- 07 Sport en Recreatie (37) Raadsinformatiebrief bestuurlijke reactie init

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 26 oktober 2021 Sport Simone Kukenheim Sport en Bos, sport@amsterdam.nl Bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel Maak Amsterdam watersport vriendelijk van de leden Poot en van Dantzig

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 22-03-2021 hebben de raadsleden Poot (VVD) en Van Dantzig (D66) een initiatiefvoorstel ingediend getiteld Maak Amsterdam watersport vriendelijk. Met dit voorstel wordt het college gevraagd om: 1. In kaart te brengen wat er nodig is om het Amsterdamse water toegankelijk te maken voor peddelsporten zoals roeien, kanoën en suppen hierbij; a. In gesprek te gaan met watersportverenigingen; b. In gesprek te gaan met sporters over hun behoeftes; c. Rekening te houden met de drukte op de grachten; 2. De middelen die nodig zijn om veilig te kunnen roeien, kanoën en suppen op de Amsterdamse wateren te faciliteren en hierbij te denken aan; a. Op- en afstapplekken; b. Veilige en aangewezen routes; c. Informatie- en noodvoorzieningen; 3. In samenwerking met watersportverenigingen zoveel mogelijk kinderen kennis laten maken met de peddelsporten. 4. Routes op het water in te richten die geschikt zijn om langere afstanden te kunnen zwemmen; 5. In samenwerking met watersportverenigingen, zeilscholen en de middelbare scholen in Amsterdam de Amsterdamse jongeren kennis te laten maken met alle vormen van watersport; 6. Te onderzoeken of er een nieuwe zeilschoollocatie kan worden gerealiseerd in het gebied Havenstad en de Houthavens; 7. Te onderzoeken welke locaties geschikt zijn om (tijdelijk) een kitesurfplek te realiseren in of dichtbij Amsterdam.

Het college waardeert het werk dat de indieners hebben verzet om dit voorstel te schrijven en uw betrokkenheid tot dit onderwerp. Namens het college bied ik u mijn excuses aan omdat u langer dan gebruikelijk heeft moeten wachten op deze bestuurlijke reactie.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 26 oktober 2021 Pagina 2 van 6

Het college onderschrijft het voorstel, met uitzondering van de punten 4 en 7. Met voorstel 4 wordt verzocht om lange afstandsroutes op het water in te richten voor zwemmers. Het college acht het ongewenst om middels routering zwemmen te stimuleren op plekken waar dat gevaarlijk en verboden is. We adviseren de raad daarom dit punt van het initiatiefvoorstel niet over te nemen. Dit geldt ook voor het onderzoek naar een kitesurflocatie, voorstel 7. Dit onderzoek is al uitgevoerd. Met betrekking tot voorstel 2, het faciliteren van middelen om veilig te kunnen roeien, kanoën en suppen adviseert het college om als eerste stap in kaart te brengen welke middelen hiervoor nodig zijn en met de uitkomsten hiervan terug te komen in de raad. Het college is het eens met de initiatiefnemers dat het water in Amsterdam kansen biedt voor sporten en bewegen. Het biedt ruimte om te kunnen sporten in de groeiende en verdichtende stad, de mogelijkheden van sporten op het water zijn legio en deze mogelijkheden kunnen nog beter benut worden. Op 14 september 2016 stelde de gemeenteraad de Watervisie 2040 vast. Die visie geeft een goed beeld van de veelheid aan functies en relaties die het water in Amsterdam heeft en hoe er naar water en het gebruik gekeken wordt. Ook sport is hier een duidelijk onderdeel van.

In de Sportvisie 2025 ( vastgesteld door de gemeenteraad in november 2016 ) staat dat water samen met de openbare ruimte en het groen steeds belangrijker wordt in het sport- en beweeggedrag van Amsterdammers. We zien ook dat de afgelopen jaren het gebruik van het water aanzienlijk is toegenomen. Positief omdat het de Amsterdammers aanzet tot meer sporten en bewegen en het bijdraagt aan de beleving van het water. Het heeft ook een keerzijde, omdat het soms ook tot onveilige situaties op en in het water leidt. Een belangrijk aandachtspunt is dan ook de interactie tussen de diverse vormen van watersport en de overige gebruikers van het water binnen de kaders van vlot en veilig scheepvaartverkeer en veilig recreëren. Per onderdeel van het voorstel treft u hier onder een reactie van het college aan. 1. In kaart te brengen wat er nodig is om het Amsterdamse water toegankelijk te maken voor peddelsporten zoals roeien, kanoën en suppen hierbij; a. In gesprek te gaan met watersportverenigingen; b. In gesprek te gaan met sporters over hun behoeftes; c. Rekening te houden met de drukte op de grachten; In opdracht van het programma Varen wordt momenteel een verkennend onderzoek gedaan naar waterrecreatie op de binnenwateren in Amsterdam.

