1.0 raadsinformatiebrief_handboeken_rood_groen.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 5 januari 2022 Openbare Ruimte Jakob Wedemeijer, Egbert de Vries Verkeer & Openbare Ruimte (bestuurlijke.zaken.vor@amsterdam.nl)

Onderwerp

Actualisatie Handboek Rood en Handboek Groen

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende. Sinds begin jaren 2000 wordt toegewerkt naar een eenduidige manier van werken in de Amsterdamse openbare ruimte. In januari 2018 is als resultaat daarvan ‘De Standaard voor het Amsterdamse Straatbeeld’ (het Beleidskader Puccinimethode) vastgesteld door uw raad. Dankzij deze standaard kent de openbare ruimte in heel Amsterdam een hoge kwaliteit, zo duurzaam en functioneel mogelijk. Daarmee is de standaard een onmisbare basis voor de keten van ontwerp – techniek – inkoop -uitvoering – gebruik en beheer. Het beleidskader is technisch uitgewerkt in twee handboeken: Handboek Rood (verhardingen, profielen, straatmeubilair, openbare verlichting, etc.) en Handboek Groen (bomen, beplanting, ecologische oevers, etc.).

Actualisatie van de handboeken door het college van B&W, december 2021 Op 21 december 2021 heeft het college van B&W ingestemd met de actualisatie van het Handboek Rood en het Handboek Groen. Met deze actualisatie sluiten we aan op de ontwikkelingen in de stad. Bijvoorbeeld de behoefte aan meer groen, in navolging van de Groenvisie. Door meer vergroening toe te staan op kades en door in de uitwerking van de standaard straatprofielen meer groen te laten zien. We sluiten ook aan op de behoefte aan autoluwe wijken door het toevoegen van profielen voor groene en autoluwe ‘<30 k/m uur buurstraten’. Dit betekent dat op onderdelen herijkingen plaatsgevonden hebben ten opzichten van het eerder vastgestelde Beleidskader. In het Handboek Rood zijn bij de actualisatie de volgende wijzigingen doorgevoerd: I.

Het aanscherpen van de voorwaarden omtrent de toepassing van gebakken klinkers in trottoirs, ten baten van een kostenbesparing op aanleg en onderhoud van verhardingen. o Conform het Beleidskader uit 2018 worden trottoirs in de stad standaard uitgevoerd in grijze betontegels of gebakken rode klinkers. Per stedenbouwkundige zone in de stad verschilt het standaard materiaal. De Vloerkaart kent zes zones (A t/m F).

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

o

o

Datum 5 januari 2022 Pagina 2 van 2

In zone B waren klinkers toe nu toe ‘onder voorwaarden’ toegestaan in trottoirs, conform het Beleidskader uit 2018. Gezien de grote financiële opgaven in de aanleg, het beheer en onderhoud van de openbare ruimte heeft het college bij deze actualisatie van Handboek Rood besloten voortaan strengere voorwaarden te verbinden aan het toepassen van klinkers in trottoirs. Dat betekent dat we in Zone B (19e-eeuwse gordel, tuindorpen en noordelijke IJ-oever) de klinkers in trottoirs tot een minimum beperken. In navolging daarvan wordt ook in Zone F (transformatiegebied haven) standaard gewerkt met tegels in de trottoirs. Het toepassen van tegels als standaard in Zone B en Zone F resulteert naar verwachting in een besparing van in totaal +/- €35,5 miljoen aan investeringen gespreid over de komende 30 jaar en gemiddeld +/- €263.000 aan onderhoud per jaar, ten opzichten van de huidige Vloerkaart. Deze besparing komt tot uiting op projectniveau: bij de eerste aanleg binnen gebiedsontwikkelingen resulteert dit in lagere kosten die gedekt worden vanuit de GREX, bij herinrichtingsprojecten levert dit lagere kosten op die gedekt worden vanuit het Stedelijk Mobiliteitsfonds (SMF), bij onderhoudsprojecten betreft het lagere kosten op projectniveau vanuit de Reserve Stadsbehoud. Dat betekent dat we voor hetzelfde geld meer straten kunnen aanleggen, onderhouden of herinrichten.

II.

Het opnemen van profielen voor fietsstraten, in navolging van de vastgestelde notitie ‘Afwegingskader fietsstraten, fietspaden, fietsstroken’ uit 2020.

III.

Het opnemen van profielen voor autoluwe en groene ‘<30 km/uur buurtstraten’.

IV.

Doorontwikkeling van de standaard masten en armaturen voor de openbare verlichting.

V.

Opnemen van nieuw straatmeubilair, waaronder een nieuwe standaard voor paaltjes, nieuwe typen banken, fietsparkeervoorzieningen en wayfindingsobjecten.

VI.

