1.1 RIB nav vragen uit OZA van 13 sept over ESJH.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 26 September 2023 Jeugd Marjolein Moorman OJZD jeugdhulp@amsterdam.nl

Onderwerp

Vragen commissie OZA naar aanleiding van de Gunning ESJH

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende. Afgelopen commissie OZA vergadering van 13 september 2023 spraken we elkaar over de gunning Enkelvoudige Specialistische Jeugdhulp. Daarin heb ik u de toezegging gedaan terug te komen op 2 onderwerpen: 1. De verdeling van de ESJH binnen perceel 1 over de stadsdelen 2. De richtlijnen uitvoering Jeugd GGZ waar de gegunde aanbieders zich aan moeten houden en die als eis zijn gesteld binnen de aanbesteding. 1. De verdeling van de ESJH binnen perceel 1 over de stadsdelen. De contracten voor de ESJH zijn verdeeld over twee percelen: Perceel 1 is de contractering van 9 partijen die in de verschillende stadsdelen de lichtere ESJH hulp verzorgen. Het bedrag dat hierin wordt besteed is 5 miljoen euro. Perceel 2: Voor de vier aanbieders die de stadsbrede ESJH zorg op zich nemen is 10 miljoen uitgetrokken. Uitgangspunt is dat de hulp breed beschikbaar is en met name ten goede komt aan de ouders en kinderen in de meest kwetsbare situaties en de gebieden Noord Zuidoost en Nieuw West. De verdeling over de stadsdelen van de 5 miljoen perceel 1 is als volgt. Perceel 1 Sub a b c d e f

Gebied Centrum + Zuid Nieuw-West Noord Oost West Zuidoost + Weesp Totaal

Opdrachtwaarde € 1.076.096 € 1.076.096 € 760.441 € 688.701 € 760.441 € 875.225 € 5.237.000

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 oktober 2020 Pagina 2 van 4

De bedragen zoals opgenomen in bovenstaande schema zijn gebaseerd op het verdeelmodel van het gemeentefonds, cluster Jeugd. Het gemeentefonds, cluster Jeugd, kent meerdere indicatoren die meegewogen worden, waarvan huishoudens met een laag inkomen de belangrijkste is. De kwetsbaarheid van gezinnen is daarmee een belangrijke factor in de verdeling van de middelen. Voor de aanbieders in perceel 2 is geen voorgeschreven financiële onderverdeling in de stad gemaakt. Deze aanbieders hebben de opdracht om de hulp in te zetten voor ouders en kinderen in de meest kwetsbare situaties en gebieden. Deze opdracht is stelsel breed en dezelfde opdracht die de aanbieders HSJH hebben. We faciliteren dit door de aanbieders van perceel 2 ESJH stadsbreed te laten aansluiten bij de gebiedsgerichte organisatie van de specialistische jeugdhulp. Dit is een omvangrijk en intensief traject waar veel voor geregeld moet worden. De HSJH kernpartners zijn hier nu voorbereidingen voor aan het treffen. In het verdelen van de ambulante capaciteit van de aanbieders wordt gewerkt met gebiedsfoto’s van de stadsdelen waarin de specifieke problematiek, veel voorkomende casuïstiek en de kwetsbaarheidsindex van het stadsdeel belangrijke onderleggers zijn. Hierdoor zullen op termijn de stadsdelen Nieuw West , Zuidoost en Noord over relatief meer capaciteit gaan beschikken dan de andere stadsdelen.

De HSJH en de stadsbrede ESJH hebben een gezamenlijke omvang van 195 miljoen euro per jaar.

2. De richtlijnen uitvoering Jeugd GGZ waar de gegunde aanbieders zich aan moeten houden en die als eis zijn gesteld binnen de aanbesteding. Richtlijnen Binnen de jeugdhulp zijn richtlijnen belangrijke instrumenten. Een richtlijn ondersteunt professionals in hun dagelijkse werk. Het biedt hen houvast in het werken met kinderen, jongeren en ouders. Het is een systematische samenvatting van wetenschappelijk onderzoek en expertise en ervaringen van jeugdprofessionals, kinderen, jongeren en ouders. Richtlijnen worden vaak geautoriseerd door beroepsverenigingen. Vanaf dat moment zijn ze, samen met de beroepscode, onderdeel van de professionele standaard. Het uitgangspunt is daarom dat professionals in principe de richtlijn volgen, maar afwijken als dat in het belang van de ouders of jeugdige is: volgens het principe 'pas toe, of leg uit'. Daarom is het in de aanbesteding ESJH verplicht gesteld dat aanbieders zich houden aan deze richtlijnen.