In dit onderzoek komen onder andere de volgende vragen aan de orde: welke doelgroepen zijn er? Hoe groot zijn die doelgroepen? Hoe gebruiken de verschillende doelgroepen het binnenwater in Amsterdam? En waar bevinden zich per doelgroep knelpunten in gebruik in relatie tot andere gebruikers van het binnenwater? Als onderdeel van dit onderzoek wordt een aantal watersportverenigingen bevraagd. We verwachten dit onderzoek eind van dit jaar af te ronden. De informatie uit het onderzoek geeft ons een beter beeld van het gebruik van het water en de verschillende doelgroepen die van het water gebruik maken. Dit kan als input dienen voor een vervolgonderzoek onder watersportaanbieders en watersporters. Met als doel te kijken hoe we het water toegankelijker kunnen maken voor peddelsporten en uiteindelijk te komen tot beleid op het gebied van recreatievaart.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 26 oktober 2021 Pagina 3 van 6

Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van de raadsleden Poot en Van Dantzig op dit punt over te nemen. 2. De middelen die nodig zijn om veilig te kunnen roeien, kanoën en suppen op de Amsterdamse wateren te faciliteren en hierbij te denken aan; a. Op- en afstapplekken; b. Veilige en aangewezen routes; c. Informatie- en noodvoorzieningen; Ook hier kunnen de resultaten van het onder punt 1 genoemde onderzoek naar waterrecreatie op de binnenwateren van Amsterdam als input dienen om te bepalen of, waar en hoe de peddelsporten gefaciliteerd kunnen worden en welke middelen hiervoor nodig zijn. Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van de raadsleden Poot en van Dantzig op dit punt niet over te nemen, maar als eerste stap in kaart te brengen welke middelen nodig te zijn om veilig te kunnen roeien, kanoën en suppen en met de uitkomsten hiervan terug te komen in de raad. 3. In samenwerking met watersportverenigingen zoveel mogelijk kinderen kennis laten maken met de peddelsporten. De gemeente werkt al jaren samen met watersportaanbieders om kinderen te laten kennismaken met peddel- en watersport. Stadsdeel Oost is het stadsdeel dat hier het meest uitgebreid mee bezig is geweest de laatste 10 jaar.

Zo hebben in de afgelopen jaren circa 15.000 kinderen kennis gemaakt met diverse watersporten, zoals zeilen, raften, suppen, vlotten bouwen, roeien, kanovaren en peddelraces. Er vinden kennismakingslessen plaats op zowel basisscholen als op middelbare scholen. Ook in andere stadsdelen vinden diverse activiteiten plaats, zoals kennismakingslessen voor roeien, een watersportdag in stadsdeel Zuid en raften en kanovaren in stadsdeel Zuidoost. Voor het speciaal onderwijs is er een watersportdag georganiseerd bij de Nieuwe Meer. De begeleiding op het water is arbeidsintensief en vraagt om gespecialiseerde begeleiding. Voor een groep zijn altijd meerdere trainers nodig. Dit betekent dat de kosten hoger zijn dan voor kennismakingslessen voor andere sporten. Uitbreiding van de activiteiten is mogelijk, maar past niet binnen de huidige begrotingen van Sport en Bos en de stadsdelen. Het college is bereid te onderzoeken wat nodig is om de activiteiten uit te breiden. Het college beschouwt dit punt als ondersteuning van lopende activiteiten. 4. Routes op het water in te richten die geschikt zijn om langere afstanden te kunnen zwemmen; Amsterdam kent tientallen locaties waar gezwommen kan worden, maar niet overal mag gezwommen worden. Er wordt onderscheid gemaakt tussen drie typen locaties waar gezwommen wordt: officiële zwemlocaties, wildzwemplekken en plekken met een zwemverbod. In en rond

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 26 oktober 2021 Pagina 4 van 6

