- 06 Raadsaangelegenheden (7) Bijlage 13 - verslag hoorzitting Stichting Jo

X

x x

Gemeente Amsterdam

Verslag hoorzitting vrijdag 25 september 2020 inzake bezwaar tegen het besluit van de raad van de gemeente Amsterdam van 12 december 2019 inzake een aanvraag op grond van de Subsidieverordening Joodse erfpachttegoeden Kenmerk: DJ.2o.001165.00i

Hoorzitting over het bezwaarschrift ingediend door:

Stichting Joodse kindergemeenschap Cheider

Het bezwaarschrift richt zich tegen het besluit van de gemeenteraad van de gemeente Amsterdam van 12 december 2019 om de subsidie die in het kader van de Joodse erfpachttegoeden is aangevraagd gedeeltelijk af te wijzen. Door de stichting is een subsidie aangevraagd van €844.844,00 en er is door de gemeenteraad €187.000 toegekend.

Aanwezig Bezwaarschriften commissie: De heer Vroege, voorzitter Mevrouw De Grave-Verkerk, commissielid Mevrouw Bloemberg-lssa, commissielid De heer Nota, ambtelijk secretaris

Bezwaarden: De heer Elburg, secretaris bestuur Cheider Mevrouw Beukers, gemachtigde

Verweerder: Mevrouw Wilschut, gemachtigde Mevrouw Kappelhof, gemachtigde

Verslag (vervolg)

Gemeente Amsterdam

Pagina 2 van 6

Verslag De voorzitter opent de hoorzitting, stelt de aanwezigen aan elkaar voor en legt de procedure uit. Daarbij merkt hij op dat de bezwaarschriftencommissie bestaat uit leden van die raad die door hun fractie voor deze commissie voorgedragen zijn. Het betreft dus een commissie die wordt gevormd door leden van het bestuursorgaan dat het besluit genomen heeft. Dit is van belang omdat dit betekent dat niet vereist is dat de leden niet bij de voorbereiding van het betrokken besluit betrokken mogen zijn geweest. Verder merkt de voorzitter op dat de commissie alleen de besluitvorming in de gemeenteraad voorbereidt. De commissie brengt aan de hand van de stukken en deze hoorzitting advies uit over het bezwaar aan de gemeenteraad en de gemeenteraad beslist op het bezwaar. Ten behoeve van de verslaglegging wordt er een audio-opname gemaakt. De voorzitter geeft bezwaarde vervolgens het woord. Bezwaarde heeft enkele exemplaren van haar pleitnota meegebracht. De Bezwaarschriftencommissie heeft de aanvullende stukken gekregen. Namens het Cheider is gevraagd een externe Bezwaarconnmissie in te stellen welk verzoek niet is gehonoreerd. Het is van essentieel belang dat de Bezwaarconnmissie een onafhankelijke rol heeft maar de hele commissie bestaat uit raadsleden. Dat kan een onbevooroordeelde behandeling van het bezwaar in de weg staan.

Zo nodig zal ze de rol van de leden van de bezwaarcommissie bij de bestuursrechter ter discussie stellen. Opvallend is dat het een omvangrijk, gevoelig en beladen dossier betreft waarbij veel partijen zijn betrokken. De kernvraag is of de beschikking op de juiste wijze tot stand is gekomen en of het Cheider wel een eerlijke kans heeft gehad en of de knelpunten wel juist zijn beoordeeld. Bezwaarde vindt dat dit niet het geval is. Via een WOB-verzoek heeft het Cheider stukken opgevraagd. Er wordt verwezen naar pagina 2 van de Annotatie gesprek voorzitter Commissie joodse erfpachttegoeden: 'De commissie adviseert de aanvraag van het Cheider deels toe te wijzen, namelijk het verzoek van 178.200 euro ter bekostiging van een verandermanager. Het beeld is dat (een deel van) de commissie het liefst niets zou toekennen aan Cheider, maar daarvoor in de door de raad vastgestelde subsidieverordening onvoldoende mogelijkheden ziet. Hoewel het Cheider problemen heeft, draagt het wel bij aan de continuïteit van de Joodse gemeenschap. Mogelijke afwijzingsgronden van de aanvraag zijn: het Cheider bedient slechts een klein deel van de Joodse gemeenschap; de verhouding kosten staat niet in verhouding tot het bereik van de school en de continuiteit van het Cheider is niet gewaarborgd. Deze afwijzingsgronden zijn mager. Het beeld is dat de commissie het liefst niets zou toekennen aan het Cheider.

Het is

2

Verslag (vervolg)

Gemeente Amsterdam

Pagina 3 van 6

lastig de aanvraag af te wijzen op grond van het beeld dat van Cheider bestaat.' Er lijkt hier sprake te zijn van vooringenomenheid. De commissie wilde het Cheider eigenlijk geen subsidie verstrekken, maar ze kon niet anders. Deze vooringenomenheid wordt later nog eens bevestigd in de raadscommissie AZ van 5 september, agendapunt ii. Daar wordt de twijfel van de commissie benoemd, maar er zijn onvoldoende gronden om de aanvraag in z'n geheel af te wijzen. Dit is onbehoorlijk. Dit is de kern van het bezwaar van het Cheider. Het Cheider heeft volgens bezwaarde dan ook geen eerlijke kans gekregen. Dan de knelpunten en de beoordeling daarvan. Bezwaarde begrijpt dat het standpunt in het verweerschrift ook het standpunt van de raad is. Het Cheider zou een klein bereik hebben en de continuïteit van het Cheider zou niet zijn gewaarborgd. De financiële positie zou precair zijn. Het bereik is zeker niet te klein. Het is de enige Joodse religieuze school van Nederland. Leerlingen komen overal vandaan. De continuïteit is wél gewaarborgd en de financiële situatie is niet precair. Zie bijlage 4 met de accountantsverklaring. De commissie Joodse Erfpachttegoeden heeft in haar stuk aangegeven dat deze twee afwijzingsgronden mager zijn (bijlage ij.

Deze commissie had aan het Cheider volgens de verplichting vanuit de AWB dan vragen moeten stellen; dan had ze kunnen concluderen dat de afwijzingsgronden niet eens bestaan. De overige knelpunten in het bezwaarschrift zijn niet weerlegd en dienen daarom te worden toegewezen. Daarbij gaat het om de voorgenomen motivering die willekeurig wordt toegepast; onderschatting van de impact van het Cheider in het Joods religieuze Amsterdam; de ongemotiveerde schending van het gelijkheidsbeginsel; stellingnames over belangrijkheid die niet worden gemotiveerd; bezwaar tegen het niet volgen van het gestelde subsidieplafond en schending van de beginselen van behoorlijk bestuur. Bijlage 3 bevat een overzicht van de verdeling per sector volgens de adviescommissie. Daaruit blijkt dat de totstandkoming van de verdeling in sectoren ondeugdelijk is. Bij een subsidieplafond dient er echter een duidelijke verdeling te worden gehanteerd, maar er is aantoonbaar minder geld gegaan naar de sector educatie. Kortom, het dossier deugt niet, niet in z'n geheel maar ook niet op detailniveau. Het dossier heeft de schijn van belangenverstrengeling op meerdere niveaus. Wordt er geen recht gedaan, dan zal het Cheider zich wenden tot de onafhankelijke bestuursrechter. Het Cheider staat open voor een gesprek. De heer Elburg voegt hier aan toe dat er slechts twee Joodse scholen in Amsterdam zijn.

