1. 20HB0081-A2 Waternet tbv waterleiding.pdf

Verkennend bodem- en asbest in grondonderzoek t.b.v. aanleg watertransportleiding in het Amsterdamse Bos

In opdracht van: Naam Postadres Postcode + plaats Contactpersoon

: : : :

Stichting Waternet Korte Ouderkerkerdijk 7 1096 AC AMSTERDAM Dhr. T. Kaziur

Projectnummer Datum Opgesteld door Gecontroleerd door

: : : :

20HB0081-A2 3 april 2020 Dhr. ing. R.A. Oostdijk Dhr. ing. M.I. Hermelink

Aanleiding Protocol Veldwerk Analyses

: : : :

voorgenomen aanleg waterleiding NEN 5707 en NEN 5740 Conform certificaat BRL 2000 (EC-SIK-20315) Eurofins-Omegam

Bezoek- en postadres

:

Telefoonnummer E-mail Internet NEN-EN-ISO 9001-2015

: : : :

Comeniusstraat 7, 1817 MS Alkmaar IJburglaan 1495, 1087 KM Amsterdam 088-4720600 info@hbadvies.nl www.hbadvies.nl NCK.2018.272.ISO 9001.H162

HB Adviesbureau

Op alle offertes, werkzaamheden van en overeenkomsten met HB Adviesbureau zijn de DNR 2011 voorwaarden van toepassing, gedeponeerd ter griffie van de Rechtbank te Amsterdam op 3 juli 2013 onder nummer 56/2013. De voorwaarden staan vermeld op onze website www.hbadvies.nl.

2001/2018

HB Adviesbureau verklaart hierbij dat ten aanzien van de uitgevoerde werkzaamheden zij op geen enkele wijze een relatie heeft met de opdrachtgever en/of eigenaar van de onderzoekslocatie, danwel dat sprake is van een gewaarborgde functiescheiding conform de geldende richtlijnen van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Hoewel HB Adviesbureau de grootste zorgvuldigheid betracht bij het uitvoeren van dit onderzoek kan het geen volledige zekerheid bieden omtrent de aan- of afwezigheid van een verontreiniging voor het gehele onderzoeksgebied. Het onderzoek betreft een momentopname. HB Adviesbureau aanvaardt op generlei wijze aansprakelijkheid voor gevolgen welke voortvloeien uit beslissingen welke genomen zijn op basis van de onderzoeksresultaten van het onderhavig bodemonderzoek. HB Adviesbureau werkt uitsluitend samen met laboratoria, welke door de Raad van Accreditatie (RvA) geaccrediteerd zijn. De laboratoria bieden u de mogelijkheid om de juistheid en authenticiteit van de analyseresultaten te controleren.

HB Adviesbureau

INHOUDSOPGAVE

PAGINA

1.

INLEIDING EN DOEL

1

2.

VOORONDERZOEK EN TOETSINGSKADER

2

2.1. 2.2. 2.3. 2.4. 2.5.

2 2 2 5 5

3.

4.

5.

Inleiding Geraadpleegde informatiebronnen Verkregen informatie Onderzoekshypothese en -opzet Toetsingskader

BESCHRIJVING VELDWERK

7

3.1. 3.2.

7 8

Uitvoering bodemonderzoek Uitvoering asbestonderzoek

RESULTATEN GROND

9

4.1. 4.2. 4.3.

Veldwerk Uitvoering analyses Analyseresultaten

9 9 11

RESULTATEN ASBEST

16

5.1. 5.2. 5.3.

16 16 17

Veldwerk Uitvoering analyses Analyseresultaten

6.

VEILIGHEID

18

7.

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

19

BIJLAGEN I : II : III : IV : V : VI : VII :

20HB0081-A2

Overzichtstekening Profielbeschrijvingen Toetsingstabellen Analysecertificaten Toetsingskader Wet bodembescherming Toetsingskader Besluit en Regeling bodemkwaliteit Fotobijlage

HB Adviesbureau

1.

INLEIDING EN DOEL

Door Stichting Waternet is aan HB Adviesbureau opdracht verleend voor het uitvoeren van een verkennend bodem- en asbest in grondonderzoek ten behoeve van de aanleg van een waterleiding in het Amsterdamse Bos. Een overzicht van de onderzoekslocatie is weergegeven in bijlage I. Aanleiding voor het uitvoeren van het onderhavig onderzoek is de voorgenomen aanleg van een watertransportleiding langs het fietspad en onder het ruiterpad van het Amsterdamse Bos. Het tracé heeft een lengte van circa 3,5 km. De aanlegdiepte van de nieuwe leiding bedraagt 1,6 m-mv. Doel van het onderzoek is het vastleggen van: de milieuhygiënische situatie op de locatie; de indicatieve verwerkingsmogelijkheden van de grond; de in acht te nemen veiligheidsklasse conform de CROW 400 tijdens de uitvoering van de werkzaamheden. Met bovenstaande doelstellingen wordt nagegaan of er belemmeringen en/of beperkingen aanwezig zijn voor de voorgenomen werkzaamheden. Voorafgaand aan de uitvoering van onderhavig onderzoek wordt eerst alle (historische) informatie verzameld. Vervolgens wordt met in achtneming van de doelstellingen van het onderzoek bepaald welke onderzoeksprotocol(len) gevolgd dient te worden en op welke wijze (strategie) het onderzoek uitgevoerd wordt. Het gehele voortraject voorafgaand aan de uitvoering van de veldwerkzaamheden wordt behandeld in hoofdstuk 2.

20HB0081-A2

1 van 19 | Pagina

HB Adviesbureau

2.

VOORONDERZOEK EN TOETSINGSKADER

2.1. Inleiding In de NEN 5740 staat aangegeven dat een vooronderzoek (historisch onderzoek) uitgevoerd dient te worden conform de NEN 5725. Op basis van de verzamelde gegevens wordt een onderzoekshypothese opgesteld. In de NEN 5725 is weergegeven welke inspanning noodzakelijk is bij welk soort aanleiding voor het uit te voeren vooronderzoek. Voor de uitvoering van het voorliggend onderzoek blijkt dat dient te worden voldaan aan de onderzoeksaspecten vallend onder: A:

Opstellen hypothese over de milieuhygiënische bodemkwaliteit ten behoeve van uit te voeren bodemonderzoek.

G:

Opstellen hypothese over de bodemkwaliteit bij tijdelijke uitplaatsing en bij overig projectmatig grondverzet ten behoeve van het inschatten van arbeidshygiënische risico’s.

De gegevens worden verkregen door onder andere het opvragen van informatie bij de opdrachtgever, diverse overheidsinstanties, (digitaal) kaartmateriaal en het uitvoeren van een terreininspectie. Middels (historisch) kaartmateriaal wordt het vroegere gebruik van de locatie vastgesteld en wordt, onder andere, achterhaald of op de onderzoekslocatie voorheen bebouwing, sloten en/of dammen aanwezig zijn (geweest). 2.2. Geraadpleegde informatiebronnen Op de ter zake doende informatiebronnen een is screening uitgevoerd. Het locatiebezoek c.q. de terreininspectie heeft voorafgaand aan het uitvoeren van het veldwerk plaatsgevonden. In tabel 2.1 is een overzicht weergegeven welke informatiebronnen zijn geraadpleegd en uit welke bron(nen) relevante gegevens zijn verkregen. Tabel 2.1: Overzicht geraadpleegde informatiebronnen Informatiebronnen Opdrachtgever / eigenaar Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied Bodemloket Bodemkwaliteitskaart Eerdere onderzoeksrapporten aanwezig (Historisch) kaartmateriaal Google Maps Locatiebezoek / terreininspectie Overige informatiebronnen

Geraadpleegd √ √ √ √ √ √ √ √ √

Informatie beschikbaar √ √ √ √ √ √ √ -

Opgemerkt wordt dat de voor het vooronderzoek geraadpleegde bronnen niet altijd zonder fouten en/of volledig zijn. Voor het verkrijgen van informatie is HB Adviesbureau afhankelijk van deze bronnen, waardoor HB Adviesbureau niet kan instaan voor de juistheid en volledigheid van de verzamelde historische informatie.

Verwacht wordt dat met de uitgevoerde screening een representatief beeld van de onderzoekslocatie wordt verkregen zodat een betrouwbare onderzoekshypothese kan worden opgesteld. 2.3. Verkregen informatie Van een locatie zijn veelal algemene (bodem)gegevens beschikbaar. De betreffende informatie is veelal beschikbaar op de website van de Omgevingsdienst. Met deze verzamelde gegevens van de locatie wordt met de specifieke terreingegevens beoordeeld of het bodemonderzoek zal plaatsvinden conform de strategie voor een onverdachte of verdachte locatie. De mate van verdachtheid is afhankelijk van het (vroegere) gebruik van de locatie, de aard van de activiteiten die in het verleden op de locatie hebben plaatsgevonden of nog plaatsvinden en de aanwezigheid van potentiële bronlocaties. 20HB0081-A2

2 van 19 | Pagina

HB Adviesbureau

In tabel 2.2 is een overzicht van de terreingegevens en is de eventuele aanwezigheid van potentiële verontreinigingsbronnen weergegeven. Tevens is aangegeven of tijdens het uitvoeren van de veldwerkzaamheden in de bodem aandachtspunten zijn aangetroffen welke aanleiding geven tot het aanpassen en/of aanvullen van de onderzoekshypothese of onderzoeksopzet. Derhalve is ook reeds aangegeven of tijdens de veldwerkzaamheden bodemlagen zijn aangetroffen waarin een bijmenging met puin aanwezig is (asbestverdacht). Tabel 2.2: Overzicht terreingegevens en verontreinigingsbronnen Terreingegevens Omvang onderzoekslocatie Vroeger gebruik van de locatie Huidig gebruik van de locatie Toekomstig gebruik van de locatie Oppervlaktewater op, langs of nabij de onderzoekslocatie Verhardingen Potentiële verontreinigingsbronnen Brandstoftank(s) Gedempte sloten Brand(plaats) Asbestverdacht materiaal Sloopwerkzaamheden Funderings-/ ophooglaag, puinbijmengingen Gebruik/ opslag chemische middelen/ olie Aandachtspunten in de bodem tijdens veldwerk Andere bronnen, bijzonderheden

tracé met een lengte van 3.485 m (oppervlakte 5.230 m²) agrarisch openbare ruimte (bos) en infrastructuur ja, diverse watergangen in het bos deels elementen niet bekend ja, een groot aantal dempingen niet bekend ja, puinbijmengingen niet bekend niet bekend niet bekend niet bekend niet bekend

Algemene informatie Waternet is voornemens een watertransportleiding aan te leggen langs het fietspad en onder het ruiterpad van het Amsterdamse Bos (aanleg nieuw tracé). De aanlegdiepte van de nieuwe leiding bedraagt 1,6 m-mv. De breedte van de sleuf bedraagt circa 1,5 m. Enkele locatiefoto’s zijn opgenomen in bijlage VII. De totale tracélengte betreft 3.485 m (oppervlakte circa 5.230 m²) en omvat zes deeltracé’s welke worden gescheiden door gestuurde boringen: - Tracé 1: 173 m; - Tracé 2: 630 m; - Tracé 3: 663 m; - Tracé 4: 1.261 m; - Tracé 5: 133 m; - Tracé 7: 625 m. Bodemkwaliteitskaart De locatie is op de bodemkwaliteitskaart van de regio Amstelland-Meerland gelegen in de zone “Landbouw/natuur”. De bovengrond (tot 0,5 m-mv) en ondergrond (traject 0,5 tot 2,0 m-mv) binnen deze zone zijn waarschijnlijk niet tot licht verontreinigd. Huidige/toekomstige situatie De locatie is momenteel in gebruik als openbare ruimte (bos en trottoir). Stichting Waternet is op de locatie voornemens een waterleiding aan te leggen. De toekomstige situatie blijft ongewijzigd. Historisch kaartmateriaal De locatie is van oudsher gesitueerd in de “Buitenveldersche Polder” in Amstelveen. De locatie is historisch gezien gelegen in de Buitenveldersche Polder. In 1928 heeft de Gemeenteraad van Amsterdam besloten tot het aanleggen van het Amsterdamse Bos (destijds “Boschplan” geheten).

Medio 1934 is gestart met het uitgraven van de Bosbaan en in de opvolgende jaren is het bos verder ontwikkeld. Uit historisch kaartmateriaal van “Topotijdreis” blijkt dat omstreeks 1965 haaks op onderhavige onderzoekslocatie diverse watergangen gedempt zijn. De ligging van de slootdempingen is opgenomen in de situatietekening in bijlage I.

20HB0081-A2

3 van 19 | Pagina

HB Adviesbureau

Luchtfoto’s Uit bestudering van historische luchtfoto’s van de gemeente Amstelveen en de Provincie NoordHolland blijkt niet dat op de locatie brandplaatsen, opstallen, opslag en/of sloten aanwezig zijn (geweest). Niet gesprongen explosieven Op basis van informatie van de opdrachtgever is de locatie niet verdacht op het voorkomen van niet gesprongen explosieven (NGE). Bodembedreigende activiteiten Uit informatie van het Bodemloket en het bodeminformatiesysteem “NAZCA-i” van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied blijkt dat ter plaatse en in de directe omgeving (binnen 50 m) geen historisch verdachte activiteiten ten aanzien van de bodemkwaliteit bekend zijn. Voorgaand onderzoek Ter plaatse en in de directe omgeving (binnen 50 m) van de onderzoekslocatie zijn de volgende relevante bodemonderzoeken bekend: Verkennend bodemonderzoek Amsterdamse Bos, Waternet, projectnr. 01.0966-001, d.d. 12 december 2016.

Ter plaatse van de tracé’s 2 (deels), 3, 4 en 5 is door Waternet een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd. De bodem bestaat in het algemeen uit ophoogzand (dikte variërend van 0,3 tot 0,8 m) gevolgd door klei tot de maximale boordiepte van 2,0 m-mv. In de grond zijn zwakke tot sterke bijmengingen met puin aangetroffen. Uit de analyseresultaten blijkt dat de onderzochte grond ten hoogste licht verontreinigd is met kwik, PAK en/of PCB’s. Analytisch asbestonderzoek is niet uitgevoerd. Verkennend bodem- en asbest in grond c.q. puinonderzoek t.p.v. 88 locaties plantplaatsen in het Amsterdamse Bos, HB Adviesbureau, projectnr. 19HB0639, d.d. 7 februari 2020.

Aan de noordzijde van de locatie (rondom de Nieuwe Kalfjeslaan) is door HB Adviesbureau in februari 2020 bodemonderzoek uitgevoerd ter plaatse van plantplaatsen van bomen Hieruit blijkt dat in de onderzochte grond ten hoogste licht verhoogde gehalten aan de geanalyseerde parameters zijn aangetoond. Aangezien ter hoogte van de Nieuwe Kalfjeslaan geen bodemvreemde bijmengingen zijn aangetroffen is op dit deel geen asbestonderzoek uitgevoerd.

Verdachtheid t.a.v. PFAS Poly- en PerFluor Alkyl Stoffen (PFAS) worden al decennia gebruikt in industriële en andere processen en in vele producten. Waarschijnlijk komen deze stoffen al langere tijd in de bodem voor. PFAS wordt in het algemeen in zeer lage gehalten in de bodem aangetroffen. Op specifieke bronlocaties worden sterk verhoogde gehalten aangetoond (brandplaatsen waar met blusschuim is gewerkt, bedrijven met bepaalde processen, verwerkings-plaatsen van afval e.d.). Uit informatie van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied blijkt dat onderhavige onderzoekslocatie niet als bronlocatie wordt aangemerkt. Aangezien Waternet voornemens is bij de werkzaamheden grond af te voeren is de grond aanvullend onderzocht op de stoffengroep PFAS. Verdachtheid t.a.v. asbest Van een onderzoekslocatie dient binnen het vooronderzoek conform de NEN 5725 te worden vastgesteld of deze asbestverdacht is. Deze hypothese kan worden vastgesteld met behulp van de handreiking in de NEN 5725 (bijlage A).

Hiervoor dienen de volgende vragen te worden beantwoord: Is er een asbestverdachte (bodembelastende) activiteit op de locatie aanwezig? Is er asbestverdacht materiaal op de locatie aanwezig? Is er puin in de bodem aanwezig en is deze te relateren aan asbest? Op de onderzoekslocatie is door de veldwerkers, in bezit van een opleiding asbestherkenning, voorafgaand aan het onderzoek visueel aandacht besteed aan de aanwezigheid van asbestverdacht materiaal ter plaatse van de aanwezige objecten. Tevens is het maaiveld van de locatie op globale wijze geïnspecteerd. Het opgeboorde materiaal is tijdens de veldwerkzaamheden beoordeeld. Uit deze beoordeling blijkt dat ter plaatse van onderzoekslocatie puinbijmengingen zijn aangetroffen. Derhalve is, gecombineerd met het verkennend bodemonderzoek, een verkennend asbest in grondonderzoek uitgevoerd conform de NEN 5707.

20HB0081-A2

4 van 19 | Pagina

HB Adviesbureau

2.4. Onderzoekshypothese en -opzet Op basis van de beschikbare informatie uit het vooronderzoek is een onderzoekshypothese opgesteld. Aan de hand van de gestelde hypothese wordt vervolgens gekozen voor een onderzoeksprotocol met de bijhorende onderzoeksopzet (strategie). Hierbij is gebruikt gemaakt van de vigerende normen. Het onderhavig onderzoek is uitgevoerd: conform de Nederlandse Norm "Bodem - Landbodem - Strategie voor het uitvoeren van verkennend bodemonderzoek - Onderzoek naar de milieuhygiënische kwaliteit van bodem en grond" (NEN 5740); conform de Nederlandse Norm "Bodem, Inspectie, monsterneming en analyse van asbest in bodem en partijen grond" (NEN 5707); conform de Nederlandse Norm "Bodem ‐ Landbodem ‐ Strategie voor het uitvoeren van milieuhygiënisch vooronderzoek" (NEN 5725). In tabel 2.3 zijn de hypothesen weergegeven alsmede de daaraan gekoppelde c.q. gevolgde onderzoeksstrategieën. Tabel 2.3 Onderzoekshypothesen en strategieën Hypothese

Deellocatie

Onverdacht

Verwachte stoffen

Protocol

Strategie

-

NEN 5740

5.2

Asbest

NEN 5707

6.4.5

Gehele locatie Verdacht 5.2 6.4.5

Toelichting Op basis van de beschikbare gegevens Vanwege de aanwezigheid van puin

Onderzoeksstrategie voor een grootschalige onverdachte locatie lijnvormig (NEN 5740-ONV-L); Onderzoeksstrategie voor een diffuse bodembelasting, heterogeen verdeeld (NEN 5707).

Opgemerkt wordt dat: ter plaatse van de dempingen formeel gezien geen specificatie van de verwachte stoffen (dempingsmateriaal) kan worden gegeven. In het algemeen worden er verhoogde concentraties aan zware metalen, PAK en/of minerale olie verwacht, waardoor volstaan kan worden met de huidige onderzoeksopzet; ter plaatse van de gedempte sloten boringen uit het algemeen boorregime zijn geplaatst; bij de boorintensiteit rekening is gehouden met de boringen uit eerder uitgevoerd onderzoek van Waternet (projectnr. 01.0966-001, d.d. 12 december 2016); conform de NEN 5740 op de locatie vijf peilbuizen zijn geplaatst. Door Waternet is aangegeven dat het grondwater, indien noodzakelijk, in een later stadium wordt onderzocht. Grondwateronderzoek maakt derhalve geen deel uit van onderhavig onderzoek; men voornemens is grond van de locatie af te voeren. De grond is derhalve aanvullend onderzocht op de stoffengroep PFAS. Verwacht wordt dat met bovenstaande onderzoeksopzet een voldoende representatief beeld van de bodemkwaliteit op de onderzoekslocatie wordt verkregen. 2.5. Toetsingskader Algemene kwaliteit Indeling van de mate van verontreiniging vindt plaats op basis van de Wet bodembescherming. De analyseresultaten zijn getoetst volgens het vigerend toetsingskader van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu, welke opgenomen is in de Circulaire bodemsanering 2013.

Opgemerkt wordt dat de toetsing van de analyseresultaten van de fundatie een fictieve toetsing betreft. Voor een omschrijving van het toetsingskader van de Wet bodembescherming wordt verwezen naar bijlage V. Om toepassings- en/of verwerkingsmogelijkheden aan te geven wordt een indeling gemaakt op basis van het Besluit en de Regeling bodemkwaliteit. De resultaten van onderhavig onderzoek worden indicatief getoetst aan het Besluit bodemkwaliteit om een indruk te krijgen van de verwerkingsmogelijkheden van de diverse grond(lagen). De resultaten kunnen worden gebruikt voor de afvoer van eventueel overtollige grond naar een grondbank/verwerker. Om de grond elders toe te passen dient een onderzoek te worden uitgevoerd conform de BRL 1000, protocol 1001 (partijkeuring 20HB0081-A2

5 van 19 | Pagina

HB Adviesbureau

AP04). Voor een omschrijving van het toetsingskader van het Besluit en de Regeling bodemkwaliteit wordt verwezen naar bijlage VI. PFAS Ten aanzien van PFAS wordt geconformeerd aan het provinciaal beleid Beleidsregel PFAS, Provincie Noord-Holland, Besluit d.d. 20 november 2019, publicatie in provinciaal blad nummer 7634 en sinds 20 november 2019 van kracht). De gemeente Amstelveen heeft een beleidsregel vastgesteld voor het toepassen van PFAS-houdende grond en baggerspecie op landbodem binnen de gemeente Amstelveen (kenmerk Z-2018/035865 d.d. 1 augustus 2018). Opgemerkt wordt dat het lokale beleid leidend is ten opzichte van het tijdelijk handelingskader. Door het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is een tijdelijk handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie opgesteld (geactualiseerd versie d.d. 29 november 2019). Door deze ontwikkeling hebben de grondbanken en verwerkers in navolging op dit handelingskader als eis gesteld dat alle grond welke nu wordt aangeboden onderzocht dient te zijn op de in het tijdelijk handelingskader genoemde stoffengroep PFAS. In bijlage III zijn de (omgerekende) analyseresultaten en de toetsing weergegeven. De originele analysecertificaten met alle resultaten zijn weergegeven in bijlage IV.