Amsterdam zijn 11 officiële zwemlocaties. De aanwijzing van deze locaties is een provinciale bevoegdheid en er gelden strenge kwaliteitseisen Om een plek als officiële zwemlocatie te kunnen aanwijzen moet aan criteria voldaan worden op het vlak van onder meer met betrekking tot waterkwaliteit, bodemgesteldheid, fysieke veiligheid, nautische veiligheid en voorzieningen op de wal. Bij wildzwemplekken geldt geen zwemverbod, maar ze voldoen ook niet aan alle eisen om als een officiële zwemplek aangewezen te worden. Dat betekent dat er op deze locaties risico’s kunnen zijn met betrekking tot onder meer de waterkwaliteit, overige gebruikers van het water en de bodemgesteldheid. Tot slot zijn er plekken met een zwemverbod op grond van het Binnenvaartpolitie regelement. Dat zijn over het algemeen plekken waar zwemmen gevaarlijk is. Bijvoorbeeld in vaarwater dat niet afdoende af te scheiden is, bij aanmeergelegenheden (waaronder steigers), rondom bruggen en sluizen en in- en nabij havens. In juli jl. heeft wethouder de Vries u middels een raadsbrief geïnformeerd over de uitgevoerde quick scan naar wildzwemplekken. Het overgrote deel van deze plekken is op basis van de quick scan ongeschikt bevonden als een officiële zwemlocatie, omdat niet voldaan kan worden aan eisen met betrekking tot o.a. de waterkwaliteit, de bodemgezondheid en – gesteldheid en conflicten met vaarverkeer.

Langeafstand zwemmen betreft per definitie wildzwemmen, omdat routes zich niet beperken tot officiële zwemlocaties. Het is, gezien de resultaten van bovengenoemde quick scan, ook niet mogelijk om volledige routes aan te wijzen als officieel zwemwater. Daarnaast is de verwachting dat het uitzetten van routes voor langeafstandszwemmen niet mogelijk is zonder daarbij plekken te doorkruisen waar een zwemverbod geldt. Bijvoorbeeld omdat er sprake is van havenwater of routes voor het doorgaand vaarverkeer. Het is niet de rol van de gemeente om Amsterdammers aan te moedigen om wild te zwemmen en het mag van zelf spreken dat de gemeente Amsterdammers niet middels routering wil stimuleren om te zwemmen op plekken waar dat gevaarlijk en verboden is. Gezien de risico’s die zwemmers op dergelijke locaties lopen en gezien het risico dat de gemeente loopt om aansprakelijk gesteld te worden voor ongevallen wanneer zij onveilige routes uitzet, adviseert het college de raad het voorstel van de raadsleden Poot en Van Dantzig op dit punt niet over te nemen. 5. In samenwerking met watersportverenigingen, zeilscholen en de middelbare scholen in Amsterdam de Amsterdamse jongeren kennis te laten maken met alle vormen van watersport; Zoals bij punt 3 aangegeven vinden er diverse activiteiten plaats binnen de gemeente om Amsterdamse jeugd kennis te laten maken met watersport.

Op basisscholen vinden diverse kennismakingslessen plaats. Roeien wordt na schooltijd aangeboden of voor middelbare scholieren via een Topscore traject bij een roeivereniging. Hier wordt soms roeien en kajakken gecombineerd om meer leerlingen van een school te kunnen plaatsen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 26 oktober 2021 Pagina 5 van 6

Zoals aangegeven bij punt 3 is de begeleiding op het water arbeidsintensief en gespecialiseerd. Voor een groep zijn altijd meerdere trainers nodig wat de kosten hoger maakt dan voor andere kennismakingslessen. Momenteel past uitbreiding van de activiteiten niet binnen de begroting voor Sport en de stadsdelen. Het college is bereid te onderzoeken wat nodig is om de activiteiten uit te breiden. Het college beschouwt dit punt als ondersteuning van lopende activiteiten. 6. Te onderzoeken of er een nieuwe zeilschoollocatie kan worden gerealiseerd in het gebied Havenstad en de Houthavens; Het IJ en de havenbekkens binnen het plangebied van Haven-Stad zijn geheel in gebruik door de Haven van Amsterdam, voor tal van nautische, bedrijfsmatige activiteiten (vervoer over water, overslag, scheepsreparatie enzovoorts). Dit zal nog langjarig, voor onbepaalde tijd het geval zijn. Deze bedrijfsmatige activiteiten verdragen zich niet met de recreatieve, educatieve activiteiten van een zeilschool, op hetzelfde water. Het starten van een onderzoek naar de mogelijkheid van de vestiging van een zeilschool hier is dus niet zinvol. Binnen het plangebied van Haven-Stad ligt tevens de Noorder-IJplas, in stadsdeel Noord. Dit blauwgroene gebied wordt in de komende decennia verder ontwikkeld als stadspark. Over de programmatische invulling ervan moet de komende jaren meer duidelijkheid komen.

