijdelijke borden zijn een probleem, dan wordt kennelijk minder op hoogte gelet (zie ook 2.). Verkeersborden worden soms aangereden en staan dan krom of scheef of liggen soms plat gevloerd op de stoep. Dat betekent een risico voor mensen met een visuele beperking, ze kunnen er ineens tegenaan lopen. Met de taststok of rolstok heb je dan wel door waar de paal staat, maar je weet natuurlijk niet dat het bord scheef over het voetpad hangt: valgevaar!
Foto 1.1. Gloriantstraat
Foto 1.2. Lastage
Knelpunt voor wie: - Slechtzienden en blinden: risico op hoofd stoten, vallen, oriëntatie kwijt raken als ze van de stoep af moeten.
7
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
2. Tijdelijke verkeersborden “ik ben een keer over zo’n horizontaal uitsteeksel van zo’n paal dat vlak boven de grond zit, blijven hangen met mijn voet. Dat moest gehecht worden.”
Tijdelijke verkeersborden zoals hier op foto 2.1. op de Prins Hendrikkade hebben ca 10 cm boven de grond nare horizontale uitsteeksels. Het is al herhaaldelijk voorgekomen dat voetgangers, al dan niet met een visuele of fysieke handicap, hieraan hun voeten openhalen of hierdoor vallen. Ook lijkt het tijdelijk verkeersbord op deze foto te laag, wat risico op stoten van het hoofd geeft. Verder staat het bord heel onhandig midden op de stoep. Verder komen we bij tijdelijke verkeersborden ook nog de volgende knelpunten tegen: • Soms staan tijdelijke verkeersborden waar je ze niet verwacht, bijvoorbeeld op geleidelijnen (zie ook 20). • Als het tijdelijke bord wordt weggehaald wordt de stoeptegel of klinker niet altijd terug geplaatst. Dat geeft risico op struikelen als je dat niet tijdig ziet. • Soms staan deze borden ook op of bij oversteekplaatsen, halverwege tussen andere paaltjes, zodat je bijna geen doorgang meer hebt, wat voor mensen met een fysieke beperking een probleem is: de rolstoel past er niet tussendoor, je moet van een rechte lijn afwijken, wat voor stoklopers en rollatorlopers risico op vallen geeft. We kennen iemand die met een hoofdwond naar het ziekenhuis moest door tegen een tijdelijk bord aan te lopen dat hij niet kon zien.
Een lid van Onbeperkt West met een visuele beperking vertelde, dat op de Admiraal de Ruijterweg een tijdelijk bord op de geleidelijn stond, even verderop tussen een paal en de gevel stonden zes fietsen, toen moest zij via fietspad oversteken. Als je dan terug de stoep opgaat, dan merk je, niet dat je de geleidelijn al voorbij bent, je raakt inde war, je bent je oriëntatie kwijt en dan ben je je zelfstandigheid kwijt, je hebt hulp nodig om te weten te komen waar je bent. Obstakels op de stoep zorgen vaak voor hetzelfde probleem.
Foto 2.1. Tijdelijk verkeersbord op de Prins Hendrikkade: onhandig midden op het trottoir
8
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
Foto 2.2. gevloerd verkeersbord in Osdorp: struikelgevaar! Knelpunt voor wie: - Slechtzienden en blinden: onverwachte objecten, lastig te beoordelen of en hoe er langs te komen, oriëntatie kwijt als ze van de stoep af moeten. - Rollatorlopers en rolstoelrijders: moeten er omheen manoeuvreren, zich soms op een druk fietspad of de rijbaan begeven. - Stoklopers: afwijken van rechte lijn betekent groter risico op vallen. - Ouders met kinderwagens: moeten er omheen manoeuvreren. - Iedereen: bij niet goed opletten kun je je voet/scheenbeen openhalen. Dit soort problemen komt op veel meer plaatsen in de stad voor.
9
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
3. Achterstallig onderhoud “Soms tril je gewoon uit je elektrische rolstoel, zo slecht is de stoep.”
Slecht onderhoud geeft een groter risico op vallen. Alle - onverwachte - obstakels, tijdelijk en permanent, in de openbare ruimte geven mensen die slecht ter been zijn, slechtziend of blind een groter risico op vallen. Soms moet je terug omdat je er niet door kunt, soms moet je een nieuwe route zoeken. Je kunt vaak niet tussentijds de stoep af omdat de trottoirband te hoog is (zie 13.), of vanwege geparkeerde auto’s. Vanuit de rolstoel zie je niet altijd of het wegdek geschikt voor je is, en dan moet je terug als het te slecht wordt – soms zelfs in zijn achteruit als je niet kunt keren. Heel onhandig. Bij slecht wegdek is omkiepen met de (elektrische) rolstoel of driewielfiets een risico. In de foto’s enkele voorbeelden. In de Roelantstraat (geen foto) is geen hoogteverschil meer tussen stoep en fietspad, het is zo verzakt dat je met een visuele beperking niet meer weet of je op de stoep of op fietspad loopt. Slecht wegdek komt op vele locaties in Amsterdam voor: Van der Hoopstraat, tussen nummer 3 en nummer 7 is ook los wegdek. Op foto 3.4. slecht wegdek/trottoir in de Fannius Scholtenstraat. Al meerdere malen gemeld door het lid van Onbeperkt West dat daar woont, maar op Meldingen in de Openbare Ruimte wordt niet altijd gehandeld.
Er zijn ook nog steeds verouderde rolstoelopritten op de Admiraal de Ruijterweg (foto 3.3., één van de twee kanten heft geen hellinkje, dus struikelgevaar) en in de Gerard Callenburgstraat (foto 3.5. en 3.7.) met stenen randen midden op de stoep, dat is gevaarlijk, al helemaal zonder markeringen.
Foto’s 3.1. en 3.2. Op de foto’s achterstallig onderhoud op twee locaties in Nieuwwest. 3.1.Baden Powellweg aan de kant van Langswater ter hoogte van de kinderopvang. Op foto 3.2. Een deel van het trottoir van Plein 40-45.
10
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
foto 3.3. rolstoepoprit met een harde band
Foto 3.4. Slecht wegdek in de Fannius Scholtenstraat
Foto 3.5. en 3.6. Nare banden en opritjes naar de voordeuren in de Gerard Callenburgstraat. Deze situatie is ook zo op de Joris van Andringastraat
11
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest Knelpunt voor wie: - Slechtzienden en blinden: onverwachte obstakels, risico op struikelen, lastig te beoordelen of en hoe er langs te komen, oriëntatie kwijt als ze van de stoep af moeten naar het fietspad waar natuurlijk gefietst wordt. - Rollatorlopers en rolstoelrijders: moeten er omheen manoeuvreren, soms naar fietspad waar natuurlijk gefietst wordt of de rijbaan. - Stoklopers: afwijken van rechte lijn betekent groter risico op vallen, ook soms naar fietspad moeten. - Ouders met kinderwagens: moeten er omheen manoeuvreren, soms naar fietspad of rijbaan/ - Mensen met slecht evenwichtsgevoel: bij eromheen manoeuvreren risico op vallen. Slecht wegdek komt op vele, vele andere locaties in de stad voor.
12
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
4. Te smalle stoep op de hoeken van straten “Die kettingen tussen de paaltjes, ik zie ze niet omdat ze geen contrastkleur hebben. En met mijn taststok voel ik ze ook niet aankomen, de paaltjes wel. Als ik tegen zo’n ketting loop, kan dat mij uit mijn evenwicht brengen waardoor ik val.”
Smalle hoekstukken trottoir komen vaker voor in de stad. Je kunt elkaar niet zien aankomen en je kunt elkaar niet of nauwelijks passeren zonder van de stoep af te moeten stappen/rijden. Bij Het Sieraad (foto 4.4. en 4.5.) is een smal stuk stoep langs de Postjesweg, daar is de doorloopruimte vooral op de hoek te smal, zeker als je een voetganger tegemoet komt – die je niet ziet aankomen vanwege de kromming van de weg ,rond het gebouw. Vaak staat dit smalle stukje ook nog vol met scooters van leerlingen van de school daar. Dan is de vrije doorloopruimte in de bocht helemaal te smal en moet je van het relatief veilige trottoir af en verder via het fietspad. De andere foto’s van smalle straathoeken laten stukken trottoir zien waar je sowieso niet kunt zien of er iets ze iemand je tegemoet komt – een voetganger of een fietser-op-de-stoep (op een te hard rijdende fatbike…). Voor mensen met een visuele beperking is dit ook een probleem: als je van de stoep af moet wegens (brom-)fietsen of spullen (zie 5.) op straat, ben je ook nog je oriëntering kwijt omdat je dan de muur niet meer als natuurlijke geleidelijn kunt gebruiken. Je weet dan niet meer wat je moet doen. Staat als verloren in de woestijn.
Foto 4.1. Bij café Het Stoplicht (Witte de Withstraat/Jan Evertsenstraat) is het trottoir veel te smal.
Foto 4.2. Amstelveenseweg 3: het trottoir Is hier veel te smal
foto 4.3. Hoofdweg 1 het trottoir is hier veel te smal
13
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
Foto 4.4. Postjesweg 1 (Sieraad) het trottoir is hier veel te smal….
Foto 4.5. … en helemaal als het in de bocht vol met brom- of snorfietsen staat
Knelpunt voor wie: - Iedereen: je kunt niet zien of er iets of iemand om de hoek aankomt, niet of nauwelijks elkaar passeren. - Slechtzienden en blinden: onverwachte objecten, lastig te beoordelen of en hoe er langs te komen, oriëntatie kwijt als ze van de stoep af moeten. - Rollatorlopers en rolstoelrijders: moeten er omheen manoeuvreren, dan maar weer naar het fietspad. - Stoklopers: afwijken van rechte lijn betekent groter risico op vallen. - Ouders met kinderwagens: moeten er omheen manoeuvreren. Dit soort knelpunten als op de foto’s komt op vele plekken in de stad voor.
14
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
5. Te veel particuliere spullen op straat “Op de stoep loop je het veiligste, maar dat kan dus niet altijd door allerlei spullen die daar permanent of tijdelijk staan of liggen.”
Op sommige plekken in de stad weet je het wel: het trottoir is te smal, je moet op de rijbaan lopen. In de binnenstad kan het soms niet anders. Lopen op de rijbaan doen we liever niet, het trottoir is veiliger. Dus we gaan wel eens een straatje om zodat we wél op het trottoir kunnen blijven. Op sommige plekken in de stad staan zoveel particuliere spullen op het trottoir, dat je naar fietspad of rijbaan moet, terwijl die spullen helemaal niet op het trottoir horen. Bijvoorbeeld hier op het Singel op foto 5.1. Het ziet er best mooi uit zoveel plantenbakken met groen op het trottoir naar de brug, maar dit grote aantal plantenbakken verspert zowel op de brug als in de zijstraten de voetgangersruimte. En dwingen je naar de voor voetgangers minder veilige rijbaan. Foto 5.4. laat zien: ook de spullen van dit café in de Surinamestraat zijn onoverzichtelijk en veel te veel. De vrije doorloopruimte aan de kade is door de plantenbakken te smal. Het trottoir bij de brug wordt ’s avonds geheel geblokkeerd door fietsen van cafébezoekers. Grofvuil is ook een probleem, dat ligt vaak op plekken waar je het niet verwacht, ook papier en karton op straat. Bijvoorbeeld in de 2e Nassaustraat en op de Haarlemmerweg (geen foto’s), als de winkels dicht zijn liggen er bergen dozen, het trottoir is dan niet meer begaanbaar, dan moet je wel naar het minder veilige fietspad.
En maar hopen dat het karton en grofvuil verwijderd wordt, een MORA-melding doen helpt niet altijd. Grofvuil mag gewoon op de stoep maar veel stoepen zijn er niet breed genoeg voor. Dit gebeurt niet alleen op de avond voor de ophaaldag, maar op alle dagen van de week. Mensen zoeken vaak niet eens uit wanneer het grofvuil wordt opgehaald, ze doen maar wat. Daarnaast zijn er in Oud-West van die niet onderhouden en soms ook steeds breder wordende geveltuintjes. Een probleem daarbij is bijvoorbeeld overhangend groen; rozenstruiken op oog hoogte, waar je zo fijn je gezicht aan open kunt halen. Tenslotte, ook sfeervol bedoeld seizoensgroen, zoals de kerstboom op de Nieuwe Achtergracht (foto 5.5.) staat soms ontzettend onhandig geplaatst: hier is nog maar een vrije doorloopruimte van ca. 50 cm, doordat de takken ver buiten de pot uit steken. Mensen moeten hier van de stoep af; risico voor blinden en slechtzienden is, dat ze de takken in hun ogen krijgen.
Foto 5.1. trottoir vol met plantenbakken, Singel tegenover nr. 43
15
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
Foto 5.1. Korte Korsjespoortsteeg bij Singel Plantenbakken maken het toch al smalle trottoir onbegaanbaar
foto 5.2.Noordzijde/Krophollerstraat plantenbakken maken het trottoir moeilijk begaanbaar
Foto 5.3. Surinamestraat Zuidzijde heel veel spullen op straat van het café daar en het terras langs de Sloterkade lijkt nu nog wel wat doorloopruimte te bieden, maar als het terras vol zit niet meer.
Foto 5.4. Marnixstraat – overhangende rozenstruik
foto 5.5. Kerstboom op Nieuwe Achtergracht - stoep te smal, takken in je gezicht als je slecht of niet ziet
16
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
Foto 5.7. Amstelveenseweg/Vondelpark overhangend groen . Knelpunt voor wie: - Slechtzienden en blinden: onverwachte objecten, lastig te beoordelen of en hoe er langs te komen, oriëntatie kwijt als ze van de stoep af moeten naar het minder veilige fietspad of de eveneens minder veilige rijbaan, risico op struikelen. - Rollatorlopers en rolstoelrijders: risico op vallen of omkiepen, moeten er omheen manoeuvreren, soms ook van relatief veilig trottoir af naar fietspad of rijbaan. - Stoklopers: afwijken van rechte lijn betekent groter risico op vallen. - Ouders met kinderwagens: moeten er omheen manoeuvreren. De situaties op deze foto’s komen op veel meer plekken in de stad voor.
17
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
6. (Losse) bouwmaterialen op de stoep “Amsterdam is permanent in verbouwing, het is elke dag weer een verrassing waar je er nu niet meer doorheen kunt.”
Amsterdam lijkt wel permanent in verbouwing. Dagelijks komen we weer andere locaties tegen waar het voor mensen met een handicap lastig of onmogelijk is veilig langs te komen. Spullen op de stoep op plekken waar ze niet horen/niet verwacht worden zijn een probleem voor slechtzienden en blinden. Daarnaast beperken deze spullen de vrije doorloopruimte wat voor mensen met een fysieke beperking: valgevaar, struikelgevaar, oriëntatie kwijt raken. Het is vaak ook voor mensen met een kinderwagen een probleem. Op de foto van de Wakkerstraat (6.2.) zie je een hoop zand, neergekwakt op de hoek van de Wakkerstraat en de Simon Stevinstraat. Het gebeurt vaak dat er bouwmateriaal in de openbare ruimte wordt ‘opgeslagen’ zonder dat er goede afzettingen/omleidingen zijn voor voetgangers. Op de foto van de Hoofdweg (6.3.) staat een ladder onbeheerd op het trottoir tegen de dakrand van de eerste verdieping aan. Op de andere foto’s van de Hoofdweg (6.8. t/m 6.10) een hier, maar in de hele stad voorkomend probleem: bouwcontainers die de weg blokkeren en busjes en auto’s van werklui die al dan niet met een RVV-ontheffing op het trottoir geparkeerd staan. Op deze locatie is dat ook nog eens gevaarlijk voor de kinderen van de Corantijnschool die tijdens de ochtendspits dan via het fietspad of de rijbaan moeten lopen. Op foto 6.4.
een slecht afgescheiden bouwlocatie, waar ook nog eens een stuk pijp onder het hek uitsteekt. Struikelgevaar! Foto 6.5. van de Jan Pieter Heijestraat laat een stapel stoeptegels zien, en een onhandig midden op de stoep geplaatst verkeersbord, en een onhandig geplaatste fiets, en een plantenbak. Een samenscholing van knelpunten! Het belemmert de vrije doorgang en dwingt voetgangers naar het fietspad met alle risico’s van dien. De steiger op de Admiraal de Ruijterweg op foto 6.7. is te breed, niet onderdoorloopbaar en steekt uit op het fietspad. Kortom, voor iedereen is dit een ontoegankelijke en potoentieel gevaarlijke situatie. Toezicht en Handhaving wou hier in eerste instantie niet voor komen, na meerdere keren aankaarten, via een toezichthouder met wie we vaker contact hebben, wel. Wanneer we situaties melden bij de gemeente, wordt er niet altijd gehandeld. Ook de gemeente zelf vergeet wel eens bouwmaterialen of tijdelijke borden op te halen. Ook hopen zand worden wel eens vergeten weg te halen. En als er busjes of auto’s op het trottoir worden gemeld, komt Toezicht en Handhaving vaak pas veel later kijken, en dan is de vogel vaak al gevlogen. Op foto 6.11. zie je een steiger waar de aannemer wel zijn best heeft gedaan, de steiger is onderloopbaar. Het is echter te smal voor rolstoelers en rollators.
18
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
Foto 6.1. Op deze foto van de Weteringsschans zie je veelvoorkomende problemen in combinatie: vuilnisbakken en -containers lukraak achtergelaten, neergekwakte verkeershekken en – borden
Foto 6.2. Wakkerstraat
foto 6.3. Hoofdweg
Foto 6.4. Nieuwwest, hoek Hoekenes/Osdorper Ban
19
Foto 6.5. Jan Pieter Heijestraat
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
Foto 6.6. Sarphatistraat – een hele rommelige stoep bij een verbouwing
Foto 6.7. Admiraal de Ruijterweg.
Foto 6.8. t.m. 6.10 bouwcontainer op de stoep geparkeerde auto’s van werklui versperren de doorgang voor voetgangers op de Hoofdweg, hoe een steeds weer incidentele overtreding tot structurele ontoegankelijkheid leidt
20
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
Foto 6.11. Steigers op de Ceintuurbaan
Foto 6.11 en 6.12. Struikelwerk op de Osdorper Ban
Knelpunt voor wie: - Slechtzienden en blinden: onverwachte objecten, struikelrisico, lastig te beoordelen of en hoe er langs te komen, oriëntatie kwijt als ze van de stoep af moeten. - Rollatorlopers en rolstoelrijders: moeten er omheen manoeuvreren, of zich weer op naar fietspad begeven. - Stoklopers: afwijken van rechte lijn betekent groter risico op vallen. - Ouders met kinderwagens: moeten er omheen manoeuvreren. De situaties op deze foto’s komen op heel veel meer plekken in de stad voor.
21
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
7. Straatmeubilair en te smalle stoepen door straatmeubilair “Het komt regelmatig voor dat ik met mijn handbike op pad ben, en er dan opeens niet meer door kan omdat de stoep te smal is door straatmeubilair of spullen op de stoep. Dan moet ik terug, vaak achteruit, wat enorm lastig is.”
Door onhandig geplaatst straatmeubilair is het trottoir op veel plaatsen in de stad te smal om er makkelijk door te kunnen en al helemaal te smal om elkaar prettig te kunnen passeren. Hier in de Wakkerstraat (foto 7.1.) zie je een lantaarnpaal en een elektrakast die aan twee kanten het trottoir vernauwen en op de andere foto zie je een verkeerslicht dat in combinatie met een pilaar van het gebouw op de hoek een te smalle doorloop geeft. De foto van de Eerste Oosterparkstraat (7.2.)laat een smal trottoir (minder dan een meter, schatten wij) zien, waar ook nog eens een verkeerslicht staat. De kleine paaltjes (foto 7.3.) zie je niet goed, zeker niet in het donker, je kunt er dan over struikelen. Ook de driehoekige piramidetjes op de stoepranden zie je niet goed en struikel je over. In de Westzaanstraat (geen foto) zijn er drie mensen over deze piramidetjes gestruikeld en daardoor in het ziekenhuis beland, waarna die dingen nu verwijderd zijn. Een lid van Onbeperkt Nieuwwest vertelt “In NieuwWest staan er her en der van dit soort kleine paaltjes, ze zijn op scheenhoogte en erg pijnlijk als je er tegenaan loopt, kan ik je vertellen: bij mijn ouders voor de deur heb ik ze ooit door de gemeente geel laten verven zodat ik er niet steeds tegenaanloop omdat ik ze niet zie, maar ook mijn ouders en mensen die hun auto s parkeren niet steeds tegen de paaltjes aanzitten.
Als ze geel geverfd zijn, hebben ze tenminste een beetje contrast want in de originele kleur zijn ze net zo grijs als de stoep en overdag al bijna niet te zien en ´s avonds zijn ze een enorme uitdaging. Zoals je kan zien wordt de verf niet onderhouden en zijn we weer terug bij af.” Foto´s 7.6. en 7.8. laten zien de weg vanaf de bushalte naar het Belgiëplein met een zebrapad met extra paaltjes zonder contrast en een stoep die al te smal is en ook nog vlaggen en andere ''rommelborden” heeft. Als je naar de andere kant kijkt, de route van de bushalte naar het plein, daar is wel een zebrapad. Maar er staan paaltjes en er is echt te weinig stoep over en moet je over een druk parkeerterrein. Helaas voor mensen met een beperking niet de beste optie om je boodschappen te gaan doen maar er is geen andere optie. Een van ons heeft het ontwerp voor het nog te realiseren vernieuwde Belgiëplein bekeken, en het lijkt er op, dat ook in dat ontwerp knelpunten voor gehandicapten zijn. Naar de Reyer Anslostraat (geen foto) wordt verwezen vanaf de Overtoom, als rolstoeltoegankelijke ingang naar het Vondelpark. Daar willen we toch kanttekeningen bij plaatsen. De trottoirs zijn te smal en te vol met spullen en fietsen om van de Overtoom naar het Vondelpark te komen met rolstoel, rollator of kinderwagen.
Als je over de rijbaan gaat, kom je een stoepband tegen die niet voor iedereen in een rolstoel te doen is.
22
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest Een slechtziend lid van Onbeperkt Nieuwwest vertelt: “De ingang naar het Botteskerkpark vanaf Tussen Meer (zie foto 7.6., de Hoekenesgracht zie je nog net aan de rechterkant). Er staat een paal(tje) precies 3 meter na de ingang vanaf het trottoir. Ik vraag me in de eerste plaats af wat de functie is van die paal (fietsen kunnen er gewoon langs)? Maar als er al een paaltje zou moeten staan, dan gelijk aan het begin (op de scheiding van trottoir en pad). Daar kun je zoiets verwachten en niet na 3 meter. Ik loop hier zo vaak langs en weet van het paaltje, maar toch lukt het me om er af en toe weer tegenaan te lopen en dat kan pijnlijk zijn.”
Foto 7.1. Wakkerstraat
Foto 7.2. Eerste Oosterparkstraat
Foto 7.3. lage paaltjes in Nieuwwest, doorsteek naar Tussen Meer
23
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
Foto 7.4. lage paaltjes in Nieuwwest, Jan Evertsenstraat en andere locaties
Foto 7.5. Lage paaltjes op het Van Rensselaerplein in West
Foto 7.6. Belgiëplein – onhandig geplaatste lage paaltjes bij zebrapad
Foto 7.7. Paaltje in het pad bij de Hoekenesgracht/Bottesekerkpark
Foto 7.8. te krappe openbare ruimte en onhandig geplaatste paaltjes bij het Belgiëplein
24
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
Foto 7.9. Voetgangersoversteek Kamerlingh Onneslaan/Nobelweg: een boom, een stuk fietspad, ongelijk trottoir…
Knelpunt voor wie: - Slechtzienden en blinden: struikel/ en valrisico, (onverwachte) objecten, lastig te beoordelen of en hoe er langs te komen, oriëntatie kwijt als ze van de stoep af moeten. - Rollatorlopers en rolstoelrijders: struikelrisico, moeten er omheen manoeuvreren, dan naar fietspad. - Stoklopers: afwijken van rechte lijn betekent groter risico op vallen. - Ouders met kinderwagens: moeten er omheen manoeuvreren. De situaties op de ze foto’s komen op vele plekken in de stad voor.
25
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
8. Toegankelijkheid bruggen “Ik sta weleens met mijn driewielfiets halverwege op zo’n voor mij te steile brughelling, en moet dan op een voorbijganger wachten om mij een zetje te geven om over de brug heen te komen.”
Mensen met een handicap vermijden sommige routes omdat we bij voorbaat al weten dat er obstakels zijn waar we niet langskomen. Bijvoorbeeld als de bruggen te steil zijn of alleen met een trap toegankelijk zijn, rijden we soms heel eind om. Foto 8.2. laat een brug zien die alleen via traptredes toegankelijk is, de tijdelijke brug over de Oudezijdsvoorburgwal, andere bruggen zijn bijvoorbeeld de Hennetjesbrug over het Jacob van Lennepkanaal (geen foto). Sommige bruggen zijn te steil voor mensen met een handbike of een driewielfiets om overheen te komen. Denk aan de bruggen Bij het Westerdok (Foto 8.3.) en het Jacob van Lennnepkanaal (foto 8.4.). Deze situatie komt op meer plekken in de stad voor, Nesciobrug, Torensluis, sommige bruggen over de Prinsengracht, bijvoorbeeld als je van de Elandsgracht linksaf de Prinsengracht op gaat en dan weer meteen rechts na de bocht de brug over wilt, dat reed je niet; je hebt te weinig vaart op je rolstoel/handbike/driewielfiets om de helling na de bocht te kunnen halen (geen foto’s). Soms is het wegdek van de brug ook slecht, dan is een elektrische rolstoel onbestuurbaar. Kippenbrug bij Meander/Keucheniusstraat (foto 8.1.) smal, trapje, klein hellingbaantje en daardoor is de draai met rolstoel of handbike te moeilijk omdat de brug daarna meteen heel steil is. Dan sta je daar, aan de onderkant van de brug.
De brug in de Kerkstraat over de Reguliersgracht (geen foto) naar het Amstelveld is ook voor veel mensen met een driewielfiets/handbike of rolstoel te steil. De mooie verbogen brug naar de entree van het Muziekgebouw en het BIMhuis begint helaas met een voor veel gehandicapten onneembare opstap van 15 cm. Dit betekent dat mensen die slecht ter been zijn, of in een rolstoel/handbike zitten of op stap zijn met een rollator, een heel eind om moeten lopen. Een van ons heeft het uitgemeten: juist de mensen die slecht ter been zijn, moeten dus 500 m meer lopen!
Foto 8.1. Jacob van Lennepkanaal
26
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
Foto 8.2. Oudezijdsvoorburgwal
Foto 8.3. Brug Westerdokskade/Westerdoksdijk
foto 8.4.burg over Jacob van Lennepkanaal
Knelpunt voor wie: -
Vooral voor mensen met wielen, rolstoelrijders, handbikers, driewielfietsers.
De situaties op de foto’s komen op veel meer plekken in de stad voor.
27
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
9. Fietssluizen “heel jammer dat fietssluizen nodig zijn om fietsers en snorfietsers tegen te houden want wij kunnen er dan meestal óók niet langs”
Aan de Surinamestraat noordzijde (foto 9.1.) staat een hek om fietsers van het trottoir te weren. Dit hek staat in de weg voor voetgangers die wat meer breedte nodig hebben (rollator, rolstoel, kinderwagen). Aan de Surinamestraat zuidzijde (foto 9.2) hetzelfde: er staat een hek om fietsers van het trottoir te weren. Dit hek staat eveneens in de weg voor voetgangers die wat meer breedte nodig hebben (rollator, rolstoel, kinderwagen). Op de Overschiestraat (foto 9.3.) zijn 16 paaltjes als een fietssluis op de stoep geplaats om scooters en fietsers te weren. Helaas is het tegelijkertijd ook voor veel voetgangers (rolstoelers, kinderwagens, rollatorlopers) een knelpunt. Mensen met een visuele beperking raken, als ze deze situatie niet kennen – in de war omdat het een lastig te begrijpen situatie is. Ook grote hoeveelheden nietjes worden wel gebruikt, bijvoorbeeld in Nieuwwest, om een fietssluis te maken. Ook deze situatie is voor mensen met een visuele beperking lastig te begrijpen en voor iedereen moeilijk door te komen. Onbeperkt West voert al 20 jaar strijd tegen een fietssluis bij het complex Meander aan de Van der Palmkade (geen foto). De fietssluis is te krap voor rolstoelers-handbikers. Op de Van der Palmkade mogen ook geen auto’s komen, het aanvullend openbaar vervoer van RMC kan er dus ook niet komen.
Je wordt dan afgezet op de Van Hallstraat, en vervolgens kun je niet met je rolstoel door het hekje heen. Er zit ook een restaurant. Ook onbereikbaar, net als de woningen daar. Fietsluizen bij Erasmuspark (geen foto),bij de hoofdingang aan de Jan van Galenstraat staan ze niet. Verder wel, aan de andere kant bij de brug bij de speelplaat en bij de ingang in de Mercatorstraat bij Terrasmus. Deze fietssluizen zijn zo smal, ze zijn niet door te komen voor mensen met een rolstoel of handbike. Fietssluis bij Huis van de Wijk De Havelaar (geen foto): hoge hekken, heel smal, lopend met een rugzak pas je er al niet doorheen. Te smal voor iedereen. Aan de noordkant van de Erasmusgracht richting De Admiraal (geen foto), bij al die zijstraatjes links, bij de kerk is een fietssluis, maar aan de andere kant is de fietssluis weggehaald. Dat geeft weer andere problemen want die fietsers die er toch rijden verwacht je daar niet, gevaarlijk voor alle voetgangers.
Foto 9.1. Fietssluis Surinamestraat noordzijde Foto 9.2. Fietssluis Surinamestsraat zuidzijde
28
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
Foto 9.3. Overschiestraat – (Jelmer Vlot – Twitter)
Knelpunt voor wie: • Rollatorlopers. • Rolstoelers/handbikers. • Visueel gehandicapten: kunnen er in verdwalen, zeker bij die met heel veel paaltjes, dan ben je je oriëntering kwijt, je richtingsgevoel kwijt. • Kinderwagenbestuurders. Fietssluizen komen op veel meer plekken in de stad voor.
29
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
10. Stoepborden en winkeluitstallingen - en hoge Puccinistoepranden “Misschien dat de regels voor spullen van winkeliers wel kloppen, maar dan moeten ze beter worden gehandhaafd.”
De wethouder schrijft in een Raadsinformatiebrief dd 18 juli 2023, als afdoening van motie 1010: Het voornemen van het college is om de regelingen voor winkeluitstallingen ongewijzigd te laten. ”In de afgelopen periode zijn er geen vragen of meldingen binnengekomen over overmatige overlast door stoepborden of uitstallingen. Het ligt daarom voor de hand om de regels in stand te houden. Het blijft voor stadsdelen mogelijk om de regels voor uitstallingen aan te scherpen indien nodig, maar meer handhaven is mogelijk doelgerichter dan de huidige regels aanscherpen.” Bij ons zijn wel probleemlocaties bekend, maar we hebben (zie eerder) de ervaring dat er niet altijd iets met meldingen wordt gedaan, dus dan laten we dat vaak maar zitten. Op het gedeelte van de Kinkerstraat (foto 10.1) bij de slager en andere zaken naast de apotheek (huisnrs. 319 – 333 ongeveer) staat stoepborden buiten die de doorloopruimte belemmeren/ versmallen, ook na de herinrichting. We weten dat bij herprofilering, zoals hier bij de Kinkerstraat, puntvernauwingen nog steeds mogen als een tijdelijke onderbreking van een toegankelijke looproute met een voldoende brede vrije doorloopruimte. Bij puntvernauwing mag het 90 cm zijn, de rest 150 cm obstakelvrije looproute. Bij deze laad- en losplaats is het echter veel smaller als er een vrachtauto staat.
En moet je misschien achteruit en via het fietspad de vrachtwagen passeren. En dan kom je dit probleem tegen: over de hele lengte van de Kinkerstraat is er nu een hoge stoeprand. Dat maakt het voor scootmobielrijders/rolstoelers en driewielfietsers/handbikers noodzakelijk om bij de zijstraten de stoep op of af te rijden en dan een heel stuk, langer dan dat we zelf vaak willen vanwege de drukte, over het fietspad te rijden om een obstakel te omzeilen, of over de stoep te rijden naar de winkel waar we moeten zijn. Tussentijds de stoep op en af, bij de winkel waar je wilt zijn, is niet meer mogelijk. Op Tussen Meer (geen foto) zit een populaire bakker, die heeft soms hekken geplaatst om zijn bezoekersstromen in goede banen te leiden. Zo’n obstakel verwacht je niet. Er staan ook nog paaltjes daar, er staan ook pilaren. Het is een onduidelijke en niet prettige loopsituatie. De slager hier doet dat ook, en vooral als de markt er ook nog staat, is het daar is het echt heel spannend. Bij het fietspad langs de Van Hallstraat zijn de smalle Puccini opritten naar het GWL terrein zo steil, dat menige scootmobieler daar net een opstaande rand geraakt heeft en dat iemand zelfs met een hersenschudding in het ziekenhuis terechtkomen is.
30
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
Foto 10.1. Kinkerstraat - een oven voor gebraden kippetjes blokkeert de stoep en de gevel-geleidelijn voor blinden en slechtzienden. Als de laad- en losplaats wordt gebruikt, is de stoep ook voor rollators, kinderwagens en rolstoelers geblokkeerd.
Foto 10.2. stoepbord op een plek waar je die niet verwacht – Weesperplein
31
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
Knelpunt voor wie: • Rollatorlopers. • Rolstoelers/handbikers. • Visueel gehandicapten: kunnen er in verdwalen, zeker bij die met heel veel paaltjes, dan ben je je oriëntering kwijt, je richtingsgevoel kwijt. • Kinderwagenbestuurders.
Dit soort situaties met winkeluitstallingen komen op vele locaties in de stad voor.
32
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
11. Terrassen “Het is net te laat in het jaar om terrassenfoto’s te maken. Bij mooi weer is het soms bar en boos en kom je nergens langs.” Over terrassen en de vrije doorloopruimte die daarbij overblijft valt veel te zeggen. Helaas is het te lat in het jaar om goede foto’s van de probleemlocaties te ,aken en te laten zien. Gesplitste terrassen bijvoorbeeld, de stoelen waaieren uit omdat de tafeltjes en stoelen worden verplaatst, mensen breeduit zitten of veel tassen of een hond bij zich hebben. De vrije doorloopruimte die er in theorie moet zijn, daar is in de praktijk vaak te weinig van over. Het terras langs de gevel van dit café aan de Amstelveenseweg (foto 11.1) laat een vrije doorloopruimte over van ca 5 stoeptegels, ca. 150 cm. Dat wordt echter door de lantaarnpaal aanzienlijk versmald. Als je met rolstoel of kinderwagen er langs wilt, zul je waarschijnlijk dan aan een terrasbezoeker moeten vragen of ie even opstaat of over de drukbefietste rijbaan moeten: gevaarlijk. Ook de Westerstraat (geen foto), appeltaarten op de hoek, enorm terras, je moet zigzaggen tussen de tafeltjes door.
Foto 11.1. Amstelveenseweg ( nr. 157) – terras(vergunning) houdt geen rekening met straatmeubilair
Foto’s 11.2 en 11.3. Staringstraat terrasvergunning wordt niet nageleefd
33
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
Foto 11.4. Spaarndammerstraat – nog een van de meest doorloopruimte overlatende terassen
Foto 11.5. Hugo de Grootplein – terrasvergunning wordt niet nageleefd – terras staat op geleidelijn
34
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest Knelpunt voor wie: -
Slechtzienden en blinden: struikelrisico,(onverwachte) objecten, lastig te beoordelen of en hoe er langs te komen, oriëntatie kwijt kunnen raken. Rollatorlopers en rolstoelrijders: struikelrisico, moeten er omheen of tussendoor manoeuvreren, soms zelfs naar fietspad of rijbaan. Stoklopers: afwijken - bij om stoelen en//of tafeltjes heenlopen - van rechte lijn betekent groter risico op vallen. Ouders met kinderwagens: moeten er omheen manoeuvreren.
Voetgangersknelpunten door terrassen komen op vele, vele plekken in de stad voor.
35
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
12. Ontoegankelijke voorzieningen – OV-haltes en meer “Ik val twee keer per jaar uit de tram, omdat de uitstap naar de halte te hoog is.”
Er zijn nog ontzettend veel ontoegankelijke tram- en bushaltes in de stad, ondanks dat er steeds weer een project wordt gestart om realisatie van toegankelijke haltes te versnellen. Wanneer haltes en voertuigen goed toegankelijk zijn, dan is de afhankelijkheid van het Aanvullend Openbaar Vervoer voor sommige mensen kleiner. En dat is met alle bezuinigingen op het Aanvullend Openbaar Vervoer wel prettig. Twee voorbeelden van ontoegankelijke tramhaltes (foto 12.1. Bos en Lommerplein en foto 12.2. Hoofddorpplein). De in- en uitstap is veel te hoog voor voetgangers die minder goed ter been zijn. En voor rolstoelers is het helemaal niet te doen omdat naast de hoogte, de haltes ook veel te smal zijn. Verder staat de tramhalte op het Hoofddorpplein vol met straatmeubilair dat veel handiger geplaatst had kunnen worden (kaartautomaat, prullenbak). Overigens is de inrijdplank van bussen en trams vaak stuk, ontbreekt het aan de daarvoor benodigde sleutel of is de conducteur of chauffeur niet bereid de plank uit te leggen. Station Bijlmer Arena, bushaltes (foto 12.3. en 12.4) zijn niet toegankelijk. Nodig voor mensen met een visuele beperking om naar stichting Visio te gaan, de belemmeringen hier zijn voor sommige mensen een reden om daar niet meer naar toe te gaan. Vooral beginnende slechtzienden moeten naar Visio, en dan is dit echt een rotte start.
Bij de bushalte bij Zorgcentrum De Boeg, richting Bos en Lommerplein (geen foto): abri staat erg naar voren, dat het moeilijk manoeuvreren is met de rolstoel om bij de ingang van de bus te komen. Rolstoel past maar net. Kans om van de halte af te vallen. De Cuyperstrap in de centrale hal van het Centraal Station (foto 12.6) werd met veel tamtam in gebruik genomen door wethouder Sharon Dijksma. Dit was voor de gehandicapten van Amsterdam een wrang moment. Voor hen is de toegang naar de metro nog steeds buitenom, via de liften aan de overkant van het Stationsplein of via de achterkant, de IJhal (en soms zijn die liften nog stuk ook). De fietsenstalling onder het Open Havenfront bij het Centraal Station (foto 12.7) werd met evenveel tamtam geopend. Mensen met een (fysieke) handicap weten nog steeds niet hoe die stalling er uit ziet; met handbike of driewielfiets is die stalling ontoegankelijk en bovendien veel te ver van de perrons af. Het alternatief is de stalling in het stationsgebouw aan de oostkant. Helaas is die vaak (te) vol en ook ver van de perrons af gelegen. Ook andere voorzieningen in de openbare ruimte, zoals de brievenbus op foto 12.5., zijn soms ontoegankelijk.
36
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
Foto 12.1. Bos en Lommerplein – ontoegankelijke tramhalte
Foto 12.2. Hoofddorpplein – ontoegankelijke tramhalte
37
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
Foto 12.3. en 12.4. Bushaltes bij station Bijlmer Arena – niet alleen voor slechtzienden een probleem, ook een rolstoeler kan niet over de halte naar de achterste deur van de bus om in te stappen.
Foto 12.5. door fietsparkeren ontoegankelijke brievenbus
38
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
Foto 12.6. De ingebruikname van de Cuyperstrap op het Centraal Station
foto 12.7. Fietsenstalling Open Havenfront Stationsplein Knelpunt voor wie: - Slechtzienden en blinden: onverwachte objecten op de halte, struikelrisico, lastig te beoordelen of en hoe er langs te komen, oriëntatie kwijt als ze van de halte af moeten.
39
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest -
-
Rollatorlopers en rolstoelrijders: moeten flink manoeuvreren en als de halte te smal is, risico er af te vallen, risico op vallen als hoogteverschil tram/bus en halte te groot is. Komen vaak zelfs de bus of tram niet in. Stoklopers: afwijken van rechte lijn betekent groter risico op vallen, idem groot hoogteverschil tussen tram/bus en halte. Ouders met kinderwagens: soms te smalle haltes, soms te groot hoogteverschil bij instappen.
Ontoegankelijke voorzieningen komen in vele soorten en maten en op vele plekken in de stad voor.
40
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
13. Kleine hoogteverschillen in de openbare ruimte “Die tramhalte bij de Bilderdijkstraat, ik heb daar al drie keer een ambulance zien staan.”
Kleine hoogteverschillen in de openbare ruimte komen veel voor, zie ook 10. : de hoge Puccinistoepranden vormen een belemmering, zoals bijvoorbeeld in de Kinkerstraat (foto 13.1). Je kunt met je handbike, driewielfiets, scootmobiel .of rolstoel niet meer tussentijds de stoep op of af, je moet doorrijden tot de eerstvolgende zijstraat. Dat betekent veel en vaak omrijden tijdens bijvoorbeeld het boodschappen doen. De tramhalte van lijn 7 en 17 op de kruising Bilderdijkstraat/Kinkerstraat (foto 13.2.) heeft tussen halte en fietspad een raar hoogteverschil dat niemand op die plek verwacht. Er zijn al meerdere mensen geweest die hier hun enkel hebben gebroken. Bovendien is de halte te smal om de draai te maken met je rolstoel. Ook op andere plekken in de openbare ruimte komen rare hoogteverschillen voor. Op de Jacob van Lennepkade (foto 13.3.) bijvoorbeeld. Bij bijna alle kleine hoogteverschillen die we kennen ontbreken de noodzakelijke zwart-witte markeringen en de noppentegels.
Foto 13.1. te hoge trottoirband In de Kinkerstraat
Foto 13.2. Tramhalte Bilderdijkstraat/Kinkerstraat vreemd vormgegeven en onverwacht hoogteverschil zonder markeringen
41
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
Foto 13.3. Jacob van Lennepkade trottoir in twee hoogtes zonder markeringen
Foto 13.4. Burgemeester Fockstraat: ook geen markeringen Knelpunt voor wie: - Mensen met een visuele beperking: val-/struikelgevaar - Mensen met een fysieke beperking: onoverbrugbaar hoogteverschil maar ook valgevaar
Onverwachte en vaak onnodige kleine hoogteverschillen komen op veel plaatsen in de openbare ruimte voor.
42
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
14. Grote hoogteverschillen in de openbare ruimte “Als de lift het niet doet, dan moet ik op mijn kont de trap af om van de Strawinskylaan op het Zuidplein te komen.”
De Strawinskylaan (foto 14.1) ligt een stuk hoger dan het Zuidplein. Om van de Strawinskylaan op het Zuidplein te komen is er een trap, die niet door iedereen genomen kan worden. Er is ook een lift, deze is alleen zeer regelmatig stuk. We kennen iemand die dan op de billen de trap af gaat, omdat ze toch echt de trein moeten halen om op haar werk te komen, maar ja, deze noodgreep is voor bijvoorbeeld rolstoelers onhaalbaar. Die kunnen geen kant op. In bedrijvengebied Sloterdijk zijn ook grote hoogteverschillen tussen de Arlandaweg (foto 14.2)en het daar achter gelegen gebied. Je ziet op de foto een trap die de Arlandaweg met de Tempelhofweg verbindt. Er liggen pallets, misschien om het lopen met rolkoffers gemakkelijker te maken? Voor rolstoelers en mensen met een rollator is dit gevaarlijk. Bijvoorbeeld zwart-witte randen aan de treden en noppentegels ontbreken. Aan de Noordzijde bij de Sloterplas (foto 14.3.) staan drie grote flats. Deze hebben allemaal een toegang vanaf de wandelpromenade rondom de Sloterplas via een voetgangersoversteek. Deze toegang bestaat echter uit een trap, dus is voor veel mensen niet te nemen. Die moeten omlopen. Er is een helling bij de trap, maar die is erg stijl. Mensen met een visuele beperking worden niet gewaarschuwd: de noppentegels ontbreken.
Er is ook geen kleurverschil en de treden hebben niet een aftekenende lijn (witte lijn aan de rand van de trede). De metrohalte Europaplein (geen foto): de geleidelijn komt bij een trapje uit, daar is ook geen markering.
Foto 14.1. Strawinskylaan/Zuidplein
43
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
Foto 14.2. Sloterdijk – Arlandaweg: geen zwart-wittte markering
Foto 14.3. Noordzijde Sloterplas: trappen zonder waarschuwingstegels Knelpunt voor wie: -
Fysiek beperkten: vaak een onoverbrugbaar hoogteverschil zonder lift/hellingbaan Visueel beperkten: als de waarschuwingstegels en markeringen ontbreken: gevaar om van de trap te vallen (van boven) of over te struikelen (onderaan)
Dit soort situaties komen op veel meer plekken in de stad voor.
44
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
15. Te grote drukte in de openbare ruimte “Steeds moeten vragen of je er langs mag, dat is zo vermoeiend en vernederend, je bent dan afhankelijk van de goede wil van andere mensen.”
Amsterdam is veel te druk op sommige plaatsen. Dan is er voor voetgangers geen doorkomen meer aan, al helemaal niet wanneer dit voetgangers zijn met tast- of rolstok, rollator, rolstoel of kinderwagen. Zie op de foto (15.1) bijvoorbeeld de Tiktokrijen in de Heisteeg. Ook staan er vaak op de bruggen bij de negen straatjes rijen met mensen, waardoor voetgangers over de rijbaan moeten. Dat kan gevaarlijk zijn. Dit soort drukte is er ook bij vele andere horecazaken en winkels, niet alleen in het centrum. Maar ook de Wallen zijn op momenten veel te druk. De Heisteeg is gelukkig een voetgangerssteeg, hoewel we er van overtuigd zijn dat fietsers hier toch doorheen gaan.
Foto 15.1. grote drukte in de Heisteeg. Foto: Chris Klijne, X. Heisteeg
Knelpunt voor wie: - Iedereen. - Dit komt op veel meer plekken in de stad voor. Drukte in de stad komt op vele, vele plekken in de stad voor, en dat is voor mensen zonder handicap lastig en voor mensen met een handicap ondoenlijk.
45
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
16. Gecombineerde voet-/fietspaden in de parken en daarbuiten en shared space “Shared space is voor veel mensen zeer ongemakkelijk. Fietsers worden er asocialer door en gaan fietsen overal en nergens parkeren. Ten tweede is een shared space constructie zeer verwarrend/gevaarlijk voor mensen met een visuele beperking en mensen die fysieke problemen hebben omdat je niet meer weet waar je ''veilig'' bent. Zeker nu alle e-bikes nagenoeg niet hoorbaar zijn.”
Op foto’s16.1. en 16.2. zie je toegangen naar het Rembrandtpark. Toch echt duidelijk en voetpad naast een fietspad, maar op beide foto’s staat, dat zowel het voetpad als het fietspad voetgangersterrein is. Fietsen wordt toegestaan. Dat maakt het voor voetgangers gevaarlijk, want fietsers mogen dus overal rijden – en doen dat ook. Terwijl het ook voor fietsers gevaarlijk is, want voetgangers mogen ook op het fietspad – en doen dat ook. Een lid van Onbeperkt West heeft op de fiets al eens klappen gekregen van een voetganger, wegens het fietsen op het rode asfalt, terwijl deze belde om de voetganger die daar liep te waarschuwen. Dit fietsen op voetpaden is in bijna alle parken (behalve Erasmuspark en Amstelpark, voor zover we weten) toegestaan en geeft overal verwarring en conflicten. Zeker op de doorgaand fietspaden is het gevaarlijk voor voetgangers. Wij zijn er dan ook van overtuigd dat de aanduiding van waar de plek op de weg is voor respectievelijk voetgangers en fietsers veel duidelijker moet. Waar mogelijk moeten voetgangers en fietsers gescheiden worden. Ook steeds meer trottoirs en voetpaden buiten de parken kennen de aanduiding ‘fietsers toegestaan’. We denken dat dit grotendeels voortkomt uit onmacht om de fietsers van deze trottoirs en voetpaden te weren.
Fietsers op dit soort voetpaden en trottoirs houden soms wel, soms geen rekening met voetgangers, al dan niet met een beperking, en spelende kinderen.
Foto 16.2. Arubastraat, toegang Rembrandtpark Foto 16.3. zuidelijke toegang Rembrandtpark Knelpunt voor wie: - De (kwetsbare) voetganger, ook met fysieke of visuele beperking, inclusief spelende kinderen. Deze situatie komt veel voor in de stad, denk ook aan shared space achter het Centraal Station.
46
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
17. Misbruik RVV-ontheffingen – of zonder ontheffing op de stoep of het fietspad parkeren “Melden bij de gemeente doe ik allang niet meer. In het beste geval komen ze dagen later eens kijken. Ja, die auto staat er dan niet meer.”
Parkeren op de stoep, we hadden het al eerder genoemd (bij 6.). Het probleem is zo groot dat we het ook apart benoemen. In de hele stad, overal, de hele dag, busjes, busjes, busjes. Met en zonder RVVontheffing. Een RVV-ontheffing is niet bedoeld om op de stoep te parkeren, maar leg dat de chauffeur van zo’n busje maar eens uit. Overigens zie je op foto 17.2. ook een niet goed afgezet werkterrein: fietsers worden de zijstraat ingestuurd, waarna verdere bewegwijzering ontbreekt, voetgangers worden zonder dat er een verkeersregelaar is de rijbaan opgestuurd. Over het gebruiken en misbruiken van RVV-ontheffingen kunnen we hele boeken vol schrijven. De RVV-ontheffing wordt vaak gebruikt op te parkeren op de stoep. Dubbelfout: op de foto zie je een auto geparkeerd staan op de stoep. Gebruiken om te parkeren mag niet, en gebruiken terwijl je voetgangers hindert mag ook niet. Ook zien we veelvuldig dat bezorgers met een RVV-ontheffing het trottoir en fietspad als ventweg gebruiken en dan om de paar adressen met de auto de stoep blokkeren. Het misbruik van RVV-ontheffingen lijkt een incidenteel probleem. Het komt echter zó vaak voor, dat wij spreken van een structureel probleem, dat veel en veel beter moet worden aangepakt dan dat nu het geval is.
Foto 17.1. Auto blokkeert trottoir op Weesperstraat
Foto 17.2. Bestelbus blokkeert trottoir op Hoofdweg.
47
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
Foto 17.3. en 17.4. De Post NL Pakketservice gebruikt voetpad en fietspad dagelijks als ventweg om de pakketjes te bezorgen (Hoofdweg). Voorbeeld van een incidenteel feit dat een structureel probleem is.
Foto 17.5. De vele verbouwingen op de Hoofdweg zuid leiden er toe dat er altijd wel busjes op het trottoir geparkeerd staan. Ook elke keer weer een incidenteel feit dat toch echt een structureel probleem is.
48
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
Foto 17.6. verhuizers op de Hoofdweg Zuid blokkeren voet- en fietspad, waardoor voetgangers en fietsers zich tussen de geparkeerde auto’s moeten doorworstelen om via de rijbaan hun weg te kunnen vervolgen. Voor voetgangers zonder handicap lastig en gevaarlijk, voor voetgangers met handicap niet te doen. Knelpunt voor wie: Iedere voetganger die veilig op het trottoir wil blijven maar dat hierdoor niet is op het trottoir en die de stoep af moet om via de rijbaan of fietspad zijn weg te vervolgen. Denk aan: -
mensen met een fysieke of visuele handicap, schoolkinderen, ouderen, kinderwagenrijders, etc.
Deze busjes en auto’s op de stoep zijn incidentele voetgangershindernissen, maar door het grote aantal overtredingen in de hele stad een groot en structureel probleem.
49
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
18. Gedonder op geleidelijnen en ander fietsparkeerleed “Misschien moeten ambtenaren zelf ook nog leren waar geleidelijnen voor zijn.”
De geleidelijn en waarschuwingstegels, we hadden ze al genoemd bij de hoogteverschillen. Geleidelijnen worden heel vaak niet opgemerkt door andere weggebruikers. Heel vaak worden geleidelijnen geblokkeerd. Wie kent er niet het filmpje waarop Fenna Kemper via de geleidelijn op het Stationsplein haar weg bewandelt van de tram naar de ingang van het station, en daarbij tegen een politiebusje opwandelt? Eigenlijk is fietsparkeren op heel veel locaties in de stad een probleem, ook op de geleidelijn, zelfs in aanwijsgebieden met een fietsparkeerverbod blokkeren fietsen regelmatig de doorloopruimte voor voetgangers. Daarnaast is het fietsparkeren voor gehandicaptenfietsen nog steeds niet goed geregeld, maar dat is een andere kwestie. Fietsparkeren en voorkomen van fout en/of hinderlijk geplaatste fietsen en gevaarlijk geplaatste fietsen moet veel beter bij de Amsterdammers tussen de oren en in het gedrag komen. Geparkeerde fietsen (en scooters, en brommers) leiden er vaak toe dat je als voetganger van het relatief veilige trottoir af moet en je weg moet vervolgen over fietspad of rijbaan. En: bij een groot hoogteverschil moet je terug over het trottoir – als het te smal is om je rolstoel te keren, dan moet je zelfs in zijn achteruit! – om van het trottoir af te gaan. Foto 18.4. laat zien dat zelfs de gemeente objecten op de geleidelijn plaatst.
Op de Osdorper Ban (vlakbij Meer en Vaart; foto 18.8.) is een zebraovergang zonder geleidelijnen maar 50 meter verder is een zebraovergang zonder zebra maar met geleidelijnen. Dat hek op de foto is tijdelijk omdat ze nog met de weg bezig zijn.
Foto 18.1. Spaarndammerstraat foto 18.2. Admiraal de Ruijterweg Op beide foto’s vooral door geparkeerde fietsen
50
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
Foto 18.3. fietsparkeren blokkeert het hele trottoir – café Oslo/Overtoomse Sluis
foto 18.4. Verkiezingsbord op de geleidelijn
Foto 18.5. Marnixstraat – fietsparkeerleed in combinatie met een steiger
foto 18.6. Marnixstraat – te smalle stoep voor rolstoelers, kinderwagens en rollatorlopers
51
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
Foto 18.7. Van Noordstraat – helemaal geen doorkomen meer aan
Foto 18.8. Osdorper Ban – oversteek zonder geleidelijn Knelpunt voor wie: - Voor iedereen met een visuele beperking - Mensen met een fysieke beperking, die toch vaak de geleidelijn gebruiken als een route waarvan ze er op vertrouwen dat ie zonder obstakels is
Deze situatie komt overal in Amsterdam voor.
52
Voetgangersknelpunten – een inventarisatie door Onbeperkt West en Onbeperkt Nieuwwest
19. Oversteken met een visuele of fysieke handicap
“Ik ben laatst op een oversteekplaats aangereden terwijl ik groen had, en toen riep een fietser woedend dat ik uit moest kijken.”
Ik denk dat we allemaal wel het filmpje hebben gezien van een lid van Onbeperkt West, slechtziend, dat de rood-witte stok omhoog stak om aan te geven dat ze wou oversteken. De stok werd door een fietser uit haar handen gereden. Al in 2015 schreef de Fietsersbond in een artikel, dat fietsers niet meer voor blinden stoppen. Gehandicapten die moeilijk lopen of in een gehandicaptenvoertuig zitten hebben volgens de verkeersregels eveneens voorrang. We moeten zeggen, we kijken wel uit, die voorrang krijg je bijna nooit. Ook voor mensen met een fysieke beperking is oversteken vaak een hele toer; vooral fietsers stoppen niet en/of geven onvoldoende tijd en ruimte om veilig aan de overkant van de weg te komen. Wij hebben nu eenmaal meer tijd nodig voor dezelfde oversteek!
Foto 19.1. Oversteken met een taststok (foto: Fietsersbond/Corné Sparidaens) Knelpunten voor wie: - Blinden en slechtzienden in heel Amsterdam ervaren onveiligheid bij het oversteken van fietspaden en rijbanen, of het nu bij een zebrapad is of niet. - Mensen met een fysieke beperking