Diverse verbeteringen en toevoegingen in de technische details, waaronder: o Verlaagde trottoirs bij puntvernauwingen ten behoeven van de toegankelijkheid n.a.v. motie 55.18 van leden Ernsting en Vroege inzake toegankelijkheid en verhoogde stoepranden, zoals aangenomen bij de vaststelling van het Beleidskader Puccinimethode. o Het niet meer toepassen van schuin parkeren langs grachten in de 17e-eeuwe grachtengordel en het zeer terughoudend toepassen van schuin parkeren langs overige grachten, n.a.v. motie 57.18 van het lid Ernsting en in lijn met de eerder vastgestelde ‘Inrichtingsprincipes voor een Autoluwe stad’ (2020). o Detaillering van geleidelijnen, conform de reeds bestaande Amsterdamse Handleiding Geleidelijnen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 5 januari 2022 Pagina 3 van 3

In het Handboek Groen zijn een aantal technische verbeteringen doorgevoerd. Daarnaast is één inhoudelijke wijziging belangrijk om te benoemen; de voorschriften omtrent groen op kades en oevers. Het Beleidskader uit 2018 staat langs ‘grachten’ (dus: op de kades) alleen bomen toe. We zien dat in participatieprojecten en bij herinrichtingen steeds vaker de wens van bewoners naar voren komt om méér groen toe te passen dan het beleid toestaat. Daarom is opnieuw gekeken naar de formuleringen omtrent groen op kades en, in het verlengde daarvan, groen op oevers. Daarbij is uiteraard de huidige praktijk in ogenschouw genomen, waarbij in strijd met beleid al vaak sprake was van geveltuinen, boomspiegeltuintjes en bloempotten op kades langs grachten. Rekening is gehouden met de algehele ruimtelijke kwaliteit, het functioneren van de kade in het heden en in de toekomst als plek om te verblijven en te laden en te lossen, de stedenbouwkundige inpassing en de cultuurhistorische en monumentale waarden van diverse kades in de stad. In aansluiting op de huidige praktijk is in deze actualisatie van het Handboek Groen nu opgenomen dat onder voorwaarden naast bomen ook de volgende groentoepassingen zijn toegestaan op kades:  Geveltuinen;  Het aanplanten van boomspiegels;  Het plaatsen van bloempotten of -bakken door bewoners of ondernemers.

Hierover heeft afstemming plaatsgevonden met Erfgoedvereniging Heemschut en de Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad (VVAB). VVAB en Heemschut staan beiden positief tegenover hetgeen nu geformuleerd is in het Handboek Groen. In bijgevoegde notitie treft u een nadere toelichting op het groen op de kades en de andere punten waar een herijking heeft plaatsgevonden ten opzichte van het Beleidskader uit 2018.

Strakker sturen op de standaard De komende jaren zullen we vanuit het college nog strakker gaan sturen op het werken conform de standaard, om daarmee te zorgen dat de openbare ruimte betaalbaar en beheerbaar blijft. Natuurlijk is er daarbij ruimte voor participatie en inbreng van bewoners. Die participatie vindt plaats binnen reikwijdte van onze standaard en andere stedelijke kaders. Participatie gaat bij herinrichtingen daarom niet over de vorm van de afvalbak of de kleur van de lantaarnpalen, maar juist wel over de invulling van een plein (speelplek, sportplek, plantsoen, etc.) of bijvoorbeeld de hoeveelheid groen in een straat. Zo zorgen we voor een goede en betaalbare openbare ruimte die aansluit op de behoeften van bewoners, in heel Amsterdam.

Actualisatie van het Beleidskader in 2022-2023 Omdat de stad continu in beweging is, zien we dat er op meer punten behoefte is om het beleid te evalueren en aan te passen aan de ontwikkelingen in de stad. Dat betekent dat het tijd is om beleidskader ‘De Standaard voor het Amsterdamse Straatbeeld’ uit 2018 te actualiseren. Daarvoor

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 5 januari 2022 Pagina 4 van 4

nemen we twee jaar de tijd. We verwachten dat het geactualiseerde beleidskader eind 2023 aan uw raad wordt aangeboden. Bij deze actualisatie worden alle relevante disciplines betrokken: van cultuurhistorie, landschapsarchitectuur, toegankelijkheid en verkeersveiligheid tot klimaatadaptatie, circulariteit en ecologie. Belangenvertegenwoordigers hebben hierin een belangrijke rol: begin 2022 zullen de Fietsersbond en Cliëntenbelang Amsterdam uitgenodigd worden om aan de start van de actualisatie hun input te leveren op wat er beter kan binnen onze Amsterdamse standaard. Gedurende het proces zullen we hen blijven betrekken. Daarnaast wordt op onderdelen afgestemd met onder andere de Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad en Erfgoedvereniging Heemschut. We vertrouwen erop u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Wethouder J.J. Wedemeijer Openbare ruimte

Bijlagen 1. Handboek Rood (2021) 2. Handboek Groen (2021) 3. Notitie ‘Herijking Beleidskader Puccinimethode’ (2021)

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Wethouder E.J. De Vries Verkeer