Het is denkbaar dat onderzoek naar de mogelijkheden van een kleinschalige zeilschool, gericht op de jeugd, wordt meegenomen bij de nadere planvorming en programmering van de Noorder IJplas. Het water van de plas heeft geen directe vaarverbinding met het IJ. Het spreekt voor zich dat de activiteiten van de zeilschool zich moeten verdragen met de natuur- en ecologische waarden van de plas en met ambities op het gebied van opwekking van duurzame energie (windturbines, zonneparken). Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van de raadsleden Poot en Van Dantzig op dit punt over te nemen. 7. Te onderzoeken welke locaties geschikt zijn om (tijdelijk) een kitesurfplek te realiseren in of dichtbij Amsterdam. In het kader van het Programma Waterrecreatie en Ecologie (IJburg en Zeeburgereiland) is onder meer onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van een mogelijke kitesurflocatie op IJburg. De Nederlandse Kitesurf Vereniging (NKV) is als stakeholder betrokken bij dit onderzoek. In het onderzoek is één potentiële kitesurflocatie op IJburg naar voren gekomen, het betreft het gebied ten noordoosten van Buiteneiland. Deze locatie is tot stand gekomen op basis van uitgangspunten en wensen vanuit de gebruiker. Overige definitieve locaties op en rondom IJburg voldoen niet: vanwege de stand van de wind zijn deze locaties ongeschikt.

Op dit moment is nog niet bekend of kitesurfen bij Buiteneiland in de toekomst kan plaatsvinden. Duidelijk is dat op deze zoeklocatie op korte en middellange termijn geen invulling kan worden gegeven aan de huidige wens om te kunnen kitesurfen. Er moet nog gestart worden met het

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 26 oktober 2021 Pagina 6 van 6

maken van Buiteneiland waardoor pas in 2040-2045 voldoende land is gemaakt om op deze locatie het kitesurfen te kunnen faciliteren. Bovendien is de locatie om verschillende redenen complex: - Op verschillende aspecten is nader onderzoek nodig of de locatie daadwerkelijk gebruikt kan worden en fysiek geschikt gemaakt kan worden voor kitesurfen - Tegelijkertijd ligt er op dezelfde locatie een andere ruimtelijke reservering, namelijk een zoeklocatie voor windturbines (vastgesteld door de raad op 26 mei 2021). Kitesurfen en windturbines kunnen op dezelfde locatie niet gecombineerd worden. Voordat onderzoek naar de haalbaarheid van de potentiële kitesurflocatie kan worden opgestart, moet eerst het traject met betrekking tot de zoeklocaties van de windturbines worden afgerond. Omdat de potentiële kitesurflocatie pas rond 2040-2045 beschikbaar zal komen, is er voldoende tijd om te zijner tijd de benodigde onderzoeken op te starten. Een tijdelijke locatie is vanuit veiligheidsoverwegingen niet voorhanden. Uit het eerder genoemde onderzoek blijkt dat de noordzijde van Strandeiland vanwege de benodigde windrichting en ligging naar het open water geschikt zou kunnen zijn. Om meerdere redenen is dit geen optie.

Tot medio 2022 is het niet mogelijk omdat het landmaken van Strandeiland nog in volle gang is waardoor de veiligheid van de watersporters (en daarmee ook de kitesurfers) niet gegarandeerd kan worden. Op de middellange termijn (2022 t/ m 2025) start de aanleg van de ringdijk van Buiteneiland, en wordt er gewerkt aan de waterkering van Strandeiland. Ook dan geldt dat de veiligheid van de watersporters niet gegarandeerd kan worden. Vanaf 2026 wordt aan de noordzijde van Strandeiland stortsteen aangelegd, noodzakelijk om de golfaanval op te vangen uit het noorden. Kitesurfen vanaf een stortstenen kade is niet mogelijk. Het college is van mening dat met het onderzoek naar mogelijke kitesurflocaties reeds is voldaan aan de aanbeveling van de raadsleden Poot en Van Dantzig. Op grond van het voorgaande verzoekt het college de raadsleden Poot en Van Dantzig een gewijzigd initiatiefvoorstel in te dienen.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Simone Kukenheim Wethouder Sport

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl