Document · PDF

03 Onderzoeksrapport Opvolging aanbevelingen Rekenkamer Amsterdam

RAAD 10 december 2025, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Overnemen van de aanbevelingen uit het rekenkamerrapport Opvolging aanbevelingen Rekenkamer Amsterdam (VN2025-016097)40.869 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

Het college lijkt daarmee te zeggen dit deel van de aanbeveling niet over te nemen, maar vermeldt dit niet in de rapportage in het jaarverslag. Het simuleren van toiletten bij winkels vóór de kassa via wet- en regelgeving vindt het college een kansrijke oplossing om meer toiletten te realiseren. Tegelijkertijd verwijst het college alleen naar het aanpassen van landelijke regelgeving en gaat niet in op de vraag of het ook mogelijk is om eigen regelgeving aan te passen. Het college lijkt daarmee te zeggen dit deel van de aanbeveling niet over te nemen, maar vermeldt dit niet in de rapportage in het jaarverslag. Informatie in FullyInControl Oordeel: Het FIC-systeem bevat nadere informatie ten opzichte van de bestuurlijke reactie. Zo blijkt dat het college geen verdere actie heeft genomen of gepland heeft om alle (semi)openbare toiletten op digitale kaart te plaatsen. Onderdeel omschrijving In de bestuurlijke reactie op het rekenkamer-onderzoek heeft het college het volgende aangegeven: "Het college beschouwt alle (semi)openbare toiletten onderdeel van de oplossingen voor voldoende toiletvoorzieningen in de Amsterdamse openbare ruimte en zal zich ook blijven inzetten om alle mogelijkheden tot het toevoegen van toegankelijke toiletten in de openbare ruimte te benutten, conform eerdere toezeggingen aan de raad.

Als het gaat om de digitale kaart op de gemeentelijke website en de bewegwijzering op straat houdt het college echter vast aan de werkwijze om alléén gemeentelijke openbare toiletten te vermelden, omdat we alleen daar verantwoordelijkheid kunnen nemen voor de beschikbaarheid, toegankelijkheid en de kwaliteit van het toilet. De Hoge Nood App biedt

Rekenkamer Amsterdam - Onderzoeksrapport - Opvolging aanbevelingen Rekenkamer Amsterdam

immers een mooi overzicht van álle toiletten in de stad. Op verzoek van de gemeenteraad is de gemeente een partnerschap aangegaan met deze app." Op dit punt heeft geen verdere actie plaatsgevonden en is ook geen verdere actie gepland. De gemeente gaat uit van een te beperkte benadering van 'openbaar' door dit gelijk te stellen aan 'gemeentelijk'. Toiletten kunnen openbaar worden genoemd als ze gebruikt kunnen worden zonder beletsel of zonder erom te vragen. De gemeente is actief om meer toiletten openbaar te maken, maar is niet helder in haar overzichten. Wij pleiten voor een bredere benadering van openbare toiletten. Onderdeel documenten 1.

Email: Toegankelijkheid van openbare toiletten RE Beloofde exel doc (1)

Toegankelijkheid van openbare toiletten FW_ Aanbevelingen

3. 29230622 FullyInControl - toiletten + drukte OR Toegankelijkheid van openbare toiletten Onderdeel informatie links - (geen informatie) Onderdeel resultaat/uitkomst "In de bestuurlijke reactie op het rekenkamer-onderzoek heeft het college het volgende aangegeven: ""Het college beschouwt alle (semi)openbare toiletten onderdeel van de oplossingen voor voldoende toiletvoorzieningen in de Amsterdamse openbare ruimte en zal zich ook blijven inzetten om alle mogelijkheden tot het toevoegen van toegankelijke toiletten in de openbare ruimte te benutten, conform eerdere toezeggingen aan de raad. Als het gaat om de digitale kaart op de gemeentelijke website en de bewegwijzering op straat houdt het college echter vast aan de werkwijze om alléén gemeentelijke openbare toiletten te vermelden, omdat we alleen daar verantwoordelijkheid kunnen nemen voor de beschikbaarheid, toegankelijkheid en de kwaliteit van het toilet. De Hoge Nood App biedt immers een mooi overzicht van álle toiletten in de stad. Op verzoek van de gemeenteraad is de gemeente een partnerschap aangegaan met deze app."" Op dit punt heeft geen verdere actie plaatsgevonden en is ook geen verdere actie gepland."

Rekenkamer Amsterdam - Onderzoeksrapport - Opvolging aanbevelingen Rekenkamer Amsterdam

Bijlage 4 Groen in de stad Aanbeveling 1: Maak meer expliciet welk doel het groen dient voor de stad (ID04)

Beschrijving aanbeveling (bron: Publieksonderzoek 2020 - Groen in de stad, 2021, pp. 29-31) Groen kan verschillende doelen vervullen voor een stad en haar bewoners. Maar niet al het groen draagt bij aan al deze doelen. Het is daarom per doel belangrijk om precies te bepalen wat er verwacht wordt van het groen. Concreet leidt dit vervolgens tot heldere definities van zowel de nagestreefde doelen als van het groen dat daarvoor noodzakelijk wordt geacht.  

   

De functies van het groen volgens de Groenvisie 2020-2050 In de Groenvisie 2020-2050 worden vier functies beschreven die het groen voor de stad vervult. Het gaat om functies die, zo blijkt onder meer uit gesprekken met deskundigen, gangbaar zijn en de verschillende mogelijke effecten van groen voor een stad lijken te dekken. Desalniettemin zijn deze functies niet heel concreet uitgewerkt. In de Groenvisie zijn de vier functies als volgt samengevat: Gezondheid: een groene omgeving is essentieel voor de mentale en fysieke gezondheid en draagt bij aan een gezonde leefstijl. Sociaal welzijn: een prettige, groene leefomgeving is van en voor iedereen en nodigt uit tot ontmoeting en initiatief. Klimaatadaptatie: Amsterdam wil goed voorbereid zijn op het veranderende klimaat. Natuur: natuur en biodiversiteit vormen de basis van al het leven, dus ook het leven in de stad.

Functies van groen meer precies bepalen dan in de Groenvisie In de Groenvisie worden vier functies onderscheden: gezondheid, sociaal welzijn, klimaatadaptatie en natuur. Deze functies zijn in verschillende mate verder geconcretiseerd, maar in de meeste gevallen bieden ze nog te weinig houvast. Daarbij komt dat de functies sociaal welzijn en gezondheid elkaar lijken te overlappen (sociaal welzijn wordt ook als onderdeel gezien van de functie gezondheid). Wij raden daarom aan meer precieze bepalingen van de doelen van groen te formuleren die meer direct aangeven wat het groen mogelijk moet maken en welk groen zich daarvoor leent. In dit rapport hebben wij een indeling gehanteerd die daarvoor bruikbaar zou kunnen zijn:     

Groen voor bewegen en ontmoeten. Bijvoorbeeld: openbaar toegankelijk groen dat zich leent voor een actieve leefstijl en uitnodigt om mensen te ontmoeten. Groen voor rust en herstel. Bijvoorbeeld: levend Groen in de stad waarin bewoners kunnen verblijven om rust te vinden of door erop uit te kijken rust kunnen vinden. Groen voor klimaatadaptatie. Bijvoorbeeld: levend Groen in de stad dat bijdraagt aan het opvangen van water en het tegengaan van hitte. Groen voor natuur. Bijvoorbeeld: levend Groen in de stad dat voldoende biodivers is. Blijf scherp op functies ook als wordt ingezet op multifunctioneel groen

In de Groenvisie wordt aangegeven dat het streven is zoveel mogelijk multifunctioneel groen te realiseren. Het gaat dan om groen dat, idealiter, in één keer alle functies kan vervullen. Dit is op zich een doelmatige gedachte en lijkt ogenschijnlijk de noodzaak overbodig te maken om meer precies te bepalen welke functies groen heeft. Dat is echter

Rekenkamer Amsterdam - Onderzoeksrapport - Opvolging aanbevelingen Rekenkamer Amsterdam

een valkuil. Niet alleen blijkt in de praktijk dat groen lang niet altijd alle functies kan bedienen. Zo zijn daktuinen nuttig voor klimaatadaptatie, maar bieden ze geen mogelijkheden aan Amsterdammers om meer te bewegen. En een gazon leent zich wellicht voor bewegen of rust zoeken, maar de waarde voor de natuur is mogelijk weer beperkt. Maar zonder scherpte in de beoogde functies van groen kan het gebeuren dat het uiteindelijk aanwezige groen in Amsterdam onvoldoende levert wat de stad en de natuur nodig hebben. Als er bijvoorbeeld vooral groen zou worden gerealiseerd op daken, dan is het de vraag of het groen in de toekomst voldoende bijdraagt voor bewoners, zeker bij een verder verdichtende stad. Rapportage aan gemeenteraad over afdoening in de raadsinformatiebrief, d.d. 16 november 2023 (link) Bevinding: Raadsleden zijn geïnformeerd over de status van deze aanbeveling via de jaarlijkse rapportage in het Jaarverslag 2023. Het college geeft aan dat de aanbeveling is afgedaan op 1 juni 2023.98 In deze rapportage is niet verwezen naar de raadsinformatiebrief, d.d. 16 november 2023. Ook deze raadsinformatiebrief bevat informatie over de (voorgenomen) opvolging van de aanbeveling. Raadsinformatiebrief Stand van zaken: in navolging van het rapport van de Rekenkamer is de Monitor Groen 2022 ontwikkeld.

Daarvoor zijn eenduidige definities opgesteld voor typen groen en is de hoeveelheid per type in beeld gebracht. Daarnaast is bepaald hoe we de potentiële waarde van groen berekenen voor de doelen die gesteld zijn in de Groenvisie 2020-2050 op gebied van klimaatadaptatie, natuur, sociaal welzijn en gezondheid. De hoeveelheid per type groen en de potentiële waarde zijn belangrijke ingrediënten om doel- én gebiedsgerichter aan groene ambities te werken. Rekenkameroordeel over de mate van de navolgbaarheid van de opvolging van de aanbeveling Oordeel: Gedeeltelijk navolgbaar opgevolgd Onderbouwing van het oordeel: In de raadsinformatiebrief geeft het college aan dat de Monitor Groen eenduidiger definities hanteert voor groen. Het college maakt niet duidelijk hoe de definities luiden. We hanteren in de aanbeveling een andere indeling van groen (bewegen en ontmoeten, rust en herstel, klimaatadaptatie, en natuur) die afwijkt de indeling in de Groenvisie 20202050 (gezondheid, sociaal welzijn, klimaatadaptatie en natuur). Het college gaat in de raadsinformatiebrief niet in op deze andere indeling en of het deze indeling overneemt. Het college geeft aan dat het de potentiële waarde voor de doelen heeft berekend. Voor raadsleden is onduidelijk of het college de doelen heeft geconcretiseerd.

Ook gaat het college in de raadsinformatiebrief niet in op hoe het met de waarschuwing om zal gaan dat groen niet (altijd) multifunctioneel kan worden ingezet. Informatie FullyInControl Oordeel: Het FIC-systeem bevat geen andere informatie ten opzichte van de raadsinformatiebrief van 16 november 2023. Onderdeel omschrijving

Rekenkamer Amsterdam - Onderzoeksrapport - Opvolging aanbevelingen Rekenkamer Amsterdam

Groen kan verschillende doelen vervullen voor een stad en haar bewoners. Maar niet al het groen draagt bij aan al deze doelen. Het is daarom per doel belangrijk om precies te bepalen wat er verwacht wordt van het groen. Concreet leidt dit vervolgens tot heldere definities van zowel de nagestreefde doelen als van het groen dat daarvoor noodzakelijk wordt geacht. Onderdeel documenten 1.

Word document: Groen in de stad - aanbevelingen_XXXXXXXX

PDF: Groen in de stad raadsinformatiebrief

Email: Groen in de stad RE_ vraag 2 openstaande aanbevelingen Rekenkamer

Onderdeel informatie links Raadsinformatiebrief: Afdoening toezegging TA2022-000565 uit de commissievergadering van 30 juni 2022, 16 november 2023 Onderdeel resultaat/uitkomst In Groenvisie 2020-2050 is expliciet aangegeven welk doel groen dient. De Monitor Groen die momenteel wordt afgerond neemt deze doelen als uitgangspunt.

Rekenkamer Amsterdam - Onderzoeksrapport - Opvolging aanbevelingen Rekenkamer Amsterdam

Aanbeveling 2: Kies passende indicatoren (bron, meeteenheid en meetgebied) (ID05)

Beschrijving aanbeveling (bron: Publieksonderzoek 2020 - Groen in de stad, 2021, pp. 31-32) Op een zinnige manier meten van de hoeveelheid groen, vergt dat de meting goed is doordacht. Daarvoor is het minimaal nodig dat wordt beoordeeld wat de best passende bron is. Daarnaast moeten de eenheid waarmee wordt gemeten en het gebied waarbinnen het groen in kaart wordt gebracht, goed zijn gekozen. Dit alles moet vervolgens goed aansluiten op het specifieke doel dat het groen voor de stad dient te vervullen. Precies bepaalde en passende indicatoren ontbreken voor het groen Bij het meten van de hoeveelheid groen is niet alleen de keuze voor de bron van belang, maar ook het gebied waarbinnen het groen in beeld wordt gebracht (het meet-gebied). Groen kan binnen verschillende ruimtelijke afbakeningen, op verschillende schaalniveaus en binnen verschillende servicegebieden in kaart worden gebracht. Daarnaast moet er in de rapportage over groen nagedacht worden over een passende meeteenheid. De keuze voor een passende bron, meeteenheid en meetgebied hangt af van het doel van de berekening. Dergelijke precies bepaalde indicatoren ontbreken momenteel voor het groen. Gebruikte bron van grote invloed op (hoeveelheid) groen dat in beeld komt Voor het meten van het Groen in de stad is het noodzakelijk om precies te bepalen wat een geschikte bron is.

Er zijn allerlei verschillende bronnen of combinaties van bronnen mogelijk. In dit onderzoek hebben wij gebruikgemaakt van onder meer het CBS, de BGT en remote sensing op basis van satellietfoto's. Duidelijk is dat elke bron ander groen laat zien doordat er verschillen zijn in soorten groen die worden meegenomen, de nauwkeurigheid waarmee het groen wordt gemeten en in hoeverre het gaat om openbaar groen en privaat groen. De gekozen bron moet zo passend mogelijk zijn voor het doel waarvoor het groen in beeld wordt gebracht. Het groen dat een bijdrage kan leveren aan de functies van groen uit de Groenvisie beperkt zich in veel gevallen niet tot het groen dat in beheer is bij de gemeente. Het overige groen, zoals het groen dat in beheer is bij woningcorporaties of het groen in de private ruimte kan tevens een bijdrage leveren aan deze functies. Hiermee willen wij benadrukken dat niet zomaar alleen moet worden gekeken naar het door de gemeente beheerde groen dat met behulp van het Gis-beheersysteem in beeld komt. In dit onderzoek hebben wij uiteindelijk vooral gekozen tussen de BGT (met name als het belangrijk was om groen in de openbare ruimte in beeld te brengen) en remote sensing (als het ging om levend groen waarbij het onderscheid tussen private en openbaar groen niet of minder van belang was).

Het CBS vonden wij te onnauwkeurig en te beperkt om te gebruiken voor metingen van het aanwezige groen. Meetgebied moet passend zijn Een andere keuze bij het meten van groen betreft het gebied waarbinnen het groen wordt gemeten. Ook dat moet goed zijn afgestemd op het doel waarvoor het groen in beeld wordt gebracht. Het gaat dan bijvoorbeeld over het schaalniveau waarop het groen wordt gemeten: het schaalniveau van de straat, buurt, wijk of, bijvoorbeeld, de gemeente. Maar net zo belangrijk is het om na te denken over het zogenoemde servicegebied van het groen: moet er rekening worden gehouden met een actieradius? Dit laatste is, denken wij, vooral nuttig als het gaat om groen dat een functie voor Amsterdammers heeft. Via een actieradius kan bijvoorbeeld een gebied worden onderzocht dat voor Amsterdammers binnen een beperkte loop- of fietsafstand bereikbaar is. Een voorbeeld waarbij dat nuttig zou kunnen zijn, is als het groen onderzocht wordt dat zich leent voor sporten of

Rekenkamer Amsterdam - Onderzoeksrapport - Opvolging aanbevelingen Rekenkamer Amsterdam

ontspannen. Het hanteren van een actieradius helpt dan om het groen te meten binnen het gebied wat dichtbij en bereikbaar genoeg is voor bewoners. Hierbij is het belangrijk om niet zozeer te kijken naar een 'hemelsbrede' actieradius, maar juist te kijken naar het gebied dat daadwerkelijk toegankelijk is via de openbare weg. Meeteenheden geven richting aan de duiding van de gemeten hoeveelheid groen Tot slot moet er een keuze worden gemaakt voor een passende meeteenheid. De meeteenheid bepaalt hoe 'uitgedrukt' wordt hoeveel groen er is gemeten binnen een bepaald meetgebied. Daarmee geeft de gehanteerde meeteenheid al richting aan de verdere analyse en duiding van de gemeten hoeveelheid groen. Het beeld dat ontstaat van het gemeten groen verandert immers als, bijvoorbeeld, het gemeten groen wordt uitgedrukt als percentage van het totale grondgebied of als percentage van het totale landoppervlak (exclusief het wateroppervlak). In dit onderzoek hebben we er, grofweg, voor gekozen om groen dat een functie vervult voor bewoners uit te drukken als groen in vierkante meter per inwoner of per huishouden. Als het gaat om groen voor klimaatadaptatie of natuur, dan hebben we de hoeveelheid groen uitgedrukt als een percentage van het landoppervlak binnen het meetgebied.

Rapportage aan gemeenteraad over afdoening in raadsinformatiebrief, 16 november 2023 (link) Bevinding: Raadsleden zijn geïnformeerd over de status van deze aanbeveling via de jaarlijkse rapportage in het Jaarverslag 2023. Het college geeft aan dat de aanbeveling is afgedaan op 1 januari 2024.99 In deze rapportage is niet verwezen naar de raadsinformatiebrief, d.d. 16 november 2023. Deze raadsinformatiebrief bevat informatie over de (voorgenomen) opvolging van de aanbeveling. Raadsinformatiebrief Stand van zaken: aan de basis van de Monitor Groen ligt een datafundament waarin bestaande databronnen in samenhang zijn gebracht en waarvoor nieuwe databronnen zijn ontwikkeld. Daarbij zijn luchtfoto’s en satellietbeelden gebruikt en rekenmethoden ontwikkeld en vastgelegd waarmee we o.a. oppervlakte planten, gazon en struiken kunnen herkennen. Ook zijn de bomen in beeld gebracht, zowel boomkroon oppervlakte als volume. Met de Monitor Groen wordt groen in Amsterdam meetbaar gemaakt. Hiermee hebben we inzicht in het groen in Amsterdam en de ontwikkeling daarvan. Voor de potentiële waarde op de vier thema’s (sociaal welzijn, gezondheid, klimaatadaptatie en natuur) zijn indicatoren bepaald waarmee de waarde is berekend. De onderliggende datasets en indicatoren worden tegelijk met de publicatie van de Monitor Groen beschikbaar gesteld voor gebruik door derden en jaarlijks geactualiseerd.

Het groen verandert ieder jaar, maar ook de gebruikte datasets voor de monitor zijn nog niet optimaal. Daarom is al gestart met een actualisatie van de data. Om te kunnen beoordelen of het groen zich vervolgens op de gewenste manier ontwikkeld is het belangrijk om met streefwaarden te gaan werken. Inzicht in de hoeveelheid groen en de waarde van dat groen zijn daarvoor randvoorwaarden.

Rekenkamer Amsterdam - Onderzoeksrapport - Opvolging aanbevelingen Rekenkamer Amsterdam

Rekenkameroordeel over de mate van de navolgbaarheid van de opvolging van de aanbeveling Oordeel: Gedeeltelijk navolgbaar opgevolgd Onderbouwing van het oordeel: Uit de raadsinformatiebrief blijkt dat het college een afweging heeft gemaakt over wat de best passende bronnen zijn, waarbij het college heeft bepaald dat het luchtfoto’s en satellietbeelden gebruikt om groen in beeld te brengen. Ook geeft het college aan dat het indicatoren heeft bepaald die aansluiten op de vier doelen van het college op het gebied van groen. Uit de raadsinformatiebrief blijkt niet welke afwegingen het college maakt met het oog op de eenheid of het schaalniveau waarmee groen wordt gemeten. Informatie FullyInControl Oordeel: Het FIC-systeem bevat geen andere informatie ten opzichte van de raadsinformatiebrief van 16 november 2023. Onderdeel omschrijving Op een zinnige manier meten van de hoeveelheid groen, vergt dat de meting goed is doordacht. Daarvoor is het minimaal nodig dat wordt beoordeeld wat de best passende bron is. Daarnaast moeten de eenheid waarmee wordt gemeten en het gebied waarbinnen het groen in kaart wordt gebracht, goed zijn gekozen. Dit alles moet vervolgens goed aansluiten op het specifieke doel dat het groen voor de stad dient te vervullen. Onderdeel documenten 1.

Word document: Groen in de stad - aanbevelingen_XXXXXXXX

PDF: Groen in de stad raadsinformatiebrief

Email: Groen in de stad RE_ vraag 2 openstaande aanbevelingen Rekenkamer

Rekenkamer Amsterdam - Onderzoeksrapport - Opvolging aanbevelingen Rekenkamer Amsterdam

Aanbeveling 3: Zorg voor een goede onderbouwing van streefwaarden (ID06)

Beschrijving aanbeveling (bron: Publieksonderzoek 2020 - Groen in de stad, 2021, p. 33) Een bruikbare streefwaarde hoeft niet precies de grens aan te geven tussen een onvoldoende en voldoende situatie ten aanzien van het groen. Maar een streefwaarde moet de gebruiker niet op een dwaalspoor zetten. Daarom is het noodzakelijk dat de streefwaarde goed is onderbouwd en passend is. Streefwaarden moeten aansluiten op gekozen meetwijze Dit is wellicht een open deur, maar het is belangrijk om streefwaarden goed af te stemmen op de gekozen bron. Zoals hiervoor al uiteengezet, leveren de verschillende bronnen verschillende waarden op voor het gemeten groen. De huidige referentienormen van de gemeente zijn afgestemd op het CBS. Als gekozen wordt om andere bronnen (of misschien wel combinaties van bronnen) te gebruiken, dan is het zaak dat de streefwaarden daarop worden aangepast. De bestaande referentienormen op basis van het CBS zijn namelijk niet toepasbaar op waarden die worden verkregen uit, bijvoorbeeld, de BGT of remote sensing. De reden daarvoor is dat deze bronnen ander (en vaak ook meer of minder) groen in beeld brengen. Zonder aanpassing ontstaat dan een vertekend beeld en worden onzinnige signalen afgegeven.

Onderbouw streefwaarden goed en differentieer waar nodig De WHO-normen voor groen waar aanvankelijk aan werd gerefereerd bij het beschrijven van de referentienormen in Amsterdam, bestaan niet. De huidige referentienormen zijn gebaseerd op de ervaringen bij de ontwikkeling van IJburg. Omdat er geen duidelijke (wetenschappelijke) normen voorhanden zijn, is het op zich geen slecht idee om te kijken naar een praktijksituatie. Het is dan wel belangrijk dat het gekozen gebied op basis waarvan de streefwaarden worden bepaald, passend is voor de ambities met groen: reflecteert IJburg in dit geval de wenselijke situatie voor het groen in Amsterdam? In dit licht is het natuurlijk opvallend dat juist IJburg in ons onderzoek vrij vaak als gebied in beeld kwam waar het nodige was aan te merken op het aanwezige groen. Los daarvan is het de vraag of één streefwaarde voor de hele stad zinnig is. Een streefwaarde die passend is in een buitenwijk, verhoudt zich waarschijnlijk slecht tot het oude centrum. Wij adviseren daarom ook te differentiëren naar verschillende typen wijken of stedenbouwkundige typologieën. Daarnaast gelden de huidige referentienormen enkel voor nieuwe gebieden in de stad. Wij adviseren dat streefwaarden voor groen worden ontwikkeld voor zowel nieuw te ontwikkelen gebieden als bestaande buurten en wijken, zodat het groen in de hele stad kan worden gevolgd.

Rekenkamer Amsterdam - Onderzoeksrapport - Opvolging aanbevelingen Rekenkamer Amsterdam

Raadsinformatiebrief Stand van zaken: de ambities in de Groenvisie 2020-2050 gaan in hoofdlijnen over de hoeveelheid Groen in de stad (gemeentelijk en privaat), de nabijheid van het groen en de waarde van het groen voor mens en dier. Voor de onderdelen waarvoor nog geen streefwaarden zijn ontwikkeld kan de Monitor Groen de benodigde onderbouwing leveren om streefwaarden te gaan formuleren. Daarbij worden ook de gebiedsanalyses van stadsdelen betrokken. Deze worden uitgewerkt in de groene opgave per stadsdeel en medio 2024 opgeleverd. De groene opgave kan gaan over meer groen of over bestaand groen dat meer waarde nodig heeft voor natuur, klimaatadaptatie, gezondheid en/of sociaal welzijn. Rekenkameroordeel over de mate van de navolgbaarheid van de opvolging van de aanbeveling Oordeel: Gedeeltelijk navolgbaar opgevolgd Onderbouwing van het oordeel: Uit de raadsinformatiebrief blijkt niet of het college de streefwaarden in de Monitor Groen heeft aangepast aan de combinatie van (nieuwe) bronnen. In de raadsinformatiebrief staat dat de Monitor Groen de benodigde onderbouwing levert om de ontbrekende streefwaarde te formuleren. Ook is aangegeven dat de groene opgave per stadsdeel medio 2024 zal worden opgeleverd.

De raadsinformatiebrief maakt echter niet duidelijk of hierin ook streefwaarden zijn opgenomen voor zowel nieuw te ontwikkelen gebieden als streefwaarden voor bestaande buurten en wijken. Daardoor wordt niet duidelijk of het college streefwaarden waar nodig differentieert. Ook was het opstellen van de groene opgave per stadsdeel op het moment van het afdoen van de aanbeveling (1 januari 2024) nog niet afgerond. Aanvullende informatie FullyInControl Oordeel: Het FIC-systeem bevat geen andere informatie ten opzichte van de raadsinformatiebrief van 16 november 2023. Onderdeel omschrijving Een bruikbare streefwaarde hoeft niet precies de grens aan te geven tussen een onvoldoende en voldoende situatie ten aanzien van het groen. Maar een streefwaarde moet de gebruiker niet op een dwaalspoor zetten. Daarom is het noodzakelijk dat de streefwaarde goed is onderbouwd en passend is. Onderdeel documenten 1.

Word document: Groen in de stad - aanbevelingen_XXXXXXXX

PDF: Groen in de stad raadsinformatiebrief

Email: Groen in de stad RE_ vraag 2 openstaande aanbevelingen Rekenkamer

Onderdeel informatie links Raadsinformatiebrief: Afdoening toezegging TA2022-000565 uit de commissievergadering van 30 juni 2022, 16 november 2023 Onderdeel resultaat/uitkomst De Monitor Groen levert de benodigde onderbouwing om ontbrekende streefwaarden te formuleren. De monitor is inmiddels gepubliceerd.

Rekenkamer Amsterdam - Onderzoeksrapport - Opvolging aanbevelingen Rekenkamer Amsterdam

Aanbeveling 4: Gebruik normen verstandig: houdt oog voor het belang van maatwerk en details (ID07)

Beschrijving aanbeveling (bron: Publieksonderzoek 2020 - Groen in de stad, 2021, pp. 33-34) Het in kaart brengen van de hoeveelheid groen in Amsterdam en het duiden daarvan met normen, is een hulpmiddel om (verwachte) ontwikkelingen van het groen zichtbaar te maken. Starre toepassing daarvan kan echter averechts uitpakken. Het is daarom belangrijk, zoals altijd het geval is met normen, om oog te houden voor het belang van maatwerk en details bij het realiseren van Groen in de stad. Zorg dat het realiseren van voldoende Groen in de stad niet uitsluitend een vraagstuk wordt waarover centraal stedelijk wordt besloten en waarin voldoende ruimte is om kennis van de lokale situatie in te zetten. Normen moeten geen doel op zich worden Zinnig gebruik van normen om grip te krijgen op de groene ambities van de stad kent ook een valkuil. De indruk kan ontstaan dat het een doel moet zijn om de streefwaarden te behalen. Streefwaarden worden dan een starre doelstelling. Sterker nog: het kan zelfs zo zijn dat de streefwaarden bij star gebruik als een maximum worden gezien. Dit staat op gespannen voet met de praktijk waarin wat mogelijk en wenselijk is ten aanzien van groen, sterk afhankelijk is van de directe omgeving en de kenmerken van de buurt. Daarnaast zal het niet mogelijk zijn om binnen de streefwaarden recht te doen aan de eerder benoemde complexiteit van groen.

Zo zal het bijvoorbeeld lastig worden om streefwaarden op te stellen die oog hebben voor de ecologische gelaagdheid van het groen in een gebied. Beargumenteerd afwijken van de streefwaarden moet mogelijk blijven en zal waarschijnlijk wenselijk zijn. Waarde van groen zit in details en inpassing in omgeving De waarde van groen hangt niet alleen af van de hoeveelheid. Het hangt tevens af van details die moeilijk in normen zijn te vatten en de specifieke vraagstukken die spelen in de buurt of directe omgeving. Pas als ook de details op orde zijn en het groen goed past in de omgeving, levert het echt waarde op voor de stad. Bij besluitvorming over groen is het daarom belangrijk dat er oog blijft voor de details en de inpassing van het groen in de buurt en dat er voldoende ruimte blijft voor maatwerk. Denk bijvoorbeeld aan openbaar groen dat ook goed bereikbaar moet zijn. De bereikbaarheid van groen aan de overkant van een drukke weg kan voor een gemiddelde Amsterdammer nog wel voldoende zijn, maar voor kleine kinderen of ouderen kan dat al heel anders zijn. Daarnaast kunnen de stedenbouwkundige uitstraling en mogelijkheden van een buurt zaken zijn waar rekening mee moet worden gehouden.

Zo is in de tuinsteden, die gebouwd zijn als onderdeel van het Algemeen Uitbreidingsplan (AUP) en Post-Algemeen Uitbreidingsplan (Post-AUP), meer aandacht besteed aan het integreren van openbaar groen in het ruimtelijk ontwerp, dan in de wijken in de binnenstad, 19de-eeuwse Ring of de Gordel ’20- ’40, waar veel private, door bebouwing omsloten, binnentuinen te vinden zijn. Rapportage aan gemeenteraad over afdoening in raadsinformatiebrief (link) Bevinding: Raadsleden zijn geïnformeerd over de status van deze aanbeveling via de jaarlijkse rapportage in het Jaarverslag 2023. Het college geeft aan dat de aanbeveling is afgedaan op 1 juni 2023.101 In deze rapportage is niet verwezen naar de raadsinformatiebrief, d.d. 16 november 2023. Deze raadsinformatiebrief bevat informatie over de opvolging van de aanbeveling.

Rekenkamer Amsterdam - Onderzoeksrapport - Opvolging aanbevelingen Rekenkamer Amsterdam

Raadsinformatiebrief Stand van zaken: in 2018 zijn de referentienormen voor onder andere groen vastgesteld in Amsterdam. De referentienormen zijn een hulpmiddel om een opgave in een nieuwbouw gebied te bepalen. Binnen de gebiedsontwikkeling moet in de investeringsnota’s die vanaf 2019 zijn vastgesteld rekening gehouden worden met deze referentienormen. Het college heeft opdracht gegeven voor een actualisatie/flexibisering van de groen- en sportnormen. Hierin wordt meegenomen: de verschillende functies van groen, de relatie van die functies met de normen en de toepassing van de normen. Conform de motie 274-23 “Motie van de leden Van Renssen, Wehkamp, Minderhoud inzake participatie over te actualiseren sportnorm en groen” wordt er momenteel gewerkt aan een startbesluit inzake de participatie rondom de actualisatie van de groen en sportnormen. Rekenkameroordeel over de mate van de navolgbaarheid van de opvolging van de aanbeveling Oordeel: Niet navolgbaar opgevolgd Onderbouwing van het oordeel: Uit de raadsinformatiebrief blijkt dat het college de opdracht heeft gegeven voor een actualisatie/flexibisering van de groennormen en dat het college nog werkt aan een startbesluit inzake de participatie rondom de actualisatie van de groen- en sportnormen.

De raadsinformatiebrief bevat geen reflectie of een beschrijving van de manier waarop maatwerk bij groennormen wordt toegepast of zal worden toegepast bij inpassing van groen in een specifieke buurt. Aanvullende informatie FullyInControl Oordeel: Het FIC-systeem bevat andere informatie ten opzichte van de raadsinformatiebrief van 16 november 2023. Uit het FIC-systeem blijkt dat wordt onderkend dat maatwerk van belang is en dat Groen in de stad niet uitsluitend een vraagstuk is waarover centraal stedelijk wordt besloten, maar waarin voldoende ruimte moet zijn om kennis van de lokale situatie in te zetten. Onderdeel omschrijving Het in kaart brengen van de hoeveelheid groen in Amsterdam en het duiden daarvan met normen, is een hulpmiddel om (verwachte) ontwikkelingen van het groen zichtbaar te maken. Starre toepassing daarvan kan echter averechts uitpakken. Het is daarom belangrijk, zoals altijd het geval is met normen, om oog te houden voor het belang van maatwerk en details bij het realiseren van Groen in de stad. Zorg dat het realiseren van voldoende Groen in de stad niet uitsluitend een vraagstuk wordt waarover centraal stedelijk wordt besloten en waarin voldoende ruimte is om kennis van de lokale situatie in te zetten. Onderdeel documenten 1.

Word document: Groen in de stad - aanbevelingen_XXXXXXXX

PDF: Groen in de stad raadsinformatiebrief

Email: Groen in de stad RE_ vraag 2 openstaande aanbevelingen Rekenkamer

Onderdeel informatie links Raadsinformatiebrief: Afdoening toezegging TA2022-000565 uit de commissievergadering van 30 juni 2022, 16 november 2023

Rekenkamer Amsterdam - Onderzoeksrapport - Opvolging aanbevelingen Rekenkamer Amsterdam

Onderdeel resultaat/uitkomst De normen worden in nieuwe gebiedsontwikkeling met maatwerk en oog voor de lokale situatie toegepast.

Rekenkamer Amsterdam - Onderzoeksrapport - Opvolging aanbevelingen Rekenkamer Amsterdam

Aanbeveling 5: Ga na of bij (ruimtelijke) besluitvorming groen voldoende aandacht krijgt (ID08)cccc

Beschrijving aanbeveling (bron: Publieksonderzoek 2020 - Groen in de stad, 2021, pp. 35-36) Groen concurreert met andere prioriteiten in de schaarse ruimte. Dat betekent dat er telkens keuzes moeten worden gemaakt die verstrekkend kunnen zijn voor het groen. Daarom is het belangrijk dat de gevolgen van een beslissing voor het groen helder in beeld zijn zodat een goede afweging mogelijk is en dat deze afweging op het juiste ambtelijke en bestuurlijke niveau wordt gemaakt. Wij bevelen aan dat onderzocht wordt of groen in de (ruimtelijke) besluitvormingsprocessen voldoende en systematisch aandacht krijgt, zodat het realiseren van de ambities voor groei van de stad en de aanwezigheid van voldoende groen kunnen worden bewaakt. Signalen dat aandacht voor groen in besluitvorming niet in evenwicht is met ambities voor groen Voor dit onderzoek hebben wij uitgebreid gesproken met ambtenaren van de verschillende directies betrokken bij de ‘groene driehoek’, de GGD en vier stadsdelen. In deze gesprekken werden veelvuldig signalen afgegeven dat groen niet de aandacht krijgt die het op grond van de ambities zou moeten krijgen. Zo zien zij dat bij ruimtelijke ontwikkelingen vaak verschillende belangen spelen die in een beperkte (ook ondergrondse) ruimte en met een beperkt budget moeten worden gerealiseerd.

Welke belangen uiteindelijk prioriteit krijgen en daarmee welke ruimte het groen krijgt, is volgens hen een besluit dat binnen een ruimtelijke ontwikkeling of project moet worden gemaakt. Daarbij werd veelal wél opgemerkt dat er in de afgelopen jaren een kentering zichtbaar is: groen krijgt daardoor vaker de aandacht die het volgens de door ons gesproken ambtenaren verdient. Maar het blijft in hun ogen toch te vaak voorkomen dat het belang van groen strijdig is met andere belangen en dan het onderspit delft. Zorg ervoor dat er in (ruimtelijke) besluitvormingsprocessen voldoende aandacht is voor effecten op groen Beslissingen over groen of die groen raken zijn vaak moeilijk omkeerbaar. Tegelijkertijd spelen er vaak ook andere belangen die van invloed zijn op de beslissing. Wij krijgen in dit onderzoek diverse signalen dat deze beslissingen vaak binnen projecten worden genomen. Als dat zo is, ontstaat het risico dat, met de beste intenties, groen telkens ondergeschikt wordt gemaakt aan andere belangen die in de projecten spelen. Hoewel er dan per project een zorgvuldige afweging wordt gemaakt en beredeneerd wordt gekozen om andere belangen zwaarder te wegen, is het resultaat voor de stad onvoldoende.

Wij adviseren daarom na te gaan of besluitvorming die van invloed is op het groen, op het juiste ambtelijke en bestuurlijke niveau wordt gemaakt en dat de ambities voor het groen in Amsterdam zodoende voldoende worden bewaakt. Breng effecten op groen voor meerdere schaalniveaus systematisch in beeld Als er besluiten worden genomen over groen of die groen raken, bestaat het risico dat alleen wordt gekeken naar het gebied waarop de beslissing betrekking heeft. Het effect van deze keuzes op het groen komt dan niet volledig in beeld. Het is belangrijk dat bij

cccc

De formulering van deze aanbeveling is aangepast ten opzichte van het bestuurlijk rapport in het overzicht

in het jaarverslag: “5: Ga na of groen op de goede manier opgenomen wordt in opdrachten en besluitvorming, denk hierbij aan voldoende groen, goede kwaliteit (zoals biodiversiteit, beheer en onderhoud).”

Rekenkamer Amsterdam - Onderzoeksrapport - Opvolging aanbevelingen Rekenkamer Amsterdam

beslissingen ook inzichtelijk wordt gemaakt welke gevolgen dit heeft voor de rest van de stad. De effecten moeten systematisch en integraal in beeld worden gebracht. Voorkomen moet worden dat door eenzijdige aandacht voor één aspect van het groen, onbedoeld andere aspecten achterblijven of wegkwijnen. Wij raden aan om hierbij gebruik te maken van een vaste systematiek op basis van normen die zijn gekozen en worden gebruikt overeenkomstig onze eerdere aanbevelingen in dit rapport. Rapportage aan gemeenteraad over afdoening in raadsinformatiebrief, 16 november 2023 (link) Bevinding: Raadsleden zijn geïnformeerd over de status van deze aanbeveling via de jaarlijkse rapportage in het Jaarverslag 2024 die verwijst naar de raadsinformatiebrief, d.d. 16 november 2023. Het college geeft aan dat de aanbeveling is afgedaan op 31 december 2024.102 Raadsinformatiebrief Stand van zaken: groen wordt steeds beter opgenomen in opdrachten en besluitvorming in de bestaande openbare ruimte. In 2023 is voor het Plan- en besluitvormingsproces Infrastructuur (PBI) een overzicht gemaakt dat weergeeft hoe en wanneer groene producten en standaarden moeten worden meegenomen in het proces. Het PBI is een ambtelijke instructie voor de openbare ruimte in Amsterdam. Bij de volgende actualisatie van het PBI worden de groene producten en standaarden als bijlage opgenomen.

Het verwachte effect is dat groen dan beter wordt meegenomen in de integrale afwegingen bij de inrichting van de openbare ruimte. Voor biodiversiteit wordt gewerkt aan het uitwerken en implementeren van de systematiek van Basiskwaliteit natuur (BKN). Dit is een normatief kader dat in plannen en projecten kan worden gebruikt om te borgen dat een basiskwaliteit natuur wordt gerealiseerd. Deze uitwerking gebeurt in samenwerking met de G4 en het ministerie van LNV. Voor biodiversiteit in beheer wordt gewerkt aan de doelen van de ecologisch beheerde gebieden. In het Plan Biodiversiteit fase 1 worden voor alle ecologische gebieden SMART doelstellingen opgenomen inclusief doelsoorten, doelbiotopen en kwaliteitseisen. Dit plan wordt eind 2024/begin 2025 aan de Raad voorgelegd. Bij beheer en onderhoud is veel aandacht voor de beheerkwaliteit van het groenareaal. Dit mag niet onder het bestuurlijk vastgestelde niveau zakken. Middels contractbeheersing, inspecties en meerjarenprogrammering wordt hierop gestuurd. Bij nieuwe projecten wordt rekening gehouden met de mogelijkheid en kosten voor goed beheer. Daarbij is het belangrijk dat een betere kwaliteit van dagelijks onderhoud zorgt dat er uiteindelijk een veel kleinere vervangingsopgave ontstaat doordat minder planten in verval raken.

Rekenkameroordeel over de mate van de navolgbaarheid van de opvolging van de aanbeveling Oordeel: Gedeeltelijk navolgbaar opgevolgd Onderbouwing van het oordeel: In de raadsinformatiebrief geeft het college aan dat in het ambtelijk Plan- en Besluitvormingsproces Infrastructuur (PBI) een overzicht wordt gemaakt dat weergeeft hoe en wanneer groene producten en standaarden moeten worden meegenomen in het proces. Dat dekt deels, maar niet volledig het maken van de benodigde analyses en afwegingskader dat wij beogen voor het maken van (groen)prioriteiten in de schaarse

Rekenkamer Amsterdam - Onderzoeksrapport - Opvolging aanbevelingen Rekenkamer Amsterdam

ruimte en de gevolgen van deze prioriteiten voor het groen. Ook ontbreekt in de raadsinformatiebrief informatie over de bestuurlijke besluitvorming over groen. Het college geeft in de raadsinformatiebrief aan dat het voor de biodiversiteit de systematiek van Basiskwaliteit natuur (BKN) gaat uitwerken en implementeren. De aanbeveling heeft op 31 december 2024 de status ‘afgedaan’. Uit de raadsinformatiebrief blijkt dat het plan Biodiversiteit fase 1 begin 2025 aan de raad zal worden voorgelegd. Uit de raadsinformatiebrief blijkt echter niet in hoeverre het college in het plan Biodiversiteit fase 1 oog heeft voor gevolgen voor de verschillende gebieden in de stad en de stad als geheel. Informatie FullyInControl Oordeel: Het FIC-systeem bevat andere informatie ten opzichte van de raadsinformatiebrief van 16 november 2023. Uit het FIC-systeem blijkt dat het college onderkent dat vanwege de structurele doorwerking van beleidsambities een verwachte datum van afronding van de rekenkameraanbeveling niet van toepassing is. Onderdeel omschrijving Groen concurreert met andere prioriteiten in de schaarse ruimte. Dat betekent dat er telkens keuzes moeten worden gemaakt die verstrekkend kunnen zijn voor het groen.

Daarom is het belangrijk dat de gevolgen van een beslissing voor het groen helder in beeld zijn zodat een goede afweging mogelijk is en dat deze afweging op het juiste ambtelijke en bestuurlijke niveau wordt gemaakt. Wij bevelen aan dat onderzocht wordt of groen in de (ruimtelijke) besluitvormingsprocessen voldoende en systematisch aandacht krijgt, zodat het realiseren van de ambities voor groei van de stad en de aanwezigheid van voldoende groen kunnen worden bewaakt. Onderdeel documenten 1.

Word document: Groen in de stad - aanbevelingen_XXXXXXXX

PDF: Groen in de stad raadsinformatiebrief

Email: Groen in de stad RE_ vraag 2 openstaande aanbevelingen Rekenkamer

Onderdeel informatie links Raadsinformatiebrief: Afdoening toezegging TA2022-000565 uit de commissievergadering van 30 juni 2022, 16 november 2023 Onderdeel resultaat/uitkomst Sinds 2021 wordt vanuit de Realisatie Groenvisie gewerkt aan de structurele doorwerking van beleidsambities op gebied van voldoende groen en kwaliteit van groen in opdrachten, besluitvorming, processen en werkwijzen. Vanwege de structurele doorwerking van beleidsambities is een verwachte datum van afronding niet van toepassing.

Rekenkamer Amsterdam - Onderzoeksrapport - Opvolging aanbevelingen Rekenkamer Amsterdam

Aanbeveling 6: Ga na of ambities en financiële middelen voor aanleg en beheer van groen met elkaar in evenwicht zijn (ID09)

Beschrijving aanbeveling (bron: Publieksonderzoek 2020 - Groen in de stad, 2021) Als de ambtelijke organisatie niet beschikt over de middelen om groen aan te leggen en te beheren, dan staat dit de ambities ten aanzien van groen in de weg. Breng daarom in beeld welke budgetten er nu zijn, en hoe deze zich verhouden tot de huidige staat van het groen in Amsterdam en de gewenste staat van dit groen. Signalen dat budget niet in evenwicht is met ambities voor groen Voor dit onderzoek hebben wij uitgebreid gesproken met ambtenaren van de verschillende directies betrokken bij de ‘groene driehoek’, de GGD en vier stadsdelen. In deze gesprekken kwam regelmatig aan de orde dat het momenteel niet volledig helder is hoeveel budget er nodig is om het bestaande groen in Amsterdam te beheren. Een ander terugkerend onderwerp in onze gesprekken met ambtenaren was de ervaren spanning tussen de ambities die Amsterdam heeft voor het groen en het beschikbare budget. Deels wordt deze ervaring ingegeven door de waarneming dat het budget in hun ogen tot op heden al niet toereikend is voor het beheer. Maar er werd daarnaast gesignaleerd dat de nieuwe ambities voor het groen nog hogere budgetten vereisen. Het gaat daarbij niet zozeer om budgetten voor de aanleg van nieuw groen, maar vooral om budgetten voor het beheer daarvan.

Ook wezen sommige ambtenaren erop dat de ambitie om groen met bewoners samen te beheren in de praktijk ingewikkeld is en meer capaciteit en budget vraagt. Kijk zowel naar budgetten voor aanleg als naar budgetten voor het beheer Uit gesprekken met ambtenaren hebben we veelvuldig te horen gekregen dat budgetten voor groen ontoereikend zijn om de ambities te verwezenlijken. In de gesprekken werd erop gewezen dat de aandacht al snel gaat naar de vraag of er voldoende budgetten zijn voor de aanleg van nieuw groen, maar dat er te weinig wordt stilgestaan bij de benodigde budgetten voor beheer. Dit leidt volgens hen tot (grote) knelpunten in het beheer en remt de aanleg van nieuw groen. Wij begrijpen dat er steeds meer zicht komt op de beschikbare budgetten en het huidige areaal aan groen dat in beheer is. Dat betekent dat een steeds duidelijker beeld kan ontstaan van de mate waarin de budgetten in de huidige situatie toereikend zijn en dat ook kan worden beredeneerd welke impact de ambities op het gebied van groen hebben op de budgetten. Rapportage aan gemeenteraad over afdoening in raadsinformatiebrief, d.d. 16 november 2023 (link) Bevinding: Raadsleden zijn geïnformeerd over de status van deze aanbeveling via de jaarlijkse rapportage in het Jaarverslag 2024 die verwijst naar de raadsinformatiebrief, d.d. 16 november 2023.

Het college geeft aan dat de aanbeveling is afgedaan op 31 december 2024.103 Raadsinformatiebrief Stand van zaken: Om dit te kunnen beoordelen is meer inzicht nodig in de financiële middelen voor groen. In 2022 is een eerste financiële rapportage van de beschikbare budgetten en de diverse dekkingsbronnen in het groendomein opgesteld. Aangezien daarin nog een aantal onderdelen ontbraken wordt deze nu gecompleteerd. Naar verwachting is in 2024 het gewenste overzicht van alle groenbudgetten voor nieuwe

Rekenkamer Amsterdam - Onderzoeksrapport - Opvolging aanbevelingen Rekenkamer Amsterdam

aanleg, herinrichting, onderhoud en beheer in Amsterdam beschikbaar. In 2023 is ook gestart met het opzetten van een integrale groenprogrammering met als doel om één overzicht te produceren van de gehele groene opgave in tijd, geld en scope (tot 2028). Dit overzicht aangevuld met de informatie uit de Monitor Groen en de gebiedsanalyses van de stadsdelen maken het vanaf 2025 gemakkelijker om ambities en middelen op elkaar af te stemmen, prioriteiten te stellen op basis van bijvoorbeeld urgentie voor de gestelde doelen en keuzes te maken binnen groen en in relatie tot stedelijke programma’s met raakvlakken met groen. Rekenkameroordeel over de mate van de navolgbaarheid van de opvolging van de aanbeveling Oordeel: Gedeeltelijk navolgbaar opgevolgd Onderbouwing van het oordeel: Uit de raadsinformatiebrief blijkt dat het college is gestart met het opstellen van het gewenste overzicht van alle groenbudgetten voor nieuwe aanleg, herinrichting, onderhoud en beheer in Amsterdam. Het college spreekt de verwachting uit dit overzicht in 2024 beschikbaar te hebben. De raadsinformatiebrief bevat geen informatie over de realisatie van budgetten voor aanleg en budgetten voor het beheer van groen. Informatie FullyInControl Oordeel: Het FIC-systeem bevat geen andere informatie ten opzichte van de raadsinformatiebrief van 16 november 2023.

Onderdeel omschrijving Als de ambtelijke organisatie niet beschikt over de middelen om groen aan te leggen en te beheren, dan staat dit de ambities ten aanzien van groen in de weg. Breng daarom in beeld welke budgetten er nu zijn, en hoe deze zich verhouden tot de huidige staat van het groen in Amsterdam en de gewenste staat van dit groen. Onderdeel documenten 1.

Word document: Groen in de stad - aanbevelingen_XXXXXXXX

PDF: Groen in de stad raadsinformatiebrief

Email: Groen in de stad RE_ vraag 2 openstaande aanbevelingen Rekenkamer

Onderdeel informatie links Raadsinformatiebrief: Afdoening toezegging TA2022-000565 uit de commissievergadering van 30 juni 2022, 16 november 2023 Onderdeel resultaat/uitkomst De volledige inventarisatie met inzicht in alle groenbudgetten en hoe die zich verhouden tot de ambities is naar verwachting gereed in 2024.

Rekenkamer Amsterdam - Onderzoeksrapport - Opvolging aanbevelingen Rekenkamer Amsterdam

Bijlage 5 Openbaar maken van overheidsinformatie in Amsterdam Aanbeveling 1: Beschouw openbaarheid als een vanzelfsprekendheid (ID10)

Beschrijving aanbeveling (bron: Openbaar maken van overheidsinformatie in Amsterdam, 2022, pp. 26, 27) Openbaarheid zou een kernwaarde van de gemeente moeten zijn, die door alle geledingen van de gemeente, bestuurlijk en ambtelijk, zo wordt gevoeld en waarbij een dienstverlenende houding wordt aangenomen richting de Wob-verzoeker. Achterliggende bevindingen   



Het wordt nu nog door ambtenaren ervaren als een taak die erbij moet worden gedaan, tijd kost en zorgt voor extra werkdruk. Openbaarheid wordt nog te vaak gezien als gunst in plaats van als een recht. Het voeren van een gesprek met de Wob-verzoeker, waarin het verzoek kan worden geconcretiseerd, is nu geen onderdeel van de procedure. In de praktijk vindt het overigens wel in zekere mate plaats. Uit ons onderzoek Geheimhouding (oktober 2020) blijkt dat geheimhouding te veel wordt opgelegd en te weinig opgeheven. Dat komt doordat procedures, kennis en systemen tekortschieten. En waarschijnlijk ook doordat de cultuur binnen de ambtelijke organisatie, het college en de raad nog te weinig stimuleert om geheimhouding zoveel mogelijk te minimaliseren. De Woo stelt verplicht dat het college een of meer contactpersonen aanwijst voor de beantwoording van vragen over de beschikbaarheid van publieke informatie.

Realiseer cultuuromslag Openbaarheid is een activiteit die steeds meer het gemeentebestuur en de gehele organisatie zou moeten raken. Openbaarheid moet een zaak worden van de hele organisatie zoals dat nu al gebeurt met integriteit, privacybescherming en crisisbeheer. Een laagdrempelige (interactieve) instructievideo gericht op het vergroten van de bewustwording over openbaarheid, die binnen de gemeente nog niet bestaat, kan hierbij een functie vervullen. Uit internationaal onderzoek blijkt dat het actief openbaar maken, scholing, en het al bij de bron classificeren van documenten aan een cultuuromslag bijdraagt. Een voorwaarde voor een succesvolle cultuuromslag is dat het belang van openbaarheid wordt ingezien door het bestuur. Een drempel die moet worden weggenomen is de scheve verhouding tussen geheimhouding en openbaarheid. De plicht tot geheimhouding voor ambtenaren is streng omschreven door middel van de eed en een aantal straffen. Een plicht tot openbaarheid bestaat helemaal niet. Beschouw het openbaar maken van informatie als dienstverlening aan de burger Het college heeft verschillende rollen richting de burger. Soms treedt het op als handhaver, soms als partner en soms als dienstverlener. Bij het openbaar maken van

Rekenkamer Amsterdam - Onderzoeksrapport - Opvolging aanbevelingen Rekenkamer Amsterdam

overheidsinformatie is het van belang dat het college als dienstverlener zorgt voor een goede kwaliteit van dienstverlening. Dat vraagt ook om meer inzet op het contact houden met de Wob-verzoeker, en het vraagt om burgers die zoeken naar informatie op een laagdrempelige manier van dienst te zijn. Een informele, laagdrempelige aanpak heeft voordelen. Sommige vragen van burgers kunnen er snel door worden beantwoord; andere verduidelijkt, waardoor de afhandeling van verzoeken wordt versneld. Het ligt voor de hand dat de contactpersonen, die de gemeente volgens de Woo moet aanwijzen ter beantwoording van vragen over de beschikbaarheid van publieke informatie, hierin een rol spelen. Rapportage aan gemeenteraad over afdoening in raadsinformatiebrief, 24 oktober 2024 (link) Bevinding: Raadsleden zijn geïnformeerd over de status van deze aanbeveling via de jaarlijkse rapportage in het Jaarverslag 2024 die verwijst naar de raadsinformatiebrief, d.d. 24 oktober 2024. Het college geeft aan dat de aanbeveling is afgedaan op 31 december 2024.104 Raadsinformatiebrief Het college heeft een groot meerjarig programma Openbaarheid en Informatiebeheer in gang gezet. Dit is ook een sterk signaal naar de hele organisatie dat openbaarheid voortaan als vanzelfsprekend moet worden gezien.

Onderdeel van het programma is een cultuur- en gedragsverandering, die ervoor moet zorgen dat openbaarheid voor alle medewerkers van de gemeente een vanzelfsprekendheid is. Daarnaast is openbaarheid een van de pijlers in de agenda vertrouwen en wordt daarmee ook onderdeel van het traject ‘vakmanschap van de ambtenaar’. Dat betekent dat alle ambtenaren basiskennis en vaardigheden moeten ontwikkelen met betrekking tot openbaarheid en daarmee ook tot informatiehuishouding. Rekenkameroordeel over de mate van de navolgbaarheid van de opvolging van de aanbeveling Oordeel: Gedeeltelijk navolgbaar opgevolgd Onderbouwing van het oordeel: Uit de raadsinformatiebrief blijkt dat het college een meerjarig programma Openbaarheid en Informatiebeheer is gestart. Onderdeel van het programma is een cultuur- en gedragsverandering, die ervoor moet zorgen dat openbaarheid voor alle medewerkers van de gemeente een vanzelfsprekendheid is. Ook blijkt uit de raadsinformatiebrief dat alle ambtenaren de basiskennis en vaardigheden moeten ontwikkelen met betrekking tot openbaarheid en daarmee ook tot informatiehuishouding. De raadsinformatiebrief bevat geen informatie over de inhoud van het meerjarige programma. Daarmee is onbekend of het college gaat inzetten op factoren die bijdragen aan een cultuuromslag, waaronder het al bij de bron classificeren van documenten.

Ook bevat de brief geen informatie over of en hoe de scheve verhouding tussen geheimhouding en openbaarheid zal worden aangepakt en of het college burgers vanuit een dienstverlenende houding zal benaderen nadat ze een informatieverzoek hebben ingediend. Informatie FullyInControl

Rekenkamer Amsterdam - Onderzoeksrapport - Opvolging aanbevelingen Rekenkamer Amsterdam

Oordeel: Het FIC-systeem bevat geen andere informatie ten opzichte van de raadsinformatiebrief van 24 oktober 2024. Onderdeel omschrijving Het college heeft een groot meerjarig programma Openbaarheid en Informatiebeheer in gang gezet. Dit is ook een sterk signaal naar de hele organisatie dat openbaarheid voortaan als vanzelfsprekend moet worden gezien. Onderdeel van het programma is een cultuur- en gedragsverandering, die ervoor moet zorgen dat openbaarheid voor alle medewerkers van de gemeente een vanzelfsprekendheid is. Daarnaast is openbaarheid een van de pijlers in de agenda vertrouwen en wordt daarmee ook onderdeel van het traject ‘vakmanschap van de ambtenaar’. Dat betekent dat alle ambtenaren basiskennis en vaardigheden moeten ontwikkelen met betrekking tot openbaarheid en daarmee ook tot informatiehuishouding. Onderdeel documenten Geen documenten toegevoegd in het FIC-systeem. Onderdeel informatie links Raadsinformatiebrief: Voortgang aanbevelingen I-domein: openbaarheid, 24 oktober 2024 Onderdeel resultaat/uitkomst Onderdeel van het programma Openbaarheid en Informatiebeheer is een cultuur- en gedragsverandering, die ervoor moet zorgen dat openbaarheid voor alle medewerkers van de gemeente een vanzelfsprekendheid is. Daarnaast wordt openbaarheid ook onderdeel van het traject ‘vakmanschap van de ambtenaar’.

Dat betekent dat alle ambtenaren basiskennis en vaardigheden moeten ontwikkelen met betrekking tot openbaarheid en daarmee ook tot informatiehuishouding. Aanvullende informatie ambtelijke organisatie105 De gemeenteraad is meegenomen in de grote lijnen van de ontwikkelingen rond openbaarheid en soms specifiek rond de opvolging van de aanbevelingen van de rekenkamer. Er is soms bewust voor gekozen om niet alle details over acties mee te nemen, omdat dit veel uitvoerende informatie is en soms niet nodig om de grote lijn te kunnen volgen. In een technische sessie zijn we bijvoorbeeld wel dieper ingegaan op acties. Een cultuurverandering is een constant proces. Eigenlijk zit hier geen einde aan. Daarom is deze aanbeveling moeilijk op ‘opgevolgd’ te zetten. We blijven initiatieven ontplooien rond deze aanbeveling. Het klopt dat we hierover niet in detail hebben gerapporteerd aan de gemeenteraad. Het al bij de bron classificeren van documenten: In 2020 heeft het college het beleid classificatie van informatieobjecten vastgesteld. Dit beleid ziet op het bij de bron classificeren van documenten. De classificatie is onder andere geïmplementeerd in het bestuurlijk besluitvormingssysteem. Hier wordt in het rekenkamerrapport zelf ook naar verwezen. Informatie over of en hoe de scheve verhouding tussen geheimhouding en openbaarheid zal worden aangepakt: dit staat op de agenda voor 2026.

Of het college burgers vanuit een dienstverlenende houding zal benaderen nadat ze een informatieverzoek hebben ingediend: volgens het ‘nieuwe’ Woo-proces wordt altijd contact opgenomen met een verzoeker, vanuit een dienstverlenend perspectief. Zie raadsbrief van

Rekenkamer Amsterdam - Onderzoeksrapport - Opvolging aanbevelingen Rekenkamer Amsterdam

6 februari 2024: het contact met verzoekers is geïntensiveerd. In de verschillende raadsbrieven staan de ontwikkelingen rond het openbaarheidscentrum/contactpersoon beschreven en de dienstverlenende houding die we rond openbaarheid willen aannnemen. De raad is ook middels andere raadsbrieven meegenomen in de opvolging van de aanbevelingen. Het klopt dat de opvolging van de aanbevelingen in deze brieven niet als zodanig is benoemd. De ambitie van het college als het gaat over openbaarheid is al vanaf 2018 gaande. Rond deze ambitie is een aantal acties benoemd en uitgezet die in lijn zijn met de aanbevelingen van de rekenkamer. Documenten die onder andere meegenomen zijn in het onderzoek van de rekenkamer:      

Coalitieakkoord ‘Een nieuwe lente en een nieuw geluid’ Raadsbrief van oktober 2018 Raadsbrief van februari 2019 Raadsbrief van februari 2021 Raadsbrief van mei 2022 Raadsbrief van juli 2022

Documenten opgesteld na verschijnen rekenkamerrapport:       

Raadsbrief december 2022 Raadsbrief mei 2023 Raadsbrief oktober 2023 Raadsbrief compliancy september 2023 Raadsbrief januari 2024 (plus uitgangspunten Woo) Raadsbrief januari 2024 (afdoening vragen Havelaar) Coalitieakkoord ‘Amsterdams Akkoord’

Op open.amsterdam is alle informatie te vinden die actief openbaar gemaakt is, ook buiten de wettelijke categorieën om.

Rekenkamer Amsterdam - Onderzoeksrapport - Opvolging aanbevelingen Rekenkamer Amsterdam

Aanbeveling 2: Stuur meer op zo spoedig mogelijk openbaar maken (ID11)

Beschrijving aanbeveling (bron: Openbaar maken van overheidsinformatie in Amsterdam, 2022, pp. 27-29) Het moet normaal worden dat het college de wettelijke regels naleeft en de meeste Woben in de toekomst Woo-verzoeken zo spoedig mogelijk afhandelt. Dat betekent ook dat de achterstand in de afhandeling van Wob-verzoeken moet worden weggewerkt en moet worden overwogen om meer informatie uit eigen beweging openbaar te maken. Achterliggende bevindingen 



Het college heeft geen ambitie geformuleerd om Wob-verzoeken ‘zo spoedig’ en uiterlijk binnen de wettelijke termijn af te handelen. Standaard wordt de beslistermijn met vier weken verlengd, tot een beslistermijn van acht weken. 42% van de Wob-besluiten (november 2021) is binnen acht weken genomen. Uit ons dossieronderzoek over de eerste helft van 2021 blijkt dat 54% van de Wob-besluiten buiten de wettelijke termijn is genomen. Daarbij is rekening gehouden met de extra verlenging van de beslistermijn om derde belanghebbenden in de gelegenheid te stellen een zienswijze in te dienen of een voorlopige voorziening te vragen. Ook is rekening gehouden met de extra verlenging in het geval het college en de Wobverzoeker afspraken hebben gemaakt over een langere beslistermijn. Door de invoering van de Woo moeten verzoeken afgehandeld worden binnen vier weken. Deze termijn kan met twee weken worden verlengd, maar alleen als de omvang of de gecompliceerdheid van de informatie een verlenging rechtvaardigt. Onder de Woo moeten meer soorten informatiecategorieën openbaar worden gemaakt dan onder de Wob zijn beschreven. Dat betreft echter een minimumpositie; een overheid mag ervoor kiezen om uit eigen beweging andersoortige informatie openbaar te maken.

De Wob en vanaf 1 mei 2022 de Woo zijn helder over de rechten van burgers op overheidsinformatie en plichten van overheden om informatie openbaar te maken. Het college heeft de afgelopen jaren regelmatig laten zien de maximale termijnen uit de Wob te hanteren om te beslissen op een Wob-verzoek. Daarmee verliest het college uit het oog dat een wet meer is dan een regel. Het is een instrument om binnen het kader van de democratische rechtsstaat te voorzien in een maatschappelijke behoefte. Die behoefte en de doelstelling van de wet is: zo spoedig mogelijk. Bovendien heeft het college vervolgens ook nog vaak de maximale termijnen overschreden. Daarmee wekt het college de indruk dat het voor overheden acceptabel is om zich niet aan de wet te houden. Dat ondermijnt het vertrouwen in de rechtsstaat. Het is daarom wenselijk dat het college zich uitspreekt over het belang van het naleven van de Wob en Woo en wat het onder 'zo spoedig mogelijk' verstaat. Dit is des te relevanter omdat de invoering van de Woo per 1 mei 2022 ervoor zorgt dat de totale beslistermijn korter wordt (zes in plaats van acht weken). Maar er worden door de Woo ook hogere eisen gesteld aan de verdaging van de termijn (met in de toekomst maar twee in plaats van vier weken).

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16313202/1