20HB0081-A2

6 van 19 | Pagina

HB Adviesbureau

3.

BESCHRIJVING VELDWERK

3.1. Uitvoering bodemonderzoek Het verrichten van de boringen en het plaatsen van de peilbuizen is onder verantwoording van de heren N. Helmhout en R. Laan conform protocol 2001 uitgevoerd op 28 februari en 2 en 3 maart 2020. Een overzicht van de deellocaties en diepten van alle boringen en de peilbuizen in meters minus maaiveld (m-mv) is weergegeven in tabel 3.1. Tabel 3.1: Overzicht uitgevoerde boringen en diepten Deellocatie

Tracé 1

Tracé 2

Tracé 3

Tracé 4 en 5

Tracé 7

Boringen

Peilbuis 2,1 à 2,7 m-mv 2,9 à 3,5 m-mv

2,0 m-mv

2,6 m-mv

H04-056, H04-057

-

-

H04-058

-

-

-

H04-073

-

G04-151, H04-072

-

G05-502

-

-

H04-053

-

H04-059, H04-060, H04-061, H04-062, H04-063, H04-064, H04-065, H04-066, H04-067, H04-068, H04-069, H04-070, H04-071 H04-074, H04-075, H04-076, G04-147, G04-148, G04-149, G04-150 G04-152, G04-153, G04-154, G04-155, G04-156, G04-157, G04-158, G04-159, G05-503, G05-504, G05-505, G05-506, G05-507 H04-050, H04-051, H04-052, H04-054, H04-055

Opgemerkt wordt dat: de boornummers betrekking hebben op een specifieke vakindeling en voorafgaand aan de veldwerkzaamheden zijn afgestemd met Waternet; het opgeboorde materiaal per bodemlaag over een traject van maximaal 0,5 m bemonsterd is en zintuiglijk beoordeeld is op bodemkundige en verontreinigingskenmerken; de geplaatste peilbuizen zijn afgewerkt met een straatpot. Aangezien de peilbuizen in de toekomst mogelijk door Waternet worden bemonsterd, is grondwateronderzoek achterwege gelaten; de bovenzijde van de filterperforatie van de peilbuis tijdens de veldwerkzaamheden circa 0,5 meter beneden de verwachte grondwaterstand is geplaatst; de boringen zijn geplaatst met behulp van een edelmanboor/guts; bij de bemonstering tevens rekening is gehouden met de eisen uit het kennisdocument PFAS (Bemonstering PFAS-verbindingen in grond- en grondwater (protocol d.d. juli 2019 versie 02) zoals opgesteld door het expertisecentrum PFAS). De locaties van de boringen en de peilbuizen zijn weergegeven in bijlage I. Meldingen/ontheffingen Voorafgaand aan het uitvoeren van de boorwerkzaamheden zijn de volgende meldingen gedaan c.q. ontheffingen aangevraagd: KLIC-melding (Kabels en Leidingen Informatie Centrum), voor het vaststellen van de ligging van kabels en leidingen; ontheffing voor het verrichten van werkzaamheden in het Amsterdamse Bos. 20HB0081-A2

7 van 19 | Pagina

HB Adviesbureau

3.2. Uitvoering asbestonderzoek Het asbestonderzoek is conform protocol 2018 uitgevoerd op 2 maart 2020 onder verantwoording van de heren N. Helmhout en R. Laan, welke in het bezit zijn van een opleiding asbestherkenning. Voor de veiligheid van de werknemers zijn beheersmaatregelen conform de CROW 400 getroffen. Visuele inspectie Voorafgaand aan het onderzoek is de locatie visueel geïnspecteerd op het voorkomen van asbestverdacht materiaal aan (op en in) het maaiveld. Op basis van de huidige terreinomstandigheden heeft op een deel van de locatie een volledige inspectie van het maaiveld plaats kunnen vinden. Het was helder weer (bij een zicht van meer dan 50 meter) en er was geen sprake van neerslag. De inspectie-efficiëntie is vastgesteld op 80%. Op een deel van de locatie (proefgaten H04-069A, H04-054 en H04-50) was het uitvoeren van een visuele inspectie van het maaiveld niet mogelijk als gevolg van de aanwezigheid van een gesloten verharding. Proefgaten/boringen In totaal zijn, verdeeld over de onderzoekslocatie, handmatig 15 proefgaten gegraven. Ten behoeve van de bepaling van de aanwezigheid van asbest in de visueel niet waarneembare fractie (fractie <20 mm) is al het uitgegraven materiaal door de veldwerkers gezeefd over een maaswijdte van 20 mm.

Het materiaal dat op de zeef achterblijft is visueel beoordeeld op de aanwezigheid van asbestverdacht materiaal (fractie >20mm). Van de doorval zijn per proefgat representatieve mengmonsters samengesteld. De gegraven proefgaten, de geplaatste boringen en de wijze van monstersamenstelling zijn weergegeven in tabel 3.2. Tabel 3.2: Afmetingen gegraven proefgaten, boringen en monstersamenstelling Proefgat G04-148A G04-150A G04-152A G04-153A G04-156A G05-503A G05-505A H04-050A H04-052A H04-054A H04-057A H04-061A H04-064A H04-069A H04-076A

20HB0081-A2

Lengte (in m¹)

0,30

Breedte (in m¹)

0,30

Diepte (in m¹)

0,50

Bemonsteringsdiepte (in m-mv) 0,40 0,50 0,40 0,40 0,50 0,40 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,50 0,40 0,50 0,50

Mengmonster AMM1 AMM2 AMM3 AMM2

AMM1

8 van 19 | Pagina

HB Adviesbureau

4.

RESULTATEN GROND

4.1. Veldwerk De bodem bestaat vanaf het maaiveld of de onderzijde van de verharding afwisselend uit zand en klei. Lokaal is een veenlaag aangetroffen op een diepte van circa 0,5 a 1,5 m-mv. De profielbeschrijvingen zijn weergegeven in bijlage II. Tijdens het veldwerk zijn de in tabel 4.1 vermelde waarnemingen gedaan die een verontreiniging van de grond doet vermoeden. Tabel 4.1: Zintuiglijke verdachte waarnemingen Traject Grondsoort Zintuiglijke waarnemingen (m -mv) Tracé 2 H04-067 0,40 - 0,90 Klei brokken slib H04-073 1,50 - 2,10 Klei brokken slib H04-074 1,00 - 1,50 Klei brokken slib 0,60 - 0,70 Klei uiterst baksteenhoudend H04-075 0,70 - 1,10 Klei brokken slib Tracé 3 H04-076 0,60 - 1,10 Klei sporen slib G04-147 0,40 - 0,50 Zand sterk baksteenhoudend G04-148 0,30 - 0,40 Zand sterk baksteenhoudend G04-149 0,50 - 1,00 Zand zwak metselpuinhoudend G04-150 0,30 - 0,50 Zand matig baksteenhoudend G04-152 0,40 - 0,60 Klei matig baksteenhoudend G04-153 0,40 - 0,60 Klei brokken baksteen 0,40 - 0,60 Klei sporen baksteen G04-154 0,60 - 1,10 Klei sporen slib G04-155 0,00 - 0,50 Zand brokken baksteen Tracé 4 en 5 G04-156 0,30 - 0,50 Zand zwak metselpuinhoudend G04-158 0,00 - 0,40 Zand sporen baksteen G05-502 0,00 - 0,30 Zand sporen aardewerk G05-504 0,00 - 0,50 Zand sporen baksteen 0,00 - 0,60 Zand sporen baksteen G05-505 1,20 - 1,30 Zand matig metselpuinhoudend H04-050 1,10 - 1,30 Zand

zwak baksteenhoudend Tracé 7 H04-051 0,70 - 1,00 Zand zwak baksteenhoudend H04-052 0,00 - 0,50 Zand sporen plastic Sporen <1%, zwak 1-5%, matig 5-10%, sterk 10-20%, uiterst 20-50% Deellocatie

Boring

Opgemerkt wordt dat: de aanwezigheid van bodemvreemde materialen kunnen duiden op verontreiniging met onder andere zware metalen en/of polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK); de aanwezigheid van slibhoudende lagen duidt op de aanwezigheid van een slootdemping.

4.2. Uitvoering analyses In tabel 4.2 is een overzicht van de uitgevoerde grondanalyses en bijbehorende motivatie weergegeven. Ten behoeve van het bepalen van de toetsingswaarden zijn de percentages aan lutum en/of organische stof van alle grond(meng)monsters vastgesteld. Opgemerkt wordt dat het standaardpakket grond conform wens van de opdrachtgever is aangevuld met arseen en chroom.

20HB0081-A2

9 van 19 | Pagina

HB Adviesbureau

Tabel 4.2: Uitgevoerde analyses grond (deel 1 van 2) Deellocatie

Tracé 1 en 2

Tracé 3

Zintuiglijke waarneming

(Meng)monster

-

MM03

-

MM04

<1% slib

MM05

< 1% slib

MM06

20-50% baksteen

M07

-

MM08

5-20% baksteen

MM09

<1% verbrandingsresten, 1-5% metselpuin

M10

Boring (traject in mmv) H04-056 (0,00 - 0,50) H04-057 (0,00 - 0,50) H04-060 (0,00 - 0,50) H04-061 (0,00 - 0,50) H04-064 (0,00 - 0,40) H04-065 (0,00 - 0,40) H04-069 (0,00 - 0,50) H04-070 (0,00 - 0,50) H04-071 (0,00 - 0,50) H04-058 (0,00 - 0,50) H04-059 (0,00 - 0,50) H04-062 (0,00 - 0,40) H04-063 (0,00 - 0,30) H04-066 (0,00 - 0,40) H04-067 (0,00 - 0,40) H04-056 (0,90 - 1,40) H04-058 (1,10 - 1,50) H04-060 (1,00 - 1,50) H04-062 (0,90 - 1,40) H04-065 (0,40 - 0,90) H04-065 (0,90 - 1,20) H04-066 (1,00 - 1,50) H04-067 (0,40 - 0,90) H04-069 (1,00 - 1,50) H04-070 (0,70 - 1,10) H04-073 (1,50 - 2,00) H04-074 (1,00 - 1,50) H04-075 (0,70 - 1,10) H04-076 (0,60 - 1,10) H04-075 (0,60 - 0,70) G04-149 (0,00 - 0,50) G04-150 (0,00 - 0,30) G04-151 (0,00 - 0,50) H04-072 (0,00 - 0,50) H04-073 (0,00 - 0,50) H04-074 (0,00 - 0,50) H04-075 (0,00 - 0,50) H04-076 (0,00 - 0,50) G04-147 (0,40 - 0,50) G04-148 (0,30 - 0,40) G04-150 (0,30 - 0,50) G04-149 (0,50 - 1,00)

Analyse op

Omschrijving

Bovengrond (zand)

Standaard pakket + PFAS

Bovengrond (klei)

Ondergrond (klei)

Standaard pakket

Ondergrond (klei) Ondergrond (klei)

Standaard pakket + PFAS

Standaard pakket

Bovengrond (zand)

Bovengrond (zand) Ondergrond (zand)

G04-155 (0,00 - 0,50) G04-156 (0,30 - 0,50) <1-5% baksteen MM11 G04-158 (0,00 - 0,40) Bovengrond (zand) G05-504 (0,00 - 0,50) G05-505 (0,00 - 0,50) Standaard G04-152 (0,60 - 1,10) pakket G04-153 (0,60 - 1,10) + PFAS G04-154 (0,60 - 1,10) Tracé 4 en 5 G04-155 (0,50 - 1,00) <1% slib MM12 Ondergrond (klei) G04-156 (0,60 - 1,10) G05-502 (0,30 - 0,80) G05-504 (0,50 - 1,00) G05-505 (0,60 - 1,10) 5-10% baksteen M13 G04-153 (0,40 - 0,60) Ondergrond (klei) Standaard pakket 5-10% metselpuin M14 G05-505 (1,20 - 1,30) Ondergrond (zand) Sporen <1%, zwak 1-5%, matig 5-10%, sterk 10-20%, uiterst 20-50%, (vrijwel) volledig >50%

20HB0081-A2

10 van 19 | Pagina

HB Adviesbureau

Tabel 4.2: Uitgevoerde analyses grond (deel 2 van 2) Boring (traject in mAnalyse Omschrijving mv) op G04-153 (1,30 - 1,80) G04-155 (1,20 - 1,70) G04-157 (1,20 - 1,70) G05-502 (1,20 - 1,60) Standaard G05-506 (0,80 - 1,30) MM15 pakket Ondergrond (zand) H04-063 (1,30 - 1,80) + PFAS H04-065 (1,20 - 1,50) H04-068 (0,60 - 1,10) Tracé 1 t/m 5 H04-071 (0,60 - 1,10) H04-072 (1,50 - 2,00) G04-151 (0,80 - 1,30) G04-156 (0,50 - 0,60) Standaard MM16 G05-505 (1,30 - 1,50) Ondergrond (veen) pakket H04-068 (1,10 - 1,30) H04-069 (0,80 - 1,00) H04-050 (0,05 - 0,55) H04-051 (0,05 - 0,55) H04-052 (0,00 - 0,50) MM01 Bovengrond (zand) Standaard H04-053 (0,10 - 0,60) Tracé 7 pakket H04-054 (0,07 - 0,57) + PFAS H04-055 (0,10 - 0,60) H04-050 (1,10 - 1,30) 1-5% puin MM02 Ondergrond (zand) H04-051 (0,70 - 1,00) Sporen <1%, zwak 1-5%, matig 5-10%, sterk 10-20%, uiterst 20-50%, (vrijwel) volledig >50% Deellocatie

Zintuiglijke waarneming

(Meng)monster

Het Standaardpakket Landbodem en grond (variant A) bestaat uit de analyses op arseen, chroom, zware metalen (9 stuks), polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK-10), polychloorbifenylen (PCB-7) en minerale olie (C10-C40). Door middel van dit standaardpakket wordt een algemeen beeld van de kwaliteit van de grond verkregen.

De samenstelling van de bovenstaande grond(meng)monsters is weergegeven in bijlage III. 4.3. Analyseresultaten Beoordeling milieuhygiënische kwaliteit (Wbb) In tabel 4.3 zijn de maximale toetsingswaarden weergegeven en welke parameter(s) hierbij als maatgevend wordt beschouwd. Middels het aangeven van slechts de maximale toetsingswaarden wordt verwacht dat direct inzicht wordt verkregen in eventuele beperkingen. Voor een overzicht van de niet maatgevende overschrijdingen (indien aanwezig) wordt verwezen naar bijlage III.

20HB0081-A2

11 van 19 | Pagina

HB Adviesbureau

Tabel 4.3: Maximale toetsingswaarden grond Deellocatie

Tracé 1 en 2

Tracé 3

Zintuiglijke waarneming

(Meng)monster

-

MM03

-

MM04

<1% slib

MM05

< 1% slib

MM06

20-50% baksteen

M07

-

MM08

5-20% baksteen

MM09

<1% verbrandingsresten, 1-5% metselpuin

M10

<1-5% baksteen

MM11

<1% slib

MM12

5-10% baksteen 5-10% metselpuin

M13 M14

Tracé 1 t/m 5

-

MM15

Tracé 1 t/m 5 (vervolg)

-

MM16

Tracé 4 en 5

20HB0081-A2

Traject (m-mv)

Maximale toetsingswaarde* <AW

H04-056 (0,00 - 0,50) H04-057 (0,00 - 0,50) H04-060 (0,00 - 0,50) H04-061 (0,00 - 0,50) H04-064 (0,00 - 0,40) H04-065 (0,00 - 0,40) H04-069 (0,00 - 0,50) H04-070 (0,00 - 0,50) H04-071 (0,00 - 0,50) H04-058 (0,00 - 0,50) H04-059 (0,00 - 0,50) H04-062 (0,00 - 0,40) H04-063 (0,00 - 0,30) H04-066 (0,00 - 0,40) H04-067 (0,00 - 0,40) H04-056 (0,90 - 1,40) H04-058 (1,10 - 1,50) H04-060 (1,00 - 1,50) H04-062 (0,90 - 1,40) H04-065 (0,40 - 0,90) H04-065 (0,90 - 1,20) H04-066 (1,00 - 1,50) H04-067 (0,40 - 0,90) H04-069 (1,00 - 1,50) H04-070 (0,70 - 1,10) H04-073 (1,50 - 2,00) H04-074 (1,00 - 1,50) H04-075 (0,70 - 1,10) H04-076 (0,60 - 1,10)

>I

X

PAK

X

kwik, PAK, PFOS, PFOA

-

X

-

X

lood, minerale olie

X

PCB

X

-

G04-149 (0,50 - 1,00) G04-155 (0,00 - 0,50) G04-156 (0,30 - 0,50) G04-158 (0,00 - 0,40) G05-504 (0,00 - 0,50) G05-505 (0,00 - 0,50) G04-152 (0,60 - 1,10) G04-153 (0,60 - 1,10) G04-154 (0,60 - 1,10) G04-155 (0,50 - 1,00) G04-156 (0,60 - 1,10) G05-502 (0,30 - 0,80) G05-504 (0,50 - 1,00) G05-505 (0,60 - 1,10) G04-153 (0,40 - 0,60) G05-505 (1,20 - 1,30) G04-153 (1,30 - 1,80) G04-155 (1,20 - 1,70) G04-157 (1,20 - 1,70) G05-502 (1,20 - 1,60) G05-506 (0,80 - 1,30) H04-063 (1,30 - 1,80) H04-065 (1,20 - 1,50) H04-068 (0,60 - 1,10) H04-071 (0,60 - 1,10) H04-072 (1,50 - 2,00) G04-151 (0,80 - 1,30) G04-156 (0,50 - 0,60) G05-505 (1,30 - 1,50)

>T

X

H04-075 (0,60 - 0,70) G04-149 (0,00 - 0,50) G04-150 (0,00 - 0,30) G04-151 (0,00 - 0,50) H04-072 (0,00 - 0,50) H04-073 (0,00 - 0,50) H04-074 (0,00 - 0,50) H04-075 (0,00 - 0,50) H04-076 (0,00 - 0,50) G04-147 (0,40 - 0,50) G04-148 (0,30 - 0,40) G04-150 (0,30 - 0,50)

>AW

Maatgevende parameter(s)

X

koper, PAK

X

minerale olie, PAK

X

chroom

X

lood

X

X

kobalt, nikkel

X

kwik, lood, minerale olie

12 van 19 | Pagina

HB Adviesbureau

-

MM01

1-5% puin

MM02

Tracé 7

H04-068 (1,10 - 1,30) H04-069 (0,80 - 1,00) H04-050 (0,05 - 0,55) H04-051 (0,05 - 0,55) H04-052 (0,00 - 0,50) H04-053 (0,10 - 0,60) H04-054 (0,07 - 0,57) H04-055 (0,10 - 0,60) H04-050 (1,10 - 1,30) H04-051 (0,70 - 1,00)

X

PAK

X

barium1), kwik, lood, zink, PAK

Sporen <1%, zwak 1-5%, matig 5-10%, sterk 10-20%, uiterst 20-50%, (vrijwel) volledig >50% 1)

: de normen voor barium in de grond zijn ingetrokken. Aangezien er naar verwachting sprake is van een antropogene bron, is getoetst aan de voormalige achtergrond- en interventiewaarde; *: toetsingswaarden voor PFAS: < AW: PFOS < 1,5 µg/kg, PFOA < 1,7 µg/kg en overige PFAS < 1,5 µg/kg; > AW : PFOS ≤ 110 µg/kg, PFOA ≤ 1.100 µg/kg en overige PFAS ≤ 110 µg/kg; > I: PFOS > 110 µg/kg, PFOA > 1.100 µg/kg en overige PFAS > 110 µg/kg.

Algemene kwaliteit de zandige ondergrond met bijmengingen aan verbrandingsresten en metselpuin ter plaatse van tracé 3 (M10; boring G04-149; traject 0,5 tot 1,0 m-mv) is matig verontreinigd met koper en PAK; de zandige metselpuinhoudende ondergrond ter plaatse van tracé 5 (M14; boring G05-505; traject 1,2 tot 1,3 m-mv) is matig verontreinigd met lood en zink; de overige onderzochte stoffen uit het standaardpakket (incl. chroom/arseen) zijn ten hoogste licht verhoogd aangetoond. De matig verhoogd gehalten aan zware metalen en PAK zijn aangetoond in twee individuele monsters en zijn vermoedelijk te relateren aan de bodemvreemde bijmengingen met metselpuin c.q. verbrandingsresten. Het uitvoeren van een nader bodemonderzoek wordt niet noodzakelijk geacht. PFAS De analyseresultaten voor PFAS zijn getoetst aan het provinciaal beleid (Beleidsregel PFAS, Provincie Noord-Holland, Besluit d.d. 20 november 2019, publicatie in provinciaal blad nummer 7634 en sinds 20 november 2019 van kracht). De toetsing is weergegeven in bijlage III. Uit de toetsing blijkt het volgende: de kleiige bovengrond ter plaatse van tracé 2 en 3 (MM4) is verontreinigd met PFAS, echter is conform het Provinciaal beleid van Noord-Holland geen sanering noodzakelijk; de overige onderzochte grond is niet verontreinigd met PFAS.

Beoordeling indicatieve verwerkingsmogelijkheden (Bbk) In tabel 6.4 zijn de indicatieve kwaliteitsklassen weergegeven ten behoeve van de toepassings- en/of verwerkingsmogelijkheden. Tabel 6.4: Indeling kwaliteitsklassen grond (deel 1 van 2) Deellocatie

Zintuiglijke waarneming

(Meng)monster

-

MM03

-

MM04

Tracé 1 en 2

20HB0081-A2

Traject (m-mv) H04-056 (0,00 - 0,50) H04-057 (0,00 - 0,50) H04-060 (0,00 - 0,50) H04-061 (0,00 - 0,50) H04-064 (0,00 - 0,40) H04-065 (0,00 - 0,40) H04-069 (0,00 - 0,50) H04-070 (0,00 - 0,50) H04-071 (0,00 - 0,50) H04-058 (0,00 - 0,50) H04-059 (0,00 - 0,50) H04-062 (0,00 - 0,40) H04-063 (0,00 - 0,30) H04-066 (0,00 - 0,40) H04-067 (0,00 - 0,40)

Kwaliteitsklasse

Op basis van

Landbouw/natuur

-

Wonen

kwik, PAK

13 van 19 | Pagina

HB Adviesbureau

Tabel 6.4: Indeling kwaliteitsklassen grond (deel 2 van 2) Deellocatie

Zintuiglijke waarneming

(Meng)monster

Tracé 1 en 2 (vervolg)

<1% slib

MM05

< 1% slib

MM06

20-50% baksteen

M07

-

MM08

5-20% baksteen

MM09

<1% verbrandingsresten, 1-5% metselpuin

M10

Tracé 3

<1-5% baksteen

MM11

<1% slib

MM12

5-10% baksteen 5-10% metselpuin

M13 M14

Tracé 1 t/m 5

-

MM15

Tracé 1 t/m 5 (vervolg)

-

MM16

-

MM01

1-5% puin

MM02

Tracé 4 en 5

Tracé 7

Traject (m-mv) H04-056 (0,90 - 1,40) H04-058 (1,10 - 1,50) H04-060 (1,00 - 1,50) H04-062 (0,90 - 1,40) H04-065 (0,40 - 0,90) H04-065 (0,90 - 1,20) H04-066 (1,00 - 1,50) H04-067 (0,40 - 0,90) H04-069 (1,00 - 1,50) H04-070 (0,70 - 1,10) H04-073 (1,50 - 2,00) H04-074 (1,00 - 1,50) H04-075 (0,70 - 1,10) H04-076 (0,60 - 1,10) H04-075 (0,60 - 0,70) G04-149 (0,00 - 0,50) G04-150 (0,00 - 0,30) G04-151 (0,00 - 0,50) H04-072 (0,00 - 0,50) H04-073 (0,00 - 0,50) H04-074 (0,00 - 0,50) H04-075 (0,00 - 0,50) H04-076 (0,00 - 0,50) G04-147 (0,40 - 0,50) G04-148 (0,30 - 0,40) G04-150 (0,30 - 0,50) G04-149 (0,50 - 1,00) G04-155 (0,00 - 0,50) G04-156 (0,30 - 0,50) G04-158 (0,00 - 0,40) G05-504 (0,00 - 0,50) G05-505 (0,00 - 0,50) G04-152 (0,60 - 1,10) G04-153 (0,60 - 1,10) G04-154 (0,60 - 1,10) G04-155 (0,50 - 1,00) G04-156 (0,60 - 1,10) G05-502 (0,30 - 0,80) G05-504 (0,50 - 1,00) G05-505 (0,60 - 1,10) G04-153 (0,40 - 0,60) G05-505 (1,20 - 1,30) G04-153 (1,30 - 1,80) G04-155 (1,20 - 1,70) G04-157 (1,20 - 1,70) G05-502 (1,20 - 1,60) G05-506 (0,80 - 1,30) H04-063 (1,30 - 1,80) H04-065 (1,20 - 1,50) H04-068 (0,60 - 1,10) H04-071 (0,60 - 1,10) H04-072 (1,50 - 2,00) G04-151 (0,80 - 1,30) G04-156 (0,50 - 0,60) G05-505 (1,30 - 1,50) H04-068 (1,10 - 1,30) H04-069 (0,80 - 1,00) H04-050 (0,05 - 0,55) H04-051 (0,05 - 0,55) H04-052 (0,00 - 0,50) H04-053 (0,10 - 0,60) H04-054 (0,07 - 0,57) H04-055 (0,10 -

0,60) H04-050 (1,10 - 1,30) H04-051 (0,70 - 1,00)

Kwaliteitsklasse

Op basis van

Landbouw/natuur

-

Landbouw/natuur

-

Industrie

minerale olie

Landbouw/natuur

-

Landbouw/natuur

-

Industrie

koper, nikkel, zink, minerale olie

Industrie

minerale olie, PAK

Landbouw/natuur

-

Landbouw/natuur Industrie

cadmium, lood, zink

Landbouw/natuur

-

Industrie

minerale olie

Landbouw/natuur

-

Industrie

zink, PAK

Sporen <1%, zwak 1-5%, matig 5-10%, sterk 10-20%, uiterst 20-50%, (vrijwel) volledig >50%

Uit de resultaten blijkt dat de onderzochte grond voldoet aan kwaliteitsklasse “Industrie”, “Wonen” of “Landbouw/natuur”. 20HB0081-A2

14 van 19 | Pagina

HB Adviesbureau

Uitvoeringsadvies grond Op basis van het lutumpercentage en de boorstaten is indicatief bepaald of het zand herbruikbaar is in het werk. Van het zand dat toegepast wordt in de sleuf mag het lutumpercentage volgens Waternet niet meer bedragen dan 4%. Indien in het zand matige tot sterke bijmengingen met bijzondere bestandsdelen zoals, puin, grind en in het zand brokjes klei of laagjes veen aanwezig zijn, is het zand niet verdichtbaar. RAW-artikel 22.06.01 Zand in aanvulling of ophoging Geotechnisch gezien mag de fractie < 2 µm van zand in aanvullingen en ophogingen op een diepte van meer dan 1,0 m, ten hoogste 8% bedragen en het gehalte aan minerale deeltjes <63 µm ten hoogste 50%. Waternet rekent echter met een lutumpercentage van 4%. Op basis van de gemeten fracties <2 µm en de bijmengingen van bodemvreemde materialen voldoet de zandgrond grotendeels om te worden teruggebracht in het ontgravingsvak. Geadviseerd wordt om de matig metselpuinhoudendhoudende zandlagen en de matig tot sterk baksteenhoudende zandlagen niet terug te plaatsen in het ontgravingsvak en af te voeren naar de grondbank. De fractie < 63 µm is binnen huidig onderzoek niet bepaald.

20HB0081-A2

15 van 19 | Pagina

HB Adviesbureau

5.

RESULTATEN ASBEST

5.1. Veldwerk Bodemopbouw Voor de beschrijving van de bodemopbouw wordt verwezen naar de resultaten van het veldwerk van het verkennend bodemonderzoek (paragraaf 4.1). De profielbeschrijvingen zijn weergegeven in bijlage II. Zintuiglijke waarnemingen Tijdens het veldwerk is zowel tijdens de visuele inspectie van het maaiveld alsmede in het uitgegraven materiaal uit de sleuven visueel geen asbestverdacht plaatmateriaal (> 20 mm) waargenomen. Tijdens het veldwerk zijn de in tabel 5.1 vermelde waarnemingen aan bodemvreemde bijmengingen gedaan. Tabel 5.1: Zintuiglijke waarneming bodemvreemd materiaal Boring G04-152A G04-153A G04-156A G05-503A G05-505A

Traject (m -mv) 0,00 - 0,40 0,00 - 0,40 0,30 - 0,50 0,00 - 0,40 0,00 - 0,50

Grondsoort

Waargenomen bijzonderheden

Zand Zand Zand Zand Zand

zwak baksteenhoudend sporen baksteen zwak metselpuinhoudend sporen baksteen sporen baksteen, sporen beton, sporen slakken

Opgemerkt wordt dat de matig tot sterk baksteenhoudende bodemlagen uit het verkennend bodemonderzoek tijdens het graven van de proefgaten niet zijn aangetroffen. 5.2. Uitvoering analyses In tabel 5.2 is een overzicht van de uitgevoerde asbestanalyses en bijbehorende motivatie weergegeven. Tabel 5.2: Uitgevoerde analyses asbest Proefgaten G04-148A, G04-150A, H04-050A, H04-052A H04-054A, H04-057A, H04-061A, H04-064A, H04-069A, H04-076A

(Meng)monster

Type materiaal

AMM1

Zand; -

G04-152A, G04-153A, G05-503A, G05-505A

AMM2

G04-156A

AMM3

Zand; sporen tot zwak baksteen, sporen beton, sporen slakken Zand; zwak metselpuinhoudend AMM = asbest mengmonster

Motivatie

Bepalen aanwezigheid en concentratie aan asbest in de visueel niet zichtbare fractie (grond)

De monstersamenstelling heeft plaatsgevonden op basis van de mate van en type bijmenging in de bodem.

20HB0081-A2

16 van 19 | Pagina

HB Adviesbureau

5.3. Analyseresultaten In tabel 5.3 is de gewogen concentratie van de fractie < 20 mm weergegeven alsmede welke asbestsoorten in hecht- en/of niet-hechtgebonden vorm zijn aangetoond. Tabel 5.3: Aangetoonde asbestsoorten fractie < 20 mm Proefgaten G04-148A, G04-150A, H04-054A, H04-057A, H04-061A, H04-064A, H04-069A, H04-076A G04-152A, G04-153A, G05-503A, G05-505A G04-156A

Monster

Gewogen concentratie asbest (mg/kg d.s.)

chr

Asbestsoort cro

amo

Hechtgebonden ja nee

AMM1

< 0,7

-

-

-

-

-

AMM2

< 0,5

-

-

-

-

-

AMM3

< 0,3

-

-

-

-

-

chr = chrysotiel, cro = crocidoliet, amo = amosiet

Maaiveld Tijdens de visuele inspectie van het maaiveld is geen asbestverdacht materiaal aangetroffen. Grond Ter plaatse van onderzochte grond (AMM1, AMM2 en AMM3) is analytisch geen asbest boven de bepalingsgrens aangetoond. Opgemerkt wordt dat kwalitatief in de fractie < 500 µm evenmin asbest is aangetoond.

20HB0081-A2

17 van 19 | Pagina

HB Adviesbureau

6.

VEILIGHEID

Voor de uitvoering van werken in de bodem dient te worden nagegaan of de toepassing van arbeidshygiënische maatregelen noodzakelijk zijn. Indien sprake is van verontreinigde grond moet, bij de uitvoering van werkzaamheden in en met deze grond, veilig worden gewerkt conform de wettelijke voorschriften. De wettelijke voorschriften zijn vastgelegd in het Arbeidsomstandighedenbesluit, en de daaraan gekoppelde beleidsregels. Ter invulling van de wettelijke voorschriften is door het CROW publicatie 400 uitgegeven ('Werken in of met verontreinigde bodem'). De voorlopige veiligheidsklasse conform CROW 400, zoals bepaald in onderhavige rapportage, hoeft niet bepaald te worden door de veiligheidskundige, maar de inzet van deze deskundigheid in zowel ontwerpfase (opstellen V&G plan) als uitvoeringsfase is verplicht. Dit is met name relevant omdat de veiligheidsklasse en de beheersmaatregelen niet direct aan elkaar te koppelen zijn en er inhoudelijke discussies kunnen ontstaan over de toe te passen beheersmaatregelen. Het niveau van de minimale deskundigheid is opgenomen in de CROW 400 (tabel M5-1). Er moet ook in de ontwerpfase een expliciete onderbouwing aanwezig zijn die is opgesteld door de betrokken veiligheidskundige, inclusief een motivering van voorgestelde voorlopige beheersmaatregelen.