De richtlijnen zijn te vinden in de databank richtlijnen van het Nederlands Jeugd Instituut (NJI) Databank Richtlijnen | Nederlands Jeugdinstituut (nji.nl) Hierin is ook een groot aantal richtlijnen opgenomen die van toepassing zijn op de ESJH, waaronder de volgende richtlijnen: - JGZ-richtlijn ADHD: signalering, begeleiding en toeleiding naar diagnostiek Nederlands Centrum Jeugdgezondheid | Startpagina richtlijn: ADHD (2015) (jgzrichtlijnen.nl) - JGZ-richtlijn Autismespectrumstoornissen Nederlands Centrum Jeugdgezondheid | Startpagina richtlijn: Autismespectrumstoornissen (2015) (jgzrichtlijnen.nl) - JGZ-richtlijn Psychosociale problemen Nederlands Centrum Jeugdgezondheid | Startpagina richtlijn: Psychosociale problemen (2016) (jgzrichtlijnen.nl) - JGZ-richtlijn Angst Nederlands Centrum Jeugdgezondheid | Startpagina richtlijn: Angst (2016) (jgzrichtlijnen.nl)

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 oktober 2020 Pagina 3 van 4

- JGZ-richtlijn Depressie Nederlands Centrum Jeugdgezondheid | Startpagina richtlijn: Depressie (2016) (jgzrichtlijnen.nl)

Professioneel handelen centraal Zoals beschreven zeggen richtlijnen iets over het professioneel handelen. Ter illustratie is hieronder een citaat opgenomen uit de JGZ-richtlijn ADHD: “De huisarts gaat over tot diagnostiek van ADHD als er geen sprake is van comorbiditeit, onder voorwaarde dat de huisarts de vereiste competenties heeft. Mocht er bij de huisartspraktijk een POHGGZ werkzaam zijn, dan kan die een uitbreiding van de ondersteunende en diagnostische capaciteit in de huisartsenzorg realiseren. In andere gevallen wordt volgens de richtlijn ADHD uit 2005 (Stuurgroep multidisciplinaire richtlijnen, 2005, CBO, Trimbos-instituut) diagnostiek uitgevoerd door GZpsychologen en/of kinder- en jeugdpsychiaters, doorgaans in een multidisciplinair verband en met een arts die een somatische beoordeling kan doen. De JGZ-richtlijn ADHD 2015 zegt niet met zoveel woorden welke hulpverleners gekwalificeerd zijn de diagnostiek van ADHD te doen, maar bevat wel een competentiematrix, die laat zien welke kennis en ervaring de diagnosticus moet hebben. De overkoepelende matrix van competenties bestaat uit 10 dimensies van kennis (en vaardigheid).” Richtlijnen zijn dus geen strak omschreven werkprocessen. Ze bieden een beschreven en gekaderde ruimte voor professionals om hun werk goed te doen.