Bij het Cheider zijn veel Joodse medewerkers in dienst; ze is daarmee de grootste Joodse werkgever. Andere organisaties onderstrepen het belang van het Cheider. Leerlingen van het Cheider zijn praktisch allemaal in staat synagogediensten te leiden en andere religieuze taken uit te voeren wat een continuering van de Joodse gemeenschap betekent, het belangrijkste criterium uit de

3

Verslag (vervolg)

Gemeente Amsterdam

Pagina 4 van 6

lijst van zeven. De financiële situatie is op orde, 8i.000 euro positief volgens de boekhouder. Die positieve lijn wordt gelukkig voortgezet. Het Cheider krijgt slechts 22% van de aanvraag toegewezen — en dat terwijl er 200.000 euro naar Bij leven en welzijn is gegaan die in geen enkele sector thuishoorde. Dit is tegen de verordening in. De voorzitter geeft verweerder vervolgens het woord. Verweerder sluit zich aan bij het standpunt van de bezwaarschriftencomnnissie dat er geen aanleiding is een externe commissie over de bezwaarschriften te laten adviseren. In bezwaar gaat het om een heroverweging door het bestuursorgaan zelf en de wet biedt daarbij ook de mogelijkheid het horen door het bestuursorgaan zelf te laten plaatsvinden. Het Cheider heeft een commissie gevraagd van mensen die deel uitmaken van de Joodse gemeenschap, voeling hebben met de gemeenschap en expertise hebben van de Joodse gemeenschap. De Joodse gemeenschap moest immers zelf aangeven waar deze middelen het best naar toe konden. Dus achtergronden en zaken uit het verleden zijn bekend en worden meegenomen in de afweging. Dat maakt de aanvraag opvallend. Dat WOB-stuk gaat over een bespreking tussen de burgemeester en de voorzitter van de commissie nadat de commissie tot haar adviezen was gekomen. Juist over het Cheider wilde de burgemeester wat meer weten.

Een deel van de commissie wilde het Cheider geen geld toebedelen. De oorzaak daarvan was gelegen in de wetenschap van de problemen die rond het Cheider speelden. De commissieleden hebben die gevoelens opzij gezet en hebben de aanvraag beoordeeld langs de lijn van de verordening. De afwijzingsgronden komen rechtstreeks uit de verordening. De gemeenteraad heeft een verweer ingediend waarvoor ze advies heeft gevraagd op de bezwaargronden aan de commissie Joodse erfpachttegoeden. Op het bereik is in het verweerschrift uitgebreid ingegaan. De aanvraag stamt uit 2018 en in 2019 is een stuk ingediend over de continuiteit. Dat stuk mocht niet meer worden meegenomen. De commissie heeft alle aanvragen bekeken en beoordeeld op de kwaliteit en wat er goed was voor de kwaliteit van de Joodse samenleving. In sommige sectoren werden kwalitatief betere aanvragen gedaan. Om die reden is er tussen de sectoren geschoven; de verordening bood daartoe de mogelijkheid. Bij leven en welzijn hoort in de sector Welzijn en Zorg en daar zijn extra middelen naartoe gegaan. De voorzitter krijgt de belangenverstrengeling graag nader toegelicht.

4

Verslag (vervolg)

Gemeente Amsterdam

Pagina 5 van 6

Bezwaarde spreekt de hoop uit dat de commissie zelf als onderdeel van de raad ook kritisch is. Volgt er geen enkele heroverweging of beslissing op het bezwaar, dan zal bezwaarde de WOBstukken nader bestuderen. Wat er nu ter tafel ligt, is een kleine selectie, twee heel opvallende stukken. Die belangenverstrengeling ziet zij in de wijze waarop de commissies zijn benoemd en wat er is gebeurd met de gelden. Dat wil bezwaarde nu niet hier uitwerken, maar bij de rechtbank wel. Verweerder zou het nu over die vermeende belangenverstrengeling willen hebben. Ze vindt het niet prettig dat dit nu boven het hoofd blijft hangen. Bij de stukken die middels de WOB zijn opgevraagd, gaat het om ambtelijke stukken, stukken die zijn voorbereid voor de burgemeester. Dat zijn niet de woorden van de burgemeester. De voorzitter informeert naar de relatie tussen de voorbereiding van de burgemeester, het gesprek van de burgemeester en het besluit dat nu ter tafel ligt. Verweerder legt uit dat het advies rechtstreeks en ongewijzigd bij de gemeenteraad is gekomen. Het Joodse ErFpachtdossier is een dossier van de burgemeester. De voortgang van dat dossier is dus besproken met de burgemeester. De commissie Joodse Erfpachttegoeden kan niet zomaar stukken aanhangig maken bij de gemeenteraad; het college besluit wat er op de agenda komt.

Dus ook om die reden is het via de burgemeester en het college naar de gemeenteraad gegaan — en wel ongewijzigd. De voorzitter geeft de Bezwaarschriftencommissie gelegenheid tot het stellen van aanvullende vragen. Mevrouw Bloemberg-Issa informeert of bezwaarde op grond van andere regelgeving subsidie heeft aangevraagd voor bijvoorbeeld aanpassing van de huisvesting of het bijscholen van docenten. Bezwaarde verduidelijkt dat het pand onderhoud behoeft. Geld daarvoor is er niet. Het gehele aangevraagde bedrag is nodig. De voorzitter geeft gelegenheid tot een slotopmerking. Bezwaarde wil de belangenverstrengeling als het zo ver komt, bij de rechter aandragen. De tijd is nu beperkt en daarom zijn niet alle WOB-stukken hier voorgelegd. Ze hoopt dat de

5

Verslag (vervolg)

Gemeente Amsterdam

Pagina 6 van 6

Bezwaarschriftencommissie kritisch zal zijn naar de raad toe en dat er een herbeoordeling komt. Verweerder gaf aan dat de commissie de achtergrond van de historie wel in het achterhoofd had. Of dat echt is gebeurd, dat betwijfelt ze. Ze vreest dat het Cheider überhaupt geen tweede kans krijgt en dat er niet alleen naar de aanvraag is gekeken maar ook naar de aanvrager. Als de commissie zelf zegt dat de afwijzingsgronden mager zijn, lijkt het erop alsof er ergens naartoe is geredeneerd. Ze zou daarover nog graag een keer het gesprek over aangaan. Het klopt dat de aanvraag betrekking heeft op de stukken die toen bekend waren en niet over de stukken die nu bekend zijn. Formeel is dat zo. Toch waren er destijds ook stukken van de accountant die aantoonden dat het beter ging met het Cheider. Het was prettig geweest als er naar die financiële positie was geïnformeerd. Dan had die kunnen worden toegelicht. Eigenlijk bestonden er helemaal geen afwijzingsgronden. De heer Elburg voegt hieraan toe dat het bereik wel degelijk in grote mate zorgt voor de continuering van de Joodse gemeenschap. Met de kwantiteit kan de kwaliteit worden gewaarborgd. Overigens blijkt uit de WOB-stukken dat Bij leven en welzijn helemaal niet in een van de sectoren thuishoort, maar kennelijk vond de commissie die organisatie belangrijk.

Verweerder voert aan dat in het verweerschrift uitgebreid is ingegaan op de afwijzingsgronden. Daar is objectief uiteengezet waarom er geen volledige toekenning is gekomen. Er is nu 187.000 euro toegekend. Wat de commissie ook van de achtergrond van het Cheider vond, blijkbaar heeft ze dat naast zich gezet. Dit is echt een forse subsidietoekenning. De voorzitter stelt vast dat partijen hiermee alles near voren hebben gebracht wat zij naar voren wilden brengen en licht kort de verdere procedure toe. Tot slot bedankt hij de aanwezigen voor hun komst en sluit hij de hoorzitting. Amsterdam, 19 januari 2021 De bezwaarschriftencommissie,

bjet Hidde Nota, Secretaris

6

ret