Uiteindelijk is het echter aan de uitvoerende partij om de definitieve beheersmaatregelen te onderbouwen, met name daar waar men afwijkt van de voorlopige beheersmaatregelen. In onderhavig geval vallen alle graafwerkzaamheden in de grond onder het regime “Basishygiëne”. Voor de werkzaamheden in de matig met zware metalen en PAK verontreinigde grond is eveneens de “Basishygiëne” van toepassing. De voor het werk te treffen veiligheidsmaatregelen dienen te zijn opgenomen in een Veiligheids- en Gezondheidsplan (V&G-plan). De veiligheidskundige van de uitvoerende partij dient, voorafgaand aan de uitvoering van de werkzaamheden, een definitieve uitspraak te doen over de te nemen veiligheidsmaatregelen.

20HB0081-A2

18 van 19 | Pagina

HB Adviesbureau

7.

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

In het verkennend bodem- en asbest in grondonderzoek ten behoeve van de aanleg van een waterleiding in het Amsterdamse Bos wordt het onderstaande geconcludeerd: Grond de zandige ondergrond met bijmengingen aan verbrandingsresten en metselpuin ter plaatse van tracé 3 (M10; boring G04-149; traject 0,5 tot 1,0 m-mv) is matig verontreinigd met koper en PAK; de zandige metselpuinhoudende ondergrond ter plaatse van tracé 5 (M14; boring G05-505; traject 1,2 tot 1,3 m-mv) is matig verontreinigd met lood en zink; de overige onderzochte stoffen uit het standaardpakket (incl. chroom/arseen) zijn ten hoogste licht verhoogd aangetoond; de onderzochte grond is ten hoogste licht verontreinigd met PFAS, waarbij geen sanerende maatregelen noodzakelijk zijn. Asbest tijdens de visuele inspectie van het maaiveld is geen asbestverdacht materiaal aangetroffen; ter plaatse van onderzochte grond is analytisch geen asbest boven de bepalingsgrens aangetoond. Veiligheid in onderhavig geval vallen alle graafwerkzaamheden in de grond onder het regime “Basishygiëne”; voor de werkzaamheden in de matig met zware metalen en PAK verontreinigde grond is eveneens de “Basishygiëne” van toepassing. Opgemerkt wordt dat de voor het werk te treffen veiligheidsmaatregelen opgenomen dienen te zijn in een Veiligheids- en Gezondheidsplan (V&G-plan).

Eindconclusie Uit de resultaten van het uitgevoerde onderzoek blijkt dat er geen beperkingen aanwezig zijn voor de voorgenomen aanleg van de watertransportleiding. Aanbevelingen Aanbevolen wordt: de onderzoeksresultaten bij de aanbestedingsbescheiden/het bestek te voegen; tijdens de uitvoering van de voorgenomen werkzaamheden alert te zijn op afwijkende bodemlagen; bij de werkzaamheden rekening te houden met de aangetoonde bodemkwaliteit.

20HB0081-A2

19 van 19 | Pagina

Tracé 5 Tracé 4

Tracé 3

Legenda

Tracé 2

voormalige weg slootdemping tracé waterleiding grondboring Waternet (2,0 m-mv)

Tracé 7

grondboring tot 2,0 m-mv asbestgat met boring tot 2,0 m-mv peilbuis met boring tot 2,0 m-mv

OVERZICHTSTEKENING Projectcode: 20HB0081 Projectnaam: Waterleiding in het Amsterdamse Bos Formaat: A2 liggend

Tracé 1

HB Adviesbureau Comeniusstraat 7 • 1817 MS Alkmaar IJburglaan 1495 • 1087 KM Amsterdam info@hbadvies.nl • www.hbadvies.nl 088 472 0600

7414

348012445134 !"!#

&&'()*+&, 78895::;3:9%<=>?22@ $% 12345%0)6/060/0/ -%.)&&&/+0) /+// & 0 /+(/

!"!

/+// /+./ /+(/

, &+//

. (

&+(/

&+0/ &+(/

* 0+//

0+//

A8;B98@C D2@C+>523EB>FEG@+>HI2J>;EK3EB+>HI2J> L45:4;+>KEML3>A:EB:B9EG;+> NC:K52@A889 D2@C+>523EB>FEG@+>HI2J>;EK3EB+>;3:9J> A2J;3::@L84C:@C+>@:43922K> 988CB9EG;+>NC:K52@A889 OK:E+>4E3:9;3>L45:4;+>523EB> P::@L84C:@C+>C8@J:9A94E@+> NC:K52@A889 OK:E+>HI2J>;EK3EB+>HI2J> 98:;3L84C:@C+>@:43922K>98:;3B9EG;+> Q43; OK:E+>523EB>;EK3EB+>HI2J>H2@CEB+> ;R89:@>;ML:KR:@+>;R89:@> RK2@3:@9:;3:@+>@:43922K>AK24IB9EG;+> Q43;

!"! 

&+//

.

/+// /+,/ /+./ /+S/ &+&/

(

&+(/

*

0+//

0+//

A8;B98@C D2@C+>523EB>FEG@+>HI2J>;EK3EB+>HI2J> L45:4;+>KEML3>A:EB:B9EG;+> NC:K52@A889 D2@C+>523EB>FEG@+>HI2J>;EK3EB+>;3:9J> A2J;3::@L84C:@C+>KEML3>988CB9EG;+> NC:K52@A889 OK:E+>4E3:9;3>L45:4;+>HI2J> P::@L84C:@C+>C8@J:9>B9EG;A94E@+> NC:K52@A889 OK:E+>HI2J>;EK3EB+>;R89:@>98:;3+> KEML3B9EG;+>NC:K52@A889 OK:E+>523EB>;EK3EB+>HI2J>H2@CEB+> ;R89:@>;ML:KR:@+>;R89:@> RK2@3:@9:;3:@+>@:43922K>AK24IB9EG;+> Q43;

!"!W

78895::;3:9%T=>U:K5L843 12345%/06/,60/0/ /+//

/+// /+./ /+(/

/+(/

A8;B98@C D2@C+>523EB>FEG@+>HI2J>;EK3EB+>HI2J> L45:4;+>KEML3>A:EB:B9EG;+>VML:R OK:E+>4E3:9;3>L45:4;+>HI2J> P::@L84C:@C+>C8@J:9>B9EG;A94E@+> VML:R

!"Y

&&'*,&+.* 78895::;3:9%<=>?22@ $% 12345%0)6/060/0/ -%.)&0*S+'S /+// & 0 /+(/ , &+// . &+(/ ( 0+//

0123456527489

&&'*//+'& 78895::;3:9%<=>?22@ $% 12345%0)6/060/0/ -%.)&&*'+,& /+// & 0 /+(/ ,



&&'*&(+*' 78895::;3:9%<=>?22@ $% 12345%0)6/060/0/ -%.)&0&'+'0 /+// & /+(/ 0 &+// , &+(/ . 0+//

/+// /+(/ &+// &+(/ 0+//

A8;B98@C D2@C+>523EB>FEG@+>HI2J>;EK3EB+>HI2J> L45:4;+>KEML3>A94E@B9EG;+> NC:K52@A889 D2@C+>523EB>FEG@+>HI2J>;EK3EB+>523EB> JK:EXB+>HI2J>5:3;:KR4E@L84C:@C+> ;R89:@>B9E@C+>;R89:@> P:9A92@CE@B;9:;3:@+>@:43922K> A94E@B9EG;+>NC:K52@A889 OK:E+>HI2J>;EK3EB+>HI2J> 98:;3L84C:@C+>@:43922K>98:;3B9EG;+> Q43; OK:E+>523EB>;EK3EB+>HI2J>H2@CEB+> ;R89:@>;ML:KR:@+>;R89:@> RK2@3:@9:;3:@+>@:43922K>AK24IB9EG;+> Q43;

!"Y 

/+// /+,/ /+(/ &+//

A8;B98@C D2@C+>523EB>FEG@+>HI2J>;EK3EB+>KEML3> A:EB:B9EG;+>NC:K52@A889 D2@C+>523EB>FEG@+>HI2J>;EK3EB+>523EB> A2J;3::@L84C:@C+>@:43922KB9EG;+> NC:K52@A889 OK:E+>4E3:9;3>L45:4;+>;3:9J> P::@L84C:@C+>C8@J:9>B9EG;A94E@+> NC:K52@A889 OK:E+>523EB>;EK3EB+>HI2J>H2@CEB+> @:43922KB9EG;+>Q43;

78895::;3:9%T=>U:K5L843 12345%/06/,60/0/ /+// /+(/

/+//

A8;B98@C D2@C+>523EB>FEG@+>HI2J>;EK3EB+>KEML3> A:EB:B9EG;+>VML:R

/+(/

0+//

0123456864147641742

0

7414

348012445134 !"#

&&'()*+(, 78894::;2:9%<=>?:@4A832$% 01234%5/65,6/5/5 -%)*&,&.+./ 5+55 & 5+B5 / &+55

!"#9

5+55 5+B5 5+*5

, &+)5

&+B5

B /+55

/+55 ' /+B5

*

C8;D98EF G1EF+>412HD>IHJE+>412HD>A34:3;+> KL1M>;H@2HD+>;N89:E>L892:@;+> C93HED9HJ;+>OF:@41EC889

01234%/*65/6/5/5 5+55

G1EF+>412HD>IHJE+>412HD>;H@2HD+>KL1M> M@:HPD+>;N89:E>98:;2+>;N89:E> ;QA:@N:E+>@HQA2D9HJ;+>OF:@41EC889 R::E+>412HD>K1EFHD+>F8EM:9> D9HJ;C93HE+>OF:@41EC889

5+B5

S@:H+>;2:9M>K1EFHD+>412HD>;H@2HD+> ;N89:E>98:;2+>@HQA2D9HJ;+> OF:@41EC889

&+B5

S@:H+>412HD>;H@2HD+>KL1M>K1EFHD+> ;N89:E>;QA:@N:E+>E:32911@D9HJ;+> OF:@41EC889

/+55

& /

5+55 5+)5 5+(5

,

&+55

)

&+)5

B

C8;D98EF G1EF+>412HD>IHJE+>KL1M>;H@2HD+>412HD> A34:3;+>;N89:E>;QA:@N:E+>;N89:E> D9HEF+>E:32911@>D9HJ;C93HE+> OF:@41EC889 S@:H+>3H2:9;2>A34:3;+>;2:9M> T::EA83F:EF+>412HD> C1M;2::EA83F:EF+>F8EM:9> D9HJ;C93HE+>OF:@41EC889 S@:H+>KL1M>;H@2HD+>412HD> 98:;2A83F:EF+>E:32911@>98:;2D9HJ;+> OF:@41EC889 S@:H+>412HD>;H@2HD+>KL1M>K1EFHD+> E:32911@>C@13LD9HJ;+>U32;

/+55

/+.5

!"#9

!"#W

78894::;2:9%<=>?:@4A832 01234%5/65,6/5/5 5+55

5+55 5+)5 5+B5

5+B5

C8;D98EF G1EF+>412HD>IHJE+>KL1M>;H@2HD+>412HD> A34:3;+>;N89:E>;QA:@N:E+>;N89:E> D9HEF+>KL1M>C1M;2::EA83F:EF+> E:32911@>D9HJ;C93HE+>VQA:N S@:H+>3H2:9;2>A34:3;+>;2:9M> T::EA83F:EF+>F8EM:9>D9HJ;C93HE+> VQA:N

&&'.*.+*, 78894::;2:9%X=>Y11E $% 01234%/*65/6/5/5 -%)*&).,+*B 5+55 & 5+B5

/ )

5+)5 5+(5

&+,5

B (

/+55

!"#W

5+55

,

&+55 &+B5

C8;D98EF G1EF+>412HD>IHJE+>KL1M>;H@2HD+>KL1M> A34:3;+>;N89:E>D9HEF+>@HQA2> C:HD:D9HJ;+>OF:@41EC889 S@:H+>3H2:9;2>A34:3;+>;2:9M> T::EA83F:EF+>C98MM:E>C1M;2::E+> F8EM:9>D9HJ;C93HE+>OF:@41EC889 S@:H+>KL1M>;H@2HD+>E:32911@> C@13LD9HJ;+>OF:@41EC889 G1EF+>412HD>IHJE+>;2:9M>;H@2HD+>KL1M> M@:HPD+>;N89:E>;QA:@N:E+>E:32911@> C@13LD9HJ;+>U32;

/+55

!"#!

78894::;2:9%<=>?:@4A832 01234%5/65,6/5/5 5+55

5+55 5+)5 5+B5

5+B5

C8;D98EF G1EF+>412HD>IHJE+>KL1M>;H@2HD+>KL1M> A34:3;+>;N89:E>D9HEF+>;N89:E> C1M;2::E+>@HQA2>C:HD:D9HJ;+>VQA:N S@:H+>3H2:9;2>A34:3;+>;2:9M> T::EA83F:EF+>F8EM:9>D9HJ;C93HE+> VQA:N

&&*55*+.) 78894::;2:9%X=>Y11E $% 01234%/*65/6/5/5 -%)*&B/&+B) 5+55 & 5+B5 &+55 &+B5 /+55

0123456527489

$%&&'*,,+5* -%)*&)B,+&,



/

5+55 5+)5 5+(5

, &+&5

) B

0123456864147641742

C8;D98EF G1EF+>412HD>IHJE+>KL1M>;H@2HD+>KL1M> A34:3;+>@HQA2>C93HED9HJ;+> OF:@41EC889 S@:H+>3H2:9;2>A34:3;+>;2:9M> T::EA83F:EF+>;N89:E>C1M;2::E+> F8EM:9>D9HJ;C93HE+>OF:@41EC889 S@:H+>KL1M>;H@2HD+>;N89:E>;@HC+> E:32911@>C@13LD9HJ;+>OF:@41EC889 G1EF+>412HD>IHJE+>;2:9M>;H@2HD+>KL1M> M@:HPD+>;N89:E>;QA:@N:E+>E:32911@+> U32;

/+55

09

7414

348012445 134 !677849"#9:2$98$&;<=>11? %&''()'*+,-

.&-(',/'+-'

01234&*(5)*5*)*) )+))

'

)+)) )+,)

)+,) * '+)) '+,) *+))

'+)) '+*)

@ ,

A7:B87?C D1?C+=412EB=FEG?+=HI1J=:EK2EB+=HI1J= L3493:+=A87JJ9?=M99?+=A87JJ9?= A1J:299?+=?932811K=A83E?B8EG:+= NC9K41?A778 OK9E+=HI1J=:EK2EB+=KEPL2B8EG:+= NC9K41?A778

01234&*(5)*5*)*) )+))

OK9E+=HI1J=:EK2EB+=HI1J= 879:2L73C9?C+=?932811K=879:2B8EG:+= NC9K41?A778 D1?C+=412EB=FEG?+=:298J=:EK2EB+=HI1J= JK9EQB+=:R789?=:PL9KR9?+=?932811K= AK13IB8EG:+=S32:

'+))

*+))

!677849"#9:2$98T&;<=>11?

01234&*(5)*5*)*) )+))

)+)) )+@) )+,)

)+,)

!677849"#9:2$98T&;<=>11? %&''()'*+,-

)+,)

'+,) *+))

A7:B87?C D1?C+=412EB=FEG?+=HI1J=:EK2EB+=HI1J= L3493:+=KEPL2B8EG:+=WPL9R D1?C+=412EB=FEG?+=HI1J=:EK2EB+=HI1J= L3493:+=HI1J= 492:9KR3E?L73C9?C+=WPL9R

01234&*(5)*5*)*) )+)) )+,) '+))

.&-('/Y/+@,

'

)+)) )+-)

*

01234&*(5)*5*)*) )+)) )+,)

'+,)

, *+))

*+))



)+)) )+@) )+,) )+/)

,

'+/)

/

*+))

.&-('/*,+/Y

'

)+)) )+-)

*

'+))

@

'+,)

-

'+*)

,

!677849"#9:2$98Z&;<=>11? %&''(**/+)Y

.&-('/UY+-)

01234&*(5)*5*)*) )+))

)+))

' )+,)

D1?C+=412EB=FEG?+=:298J=:EK2EB+=HI1J= JK9EQB+=?932811K=AK13IB8EG:+=S32:

A7:B87?C D1?C+=412EB=FEG?+=HI1J=:EK2EB+=412EB= L3493:+=:R789?=B8E?C+=:R789?= I7829K:+=?932811K=A83E?B8EG:+= NC9K41?A778 OK9E+=HI1J=:EK2EB+=HI1J= 879:2L73C9?C+=?932811K=879:2B8EG:+= NC9K41?A778 D1?C+=412EB=FEG?+=:298J=:EK2EB+=HI1J= JK9EQB+=?932811K=AK13IB8EG:+=S32:

A7:B87?C OK9E+=3E298:2=H1?CEB+=HI1J=:EK2EB+= :298J=L3493:+=:R789?=I7829K:+= ?932811K=A83E?B8EG:+=NC9K41?A778

* '+))

@ D1?C+=412EB=FEG?+=:298J=:EK2EB+=HI1J= JK9EQB+=?932811K=AK13IB8EG:+= NC9K41?A778

A7:B87?C D1?C+=412EB=FEG?+=HI1J=:EK2EB+=HI1J= L3493:+=KEPL2=A9EB9B8EG:+= NC9K41?A778 D1?C+=412EB=FEG?+=HI1J=:EK2EB+=HI1J= L3493:+=HI1J= 492:9KR3E?L73C9?C+=?932811K= A83E?B8EG:+=NC9K41?A778 V99?+=HI1J=JK9EQB+=NC9K41?A778 OK9E+=HI1J=:EK2EB+=412EB= 879:2L73C9?C+=?932811K=879:2B8EG:+= NC9K41?A778

*+))

'+))

@

'+,)

0123456527489

A7:B87?C D1?C+=412EB=FEG?+=HI1J=:EK2EB+=412EB= L3493:+=:R789?=A1J:299?+= ?932811K+=NC9K41?A778 OK9E+=HI1J=:EK2EB+=HI1J= 879:2L73C9?C+=?932811K=879:2B8EG:+= NC9K41?A778

' * @

!677849"#9:2$98X&;<=>11? %&''()'(+U'

*+))

!677849"#9:2$98&;<=>11? %&''()/'+*(

.&-(',U)+,)

OK9E+=412EB=:EK2EB+=HI1J=H1?CEB+=KEPL2= 879:2B8EG:+=S32:

'+,) *+))

0123456864147641742

*+))

0

7414

348012445 134 !.//0(1"12&#10)3456%%7

$%&'()*+,-*,*-*-8--

-8--8I-89-8M-

-89:8-:89-

:8M-

*8--

*8--

;/2<0/7= >%7=85(%&?<5@?A785BC%D52?E&?<85BC%D5 F'(1'285E?GF&5;1?<1<0?A285 H=1E(%7;//0 >%7=85(%&?<5@?A785BC%D52?E&?<85BC%D5 F'(1'285BC%D5 (1&21EJ'?7F/'=17=8571'&0%%E5 ;0'?7<0?A285H=1E(%7;//0 K11785BC%D5DE1?L<85H=1E(%7;//0 NE1?85BC%D52?E&?<85(%&?<5 0/12&F/'=17=8571'&0%%E50/12&<0?A285 H=1E(%7;//0 >%7=85(%&?<5@?A7852&10D52?E&?<85BC%D5 DE1?L<8571'&0%%E5;E%'C<0?A285O'&2

!.//0(1P"1P2&109)V45W1E(F/'&Q)::+IR+8IS

$%&'()-*,-I,*-*-8--89:8-:89*8-*89-

!.//0(1P"1P2&10X)3456%%7 Q)::+UR98M-

$%&'()*+,-*,*-*-8--89:8-:89*8--

T)U+:MR*8*-

:

-8--8U-8M-

* I

:8:-

U 9

T)U+:MR+8-:

:

-8--89-

-89*

:8--

:8-I :89-

-8--8I-

*

-8+-

I

:8*-

U

:8M-

9

;/2<0/7= >%7=85(%&?<5@?A7852&10D5F'(1'285 (%&?<5DE1?L<85BC%D52?E&?<852J/0175 %%0=1C10D85=/7D10;0'?785 H=1E(%7;//0 NE1?85BC%D52?E&?<852J/01750/12&85E?GF&5 ;0'?7<0?A285H=1E(%7;//0 NE1?852&10D52?E&?<85(%&?<5B%7=?<85 2&10D50/12&F/'=17=85E?GF&5 ;0'?70//=85H=1E(%7;//0 >%7=85B1105@?A785(%&?<52?E&?<85BC%D5 DE1?L<85(%&?<50/12&F/'=17=85E?GF&5 ;0'?7<0?A285H=1E(%7;//0 >%7=85B1105@?A785(%&?<52?E&?<85BC%D5 DE1?L<852J/01752GF1EJ1785 71'&0%%E<0?A285H=1E(%7;//0

M *8R-

!.//0(1P"1P2&10X)V45W1E(F/'&

$%&'()-*,-I,*-*-8--

-8--8U-89-

-89-

!.//0(1P"1P2&10P)3456%%7 Q)::+MMU8RM

;/2<0/7= >%7=85(%&?<5@?A785BC%D52?E&?<852&10D5 F'(1'285BC%D5DE1?L<852J/0175<0?7=85 2J/0175;%D2&1178571'&0%%E5 ;0'?7<0?A285H=1E(%7;//0 NE1?85BC%D52?E&?<85E?GF&<0?A285 H=1E(%7;//0

$%&'()*+,-*,*-*-8--

NE1?85(%&?<52?E&?<852&10D5B%7=?<85 (%&?<50/12&F/'=17=852J/0175 2GF1EJ178571'&0%%E50/12&<0?A285O'&2

:8--

T)U+:MRR8RU

-8--

: -89-

:89-

U

-8M-

I 9 M

:8*:8I:89-

R *8--

*8--

0123456527489

:

;/2<0/7= >%7=85(%&?<5@?A785BC%D52?E&?<85BC%D5 F'(1'2852J/0175<0?7=852J/0175 ;%D2&1178571'&0%%E5;0'?7<0?A285YGF1J >%7=85(%&?<5@?A785BC%D52?E&?<852&10D5 F'(1'2852J/0175C/0&1E285=/7D105 <0?A2;0'?785YGF1J

*8--

!.//0(1P"1P2&10)3456%%7 Q)::+M:R8M+

$%&'()*+,-*,*-*-8--

;/2<0/7= >%7=85(%&?<5@?A785BC%D52?E&?<85BC%D5 F'(1'2852J/0175<0?7=8571'&0%%E5 ;0'?7<0?A285H=1E(%7;//0 >%7=85(%&?<5@?A785BC%D52?E&?<852&10D5 F'(1'2852J/0175C/0&1E285=/7D105 <0?A2;0'?785H=1E(%7;//0 NE1?85BC%D52?E&?<85E?GF&<0?A285 H=1E(%7;//0 NE1?85(%&?<52?E&?<852&10D5B%7=?<85 (%&?<50/12&F/'=17=8571'&0%%E5 0/12&<0?A285O'&2

T)U+:MR*8:S



*8--

0123456864147641742

*8--

;/2<0/7= >%7=85(%&?<5@?A785BC%D52?E&?<852&10D5 F'(1'285BC%D5DE1?L<852J/0175 ;%D2&117852J/0175C/0&1E28571'&0%%E5 ;0'?7<0?A285H=1E(%7;//0 NE1?85BC%D52?E&?<85BC%D5 0/12&F/'=17=85E?GF&50/12&<0?A285 H=1E(%7;//0 >%7=85(%&?<5@?A785BC%D52?E&?<85(%&?<5 (1&21EJ'?7F/'=17=85E?GF&5 ;1?<1;0'?785H=1E(%7;//0 K11785BC%D5DE1?L<8571'&0%%E;0'?785 H=1E(%7;//0 NE1?85(%&?<52?E&?<85BC%D5B%7=?<85 E?GF&<0?A285H=1E(%7;//0

0

7414

348012445 134 !-../'0"01%0/(234506'7.&%

#$%&'()*+),+*)*) )8))

)8))

)89)

)89)

:.1;/.<= >$<=84'$%?;4@?A<84BC$D41?6%?;841%0/D4 7&'0&184BC$D4D60?E;841F./0<4 :$D1%00<841F./0<4C./%061841F./0<4 :0%.<841F./0<416$DD0<84<0&%/$$64 :/&?<;/?A184GH70F

!-../'0"01%0/I(Q34R$$< J(KKLMK*89L

#$%&'(*L+)*+*)*) )8))

N(OLKP,L8,*

K

)89)

*

K8))

, O

K89)

)8)) )8,)

K8,) K89)

9 *8))

*8))

!-../'0"01%0/U(Q34R$$< J(KKLL)M8,V

#$%&'(*L+)*+*)*) )8)) )89)

N(OLKP9M8*O

K

)8)) )8K) )8,) )8O)

D6?<D0/ >$<=84'$%?;4@?A<84BC$D41?6%?;846?H7%4 H/0'0;/?A184S=06'$<:../ W.660=?;4D6?<D0/184GH70F >$<=84'$%?;4@?A<84BC$D41?6%?;84BC$D4 7&'0&1846?H7%4:0?;0;/?A184 S=06'$<:../

O

K89)

KKL,L,89K -../'001%0/(234506'7.&%J( #$%&'(),+),+*)*) N(OL)K9P8LK )8))

*8))

%0;06 >$<=84'$%?;4@?A<84BC$D47&'0&184 BC$D41?6%?;841F./0<4;/?<=84<0&%/$$64 :/&?<;/?A184S=06'$<:../

*

K8))

O

K8K) K8,)

9 P

*8))

X" 

))88)))9

K

)89)

K89)

9

*8))

T60?841%0/D47&'0&184<0&%/$$64 :/&?<;/?A184S=06'$<:../ T60?84'$%?;41?6%?;84B$<=?;846?H7%;/?A184 S=06'$<:../

X"

,

K8))

;/$1 >$<=84'$%?;4@?A<84BC$D41?6%?;841%0/D4 7&'0&184'$%?;4D60?E;841F./0<4 C./%06184<0&%/$$64:/&?<;/?A184 S=06'$<:../ >$<=84'$%?;4@?A<84BC$D41?6%?;841F./0<4 ;/?<=846?H7%4H/0'0;/?A184 S=06'$<:../

*8))

>$<=84'$%?;4@?A<84'$%?;47&'0&184 BC$D41?6%?;84BC$D4;/?<=7.&=0<=84 BC$D4:$D1%00<7.&=0<=84:/.DD0<4 D60?84=.<D0/;/?A184S=06'$<:../ >$<=84'$%?;4@?A<84BC$D41?6%?;84 <0&%/$$6;/?A184S=06'$<:../

X"

-../'001%0/(234506'7.&% #$%&'(),+),+*)*) )8))

))88)))9 )89)

)89)

%0;06 >$<=84'$%?;4@?A<84BC$D47&'0&184 BC$D41?6%?;84BC$D4;/?<=7.&=0<=84 <0&%/$$6;/?A184GH70F

KKL*9P8,V -../'001%0/(234506'7.&%J( #$%&'(),+),+*)*) N(OL)KPL8M* )8)) )89) K8))

))88)))9

* , O

)8M) K8))

9 K89)

%0;06 S=06'$<:../ >$<=84'$%?;4@?A<84BC$D41?6%?;84BC$D4 7&'0&184<0&%/$$64;/?A1:/&?<84 S=06'$<:../ >$<=84'$%?;4@?A<841%0/D4D60?E;84&?%0/1%4 7&'0&184BC$D41?6%?;84BC$D4 :$D1%00<7.&=0<=84=.<D0/4 ;/?A1:/&?<84S=06'$<:../ >$<=84'$%?;4@?A<841%0/D47&'0&184 '$%?;4D60?E;84BC$D41?6%?;84=.<D0/4 ;/?A1:/&?<84S=06'$<:../

P *8))

0123456527489



0123456864147641742

*8))

0

7414

348012445 134 !"#9

$%&&'&()*+, -%)'.&'&*&'

/0123%.(4.(4+.+. .*.. )

!"#9

.*.. .*,.

.*,. & &*..

5673 809:*;301<=;><?9*;301<=;@2362A*; BC0D;A<E1<=*;AFG769;FE0A1<H*;AFG769; =7<9:*;9621700E;=7<?A572<9*; I:6E3095GG7 809:*;301<=;><?9*;301<=;@2362A*; BC0D;A<E1<=*;9621700E;=7<?A572<9*; I:6E3095GG7

/0123%.(4.(4+.+. .*..

.*..

.*,.

.*,.

5673 809:*;301<=;><?9*;301<=;@2362A*; BC0D;A<E1<=*;AFG769;FE0A1<H*;AFG769; =7<9:*;9621700E572<9*;JH@6F

+ &*,. ( +*..

+*..

!"#K

&&'.L,*'+ MGG7366A167%NO;P6E3@G21$% /0123%.(4.(4+.+. -%)'.&L(*,L .*..

!"#!

.*.. .*&.

&

.*,.

+ &*..

.*Q.

(

&*,.

DE<9D67 I:6E3095GG7 809:*;301<=;=7G>*;BC0D;A<E1<=*; 56<=6572<9*;I:6E3095GG7 809:*;301<=;=7G>*;BC0D;A<E1<=*; AFG769;AH@6EF69*;9621700E=7<?A*; 82<=675GG7

,

,

&*..

.*Q.

&

809:*;301<=;=7G>*;BC0D;A<E1<=*; 9621700E=7<?A*;I:6E3095GG7

(

+*..

.*.. .*&.

&&R'&Q*L) MGG7366A167%NO;P6E3@G21$% /0123%.(4.(4+.+. -%)'.&Q'*+' .*..

+*..

!"##

MGG7366A167%NO;P6E3@G21 /0123%.(4.(4+.+. .*..

.*,.

.*,.

DE<9D67 I:6E3095GG7 809:*;301<=;=7G>*;BC0D;A<E1<=*;E<H@1; 572<9=7<?A*;JH@6F

.*,. &*.. &*,.

&

.*.. .*&. .*L.

+ )

&*+. &*,.

, +*..

0123456527489

DE<9D67 I:6E3095GG7 809:*;301<=;=7G>*;BC0D;A<E1<=*;E<H@1; 572<9=7<?A*;I:6E3095GG7

+

+*&.

!"#!

..**...R

)

.*,.

&*,.

)

+*..

&&RQ,(*RQ MGG7366A167%NO;P6E3@G21$% /0123%.(4.(4+.+. -%)'.&RL*)( .*..



0123456864147641742

DE<9D67 809:*;301<=;=7G>*;BC0D;A<E1<=*; 572<956<=6*;I:6E3095GG7 809:*;2<167A1;=7G>*;BC0D;A<E1<=*; 572<956<=6*;I:6E3095GG7 809:*;301<=;=7G>*;BC0D;A<E1<=*; 572<956<=6*;I:6E3095GG7 809:*;301<=;=7G>*;BC0D;A<E1<=*; 9621700E=7<?A*;82<=675GG7

+*..

0

7414

348012445 134 !"#$

''()*'+(, 9::;5<<=3<;&>?@A<B5C:43%& 12345&0670678080 -&.(**/'+*0 0+00 ' 0+)0 8 '+00

!"#

0+00

0+*0

6

'+)0

D:=E;:FG H2FG+@523IE@JIKF+@=3<;L@C45<4=+@ =3<;L@LB<IME+@NO2L@=IB3IE+@G:FL<;@ E;IK=D;4IF+@PG<B52FD::; QB<I+@=3<;L@=IB3IE+@NO2L@N2FGIE+@ =R:;<F@;:<=3+@BISC3@E;IK=D;4IF+@ PG<B52FD::;

''().'+8) 9::;5<<=3<;&>?@A<B5C:43%& 12345&0670678080 -&.(**,0+// 0+00 ' 0+)0 8 '+00

8+00

8+00

. )

8+00

!"#

0+)0 0+*0

6

'+)0

.

0+00

'+(0 8+00

D:=E;:FG H2FG+@523IE@JIKF+@=3<;L@LB<IME+@=3<;L@ C45<4=+@NO2L@=IB3IE+@F<43;22B@ E;IK=D;4IF+@PG<B52FD::; QB<I+@523IE@C45<4=+@NO2L@=IB3IE+@ 523IE@N2FGIE+@G:FL<;@E;IK=D;4IF+@ PG<B52FD::; QB<I+@523IE@=IB3IE+@NO2L@N2FGIE+@ =R:;<F@;:<=3+@BISC3@E;IK=D;4IF+@ PG<B52FD::; H2FG+@523IE@JIKF+@523IE@=IB3IE+@=3<;L@ LB<IME+@F<43;22BE;IK=+@PG<B52FD::;

!"#

9::;5<<=3<;&>?@A<B5C:43 12345&0670678080 0+00

0+00 0+)0

0+)0

D:=E;:FG H2FG+@523IE@JIKF+@=3<;L@LB<IME+@=3<;L@ C45<4=+@NO2L@=IB3IE+@F<43;22B@ E;IK=D;4IF+@TSC<R

''(.,'+,* 9::;5<<=3<;&>?@A<B5C:43%& 12345&0670678080 -&.,0008+/. 0+00 ' 0+)0