06. Bestuurlijke reactie evaluatie stadsdeelpanels en jongerenadviesraad NW

Bestuurlijke reactie evaluatie stadsdeelpanels en evaluatie jongerenadviescommissie NieuwWest Van

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam Rutger Groot Wassink, wethouder democratisering

Datum

2025-09-16

Aan

Stadsdeelpanels zijn geïntroduceerd in de afgelopen bestuursperiode als een nieuw instrument voor stadsdeelcommissies. De bedoeling van het stadsdeelpanel is om bewoners meer te betrekken bij de lokale democratie. Het is een instrument van de stadsdeelcommissie en het is ook aan hen om te bepalen of ze het willen inzetten. De stadsdeelcommissies in West, Oost en Noord hebben in 2024 of 2025 een stadsdeelpanel georganiseerd. Stadsdeelcommissie Zuid zal in november 2025 een stadsdeelpanel organiseren. Stadsdeelcommissie Nieuw-West heeft besloten om een alternatief instrument in te zetten: een jongerenadviescommissie. Evaluatieopdracht De Hogeschool van Amsterdam en de Haagse Hogeschool hebben de afgeronde stadsdeelpanels in West, Oost en Noord in opdracht van de gemeente geëvalueerd. Hierbij is gekeken naar de ervaring van deelnemers en de landing van de adviezen en het instrument bij de stadsdeelcommissies en de stadsdeelorganisaties. Het onderzoeksbureau KA Research heeft de jongerenadviescommissie in Nieuw-West geëvalueerd. Hierbij is gekeken naar welke ervaringen zijn opgedaan met de jongerenadviescommissie, welke effecten de commissie tot nu toe heeft gehad, en aanbevelingen voor de toekomst.

Conclusies op hoofdlijnen Het onderzoeksrapport over de stadsdeelpanels laat zien dat deelnemers positief zijn over hun deelname aan het panel en dat deelname een positief effect heeft op de betrokkenheid bij het onderwerp en verbondenheid met de buurt. Het gebruik van loting zorgt voor een grote groep nieuwe stemmen: gemiddeld 85% van de deelnemers heeft nog nooit meegepraat met de gemeente. Ook de betrokken stadsdeelcommissieleden zijn positief over stadsdeelpanels en de adviezen die eruit komen. De brede onderwerpen van de stadsdeelpaneldagen zorgen voor veel en uiteenlopende adviezen. Hoewel inzicht krijgen in de ideeën van bewoners een doel is van de stadsdeelpanels, maakt de hoeveelheid en reikwijdte van adviezen het soms lastig om opvolging

Gemeente Amsterdam

Datum 2025-09-16 Pagina 2 van 3

te realiseren voor de gemeente en tegelijk de herkenbaarheid van de plannen te behouden voor deelnemers. Het evaluatierapport over de jongerenadviescommissie Nieuw-West laat zien dat betrokkenen over het algemeen positief zijn over het eerste jaar. De deelnemende jongeren zijn trots en de stadsdeelcommissie waardeert het perspectief wat de jongerenadviescommissie inbrengt. Er is een beperkt aantal adviezen uitgebracht (1 ongevraagd en 1 gevraagd advies). De impact van de uitgebrachte adviezen is nu nog beperkt meetbaar. Hoe gaan we met de aanbevelingen aan de slag? Veel van de aanbevelingen uit de evaluatie stadsdeelpanels zijn verwerkt in de voorgestelde wijziging op de verordening van de stadsdelen en het stadsgebied. De onderzoekers doen een aantal aanbevelingen over meer ruimte voor maatwerk in de invulling van stadsdeelpanels. Het college heeft daarom in de gewijzigde verordening op de stadsdelen en het stadsgebied het minimumaantal leden van een panel en de frequentie van de bijeenkomsten verlaagd. Het minimumaantal leden is verlaagd van 250 mensen naar minimaal 50 mensen en de frequentie is aangepast van tweemaal per jaar naar minimaal eenmaal per bestuursperiode. Ook worden een aantal organisatorische aanbevelingen gedaan, bijvoorbeeld om professionele ondersteuning te (blijven) geven en ruimte in de ambtelijke organisatie te maken voor uitvoering van de adviezen.

Hoe hier uitvoering aan wordt gegeven is afhankelijk van de ambitie van een gemeenteraad en de beschikbaarheid van middelen. Tot slot wordt aangeraden om in de opzet van het stadsdeelpanel kritischer te kijken naar de doelen in relatie tot de beschikbare tijd en meer ruimte te maken voor het formuleren en samenvoegen van de adviezen. De hoeveelheid aan doelen die nu worden gesteld voor een stadsdeelpanel maakt dat niet alle doelen even goed tot hun recht komen. De voorgestelde wijzigingen in de verordening bieden meer ruimte voor verschillende variaties van een stadsdeelpanel. Een stadsdeelcommissie krijgt meer mogelijkheid om een stadsdeelpanel te organiseren dat bij haar doelstellingen en de lokale context van het betreffende stadsdeel past. De onderzoekers geven aan dat een stadsdeelcommissie de huidige opzet voor een stadsdeelpanel zou kunnen behouden, met één bijeenkomst voor een grote groep inwoners over een brede thema. Deze vorm lijkt het meest geschikt voor een raadpleging waarin deelnemers hun ideeën, ervaringen en zorgen delen. Ook zou een stadsdeelcommissie een panel kunnen organiseren over een specifiek onderwerp gedurende meerdere dagen, eventueel met een kleinere groep. In deze vorm is meer ruimte voor verdieping en kunnen deelnemers werken naar concretere gezamenlijke adviezen, waar vervolgens een sterker mandaat voor uitvoering bij past.

De aanbevelingen zullen worden uitgewerkt in een nieuwe leidraad stadsdeelpanels, die in de eerste helft van 2026 zal worden gemaakt. Deze leidraad zal ook ingaan op verschillende andere aanbevelingen van het onderzoeksrapport en ondersteuning bieden bij het ontwerpen van toekomstige stadsdeelpanels. Ook worden de ervaringen bij de uitvoering en landing van adviezen hierin opgenomen en wat dit vraagt aan de organisatie (randvoorwaarden, cultuurverandering). De stadsdeelcommissies, stadsdeelbestuurders en stadsdeelorganisaties zullen hierbij worden geconsulteerd. Ook worden raadsleden hiervoor uitgenodigd.

Gemeente Amsterdam

Datum 2025-09-16 Pagina 3 van 3

Los van de evaluatie is in de gewijzigde verordening de mogelijkheid voor de gemeenteraad en burgers woonachtig in het stadsdeel om kwesties aan het stadsdeelpanel, dan wel leden daarvan, voor te leggen geschrapt. In plaats hiervan is in de toelichting opgenomen dat de gemeenteraad, het dagelijks bestuur, inwoners, maatschappelijke organisaties en buurtplatforms de mogelijkheid hebben om stadsdeelcommissies te adviseren over het vraagstuk voor een stadsdeelpanel. Dit doet volgens het college meer recht aan de positie van de stadsdeelcommissie als ontvanger van de adviezen van een panel. De evaluatie van de jongerenadviescommissie benoemt een aantal punten waarmee de commissie nog effectiever en duurzamer kan worden. Zo wordt aanbevolen dat adviezen vaker kunnen worden gegeven en kunnen gaan over beiden complexe en concrete thema's, zodat jongeren het effect van hun inzet direct terugzien. Daarnaast is er ruimte om de actieve deelname te vergroten en de groep diverser en representatiever te maken, onder meer door gerichte werving via scholen, jongerenwerk en buurtorganisaties. Tot slot is een duidelijkere rolverdeling en afstemming tussen jongeren, begeleiders en de stadsdeelcommissie nodig om de samenwerking te versterken, uitvoering van de adviezen te volgen en de commissie duurzaam te laten functioneren.

De stadsdeelcommissie van Nieuw-West, de begeleiders en ambtenaren van het stadsdeel zullen samen verkennen hoe vorm wordt gegeven aan de aanbevelingen in het tweede jaar van de jongerenadviescommissie. De jongerenadviescommissie loopt in ieder geval nog tot en met juni 2026. Doorontwikkeling stadsdeelpanels De evaluaties van de stadsdeelpanels en de jongerenadviescommissie in Nieuw-West laten zien dat de stadsdeelcommissies en deelnemers overwegend positief aankijken tegen deze instrumenten. Het rapport van de hogescholen geeft bovendien duidelijk aanleiding tot doorontwikkeling van het instrument stadsdeelpanels. Het college stelt daarom voor om stadsdeelpanels onderdeel te houden van de verordening op de stadsdelen en het stadsgebied, alsook de mogelijkheid voor stadsdeelcommissies om een voorstel in te dienen voor een alternatief instrument. Over de mogelijkheid voor alternatieve instrumenten is in de verordening een tekst opgenomen in de toelichting op het artikel. De uitvoering van de stadsdeelpanels en alternatieven daarop, zoals de jongerenadviescommissie in Nieuw-West, zal echter afhankelijk zijn van de keuzes van een nieuwe gemeenteraad en de beschikbaarheid van middelen.