1. 2022 04 25 Raadsinformatiebrief gymzaal Stadgenoot ondertekend.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 20 april 2022 Grondzaken, Monumenten Marieke van Doorninck, wethouder Grondzaken G&O, Arwen Schram, projectmanager, a.schram@amsterdam.nl

Onderwerp

Entreegebied Gulden Winckel: bouwenvelop Stadgenoot

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad,

Met deze brief informeert het college u over het volgende. Op 9 december 2020 heeft het College van B&W ingestemd met het projectbesluit voor het Entreegebied Gulden Winckel (EGW). Het projectbesluit is ook aangeboden aan de commissie RO en op 3 februari 2021 besproken en voor kennisgeving aangenomen. Bij de behandeling destijds is onder andere gesproken over het advies van de Subcommissie Integrale Ruimtelijke Kwaliteit (SIRK) op de stedenbouwkundige visie, de uitkomsten van de participatie en het minimale volume dat benodigd is om het project haalbaar te maken. Met het projectbesluit heeft het College ingestemd met het uitwerken van de verdichtingsopgave waarbij langs de zone ring A10 400-500 woningen kunnen worden toegevoegd, waaronder minimaal 40% sociale huur en 40% middeldure huur. Deze woningen willen we bouwen op de huidige plots van de corporaties Stadgenoot, Rochdale en Eigen Haard. Daarnaast is er ruimte voor voorzieningen waaronder een parkeergarage op de plot van Eigen Haard en gaan we de kwaliteit van de openbare ruimte verbeteren. Het bestuurlijke opdrachtgeverschap voor dit project ligt bij het stadsdeel. Definitieve besluitvorming vindt plaats in de volgende fase, het Investeringsbesluit.

Bij het projectbesluit is door Monumenten en Archeologie (M&A) aangegeven dat het behoud van de cultuurhistorische waarden en de verdichtingsopgave op gespannen voet met elkaar staan en dat niet op voorhand kan worden aangegeven of hier overeenstemming kan worden bereikt en dat de spanning het grootste is bij de plot van Stadgenoot. Deze zorg is ook uitgesproken door de SIRK, waarbij is aangegeven dat op plotniveau nader onderzocht dient te worden hoe hier uit te komen. Na het nemen van het projectbesluit is in overleg met corporaties, architecten en monumentenzorg onderzocht of en hoe de verdichting op plotniveau haalbaar kan worden gemaakt en tegelijkertijd recht kan worden gedaan aan de cultuurhistorische waarden van het gebied en de gebouwen. Op de plots van Rochdale en Eigen Haard loopt dit goed. Voor de plot van Stadgenoot heeft het College van B&W hier een aanvullend besluit over genomen. Stadgenoot heeft na intensief overleg een plan voorgelegd waarbij het Hendrick de Keijsergebouw

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 april 2022 Pagina 2 van 5

wordt gerestaureerd en verduurzaamd en waarbij het gebouw grotendeels wordt ingevuld met bedrijvigheid en voorzieningen die aansluiten op het karakter van het gebouw. De concrete invulling hiervan zal onderwerp van overleg met de omgeving zijn. Alleen de vleugel langs de Wiltzanghlaan zal worden getransformeerd naar woningbouw. Aan de zijde van de A10 wordt woningbouw toegevoegd voor 160-170 huishoudens, allemaal in de sociale huur of de middensegment huur. Stadgenoot programmeert hier woningen voor verschillende doelgroepen, waaronder starters en jonge gezinnen. Deze herontwikkeling maakt ook mogelijk dat het maaiveld op en rond de Hendrick de Keijserschool wordt opgeknapt en toegankelijk gemaakt voor publiek. Bovendien wordt het maaiveld verbonden met de openbare ruimte rond de andere ontwikkelplots van Rochdale en Eigen Haard en de scholendriehoek. Het doorlopende maaiveld en de doorzichten versterken de kwaliteiten van de openbare ruimte. Om de ontwikkeling mogelijk te maken heeft het College van B&W besloten om een klein onderdeel aan de achterkant van het Hendrick de Keysergebouw, te weten de gymzaal, plaats te laten maken voor de bouw van woningen. Het belang van het project, het toevoegen van nieuwe woningen aan de stad, het behoud en opknappen van de rest van het gebouw en het gebied, heeft voor het College de doorslag gegeven.

Door deze ontwikkeling ontstaat er bij Stadgenoot de ruimte om de woningen te bouwen die de stad zo hard nodig heeft én tegelijkertijd alle overige gebouwdelen van de school te renoveren, te verduurzamen en een nieuwe functie te geven. Het College wijkt hiermee af van het recente advies van de SIRK over deze kwestie. De SIRK spreekt zijn waardering uit voor de zorgvuldigheid waarmee Stadgenoot en de architect de plannen hebben voorbereid. Toch vindt de SIRK sloop van een gedeelte van het monument onwenselijk. De SIRK adviseert om het plan opnieuw te bezien en een ander, kleiner programma toe te voegen waarbij het minimale volume wordt losgelaten. Het College staat hierbij voor een dilemma. Het loslaten van het beoogde bouwvolume voor Stadgenoot is vanuit financiële haalbaarheid geen begaanbare weg. Het volgen van het advies van de SIRK betekent het einde van de herontwikkeling van het Hendrick de Keijsergebouw door Stadgenoot. Ook voor de rest van het project Entreegebied Gulden Winckel komt de haalbaarheid en noodzaak in het geding als een van de drie corporaties afhaakt in een project met een verdichtingsopgave en planvorming die in gezamenlijkheid en in integraliteit tot stand is gekomen. Het College heeft veel waardering voor het advies van de SIRK, maar heeft toch anders besloten.

Na een uitgebreide onderzoeksfase concludeert het College dat er geen reëel alternatief is om te komen tot een andere, betere haalbare bouwenvelop. Dat hierop binnen de gemeente en met de samenwerkingspartners bijna 2 jaar is gestudeerd geeft aan hoe serieus hier naar gekeken is. Een besluit over het voornemen tot sloop van een deel van een monument zal het College nimmer licht opvatten en gebeurt bij hoge uitzondering. Van stedenbouwkundig model naar bouwenvelop In de concept-bouwenvelop is het stedenbouwkundige model uit het projectbesluit voor de drie ontwikkelclusters van het Entreegebied Gulden Winckel uitgewerkt en in samenspraak met M&A, architecten en de ontwerpers voor de openbare ruimte verder aangescherpt. Er zijn in het proces van het inrichten van de bouwenvelop voor Stadgenoot een aantal aanpassingen gedaan om tot een passende bouwenvelop te komen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 april 2022 Pagina 3 van 5

Fig 1: Model stedenbouwkundige visie uit projectbesluit De belangrijkste aanpassingen die in dit proces zijn doorgevoerd op de plot van Stadgenoot ten opzichte van de stedenbouwkundige visie zijn: 

Het volume is naar beneden bijgesteld Het volume dat Stadgenoot mag toevoegen is naar beneden bijgesteld van 11.500 naar 9.000 m2, zijnde maximaal een verdubbeling van het huidige volume van het Hendrick de Keysergebouw - tevens het minimum om de verdichtingsopgave haalbaar te maken.



Afstand tot de praktijkruimtes Er wordt afgezien van het overbouwen van de noordvleugel. De praktijkruimtes zullen niet worden overkluisd middels een zijvleugel, om te voorkomen dat dit gebouwdeel niet ‘aangetast’ hoeft te worden.



Positioneer het toe te voegen volume zoveel mogelijk naar de achtergrond van de plot Het toe te voegen volume is zoveel mogelijk naar de achterzijde van de plot geplaatst, parallel aan de ring waardoor de volumetoevoeging vanaf de straat veel minder in het zicht ligt en het gebouw als geheel daardoor niet overschaduwd wordt. Het dominante perspectief op voor voorzijde van het gebouw – waaronder het zicht op de kunstwerken aan de voorzijde van de gevel - komt vanuit de scholendriehoek en blijft daardoor ongewijzigd.



Probeer de praktijkruimtes in tact te houden, wonen is hier te ingrijpend Het woonprogramma in de school wordt beperkt ten gunste van de monumentwaarde. Stadgenoot zal de ateliers en praktijkruimtes niet transformeren naar wonen, maar deze gebouwdelen restaureren en invullen met functies die minder ingrijpend zijn voor het gebouw - waaronder maatschappelijke en commerciële bedrijvigheid en het inpassen van ruimte voor de buurtkamer - om hiermee deze (prominente) gebouwdelen van de school ook van binnen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 april 2022 Pagina 4 van 5

zo min mogelijk te hoeven verbouwen. Deze delen zullen worden gerestaureerd en in ere worden hersteld, passend bij deze functies. 

Hou het maaiveld zo open en groen mogelijk, in lijn met het AUP De binnentuinen van de Hendrick de Keyserschool en het Elseviergebouw zullen met elkaar worden verbonden. De plots worden publiek toegankelijk en gaan beter corresponderen met de rest van de openbare ruimte. Het maaiveld rondom wordt de drager van het gebied waarin de monumenten staan en wordt zoveel mogelijk doorgetrokken naar de scholendriehoek (met de Krelis Louwenstraat daar tussen). In de uitwerking van de bouwenvelop wordt zoveel mogelijk rekening gehouden met de principes van het AUP (licht, lucht, ruimte, ensembles die uit orthogonale gebouwdelen ontstaan) en waarbij op plotniveau is onderzocht hoe dit zo goed mogelijk kan worden vorm gegeven.

Hier is de volgende bouwenvelop uit naar voren gekomen:

Fig 2: Model bouwenvelop (concept) t.b.v. investeringsbesluit

Ook met deze bouwenvelop liggen er nog altijd belangrijke opgaven. Zo is voor de sociale veiligheid van het pad langs de A10 het ei van Columbus zeker nog niet gevonden en adviseert de SIRK om meer samenhang aan te brengen tussen de binnentuin en de groenzone langs het talud. Hier zal in de komende periode nog hard aan worden gewerkt bij de uitwerking naar de schetsontwerpen voor zowel de gebouwen als de openbare ruimte. Tot slot Met de genoemde invulling en vaststelling van de bouwenvelop voor deze kavel kan de rest van het Hendrick de Keysergebouw worden hersteld en kunnen er 160-170 woningen worden

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 april 2022 Pagina 5 van 5

gebouwd en kunnen de corporaties en de gemeente verder samenwerken aan de ontwikkeling van het Entreegebied Gulden Winckel. Ook overig niet-woonprogramma en het maken van een kwaliteitsslag in de openbare ruimte maken hier onderdeel van uit. De verschillende schetsontwerpen voor de kavels inclusief de bouwenvelop zullen bij de uitwerking voor advies worden voorgelegd aan de CRK in de aanloop naar het investeringsbesluit. Het weghalen van de gymzaal zal hierbij wat betreft het college niet meer ter discussie staan. De planning is om het investeringsbesluit in 2023 aan de gemeenteraad voor te leggen. Parallel aan het opstellen van deze brief bereikte ons een brief van de bewonersgroep Geen Beton en Lommer over de parkeerdruk in het gebied, welke ook naar de raadscommissie is gestuurd. De reactie op deze brief sturen wij u daarom ook mee. Wij verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marieke van Doorninck Wethouder Ruimtelijke Ontwikkeling en Duurzaamheid

Touria Meliani Wethouder Monumenten

Bijlage: Advies SIRK, d.d. 1 december 2021

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl