05. Bijlagen bij de toelichting.pdf
Tekst van het document
Cruquius deelgebied 7
bestemmingsplan Cruquius deelgebied 7
Inhoudsopgave
Bijlagen bij de toelichting
5
Bijlage 1
Spelregelkaart
6
Bijlage 2
Spelregels
8
Bijlage 3
Bouwhistorische verkenning
10
Bijlage 4
Inrichting openbare ruimte
52
Bijlage 5
Parkeerbalans
54
Bijlage 6
Fietsparkeerbalans
56
Bijlage 7
Ladderonderbouwing
58
Bijlage 8
Aanmeldingsnotitie mer-beoordeling Cruquiusgebied
87
Bijlage 9
Bedrijven en milieuzonering
107
Bijlage 10
Akoestisch onderzoek
122
Bijlage 11
Hoofdlijnen aanvullend akoestisch onderzoek industrielawaai
190
Bijlage 12
Aanvullend akoestisch onderzoek industrielawaai
265
Bijlage 13
Bodemonderzoek 113-117
410
Bijlage 14
Luchtkwaliteit
852
Bijlage 15
Externe veiligheid
905
Bijlage 16
Onderzoek bunkerschepen Sluisbuurt
928
Bijlage 17
Advies brandweer
941
Bijlage 18
Brandveiligheidsrapportage Houtsma
952
Bijlage 19
Geohydrologisch rapport parkeergarage
964
Bijlage 20
Zichtlijnen beroepsvaart
1037
Bijlage 21
Onderzoek radarsysteem
1045
Bijlage 22
Aanvaarrisico
1055
Bijlage 23
Archeologie
1112
Bijlage 24
Cultuurhistorie
1145
Bijlage 25
Verkeersonderzoek
1158
Bijlage 26
Hoogbouweffectrapportage
1213
Bijlage 27
Windhinderonderzoek
1258
Bijlage 28
Geactualiseerd windhinderonderzoek
1280
Bijlage 29
Ecoscan Bestemmingsplan Cruquiusgebied
1284
Bijlage 30
Stikstofonderzoek
1314
Bijlage 31
Onderzoek beschermde soorten Wnb
1338
Bijlage 32
Beantwoording vooroverlegreacties
1360
Bijlage 33
Besluit hogere waarden
1367
2 eld)
bestemmingsplan "Cruquius deelgebied 7" (vastgest
bestemmingsplan Cruquius deelgebied 7
Bijlage 34
Nota zienswijzen
1384
Bijlage 35
Toelichting pdf
1402
bestemmingsplan "Cruquius deelgebied 7" (vastgesteld) 3
bestemmingsplan Cruquius deelgebied 7
4 eld)
bestemmingsplan "Cruquius deelgebied 7" (vastgest
bestemmingsplan Cruquius deelgebied 7
Bijlagen bij de toelichting
bestemmingsplan "Cruquius deelgebied 7" (vastgesteld) 5
bestemmingsplan Cruquius deelgebied 7
Bijlage 1 Spelregelkaart
6 eld)
bestemmingsplan "Cruquius deelgebied 7" (vastgest
Spelregelkaart Cruquiusweg e.o. 19-01-2012 SPOOR
SSIN
WEGBA
Gewijzigd
HAVEN
BINNEN
HAVEN
BINNEN
NK DAM-RIJ AMSTER ANAAL
Legenda
ENTREPOTHAVEN
Grens plangebied Behoudenswaardige objecten Karakteristieke bebouwing Bestaande bebouwing Nieuwe bebouwing Bouwveld Hoofdsontsluiting Zoekgebied OV keerlus Zoekgebied langzaamverkeersverb. over water Uiterste grens bouwveld Nieuwe kade komt mogelijk 7 m uit bestaande kade Snede
1400
Kavelgrens (Kadastraal) Indicatieve langzaamverkeersverbinding Hoogteaccent tot 60 m. Hoogteaccent tot 45 m.
1400 Max. toe te voegen voetprint
600 WE
NIEUWE VAART
NIEU
Zoekgebied verbinding met zeeburgereiland AM AMSTERD
LOZINGSKANAAL LOZINGSKANAAL
AAL
-RIJNKAN
NGSKANAAL
NIEUWE VAART
NIEUWE VAART
Begrenzing van gebied met losse bebouwing
T VAAR
0
10 20 30 40 50
100 m
Schaal 1:2000 bij afdrukken op A2 formaat, liggend
bestemmingsplan Cruquius deelgebied 7
Bijlage 2 Spelregels
8 eld)
bestemmingsplan "Cruquius deelgebied 7" (vastgest
Spelregels Cruquiusweg e.o. 11-11-2011
De spelregels zijn onder voorbehoud van toekomstig stedelijk kader met betrekking tot programmering en locatieontwikkeling. Onderwerp Programma Bouwveld
Legenda
Openbare Ruimte Straten
Langzaam verkeer Zoekgebied langzaamverkeersverbinding over het water Snedes
Zijstraten Parkeren
Zoekgebied OV keerlus Max. bouwhoogte
21 Hoogte accent
Duurzaamheid Te behouden bebouwing
Karakteristieke bebouwing
Motivatie/Uitleg
- Maximaal te bebouwen oppervlak. - De FSI is voor elk kavel gelijk, behalve bij de kavels met hoogteaccenten. - Er dient minimaal om de 60 meter ruimtelijk een parcelering en of een opening in de bebouwing of het gevelvlak gemaakt te worden ten behoeve van licht, lucht en (door)zicht. Deze dient zowel ruimtelijk als esthetisch aanwezig te zijn(architectuur en materiaalgebruik).
- Verdichting van het gebied is wenselijk: De schaarse ruimte moet optimaal benut worden. - FSI =Floor Space Index dit is het aantal lagen wat je mag bouwen uitgaande van 100% bebouwing van het bouwveld. - Om monotone en te massale bebouwing te voorkomen moet minimaal om de 60 meter de bebouwing variëren. Hierdoor ontstaat een stedenbouwkundige korrel die past bij het gebied. - In totaal kan ca. 200.000 m2 BVO toegevoegd worden in het gebied. Dit getal is gerelateerd aan de verkeerscapaciteit van de Th. K. van Lohuizenlaan en gaat nog nader onderzocht worden. De FSI zal zich ongeveer tussen de 2 en 3 bevinden. - Publiekelijk toegangelijke kades zijn (op termijn) wenselijk. - Dit om flexibele ontwikkelingen te stimuleren. - Diversiteit verhoogt de kwaliteit van het woon- werkmilieu. - Het stadsdeel houdt het overzicht bij uitruil van BVO’s m2 of programma voor de begane grond tussen bouwvelden.
- Er wordt geen verplicht programma voorgeschreven. - Het aantal m2 programma kan onderling tussen bouwvelden geruild worden. - Het programma voor de begane grond, waarbij een verdeling van 50% wonen en 50% werken wenselijk is kan uitgeruild worden tussen bouwvelden. - Het aantal m2 bedrijfsruimte mag voor het gehele gebied niet verminderd worden.
Functies
Maximaal toe te voegen footprint
Spelregel
1400
- De hoofdontsluiting wordt gevormd door de Cruquiusweg. Deze vormt de backbone van het gebied en heeft een profiel van minimaal 21 m breed. - Het profiel van de weg wordt ten minste opgebouwd uit een rijbaan van circa 7 m., een vrijliggend fietspad, een dubbele bomenrij en langsparkeren. - Nieuw te ontwikkelen gebouwen worden niet direct vanaf de Cruquiusweg ontsloten voor auto’s. - Het gaat hier om een op termijn gewenste langzaamverkeersroute van Borneo/Sporenburg via het Cruquiuswerkgebied over de sluis naar het Flevopark. - Het gaat hier om een op termijn gewenste langzaam verkeersverbinding over het water. Deze verbinding bevindt zich binnen het zoekgebied.
- De weg heeft een ruim profiel dat afgestemd is op de hoogte van de omliggende bebouwing en bevat een vrijliggend fietspad. - Om de hiërarchie en karakteristieke kromming van de weg te versterken wordt het profiel begeleid door bomen aan weerszijden. - Door het aantal inritten vanaf de weg te beperken kan er een veilige fietsverbinding gemaakt worden. - Een langzaamverkeersroute (voetgangers en fietsers) verbetert de toegankelijkheid en bekendheid van het gebied.
- De snedes staan haaks op de Cruquiusweg. - De snedes zijn minimaal 16 m breed en zijn vrij van bebouwing. - Voor de situering van de snede kan een marge aangehouden worden van 10 m naar links of rechts - De snedes zijn toegankelijk voor alle soorten verkeer. - Zijstraten parallel aan de Cruquiusweg kunnen gerealiseerd worden en moeten aansluiten op de snedes. - Bomen zijn in de eventuele zijstraten niet verplicht. - De parkeerbehoefte voor het toekomstige programma dient gerealiseerd te worden op eigen terrein. - Parkeerplaatsen mogen niet zichtbaar zijn vanuit de openbare ruimte. - Voorzieningen ten behoeve van parkeren mogen niet in de openbare ruimte geplaatst worden. - Parkeerbehoefte kan onderling uitgeruilt worden tussen de bouwvelden zodat grotere parkeergarages kunnen ontstaan binnen een straal van maximaal 250 m vanaf het bouwveld. - In dit gebied dient een reservering voor een keerlus voor het openbaarvervoer te worden opgenomen.
- De snedes zorgen voor een zicht op het water waarbij een groene invulling wenselijk is. - Vanuit de omgeving zorgen de snedes voor een ruimelijke opdeling en doorzichten. - De marges zijn ten behoeve van de flexibiliteit, de snede mag over een bouwveld geschoven worden. De breedte van de snede ligt vast. - De zijstraten zorgen voor de fijnmazige ontsluiting. - Zijstraten zijn niet verplicht. - Bezoekersparkeren ten behoeve van bedrijven dient op eigen terrein gerealiseerd te worden. - Bezoekersparkeren ten behoeve van wonen mag in openbare ruimte gerealiseerd worden. - Een parkeergarage met een blinde gevel is in verband met sociale veiligheid en uitstraling niet toegestaan. - Dubbelgebruik van parkeerplaatsen is wenselijk. - De straal van 250m is de norm voor de uiterste loopafstand naar een parkeergarage. - Een OV-verbinding zorgt voor een goed ontsloten en dus leefbare wijk.
- De maximale bouwhoogte wordt berekend vanaf het aansluitende maaiveld. - De maximale bouwhoogte is 21 m. - Bij hoge uitzondering kan er gemotiveerd worden afgeweken van de maximale bouwhoogte. Daarvoor moeten dan zwaarwegende stedenbouwkundige, architectonische, milieutechnische of programmatische argumenten aangevoerd worden. - Hier is hogere bebouwing toegestaan dan de maximale bouwhoogte. - De minimale bouwhoogte is 30 m. - De hoogteaccenten dienen slank vormgegeven te zijn. - Dit is het maximaal toe te voegen footprint van een gebouw (of gebouwen) op dit bouwveld. - De toegevoegde bebouwing mag het zicht op de karakteristieke en te behouden bebouwing niet al teveel ontnemen.
- Deze maximale hoogte garandeerd stedenbouwkundige samenhang. Dit blijkt uit onderzoek naar de optimale verdichting waarbij rekening gehouden is met de bezonning en uitzicht.
- Deze gebouwen dienen behouden te blijven. Indien bouwkundig aangetoond kan worden dat deze gebouwen bouwtechnisch of anderszins niet meer te behouden zijn kan daarvan afgeweken worden. - Bij sloop van het behoudenswaardige gebouw wordt het programma dat gerealiseerd mag worden op het bouwveld niet groter. - Deze gebouwen zijn karakteristiek en het is wenselijk dat deze behouden blijven. Mochten deze toch gesloopt worden dan wordt het programma dat gerealiseerd mag worden op het bouwveld niet groter.
- Deze gebouwen of objecten vormen de identiteitdragers van het gebied. Ze zijn van architectonische en cultuurhistorische waarde. - Als deze objecten een wenselijke ontwikkeling in de weg staan mogen ze beperkt verplaatst worden binnen het bouwveld. De havenkraan mag binnen het gehele Cruquiusgebied herplaatst worden. - Deze gebouwen zijn karakteristiek voor het gebied maar zijn van mindere architectonische waarde dan de te behouden bebouwing. Een zeer gewenste (nieuwbouw)ontwikkeling zouden ze niet in de weg moeten staan. - Als deze objecten een wenselijke ontwikkeling in de weg staan mogen ze verplaatst worden.
- Deze verbinding mag de doorvaart van het water niet beperken.
- Dit zijn bijzondere plekken binnen het Oostelijk Havengebied die vanuit stedenbouwkundig oogpunt om hogere bebouwing vragen. - De footprint is het oppervlak van een gebouw op de begane grond. - Rond het centrum van het gebied ter hoogte van de voormalige Sigmafabriek dient een losse setting van bebouwing te komen. Hierdoor ontstaat een cultureel industrieel parklandschap met een recreatieve waarde voor het hele gebied. - Nieuwe bebouwing mag het zicht op de behoudenswaardige bebouwing niet geheel ontnemen.
De spelregels en spelregelkaart hebben geen betrekking op de woonboten/woonarken. De positie hiervan op de spelregelkaart is indicatief en kan daarmee verschillen met de werklijkheid ter plekke. De wijzigingen naar aanleiding van de inspraakreacties zijn in rood weergegeven.
bestemmingsplan Cruquius deelgebied 7
Bijlage 3 Bouwhistorische verkenning
10 eld)
bestemmingsplan "Cruquius deelgebied 7" (vastgest
Foto voorpagina: Collectie Archief van de Dienst Ruimtelijke Ordening: foto's Datering 3 juli 1987 beeldbank.amsterdam.nl - B00000037743 Foto voorpagina Metaalpark-locatie: Collectie N.V. De Arbeiderspers; Fotodienst Datering 1 december 1957 beeldbank.amsterdam.nl - 010163002739 Foto voorpagina Houtsma-locatie: Collectie Stadsarchief Amsterdam: foto-afdrukken Datering september 1938 ca. beeldbank.amsterdam.nl - OSIM00004004846
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
1 / 40
COLOFON © 28 December 2016, Amsterdam
MOOI lost op Oudebrugsteeg 9 1012 JN AMSTERDAM J. van den Ban ir. T.P.A.H. Hendrikx
In opdracht van: AMVEST Woningen Nova Projectontwikkeling B.V. De Entree 43 Postbus 12446 1100 AK AMSTERDAM ir. Bas van de Ven ir. Karst Hagedoorn
Vragen J. van den Ban (jimmy@mooilostop.nl) Ir. T.P.A.H. Hendrikx (tim@mooilostop.nl)
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
2 / 40
INHOUD Colofon ......................................................................................................................... 2 1. Inleiding .................................................................................................................... 4 2. Metaalpark-locatie ................................................................................................... 5 2.1 Historische Ontwikkeling Metaalpark in Vogelvlucht ...................................... 9 2.2 Kantoorgebouw met woonhuis ...................................................................... 10 2.2.1 1908 .......................................................................................................... 10 2.2.2 Verbouwing 1947 .................................................................................... 11 2.2.3 Renovatie 1998 ........................................................................................ 11 2.2.4 Huidige situatie ........................................................................................ 11 2.3 W. Langhout Gzn. (1850-1936) ...................................................................... 14 3. Houtsma-locatie ..................................................................................................... 19 3.1 Historische Ontwikkeling Houtsma in Vogelvlucht ........................................
23 3.2 Floshal .............................................................................................................. 25 3.3 S. J. Meegdes (1901 - ?) .................................................................................. 25 Bronvermelding, ......................................................................................................... 33 Bijlage A: Chronologisch verloop ontwikkeling ‘Metaalpark’ .................................. 35 Bijlage B: Chronologisch verloop ontwikkeling ‘Houtsma’ ...................................... 38
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
3 / 40
1. INLEIDING
woningen en haar architect. Hoofdstuk 3 beschrijft de historische ontwikkeling van de Houtsma-locatie en gaat dieper in op de Floshal en haar architect
De herontwikkeling van het Cruquiusgebied van bedrijventerrein tot gemengd werk-woongebied is reeds in volle gang. AMVEST heeft het bezit verworven van een aantal locaties in het Cruquiusgebied, waaronder de Kop van Cruquius die onderverdeeld is in de deellocaties ‘Metaalpark’, ‘Houtsma’, ‘Candido’ en ‘Gratex’. Als leidraad voor de herontwikkeling van het Cruquiusgebied gelden de spelregels zoals opgesteld in de ‘Spelregels Cruquiusweg e.o. 11-11-2011’ en de ‘Spelregelkaart Cruquiusweg e.o. 19-01-2012’. Op de spelregelkaart zijn een aantal gebouwen aangemerkt als ‘behoudenswaardig’ of ‘karakteristiek’, waarvan er zich twee gebouwen bevinden op de deellocaties ‘Metaalpark’ en ‘Houtsma’. Op het perceel van Metaalpark gaat het om het ‘Kantoorgebouw met woonhuis voor de ingenieur en voor de werkmeester’ welke is aangemerkt als ‘behoudenswaardig. Op de Houtsma-locatie betreft het ‘De uitneembare loods’, ook bekend als de ‘Floshal’, welke is aangemerkt als ‘karakteristiek’. In verband met de voorgenomen herontwikkeling van de Kop van Cruquius heeft AMVEST opdracht gegeven een bouwhistorische verkenning uit te voeren naar deze gebouwen. In een eerder stadium heeft ‘MOOI lost op’ in opdracht van AMVEST bouwhistorische verkenningen uitgevoerd naar het Sigma-terrein, Insulinde-terrein (Kavel 1.5) en de Remepa-loods (Binnenbocht).
In voorliggende bouwhistorische verkenning worden zowel de ontwikkelingen van het gebied als het gebouw zichtbaar gemaakt en de gebruiksgeschiedenis beschreven. Het dient als input voor de rol die de behoudenswaardige- en karakteristieke bebouwing kan vervullen in de herontwikkeling van dit terrein door AMVEST. De verkenning is als volgt opgebouwd; Hoofdstuk 2 beschrijft de historische ontwikkeling van de Metaalpark-locatie en gaat dieper in op het Kantoor met
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
(Spelregelkaart Cruquiusweg e.o. 19-01-2012, 2012)
4 / 40
2. METAALPARK-LOCATIE
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
5 / 40
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
6 / 40
Datering huidige bebouwing Metaalpark-locatie. Bron: Bouwarchief Amsterdam Stadsdeel Oost. Bron afbeelding: Google Maps
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
7 / 40
1928
Na een organische groei vanaf 1908, begint de N.V. Nederlandsche Export en Import Maatschappij Nedeximpo weer met een nagenoeg schone lei. Alleen het Kantoor met woonhuis van W Langhout Gzn. uit 1908 en de uitbreiding van Fabrieksgebouw A uit 1909 van W. Langhout Gzn. ontsnappen aan de sloophamer. Collectie Stadsarchief Amsterdam: foto-afdrukken.23 april 1928. Beeldbank.amsterdam.nl - A04139000555 KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
8 / 40
2.1 Historische Ontwikkeling Metaalpark in Vogelvlucht Nadat een aanvraag tot uitbreiding van de metaalsmelterij aan de Achterweg werd afgewezen, vestigde de N.V. Nederlandsche Metaalhandel zich in 1908 als één van de eerste bedrijven in het Cruquiusgebied ten oosten van de Th. K. van Lohuizenlaan. Het terrein waarop ze zich vestigde werd tot 1911 in de bouwvergunningen nog aangeduid als “(…) terrein tusschen den mond van het Merwedekanaal en den mond van het Oosterkanaal”. Op het terrein kwamen twee fabrieksgebouwen, een kantoor met twee woningen en een aantal bijgebouwen. In 1909 ging de N.V. Nederlandsche Metaalhandel over in de N.V. Chemische Industrie Amsterdam-Holland. Eén van de bijproducten van de chemische fabriek was waterstof en zo ontwikkelde zich uit Amsterdam-Holland de Zuur- en Waterstoffabriek “Electro” N.V., die zich bezighield met de winning en bereiding van zuurstof en waterstof, stikstof en vloeibare lucht. De twee fabrieken stonden onder één directie, maar hoewel het Electro voor de wind ging werden het terrein met opstallen van Amsterdam-Holland in 1914 geveild (Algemeen Handelsblad, 33-1914), waarna de onderneming in 1917 werd geliquideerd (Algemeen Handelsblad 01-05-1917). De Zuur- en Waterstoffabriek Electro N.V. verhuisde naar de Distelweg in Amsterdam Noord en kende daar een periode van bloei.
In 1968 werd Electro voor 15,2 miljoen gulden verkocht aan AGA Nederland N.V., een dochter van AGA, Zweedse producent van industriële gassen (AGA Museum-a). Het terrein met opstallen werd vanaf 1916 tot 1920/1927 gebruikt door de N.V. Metaalwarenfabriek Neerlandia en vervolgens van 1927 tot 1928/1934 door de Nederlandsche Export en Import Maatschappij Nedeximpo. Hoewel de naamgeving veel over de aard van de bedrijven blootgeeft is er niet veel over het daadwerkelijk reilen en zeilen van deze bedrijven bekend. In de periode van Metaalwarenfabriek Neerlandia werden de opstallen uitgebreid met diverse bergplaatsen, loodsen, werkplaatsen, schaftlokalen en privaten.
Of de loodsen aan vervanging toe waren, of dat Nedeximpo meer opslag in de openlucht nodig had is niet bekend. In ieder geval is het overgrote deel van de toenmalige bebouwing in de periode tussen 1920-1927 gesloopt. Van de oorspronkelijke bebouwing uit 1908 bleef alleen het kantoor met woningen gespaard. Daarnaast bleven de uitbreiding uit 1916 van het oorspronkelijke ‘Fabrieksgebouw A’, een bergplaats aan de zuidelijke grens van het perceel uit 1916 en een transformatorhuisje uit 1920 gespaard van de sloophamer. De daaropvolgende periode tot 1968 kende eenzelfde soort organische groei van bergplaatsen en loodsen. Deze werden neergezet in opdracht van de handelsonderneming R.S. Stokvis & Zonen. De van oorsprong Rotterdamse handelsonderneming, opgericht in 1849, handelde in van alles en nog wat; van schroeven en hangbruggen tot radio’s en t.v.’s, isolatiemateriaal, fietsen, auto’s en chemicaliën, maar ook koffie uit NederlandsIndië. Het was het grootste handelsbedrijf in West-Europa. In de jaren 1950 telde Stokvis twintig handelsafdelingen en verwierf ook grote belangen in vele industriële ondernemingen (Wikipedia.nl (a)). In de Tweede Wereldoorlog legden leden van de familie Stokvis vanwege hun Joodse afkomst al in 1940 hun functies neer en werd de hoofdzetel naar Curaçao
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
9 / 40
verplaatst. Tijdens WO II stond het bedrijf onder Duits beheer, maar in 1946 kwam de hoofdzetel weer terug naar Nederland. Na de oorlog bleef de omzet jaar na jaar stijgen. Echter, midden jaren ’60 zorgde een teruggang in de conjunctuur voor een onevenredige verhouding tussen kosten en opbrengsten en koos Stokvis ervoor de voorraden te concentreren in Rotterdam, Roosendaal en Alphen a/d Rijn en liet het Cruquiusgebied dus achter zich (Archieven.nl). Van 1960/1968 tot heden is Metaalhandel J.A. Magnus op dit perceel gevestigd. Op de uitbreiding van de smelterij in 1968 na werden er geen andere gebouwen op het complex gebouwd. In datzelfde jaar werden ook ramen toegevoegd aan de noorden oostgevel van de kantine en de loods met fuseedak die zich aan de noordzijde van het terrein bevonden. Daarna gebeurde er tot 1996 niks. De loods uit 1916 aan de zuidgrens van het perceel werd in dat jaar gerenoveerd. Twee jaar later werd het kantoor met woonhuis gerenoveerd. Nog eens drie jaar later, in 2001, werd aan de noordoostzijde van het perceel de oeververdediging vervangen door stalen damwanden. In 2010 werd de loods uit 1916 alsnog gesloopt, nadat die tussen 1920-1927 nog van de sloophamer gespaard bleef. Het gebouw verkeerde inmiddels in zo’n slechte staat dat het voor gevaarlijke situaties zorgde en het benutten van de ruimte onmogelijk maakte (Aanvraag Sloopvergunning, 21-092009).
2.2 Kantoorgebouw met woonhuis In de Cultuurhistorische Verkenning van Bureau Monumenten en Archeologie van de Gemeente Amsterdam uit 2012 staat omschreven dat het gebouw van architectonisch belang is als een representatief voorbeeld van een vroeg twintigsteeeuws kantoorgebouw en als beeldbepalend pand de industriële geschiedenis van de Cruquiusweg illustreert (BMA, 2012).
Plattegrond van de begane grond van het Kantoorgebouw met woonhuis vd ingenieur en vd de werkmeester. W. Langhout Gzn. 1908
2.2.1 1908 Het gebouw werd in 1908 in opdracht van N.V. Nederlandsche Metaalhandel gebouwd. Het is door W. Langhout Gzn1 ontworpen in een soort van overgangsstijl. Dit is een stijl die in het begin van de twintigste eeuw is ontstaan en een overgang
1
Gzn.: Een soort van patroniem (vadersnaam) die aangeeft hoe de vader van de naamdrager heet. In dit geval: Gerrit/Gerard (Gerrits’ zoon). KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
10 / 40
vormt tussen de neostijlen naar een meer moderne architectuur met invloeden van bijvoorbeeld Jugendstil en Berlage, maar ook van de chaletstijl, de stijl waarin het kantoor van de N.V. Oliefabrieken Insulinde aan de Cruquiusweg 89 is gebouwd (Documentatie.org). Op de begane grond bevond zich een laboratorium met aanpalend een kantoorruimte en een weegkamer, die via de westgevel te betreden was. Aan de zuidgevel bevonden zich twee aparte entrees van de woningen voor de ingenieur en de werkmeester. Aan de oostzijde bevonden zich een aantal woonvertrekken van één woning en een serre. De overige woonvertrekken bevonden zich op de eerste en tweede verdieping. Welke woning wie toebehoorde wordt niet duidelijk uit de tekeningen, al neemt woning 2 op alle verdiepingen meer ruimte in beslag. 2.2.2 Verbouwing 1947 Bijna veertig jaar later wordt de eerste grote verbouwing uitgevoerd. In de tussentijd is er al wel het een en ander in de plattegrond veranderd, omdat de bestaande toestand in 1947 verschilt van de plattegronden uit 1908. Zo heeft het laboratorium plaats moeten maken voor kantoorruimte, is de weegkamer verbouwd tot toiletgroep en is de keuken een waslokaal voor de arbeiders geworden. Tijdens de verbouwing in 1947 krijgen de werknemers van Stokvis een schaftlokaal en garderobe op de begane grond, ten koste van de woonvertrekken van woning 2.
Daarnaast worden er een aantal tussenwandjes gesloopt. De eerste verdieping blijft nagenoeg hetzelfde, maar op de zolderverdieping krijgt woning 1 er een aantal vertrekken van woning 2 bij, waardoor woning 1 nu groter is dan woning 2. Wat er verder aan ingrepen gebeurde is uit het bouwarchief niet te achterhalen. Op de tekening staat alleen aangegeven dat alle plafonds worden voorzien van gestucadoorde plafonds.
2.2.3 Renovatie 1998 Vijftig jaar na de eerste grote verbouwing laat Metaal Magnus International het gebouw opnieuw renoveren door architectenburo P. Graeber. Alle buitenwanden worden voorzien van geïsoleerde voorzetwanden en ook de plattegrond veranderd weer. Woning 1 is komen te vervallen en wordt nu geheel gebruikt als kantoor. De begane grond wordt op de entree naar de bovenliggende woning na nu compleet in beslag genomen als kantoor. Op de zolderverdieping bevindt zich het archief en neemt woning 2 weer de ruimte in beslag als in 1908. 2.2.4 Huidige situatie De verbouwingen en de tand des tijds hebben hun sporen nagelaten en de architectuur geen goed gedaan. Dit is zichtbaar in de vele aangetaste gevelstenen en aangetaste aansluitdetails. Daarnaast zijn veel oorspronkelijke details en indeling (plattegronden) verloren gegaan.
Het kantoorgebouw met woonhuis. Datum van de foto is onbekend, maar waarschijnlijk net na de renovatie in 1998. Bron: AGA-museum.nl (b)
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
11 / 40
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
12 / 40
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
13 / 40
2.3 W. Langhout Gzn. (1850-1936) Willem Langhout Gzn, (Woubrugge 1850 – Bussem 1936), was architect van voornamelijk villa’s en woonhuizen voor de particulier sector, maar bouwde ook winkels en kleine en grote fabrieken. Waarschijnlijk leerde hij het vak van zijn vader Gerrit Langhout die mr. metselaar was en handelaar in bouwmaterialen. In 1877 vestigde W. Langhout zich in Amsterdam, waarna hij zich na enkele jaren liet beëdigen als makelaar. Dit betekende niet alleen een extra bron van inkomsten, maar ook gemakkelijker toegang tot de wereld van bouwondernemers, verhuurders en exploitatiemaatschappijen. Zo raakte hij persoonlijk betrokken bij de ontwikkelingsmaatschappij die werkzaam was op het bolwerk De Wetering. In de omgeving van Weteringschans – Weesperzijde was hij veel actief en is vrijwel al het werk van Langhout bewaard gebleven.
meest tot de verbeelding sprekende gebouwen zijn de woning aan de Leidsekade 103 (1879), dat van 1958 tot zijn dood in 2010 door Harry Mulisch bewoond werd, en het gebouw van het voormalige kledingmagazijn Kattenburg op de hoek van de Nieuwendijk en de Dam (1886), nu een filiaal van H&M. Bronnen: Amsterdamsegrachtenhuizen.info | Broekema, S (2015) | Hosman, H. (2014) | Koopman, F.et al.. (2015) | Leeuwen, W. van (2013) | Monumenten & Archeologie (2014) | Wikpedia.nl (b)
Naast woonhuizen en fabrieken ontwierp hij ook woonblokken en stratenplannen. Als architect van de particuliere sector ontwierp hij in eerste instantie voornamelijk in de Hollandse neorenaissancestijl, maar liet zich later meer inspireren door het Rationalisme van De Bazel en Berlage. Zijn woonblokken en stratenplannen tonen meer de makelaar Langhout en waren hapklare blokken voor bouwers volgens standaardmaten en -breedtes In 1904 verhuisde Langhout naar het Gooi, waar hij tot omstreeks 1920 op een wat lager pitje actief bleef als makelaar en architect. Af en toe werkte hij samen met zijn zoon ir. G.J. Langhout (1879-1962), zoals een villa aan de Van Eeghenstraat 90, of waren ze als ‘dynastie’ betrokken als huisarchitect van zakelijke opdrachtgevers, zoals Werkspoor op Oostenburgereiland en N(D)SM. Ook in het Cruquiusgebied heeft de familie Langhout zijn sporen nagelaten. Zo komen we de Langhout-familie tegen bij de Metaalpark-locatie (W. Langhout, 1908-1909 en G.J. Langhout, 1910), de Main Energie-locatie (voormalig Orenstein & Koppel-locatie) (G.J. Langhout, 1913-1922) en het Sigma-terrein (G.J. en A.J. Langhout, 1935-1959). Van de hand van W. Langhout Gzn. verrezen onder andere een aantal gebouwen aan de Weteringschans, Frederiksplein en Keizersgracht en het Gooi. Twee van zijn KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
14 / 40
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
15 / 40
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
16 / 40
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
17 / 40
Na 1955 is er vrijwel geen nieuwe bebouwing bijgekomen. Op de foto rechtsonder uit 2013 de latere toevoegingen uit 1958 (loodsen met fuseedak) en 1960 (magazijn en kantine). Ook hebben de loodsen een moderne gevelbekleding gekregen. Collectie N.V. De Arbeiderspers; Fotodienst (1957) | Collectie Stadsarchief Amsterdam: foto-afdrukken (1957) | AGA-Museum.nl | AGA-Museum.nl (2013) KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
18 / 40
3. HOUTSMA-LOCATIE
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
19 / 40
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
20 / 40
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
Datering huidige bebouwing Houtsma-locatie. Bron: Bouwarchief Amsterdam Stadsdeel Oost. Bron afbeelding: Google Maps
21 / 40
De gebouwen op het terrein van O&K zijn (nog) allen van de hand van G.J. Langhout. G.J. Langhout ontwierp ook de fabrieksgebouwen van Vettewinkel en Zonen (Sigma-locatie) en een houten loods voor Chemische Industrie Amserdam-Holland.op de Metaalpark-locatie, waar zijn vader W.Langhout Gzn. de eerste gebouwen ontworpen heeft.
22
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING Collectie Stadsarchief Amsterdam: foto-afdrukken. 14 oktober 1931. beeldbank.amsterdam.nl - A04139000556/ 40 ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
3.1 Historische Ontwikkeling Houtsma in Vogelvlucht
het ontwerp van de fabrieken van Vettewinkel en Zonen en korte tijd betrokken was bij de N.V Chemische Industrie Amsterdam-Holland op de Metaalpark-locatie (zie H2). Later wordt de aanvraag voor het kantoor met bovenwoning ingetrokken. Het kantoor wordt in 1922 nog gebouwd naar ontwerp van G.J. Langhout. De woning wordt pas in 1937 gebouwd door J. Dunnebier en komt niet bovenop het kantoor, maar even verderop op het terrein. Het daadwerkelijke kantoor bleef tot 1954 op andere locaties gevestigd dan het opslagterrein met werkplaatsen aan de Cruquiusweg (Industriespoor.nl). Vanaf de oprichting in Amsterdam hield O&K zich voornamelijk bezig met het repareren van materieel en het fabriceren van kleine onderdelen. In 1939 besloot men echter S.J. Meegdes opdracht te geven tot de bouw van een fabriek, die min of meer een uitbreiding was van de eerste werkplaatsen door G.J. Langhout. Met de opening van de fabriek in 1940 kon men nu ook grote locomotieven, lorries, kipwagens, spoorwegwissels etcetera bouwen (Algemeen Handelsblad 17-111940).
Situatietekening. G.J. Langhout, 1913
Benno Orenstein en Arthur Koppel richten in 1876 de Orenstein & Koppel OHG op in Berlijn. Hun onderneming bouwt sporen, wissels en allerlei lorries en wagens. Daarnaast leveren ze door anderen gefabriceerde smalspoorlocomotieven. In 1907 werd de Nederlandse dochter N.V. Fabrieken van Spoorwegmateriaal v/h Orenstein & Koppel opgericht in Amsterdam en in 1913 strijken ze neer op “een perceel, vermoedelijk te nummeren met Cruquiusweg 142”. Oorspronkelijk besloeg het Orenstein & Koppel-perceel bijna de gehele oostkant na de bocht tot aan het perceel van Metaalpark. Ergens rond 1990 werd het perceel in tweeën gesplitst en vestigde Houtsma B.V. zich in het noordelijke gedeelte. Het zuidelijke gedeelte bleef tot 2002 in gebruik door Orenstein & Koppel (O&K). Daarna vestigde zich daar onder andere Main Energie en Milieu Service Nederland. In eerste instantie wordt vergunning aangevraagd voor het bouwen van een kantoor met bovenwoning, een werkplaats, een magazijn en een privaatgebouwtje. Architect van deze gebouwen was G.J. Langhout, die ook verantwoordelijk was voor KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
Briefpapier van de N.V. M.B.A. Fabrieken van Spoorwegmateriaal tijdens WO II. Bron: Industriespoor.nl
Vanaf 1907 tot aan zijn dood in 1954 was de Joodse Julius Wertheimer directeur van O&K in Nederland. In de Tweede Wereldoorlog werd het beheer echter overgenomen door een Duitse “Verwalter” en werd de naam van Orenstein & Koppel (beiden Joods) voor de duur van de oorlog net als in Duitsland veranderd in
23 / 40
Situatietekening waarop aangegeven het toenmalig gebruik van de gebouwen. P. Polet, 1948
N.V. M.B.A.2 Fabrieken van Spoorwegmateriaal. In deze periode werd de Floshal gebouwd, die op de spelregelkaart staat aangemerkt als ‘karakteristiek’ (zie 3.2). Het kantoorgebouw uit 1922 werd verschillende keren vergroot (1939), verbouwd (1948) en uitgebreid met extra verdiepingen (1939 en 1953), totdat het in 2002, bij de afloop van het erfpachtcontract, werd gesloopt. In de periode tussen 1969 en 1983 beleefde O&K N.V. een periode van grote bloei (Industriespoor.nl). De grootste nieuwe toevoeging aan het ensemble in deze periode was het kantoorgebouw met showroom, ontworpen door Architectenbureau Hartman & Eylers. Een enkellaags gebouw met grindbeton gevelplaten en met een hoge vrije verdiepingshoogte in het kantoor (3,35m), en ter 2
plaatse van de showroom 4,85m. Zes jaar later werd het kantoorgedeelte opgetopt met een verdieping, waardoor het qua hoogte nu boven de showroom uitsteekt. Daarna volgen in opdracht van Main Energie een aantal aanpassingen aan de gevel, zoals een overhead deur (2000) die vervolgens vervangen wordt door glazen puien (2005). Het O&K-perceel is ergens tussen 1976 en 1990 gesplitst in twee locaties. Het zuidelijke gedeelte bevat nog grotendeels de vooroorlogse fabrieksbebouwing, alhoewel ze in de loop van de tijd zijn voorzien van moderne gevelbekleding. Architectonisch is daar dus nog weinig van te zien, hoewel BMA er nog wel een hoge ensemble-waarde aan toekent (BMA, 2012). De gebouwen huisvesten nu diverse
M.B.A.: Maschinenbau und Bahnbedarf KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
24 / 40
bedrijven. Het noordelijke gedeelte, oftewel het Houtsma-perceel bevat alleen nog de Floshal als oud fabrieksgebouw. Dit gedeelte van het terrein is dan ook voornamelijk in gebruik geweest als opslagterrein. Rond 1990 liet Houtsma B.V., een interieurontwerp-bedrijf, twee typische bedrijfsgebouwen neerzetten, zonder enige architectonische waarde.
3.2 Floshal De Floshal is een fabriekshal met zijbeuken en opgebouwd uit stalen spanten en gevels van molersteen. Molersteen is een poreuze baksteen of isolatiesteen dat uitsluitend wordt gebruikt voor niet-dragende scheidingswanden. In de hal bevinden zich een kantoortje, magazijn en werkplaats die door gaas zijn afgesloten. De Floshal werd in 1943 gebouwd in opdracht van de N.V. M.B.A. Fabrieken van Spoorwegmateriaal naar ontwerp van S.J. Meegdes. Meegdes tekende ook aan de transformatie van de werkplaats tot fabriek in 1939. In november 1943 wordt vergunning aangevraagd voor “het oprichten van een loods op een terrein behoorende bij (Cruquiusweg 142) en het tijdelijk hebben daarvan”. Ook boven aan de bouwtekening van de hal staat genoteerd “Uitneembare loods van elders te plaatsen op de terreinen van M.B.A. Fabrieken van Spoorwegmateriaal N.V. a.d Cruquiusweg te A’dam als tijdelijk fabrieksgebouw”. Hoewel dit er op duidt dat men van plan was de loods slechts tijdelijk te gebruiken, of elders op het terrein te plaatsen staat de loods er bijna 75 jaar later nog steeds en werd het in het recente verleden nog gebruikt door diverse Amsterdamse kunstinstituten voor voorstellingen en workshops. Wat opvalt is dat de kosten werden geraamd op Fl 105.000,-. Een enorm bedrag dat een veelvoud was van de tot dan toe gerealiseerde gebouwen. En dat voor een tijdelijke loods.
Overigens was het in die tijd niet vreemd om loodsen te verplaatsen. Zelf had O&K de locomotievenremise uit 1939 gesloopt en opnieuw opgebouwd tegen de noordgevel van de Floshal. Elders gebeurde het ook. Zo kocht Maup Caransa
bijvoorbeeld in 1957 een loods van Korff’s Cacao en Chocoladefabriek en verplaatste die naar zijn terrein aan de Cruquiusweg, naast de plek waar nu de Remepa-loods staat (Van den Ban, 2016). Ook werden een aantal loodsen van Werkspoor op Oostenburg, ontworpen door de in het Cruquiusgebied actieve G.J. Langhout, verplaatst naar het N(D)SM-terrein in Amsterdam Noord (Koopman et al., 2015).
3.3 S. J. Meegdes (1901 - ?) Sebastianus Jacobus Meegdes, geboren te Haarlemmermeer in 1901, werkte bij verschillende architectenbureaus en twee-en-een half jaar bij de Artillerie Inrichting op het Hembrugterrein voordat hij zich in 1933 vestigde als zelfstandig architect. Aanvankelijk ontwierp hij landhuizen, maar hij werkte ook aan fabriekscomplexen in de omgeving Amsterdam, Zwanenburg, Badhoevedorp en Halfweg. Het schijnt dat hij goed vertegenwoordigd was in de plaatselijke (vak)pers. Naast zijn functie als architect was hij een beëdigd makelaar
Waar de loods vandaan kwam en hoe hij aan de naam ‘Floshal’ is gekomen is helaas niet uit dit onderzoek naar voren gekomen.
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
25 / 40
Bouwtekening voor een uitneembare loods van elders te plaatsen (…) als tijdelijk fabrieksgebouw (Floshal). S.J. Meegdes, 1943
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
26 / 40
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
27 / 40
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
28 / 40
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
29 / 40
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
30 / 40
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
31 / 40
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
32 / 40
BRONVERMELDING3,4
Amsterdamsegrachtenhuizen.info Bouwdata van de gebouwen op de Dam. Beschikbaar via: http://www.amsterdamsegrachtenhuizen.info/gracht/dm/dm010b/ [22-12-2016]
AGA-Museum.nl (a) N.V. Electro Zuur- en Waterstoffabriek 50 jaar. Beschikbaar via: http://www.aga-museum.nl/page/n-v-electro-zuur-en-waterstoffabriek-50jaar) [23-12-2016]
Archieven.nl 355 R.S. Stokvis & Zonen. Stadsarchief Rotterdam. Beschikbaar via: http://www.archieven.nl/nl/zoeken?mivast=0&mizig=210&miadt=184&miaet=1& micode=355&minr=1563157&miview=inv2 [23-12-2016]
AGA-Museum.nl (b) Electro Chemische Industrie Amsterdam-Holland. Beschikbaar via: http://www.aga-museum.nl/page/electro-chemische-industrieamsterdam-holland [23-12-2016]
Ban, J. van den (2016) Bouwhistorisch Onderzoek WIOD-locatie
Algemeen Handelsblad (1911) Chemische Industrie “Amsterdam-Holland”. In: Algemeen Handelsbald 20-6-1911. Beschikbaar via: http://www.agamuseum.nl/page/electro-chemische-industrie-amsterdam-holland [23-12-2016] Algemeen Handelsblad (1914) Belangrijke Vrijwillige Verkooping van de Kapitale Fabrieksgebouwen met Kantoorgebouw, Directeurswoning en bijgebouwen der Chemische Fabriek. In: Algemeen Handelsblad 3-3-1914. Beschikbaar via http://www.aga-museum.nl/page/electro-chemische-industrie-amsterdamholland [23-12-2016] Algemeen Handelsblad (1917) N.V. Chemische Industrie Amsterdam-Holland in Liq. In: Algemeen Handelsblad 01-05-1917. Beschikbaar via http://www.agamuseum.nl/page/electro-chemische-industrie-amsterdam-holland [23-12-2016] Algemeen Handelsblad (1940) Moderne Machinefabriek opent haar Bedrijf. In: Algemeen Handelsblad 17-11-1940 Beschikbaar via: http://www.industriespoor.nl/O&KNV.htm [23-12-2016]
3 4
Broekema, S. (2016) Ouderlijk huis van Amsterdamse Joffer. Stichting Historische Interieurs in Amsterdam. Beschikbaar via: http://www.historischeinterieursamsterdam.nl/blog/ouderlijk-huis-vanamsterdamse-joffer/ [22-12-2016] Bureau Monumenten en Archeologie (2012) Cultuurhistorische Verkenning Cruquiusweg e.o. Gemeente Amsterdam Documentatie.org Overgangsarchitectuur. Beschikbaar via http://www.documentatie.org/B/B----/B---o/Overgangsarchitectuur.htm [23-122016] Gemeente Amsterdam (2012) Spelregelkaart Cruquiusweg e.o. 19-01-2012, Hosman, H. (2014) Amsterdamse Torentjes. In: Ons Amsterdam, nr. 7-8: JulieAugustus 2014. Beschikbaar via: http://www.onsamsterdam.nl/tijdschrift/jaargang-2014/52-tijdschrift/tijdschriftjaargang-2014/2874-nummer-7-8-juli-augustus-2014?showall=&start=4 [22-122016]
Alle illustraties zijn gemaakt door de auteur Alle afbeeldingen zijn afkomstig van Beeldbank Amsterdam, tenzij anders vermeld
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
33 / 40
Industriespoor.nl Orenstein en Koppel N.V. in Amsterdam. Beschikbaar via: http://www.industriespoor.nl/O&KNV.htm [22-12-2016] Koopman, F.W.A., Michel, H., Roos, J., Stroux, S.A., Quist, W.J. (2015) De Werkspoorhallen op Oostenburg. Verleden Heden Toekomst. TU Delft, Heritage & Architecture. Leeuwen, W. van (2013) Een Balkon uit duizend-en-een-nacht. W. Langhout Gzn. (1850-1936) In: Binnenstad 258, mei/juni 2013. Beschikbaar via: http://www.amsterdamsebinnenstad.nl/binnenstad/258/langhout.html [22-122016] Monumenten & Archeologie (2014) Waardenstelling Werkspoorhallen Oostenburg, 25 juni 2014. Gemeente Amsterdam Wikipedia.nl (a) R.S. Stokvis. Beschikbaar via: https://nl.wikipedia.org/wiki/R.S._Stokvis [23-12-2-16] Wikpedia.nl (b) Willem Langhout. Beschikbaar via: https://nl.wikipedia.org/wiki/Willem_Langhout
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
34 / 40
BIJLAGE A: CHRONOLOGISCH VERLOOP ONTWIKKELING ‘METAALPARK’ JAAR
INGREEP
BESTEMMING
AANVRAGER
ARCHITECT
1908
Oprichten van een aantal gebouwen
Fabrieksgebouwen, Kantoor met woningen, aanlegsteiger
N.V. Nederlandsche Metaalhandel
W. Langhout
1908
Oprichten van een gebouw
Schaftlokaal en Privaten
N.V. Nederlandsche Metaalhandel
W. Langhout
1909
Uitbreiden fabrieksgebouw
N.V. Nederlandsche Metaalhandel
W. Langhout
1909
Oprichten Houten Loods
N.V. Chemische Industrie Amsterdam-Holland
W. Langhout
1910
Oprichten van een houten loods
N.V. Chemische Industrie Amsterdam-Holland
G.J. Langhout
1911
Oprichten en tot wederopzeggens toe hebben van een kantoorgebouwtje
N.V. Chemische Industrie Amsterdam-Holland
Jac. Tielrooy
1916
Uitbreiden Fabrieksgebouw en bouwen Bergplaats
N.V. Metaalwarenfabriek Neerlandia
D. Koel
1916
Maken tochtportaal aan Werkplaats en Metaalwarenfabriek
N.V. Metaalwarenfabriek Neerlandia
D. Koel
1918
Uitbreiden bestaande loods
Bergplaats
N.V. Metaalwarenfabriek Neerlandia
D. Koel
1919
Uitbreiden bestaande werkplaats
Tijdelijke werkplaats, later Bergplaats N.V. Metaalwarenfabriek Neerlandia
D. Koel
1919
Uitbreiden gebouw
Werkplaats
D. Koel
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
Bergplaats
Fabriek en Bergplaats
N.V. Metaalwarenfabriek Neerlandia
35 / 40
1919
Oprichten van een perceel
Schaftlokaal
N.V. Metaalwarenfabriek Neerlandia
D. Koel
1919
Uitbreiden perceel
Privaten
N.V. Metaalwarenfabriek Neerlandia
D. Koel
1919
Oprichting van een gebouwtje
Bergplaats voor carbid
N.V. Metaalwarenfabriek Neerlandia
D. Koel
1919
Uitbreiden bestaand gebouw
N.V. Metaalwarenfabriek Neerlandia
D. Koel
1920
Oprichten Transformatorhuisje
N.V. Metaalwarenfabriek Neerlandia
D. Koel
1927
Oprichten open afdak
Opslag
Nederlandsche Export- & Import Maatschappij G.H. Loen Nedeximpo
1928
Oprichten houten loods
Opslagplaats voor ijzer
Nederlandsche Export & Import Maatschappij
Martens & Zoon
1934
Oprichten van een open ijzeren loods
Bergplaats
N.V. R.S. Stokvis en Zonen
C.G. Roelfsema
1939
Oprichten van een gebouw
Bergplaats
N.V. Maatschappij R.S. Stokvis en Zonen
?
1939
Verplaatsen en veranderen van een loods
Bergplaats
N.V. Maatschappij R.S. Stokvis en Zonen
?
1946
Oprichten van een loods
Bergplaats
N.V. Handel Mij R.S. Stokvis & Zonen
N.V. F. Kloos & Zonen's Werkplaatsen
1947
Veranderen en splitsen perceel 152-154
Kantoor, waslokaal, schaftlokaal, garderobe en twee afzonderlijke bovenwoningen, elk voor één gezin
N.V. Handelsmaatschappij R.S. Stokvis & Zonen
G.A. vd Wilde
1948
Veranderen van de erfafscheiding aan wegzijde
Stenen terreinafscheiding met ingang N.V. Handelsmaatschappij R.S. Stokvis & Zonen
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
36 / 40
Firma Gebr. Meijerink
1955
Oprichten van een gebouwtje
1955
Vervangen houten gewapend beton
1958
Oprichten van een gebouw
Magazijn
N.V. R.S. Stokvis en Zonen
1960
Oprichten van een gebouw
Magazijn en Kantine
N.V. R.S. Stokvis en Zonen
J.P. Goethals
1968
Veranderen noord- en oostgevel
N.V. Metaalhandel J.A. Magnus
Architecten- en Ingenieursbureau Vogel, Spaargaren en Valkenberg
1968
Veranderen en uitbreiden gebouw
Werkplaats (smelterij)
N.V. J.A. Magnus
Architecten- en Ingenieursbureau Vogel, Spaargaren en Valkenberg
1996
Vernieuwen gebouw
Opslagruimte
Metaal Magnus International B.V.
Wim ter Braak BNA & Partners architecten
1998
Veranderen gebouw
Verbouwing Kantoor-Bedrijfswoning
Metaal Magnus International B.V.
P. Graeber architectenburo BNA
2001
Oprichten oeververdediging in stalen damwand
Metaal Magnus International B.V.
Aannemingsbedrijf De Vries Werkendam BV
2010
Slopen bouwvallige schuur
Metaal Park B.V.
Arie Hollenberg Sloop en Milieuwerken BV
beschoeiing
Hoogspanningsruimte en werkplaats door
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
N.V. R.S. Stokvis en Zonen
S. Rutten
N.V. R.S. Stokvis en Zonen
N.V. Aannemingsmaatschappij v/h Hillen en Roosen
37 / 40
BIJLAGE B: CHRONOLOGISCH VERLOOP ONTWIKKELING ‘HOUTSMA’ JAAR
INGREEP
BESTEMMING
AANVRAGER
ARCHITECT
1913
Oprichten van een perceel
Kantoor met bovenwoning, Werkplaats, Magazijn en privaatgebouwtje
N.V. Fabrieken van Spoorwegmateriaal v/h Orenstein & Koppel
G.J. Langhout
1922
Uitbreiden van een werkplaats
Werkplaats
N.V. Fabrieken van Spoorwegmateriaal v/h Orenstein & Koppel
G.J. Langhout
1922
Oprichten van een aantal gebouwen
Werkplaats met Magazijn en N.V. Fabrieken van Spoorwegmateriaal v/h Orenstein & Koppel autogarage en een Kantoorgebouw
G.J. Langhout
1937
Oprichten van een houten gebouwtje
Rijwielplaats en werkplaats
N.V. Fabrieken van Spoorwegmateriaal v/h Orenstein & Koppel
J. Dunnebier
1937
Oprichten van een gebouw
Woning voor één gezin
N.V. Fabrieken van Spoorwegmateriaal v/h Orenstein & Koppel
J. Dunnebier
1939
Oprichten van een loods
Opslag voor rollend materiaal
N.V. Fabrieken van Spoorwegmateriaal v/h Orenstein & Koppel
W.M.T. Thyssen en Co.
1939
Veranderen en uitbreiden fabrieksgebouwen
Fabriek
N.V. Fabrieken van Spoorwegmateriaal v/h Orenstein & Koppel
S.J. Meegdes
1939
Veranderen en uitbreiden van een gebouw
Kantoren, tekenkamer, waslokaal N.V. Fabrieken van Spoorwegmateriaal v/h Orenstein & Koppel met doucheruimten en schaftlokaal
S.J. Meegdes
1939
Oprichten van een gebouw
Bergplaats en toiletten
S.J. Meegdes
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
N.V. Fabrieken van Spoorwegmateriaal v/h Orenstein & Koppel
38 / 40
1941
Maken van een gemetselde stoep
N.V. Fabrieken van Spoorwegmateriaal v/h Orenstein & Koppel
S.J. Meegdes
1943
Oprichten van een loods
Fabrieksgebouw
N.V. M.B.A. Fabrieken van Spoorwegmateriaal
S.J. Meegdes
1948
Uitbreiden van een gebouw
Schaftlokaal
N.V. Fabrieken van Spoorwegmateriaal v/h Orenstein & Koppel
P. Polet
1948
Oprichten van een gebouw
Transformatorruimte
N.V. Fabrieken van Spoorwegmateriaal v/h Orenstein & Koppel
P. Polet
1948
Veranderen vd eerste verdieping
Kantoren, tekenkamer en bergruimte
N.V. Fabrieken van Spoorwegmateriaal v/h Orenstein & Koppel
P. Polet
1950
Maken aanlegsteiger met kraanbaan
Los- en laadinrichting voor smalspoor
N.V. Fabrieken van Spoorwegmateriaal v/h Orenstein & Koppel
F.J.F. Lavaleye
1951
Slopen en gedeeltelijk wederom herbouwen van een gebouw
Bergplaats
N.V. Fabrieken van Spoorwegmateriaal v/h Orenstein & Koppel
F.J.F. Lavaleye
1953
Veranderen en uitbreiden van een gebouw
Kantoorgebouw
N.V. Fabrieken van Spoorwegmateriaal v/h Orenstein & Koppel
P. Polet
1954
Veranderen en uitbreiden van een gedeelte van een gebouw
Schaft- en waslokaal
N.V. Fabrieken van Spoorwegmateriaal v/h Orenstein & Koppel
P. Polet
1970
Oprichten van een gebouw
Kantoor en showroom
Orenstein & Koppel N.V.
N.V. Architektenbureau Hartman en Eylers
1970
Lichtreclame
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
Orenstein & Koppel N.V.
39 / 40
1972
Veranderen en vergroten van het gebouw
Spuitkabine en magazijn
Orenstein & Koppel N.V.
N.V. Architektenbureau Hartman en Eylers
1976
Veranderen en vergroten van het gebouw
Kantoorgebouw
Orenstein & Koppel N.V.
N.V. Architektenbureau Hartman en Eylers
1989
Oprichten van een gebouw
Magazijnruimte
Houtsma B.V.
Remco Ruimtebouw
1994
Slopen van een gebouw
Orenstein & Koppel N.V.
2000
Veranderen Westgevel
M. Veldhuisen en J. Voorsluijs (Main Energie?)
2000
Belettering van gevels
F. van Buuren & Co
2005
Veranderen gevels
Main Energie (J. Voorsluis)
KOP VAN CRUQUIUS – BOUWHISTORISCHE VERKENNING ‘METAALPARK’ EN ‘HOUTSMA’
40 / 40
Capelle Associates
A & I architecten I.H. Liem
bestemmingsplan Cruquius deelgebied 7
Bijlage 4 Inrichting openbare ruimte
52 eld)
bestemmingsplan "Cruquius deelgebied 7" (vastgest
Legenda
gebakken klinker, Mangaan; Lingeformaat - Keperverband, Puccini gebakken klinker, Mangaan; Lingeformaat Halfsteensverband (op gevel), Puccini hardsteen beton met stalen rand, stelcon; 2x2m; lichtgrijs; beton, ter plekke gestort; lichtgrijs composit, zwart afdekker kademuur en ballustrade, corten keien basalt, maat zoals Weespertrekvaart verdiept beton band, 150x150 uitgewassen amsterdam zitbanken, hout op metaal, Plane dubbelzits zonder rugleuning, Grijsen zitrand plein groen, standaard beton; lichtgrijs keerwand cortenstaal 5mm, keerelement uit één stuk, sneden niet op hoekstukken; met omgebogen bovenrand; maten n.t.b. Puccini Opsluitband, 100x200x1000; Uitgewassen Amsterdam ligweide, gras met kruidenvegetatie plantvak, vaste planten/heesters EBV mm) 22O(18 4 mm) 21A(22 0
BL
alleen staande bomen kade 1de grootte
20O(180 mm) mm) 19A(220
VW KK
+NAP
VP 1.25
ls ls
alleen staande bomen kade 2de grootte
1 2 stadsw oning2 m GO: 100,2
3 4 5 6 7
54 51 52 53
8 9 mm) 20O(18 0 mm) 19A(22 0
55
X
62 63 64
D R IE S B O
19 20 21 16 17 18 13 14 15 10 11 12
59 60 61
taling gem. fietss2 m GO: 95,6
56 57 58
ls
65 66 67
KK
22 23 24 10 28 29 30
62 63 64 71 72 61
25 26 27
68 69 70
10 35 36 34
D R IE S B O
40 41 42
X
91 65 90 67
20 45 19 44
64 61 62 63
kolk, gietijzer, Vernieuwde Amsterdamse Kolk 450x200mm
stadsw oning m2 GO: 69,7 05 bouwn r.
37 38 39
83 84 80 81 82
+NAP
mm) 20O(18 0 mm) 19A(22 0
65 78 67
32 33 19 20
30m .// mm) 19O(18 7 mm) 18A(22 0
W P -0.40
bomen/ boomheesters in plantvakken woonerf 3de grootte
VW
KK
VW
49 50
54 51 52 53
46 47 48
boomrosters, gietijzer, boomspiegelplint, type Stam, tweedelig, diameter=960
ls
55 bergin g B01 2 GO: 5,0 m
bergin g B08 2 GO: 5,0 m
bergin g B15 2 GO: 5,1 m
mm) 20O(18 0 mm) 19A(22 0
ls
bergin g B02 2 GO: 5,0 m
bergin g B09 2 GO: 5,0 m
bergin g B16 2 GO: 5,1 m
ondergrondse afvalcontainers
bergin g B05 2 GO: 5,0 m
bergin g B12 2 GO: 5,0 m
mm) 20O(18 0 mm) 19A(22 0
bergin g B06 2 GO: 5,0 m
bergin g B13 2 GO: 5,0 m
bergin g B20 2 GO: 5,1 m
D R IE S B O X
KK
VW
ls
bakf.1
lichtmast en armatuur, paaltoparmatuur, Type Bart
stadsw oning m2 GO: 70,0 07 bouwn r.
bergin g B07 2 GO: 5,0 m
bergin g B14 2 GO: 5,0 m
bergin g B21 2 GO: 5,1 m
bakf.2
armatuur 21e eeuw op conische mast 6m, dubbele uithanger, onderstel kleur ral 7021 armatuur 21e eeuw op conische mast 6m, enkele uithanger, onderstel kleur ral 7021
ls
taling gem. fietss2 m GO: 51,0 4
X
bergin g B11 2 GO: 5,0 m
bergin g B19 2 GO: 5,1 m
bakf.3 5
VW
bergin g B04 2 GO: 5,0 m
bergin g B18 2 GO: 5,1 m
bakf.4
mm) 20O(18 2 mm) 19A(22 0
EBV 6
7
D R IE S B O
KK
20O(18 0 19A(22 0 8
bank, plane, Grijsen
stadsw oning m2 GO: 70,0 06 bouwn r.
bergin g B10 2 GO: 5,0 m
bergin g B03 2 GO: 5,0 m
bergin g B17 2 GO: 5,1 m
mm) 19O(18 7 mm) 18A(22 0
bakf.5
EBV
mm) 18A(22 0 mm) 19O(18 7
RVS fietsnietje, 90CM zonder antiduikelstang, Erdi
2
3
1
D R IE S B O
mm) mm)
X
KK
BL VW
mm) 20O(18 0 mm) 19A(22 0
stadsw oning m2 GO: 67,3 09 bouwn r.
30m .//
ls
stadsw oning m2 GO: 69,0 08 bouwn r.
trafo m2 GO: 16,8
EBV
19O(18 7 18A(22 0 ls
mm) mm)
VP 1.25
projectgrens
+NAP dbl dbl-toren
hoofdentree woningen
154 152
voordeur woningen horeca/ werk P garage fietsparkeren - berging
VP 1.25
D R IE S B O X
-NAP
VP 1.25
+NAP
AMSTE
W P 0.40
+NAP
0.90 +NAP
RDAM-R IJNKAN AAL
117
115
VP 1.25
1.25 +NAP
VP 1.25
+NAP
+NAP
148
VP 1.25
IUSWEG
+NAP
CRUQU
W P 0.40
113
VP 1.25
+NAP
-NAP
K-T
111
VP 1.25
+NAP
111
A-H
146
K-T
109 wasma chine opstelplaats spoelb ak opstelplaats mogelijke kookto estel opstelplaats mogelijke koelka st opstelplaats mogelijke
A-H
109
werknummer
1618
****%%c***m
opdrachtgever
Amvest Amsterdam werk
Amsterdam Kop van Cruquius stadium
Aanpassingen Concept DO ****%%c***m
onderwerp tekening
Situatietekening Inrichting Maaiveld schaal
1:500 107
****%%c***m
formaat ls
as
ps
BL
H
WTRD 30
30m
A1
142
getekend
PK/AS datum
23-10-2020 gewijzigd
18-11-2021 01-04-2022 tekeningnummer
T-200
bestemmingsplan Cruquius deelgebied 7
Bijlage 5 Parkeerbalans
54 eld)
bestemmingsplan "Cruquius deelgebied 7" (vastgest
Wonen
Aantal won. Metaalpark / De Werkmeester Woningen < 30 m2 bvo Woningen 30-60 m2 bvo Woningen > 60 m2 bvo Sociale / middenhuur Totaal
Parkeernorm conform de bouwbrief
2 103
Aantal pp
0,1 0,3 0,6 0
0,0 0,6 61,8 0,0 62,4
105
Houtsma Woningen < 30 m2 bvo Woningen 30-60 m2 bvo Woningen > 60 m2 bvo Sociale / middenhuur Totaal
0 31 185 47 263
0,1 0,3 0,6 0
0,0 9,3 111,0 0,0 120,3
Candido Woningen < 30 m2 bvo Woningen 30-60 m2 bvo Woningen > 60 m2 bvo Sociale / middenhuur Totaal
0 21 74 0 95
0,1 0,3 0,6 0
0,0 6,3 44,4 0,0 50,7
Totaal
463
233,4
Commercieel Metaalpark / De Werkmeester Houtsma Candido
Bvo 0 863 0 863
Parkeernorm 0,6 per 100 0,6 per 100 0,6 per 100
Aantal pp 0,0 5,2 0,0 5,2
Bvo 0 0 0 500 500
Parkeernorm 4 per 100 4 per 100 4 per 100 4 per 100
Aantal pp 0,0 0,0 0,0 20,0 20,0
Horeca Metaalpark / De Werkmeester Houtsma Candido Villa
Voldoet
Minimaal Benodigd
258,6
Beschikbaar Beschikbaar Totaal beschikbaar
335 18 353
'Rest'
94,4
Parkeernorm 0,1
46,3
Bezoekersparkeren op maaiveld Aantal woningen voor nu Reeds opgenomen in maaiveldontwerp Kop van Cruquius (Amvest) Gelegen aan Cruquiusweg (gemeente Amsterdam)
463
23 20 43
in Houtsma in Candido
bestemmingsplan Cruquius deelgebied 7
Bijlage 6 Fietsparkeerbalans
56 eld)
bestemmingsplan "Cruquius deelgebied 7" (vastgest
Fietsparkeerbalans, Kop van Cruquius Aanbod aantal woningen/ m2 commercieel en horeca (stand BT architecten nov 2021) GO<50m2
Werkmeester Houtsma Noord en Zuid De Villa Candido
GO>50m2<75 m2
GO>75m2<100 m2 GO>100m2<125 m2 GO>125m2
Commercieel m2*
2 17
22 172
25 49
9 20
47 5
2
60
21
3
9
Horeca m2**
0 863 470 706 m2 bvo
fietsparkeerplekken gebouwd (stand BT architecten nov 2021) gezam. stalling bergingen**** Werkmeester Houtsma Noord en Zuid Werkmeester Candido
fietsp. p. in berging
290 550
105 216
210 432
283 1123
9
18 660
**** Berging van min. 5 m2
Totaal (incl. gezamelijk en berging)
500 982
helft gez. Stalling in laag rek
301 1783
2 fietsen per berging
fietsparkeerplekken openbare ruimte Totaal plangebied Openbare gebouwde fietsenstalling Totaal plangebied
270 0 270
VRAAG Aantal fietsp.p. op eigen terrein volgens de norm
fietsparkeernorm Totaal nodig alleen wo. Commercieel m2* Totaal nodig wo. + comm.
Wo. GO<50m2Wo. GO>50m2<75 m2 Wo. GO>75m2<100 m2 Wo. GO>100m2<125Wo. m2 GO>125m2
Werkmeester Houtsma Noord en Zuid De Villa Candido
4 34 4
66 516
100 196
180
84
45 100 15
282 30 54
497 876
0,0 25,0
337 1710
0,0 25,0
497,0 901,0 0,0 337,0 1735,0
Aantal fietsp.p. openbare ruimte volgens de norm woningen
Werkmeester Houtsma Noord en Zuid De Villa Candido TOTAAL
Horeca**
52,5 131,5 0 47,5 231,5
Werkmeester Houtsma Noord en Zuid De Villa Candido
VRAAG PRIVAAT - WONEN EN COMMERCIEEL
500,0 982,0 301,0 1783,0
AANBOD OPENBAAR Openbare ruimte Openbare fietsenstalling
wonen en comm. wonen en comm. wonen
497,0 901,0 337,0 1735,0
3,0 81,0 -36,0 48,0
231,5 94,0 325,5
-55,5
VRAAG OPENBAAR
270,0 0,0 270,0
Wo. GO>50m2<75 m2
Wo. GO>75m2<100 m2
bezoekersparkeren woningen
94,0 0,0 94,0
CONCLUSIE AANBOD PRIVAAT
2 pl./wo. 3 pl./wo. 4 Wo. GO>100m2<125 m2 5 pl./wo. Wo. GO>125m2 6 pl./wo. Commercieel* 2,9 pl./100m2 BVO Horeca** 20 pl./100m2 BVO Horeca*** 20 pl./100m2 BVO *Kantoor zone 1, medewerkers/ lang parkeren **Horeca IV-primair gericht op verstrekken van maaltijden, toegerekend aan openbare ruimte; Wo. GO<50m2
Wonen bezoek Horeca
reductie door dubbelgebruik
0,5 pl./wo.
bestemmingsplan Cruquius deelgebied 7
Bijlage 7 Ladderonderbouwing
58 eld)
bestemmingsplan "Cruquius deelgebied 7" (vastgest
Cruquiusgebied Amsterdam deelgebied 7: Kop van Cruquius
onderbouwing ladder voor duurzame verstedelijking
identificatie
planstatus
projectnummer:
datum:
160111.20191591
16-01-2020
projectleider:
opdrachtgever:
Mark Geerts
Partners RO
auteur(s):
Joost Jansen Julia Breukelman
Inhoud 1.
2.
Inleiding
3
Beschrijving behoefte
7
1.1. 1.2. 1.3. 2.1. 2.2.
2.3.
2.4.
Aanleiding Beschrijving van het voorgenomen plan Waarom toetsing aan de ladder voor duurzame verstedelijking? Inleiding en regioafbakening Woningbehoefte 2.2.1. Kwantitatieve behoefte 2.2.2. Kwalitatieve behoefte 2.2.3. Conclusie woningbehoefte Behoefte horeca 2.3.1. Beleid, trends en ontwikkelingen 2.3.2. Aanbod en effecten 2.3.3. Conclusie behoefte horeca Behoefte dienstverlening en maatschappelijke functies 2.4.1. Aanbod en effecten 2.4.2. Conclusie behoefte dienstverlening en maatschappelijke functies
3 4 5
7 8 8 11 12 12 12 13 17 17 17 19
3.
Locatieafweging
21
4.
Conclusie
25
Rho Adviseurs B.V. vestiging Rotterdam
160111.20191591
3.1. 3.2. 3.3. 3.4.
4.1. 4.2. 4.3.
Inleiding Provinciaal beleid Gemeentelijk beleid Conclusie locatiekeuze
Behoefte wonen Behoefte voorzieningen Conclusie
21 21 22 23
25 25 26
2
Inhoud
160111.20191591
Rho Adviseurs B.V. vestiging Rotterdam
1. Inleiding
1.1.
3
Aanleiding
Het Cruquiusgebied is een verouderd bedrijventerrein met veel leegstand in het oostelijk havengebied van Amsterdam. Het is echter ook een locatie met de potentie om zich te ontwikkelen tot een bijzonder woonwerkgebied in Amsterdam. De locatie is kansrijk door het industriële karakter, de ligging nabij het centrum van Amsterdam en de ligging aan het water. De gemeente Amsterdam wil dat het Cruquiusgebied in 2030 is getransformeerd tot een levendige, moderne en duurzame woon-werklocatie, met behoud van het industriële karakter. Diverse nieuwe functies worden planologisch toegestaan, zoals wonen, horeca en dienstverlening. Behoudenswaardige gebouwen krijgen een nieuwe functie. Het deelgebied Kop van Cruquius is een van de gebieden waar transformatie gewenst is (deelgebied 7). In figuur 1.1 en 1.2 is de ligging van het plangebied weergegeven.
Figuur 1.1. Deelgebieden Cruquiusgebied, kavel 7 (bron: gemeente Amsterdam)
Figuur 1.2. Globale ligging plangebied (ondergrond: luchtfoto Kadaster, 2019)
Rho Adviseurs B.V. vestiging Rotterdam
160111.20191591
4
Inleiding
Op dit moment is de verouderde bedrijfslocatie nog gedeeltelijk in gebruik, deels met tijdelijke functies. In figuur 1.3 is een impressie van het gebied weergegeven.
Figuur 1.3. Impressie huidige situatie Cruquiusweg (bron: Google Streetview, 2019)
1.2.
Beschrijving van het voorgenomen plan
De Kop van Cruquius zal bestaan uit vijf bebouwingsblokken (figuur 1.4): 1. Gebouwen en binnenhof Oostkade Zuid (kavel Houtsma). 2. Gebouwen en binnenhof Oostkade Noord (kavel Houtsma). 3. Torengebouw (kavel Metaalpark). 4. Pleingebouw (kavel Candido). 5. Herbouw kantoor en woonhuis ‘voor den werkmeester’ (kavel Gratex).
Figuur 1.4. Bebouwing Kop van Cruquius (bron: gemeente Amsterdam) Binnen het plangebied is kantoorvilla ‘De werkmeester’ een behoudenswaardig object. De villa wordt in originele staat herbouwd op een prominente plek (5). De overige bestaande bebouwing in het gebied heeft geen bijzondere waarde en wordt gesloopt.
160111.20191591
Rho Adviseurs B.V. vestiging Rotterdam
Inleiding
5
Tussen de Cruquiusweg en de kade aan het Amsterdam-Rijnkanaal komen twee bouwblokken (1 en 2). In de plint aan de kade komen stadswoningen, in de plint aan de Cruquiusweg komen werkruimtes. De bovenste lagen bestaan uit appartementen. Op de punt van het eiland komt een toren van 20 bouwlagen (3) die trapsgewijs afloopt, met een kleinere toren van 10 bouwlagen op het plein er tegenover. Daarnaast zal op locatie 4 een zeskantig gebouw komen, waarin zowel woningen als commerciële voorzieningen worden gerealiseerd. Met de transformatie van het gebied zal ook de openbare ruimte verbeteren. De Cruquiusweg zal uitkomen op een ruim stadsplein en de kades zullen een open en groen karakter krijgen, aantrekkelijk voor fietsers en voetgangers.