Vanuit dat perspectief zijn de aanbieders die ingeschreven hebben op de ESJH ook beoordeeld door te kijken of ze de juiste expertise in huis hebben. Dit is een kwalitatieve beoordeling en dus geen kwantitatieve. Dat laatste past ook niet binnen de richtlijnen waarin uit wordt gegaan van het professioneel handelen en vakmanschap. Dat is gegarandeerd met de inkoop. In de aanbesteding is opgevraagd hoeveel medewerkers met een BIG en SKJ registratie werkzaam zijn die straks in de opdracht voor de ESJH zullen worden ingezet en waarmee de werkzaamheden conform de richtlijnen kunnen worden uitgevoerd. Toepassen van richtlijnen binnen een beweging van niet medicaliseren en systeemgericht werken. Van de gecontracteerde aanbieders wordt verwacht dat ze de richtlijnen toepassen, passend bij de opgaven en beweging die we in het jeugdstelsel aan het maken zijn. Namelijk dat: - het normaal is dat je wordt gestut en gesteund waar nodig en niet altijd een uitgebreid GGZ traject ingezet wordt; - de hulp gericht is op het systeem, bestaande uit onder andere ouders en school, en dat een behandeling van de jeugdige hier onderdeel van kan uitmaken; - medicatie hierbij eventueel helpend kan zijn maar niet standaard wordt ingezet en niet als enige onderdeel van de behandeling. Dit betekent dat professionals hun werk deels anders gaan invullen binnen de gestelde richtlijnen.

De inzet van een orthopedagoog (die meer is gericht op de context) is soms beter dan de inzet van een psycholoog (die meer is gericht op de individuele problematiek of stoornis). Zowel de huisartsen als het OKT, de kernpartners HSJH, het Jeugdplatform Amsterdam en de gecontracteerde ESJH aanbieders onderschrijven deze beweging, waarin we het accent

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 oktober 2020 Pagina 4 van 4

verschuiven van het kind naar het systeem. Kinderen bevinden zich immers in een context waarbinnen hun problematiek zich bevindt. In de inkoop is de overweging welke expertise ingezet wordt gelaten waar deze hoort, namelijk bij de professionaliteit van de jeugdhulpaanbieder. Deze professional kan, op basis van de richtlijnen, immers het beste beslissen welke inzet nodig is. We blijven groeien Gelukkig staan we op het gebied van richtlijnen niet stil. De wetenschap biedt een basis voor de richtlijnen en blijft in ontwikkeling. Een voorbeeld als het gaat om ADHD is het programma Druk & Dwars. Dit programma is vanaf 2010 ontstaan op de afdeling Orthopedagogiek van de Rijksuniversiteit Groningen als een antwoord op hulpvragen van ouders die wel handvatten zochten bij de opvoeding, maar geen psychiatrisch label als ADHD voor hun energieke en/of eigenzinnige kind wilden. In ruim 10 jaar groeide de aanpak uit tot een normaliserende en demedicaliserende beweging die zich inzet voor een samenleving waarin de meeste kinderen gewoon op kunnen groeien en specialistische hulp bewaard blijft voor de gezinnen die dat het hardst nodig hebben.

Zie: Druk & Dwars – Begeleiding voor kinderen met druk & dwars gedrag (drukendwars.nl) Met onze partners in het stelsel blijven we groeien naar een betere manier van jeugdhulp, waarin we ons richten op de meest kwetsbaren én een beroep doen op ouders die draagkrachtig zijn, om te dragen en te verdragen. Zoals eerder beschreven staat het professioneel handelen daarin centraal, waarin er niet één generieke of gestandaardiseerde aanpak is voor een (soort) hulpvraag. Jeugdhulp vraagt om een constante afweging wat de beste manier is om het doel te bereiken, expertise van anderen te betrekken, soms bewust een stapje terug te doen, los te laten en naar voren te stappen als dat nodig is. Ik heb het volste vertrouwen in de door ons gecontracteerde professionals dat ze hier in gezamenlijkheid aan werken. Landelijke opgave Eén van de punten in de landelijke hervormingsagenda is de maatschappelijke dialoog. Ook in onze stad wordt deze dialoog steeds meer gevoerd. Ik zie de gesprekken rondom de inkoop ESJH als onderdeel van deze dialoog, namelijk waar we goed aan doen en hoe we de uitdagingen van morgen vandaag vormgeven. Dit is een proces van groeien, elkaar bevragen en ook durven te veranderen. Dit veranderen doen we verantwoord en binnen de professionele kaders, waaronder de landelijke richtlijnen. Maar dat het anders moet én kan is duidelijk.

Ik blijf graag met onze inwoners, partners en u in gesprek over deze veranderingen en de uitdagingen die dit met zich meebrengt.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marjolein Moorman Wethouder Onderwijs Jeugd en Armoede

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl