040121 raadsbrief uitspraak EHvJ DEF.pdf

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 EA Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 EA Amsterdam

Aan de leden van de Amsterdamse gemeenteraad Datum Behandeld door Onderwerp

15 januari 2021 Albert Eefting Arrest Europese Hof van justitie over regelgeving Parijs inzake toeristische verhuur van woonruimte

Geachte raadsleden, In de vergadering van de Commissie Wonen en Bouwen van 23 september 2020 heb ik het raadslid Naoum Néhmé toegezegd een toelichting te geven op het arrest van het Europese Hof van Justitie (hierna: Hof) in het kader van de zaak van de rechtmatigheid van vergunningen voor toeristische verhuur in Parijs (22 september 2020, Cali Apartments SCI). 1 De zaak inhoudelijk De eigenaren van een paar flats in Parijs hadden hoger beroep aangetekend tegen een geldboete die de gemeenten Parijs hen had opgelegd vanwege het toeristische verhuren van de flats zonder de benodigde vergunning. In hun beroep stellen zij dat de vergunningplicht en de vergunningsvoorwaarden in strijd zijn met de Europese Dienstenrichtlijn. De Franse beroepsrechter heeft vervolgens het Hof een aantal prejudiciële vragen gesteld om duidelijkheid te krijgen over de toepassing van de Dienstenrichtlijn in deze zaak. De prejudiciële vraag wordt gebruikt door nationale rechters om het Hof te vragen hoe Europese regelgeving moet worden uitgelegd. De kern van de vragen betrof of een vergunningsplicht en vergunningsvoorwaarden bij herhaalde, kortstondige verhuur in overeenstemming zijn met de Dienstenrichtlijn. Parijs kent net als Amsterdam een vergunningplicht met voorwaarden (zoals aantal nachten) en een registratieplicht (in Amsterdam vanaf 1 april 2021).

Anders dan in Amsterdam mag in Parijs een woning voor toeristische verhuur aan de markt onttrokken worden indien elders in hetzelfde arrondissement de eigenaar een (bestaande) commerciële ruimte omzet naar woonruimte. Oordeel Europese Hof Het Hof oordeelt dat de Dienstenrichtlijn van toepassing is. Het verhuren van een woning is een dienst die valt onder het regime van de Dienstenrichtlijn en dus moet wetgeving hierover getoetst worden aan die richtlijn. Een vergunningstelsel kan slechts worden toegestaan als

1

Uitspraak EHvJ d.d. 22 september 2022 http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=231406&pageIndex=0&doclang=nl& mode=req&dir=&occ=first&part=1&cid=3791456

Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

  

Datum 15 januari 2021 Kenmerk Pagina 2 van 3

deze niet discriminatoir is; deze gerechtvaardigd is vanwege een dringende reden van algemeen belang; het nagestreefde doel niet met een minder beperkende maatregel kan worden bereikt (evenredigheidscriterium).

Volgens het Hof voldoet het in Parijs geldend vergunningstelsel al aan deze voorwaarden. Het bestrijden van het tekort aan huurwoningen en het tegengaan van een toename van de krapte op de vastgoedmarkt zijn volgens het Hof dwingende redenen van algemeen belang. Bovendien is de reikwijdte geografisch beperkt en kan het doel niet met minder beperkende maatregelen worden bereikt. Controle achteraf, zoals bij melden, biedt onvoldoende mogelijkheden om snel en doeltreffend de aanhoudende en snelle ontwikkeling van toeristische verhuur af te remmen. Belangrijk is wel dat het bevoegd bestuursorgaan de plicht heeft om te onderzoeken en te motiveren waarom tot regulering is overgegaan, rekening houdend met de genoemde criteria. Het is uiteindelijk aan de nationale rechter om in specifieke zaken uitspraak te doen over al dan niet strijd van de regelgeving met de Dienstenrichtlijn. Interessant is ook wat de Advocaat-Generaal (AG) van het Hof in zijn opinie opmerkt. De AG geeft een opinie bij elke voorliggende zaak die als advies dient voor de rechters van het Hof. In veruit de meeste gevallen wordt dit advies geheel of gedeeltelijk gevolgd in de uiteindelijke uitspraak. De AG stelt dat “dwingende redenen van algemeen belang” gaandeweg door het Hof is ontwikkeld en zich nog verder kan ontwikkelen.

Daaronder vallen bijvoorbeeld ook aspecten als voldoende aanbod voor bepaalde categorieën van de lokale bevolking, tegengaan van speculatie, leefbaarheid van wijken en bescherming van het stedelijk milieu. Ook al zijn dit geheel of gedeeltelijk aspecten van sociaal beleid, deze kunnen evengoed worden ingeroepen ter rechtvaardiging van de criteria van een vergunningstelsel. In het arrest van het Hof komen deze aspecten niet terug, omdat Parijs in de verdediging zich alleen gericht heeft op de huisvestings- en woningmarkt aspecten. Relatie met het Amsterdamse beleid betreffende toeristische verhuur van woonruimte Amsterdam kent voor zowel voor Bed & Breakfast als voor vakantieverhuur (gehele woning) een vergunningplicht. Zowel in de Huisvestingswet als in de hierop gebaseerde Amsterdamse huisvestingsverordening is uitgebreid gemotiveerd waarom bepaalde regulering, zoals een vergunningplicht, noodzakelijk is. Is de Huisvestingswet als kaderwet vrij algemeen geformuleerd, in de Amsterdamse verordening is uitgebreid en specifiek gemotiveerd waarom bepaalde regels en voorwaarden noodzakelijk worden geacht ter bescherming van de krappe woningvoorraad en de leefbaarheid in wijken.

Daarbij is zowel onderscheid gemaakt naar geografische spreiding (wijken in het Centrum versus de andere wijken) als type verhuur (gehele woning versus Bed & Breakfast) met daaraan gekoppeld specifieke voorwaarden. Het college baseert zich daarbij steeds op statistische gegevens en (voortgaand) onderzoek. De eisen die de Dienstenrichtlijn stelt, maken altijd onderdeel uit van de overwegingen en afwegingen van het college bij de formulering van het beleid.

Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 15 januari 2021 Kenmerk Pagina 3 van 3

Conclusie Het college is van mening dat het Amsterdamse beleid in overeenstemming is met de Dienstenrichtlijn en voelt zich daarbij gesteund door dit arrest, waarbij uiteraard in specifieke juridische zaken het eindoordeel aan de nationale rechter is. De Europese rechter heeft bepaald dat een vergunningstelsel een gerechtvaardigd middel is om in te grijpen op de woningmarkt. Het arrest van het Hof en de opinie van de AG bieden voor het college voldoende vertrouwen dat het huidige beleid, zoals vastgelegd in de Huisvestingsverordening Amsterdam 2020, op juridisch juiste gronden is gebaseerd. Ook al zijn er op onderdelen verschillen met het beleid in Parijs, de onderliggende motivering voor regulering van toeristische verhuur van woonruimte komt grotendeels overeen met die van Parijs (en veel andere Europese steden). Voor wat betreft een oordeel over dit arrest van het Hof sluit het college zich dan ook aan bij de conclusie van landsadvocaat Pels Rijcken, die in een opinie over dit arrest stelt dat “het arrest al met al kan worden gezien als een steun in de rug aan overheden die zoeken naar mogelijkheden om de woningmarkt te reguleren en huisvesting te bieden”.2 Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam,

Laurens Ivens Wethouder Bouwen en Wonen

2

Pels Rijcken, zie https://blogbestuursrecht.nl/dienstenrichtlijn-verzet-zich-niet-tegenvergunningplicht-voor-woningonttrekking-mits-goed-gemotiveerd/

Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl